Issues
Select Version
Sagāthāvaggo
Sagāthāvaggo

5. Ādittavaggo

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

5. Ādittavaggo

1. Ādittasuttaṃ

41. EvaṃT1.43 me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme .
Atha kho aññatarā devatā abhikkantāyaM1.29 rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ jetavanaṃ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi .
Ekamantaṃ ṭhitā kho sā devatā bhagavato santike imā gāthāyo abhāsi –
‘‘ Ādittasmiṃ agārasmiṃ , yaṃ nīharati bhājanaṃ ;
Taṃ tassa hoti atthāya , no ca yaṃ tattha ḍayhati .
‘‘ Evaṃ ādittako loko , jarāya maraṇena ca ;
Nīharetheva dānena , dinnaṃ hoti sunīhataṃ .
‘‘ DinnaṃV1.36P1.32 sukhaphalaṃ hoti , nādinnaṃ hoti taṃ tathā ;
Corā haranti rājāno , aggi ḍahati nassati .
‘‘ AthaT1.44 antena jahati , sarīraṃ sapariggahaṃ ;
Etadaññāya medhāvī , bhuñjetha ca dadetha ca ;
Datvā ca bhutvā ca yathānubhāvaṃ ;
Anindito saggamupeti ṭhānan ’’ ti .

2. Kiṃdadasuttaṃ

42.
‘‘ Kiṃdado balado hoti , kiṃdado hoti vaṇṇado ;
Kiṃdado sukhado hoti , kiṃdado hoti cakkhudo ;
Ko ca sabbadado hoti , taṃ me akkhāhi pucchito ’’ ti .
‘‘ Annado balado hoti , vatthado hoti vaṇṇado ;
Yānado sukhado hoti , dīpado hoti cakkhudo .
‘‘ So ca sabbadado hoti , yo dadāti upassayaṃ ;
Amataṃ dado ca so hoti , yo dhammamanusāsatī ’’ ti .

3. Annasuttaṃ

43.
‘‘ Annamevābhinandanti , ubhaye devamānusā ;
Atha ko nāma so yakkho , yaṃ annaṃ nābhinandatī ’’ ti .
‘‘ YeM1.30 naṃ dadanti saddhāya , vippasannena cetasā ;
Tameva annaṃ bhajati , asmiṃ loke paramhi ca .
‘‘ TasmāT1.45V1.37 vineyya maccheraṃ , dajjā dānaṃ malābhibhū ;
Puññāni paralokasmiṃ , patiṭṭhā honti pāṇinan ’’ ti .

4. Ekamūlasuttaṃ

44.
‘‘ Ekamūlaṃ dvirāvaṭṭaṃ , timalaṃ pañcapattharaṃ ;
Samuddaṃ dvādasāvaṭṭaṃ , pātālaṃ atarī isī ’’ ti .

5. Anomasuttaṃ

45.
‘‘ AnomanāmaṃP1.33 nipuṇatthadassiṃ , paññādadaṃ kāmālaye asattaṃ ;
Taṃ passatha sabbaviduṃ sumedhaṃ , ariye pathe kamamānaṃ mahesin ’’ ti .

6. Accharāsuttaṃ

46.
‘‘ Accharāgaṇasaṅghuṭṭhaṃ , pisācagaṇasevitaṃ ;
Vanantaṃ mohanaṃ nāma , kathaṃ yātrā bhavissatī ’’ ti .
‘‘ Ujuko nāma so maggo , abhayā nāma sā disā ;
Ratho akūjano nāma , dhammacakkehi saṃyuto .
‘‘ Hirī tassa apālambo , satyassa parivāraṇaṃ ;
Dhammāhaṃ sārathiṃ brūmi , sammādiṭṭhipurejavaṃ .
‘‘ Yassa etādisaṃ yānaṃ , itthiyā purisassa vā ;
Sa ve etena yānena , nibbānasseva santike ’’ ti .

7. Vanaropasuttaṃ

47.
‘‘ KesaṃT1.46V1.38 divā ca ratto ca , sadā puññaṃ pavaḍḍhati ;
Dhammaṭṭhā sīlasampannā , ke janā saggagāmino ’’ ti .
‘‘ Ārāmaropā vanaropā , ye janā setukārakā ;
Papañca udapānañca , ye dadanti upassayaṃ .
‘‘ TesaṃM1.31 divā ca ratto ca , sadā puññaṃ pavaḍḍhati ;
Dhammaṭṭhā sīlasampannā , te janā saggagāmino ’’ ti .

8. Jetavanasuttaṃ

48.
‘‘ Idañhi taṃ jetavanaṃ , isisaṅghanisevitaṃ ;
Āvutthaṃ [ āvuṭṭhaṃ ( ka .)] dhammarājena , pītisañjananaṃ mama .
‘‘ KammaṃP1.34 vijjā ca dhammo ca , sīlaṃ jīvitamuttamaṃ ;
Etena maccā sujjhanti , na gottena dhanena vā .
‘‘ Tasmā hi paṇḍito poso , sampassaṃ atthamattano ;
Yoniso vicine dhammaṃ , evaṃ tattha visujjhati .
‘‘ Sāriputtova paññāya , sīlena upasamena ca ;
Yopi pāraṅgato bhikkhu , etāvaparamo siyā ’’ ti .

9. Maccharisuttaṃ

49.
‘‘ YedhaV1.39 maccharino loke , kadariyā paribhāsakā ;
Aññesaṃ dadamānānaṃ , antarāyakarā narā .
‘‘ KīdisoT1.47 tesaṃ vipāko , samparāyo ca kīdiso ;
Bhagavantaṃ puṭṭhumāgamma , kathaṃ jānemu taṃ mayan ’’ ti .
‘‘ Yedha maccharino loke , kadariyā paribhāsakā ;
Aññesaṃ dadamānānaṃ , antarāyakarā narā .
‘‘ Nirayaṃ tiracchānayoniṃ , yamalokaṃ upapajjare ;
Sace enti manussattaṃ , dalidde jāyare kule .
‘‘ Coḷaṃ piṇḍo ratī khiḍḍā , yattha kicchena labbhati ;
Parato āsīsare [ āsiṃsare ( sī . syā . kaṃ . pī .)] bālā , tampi tesaṃ na labbhati ;
Diṭṭhe dhammesa vipāko , samparāye [ samparāyo ( syā . kaṃ . pī .)] ca duggatī ’’ ti .
‘‘ Itihetaṃ vijānāma , aññaṃ pucchāma gotama ;
Yedha laddhā manussattaṃ , vadaññū vītamaccharā .
‘‘ BuddheM1.32 pasannā dhamme ca , saṅghe ca tibbagāravā ;
Kīdiso tesaṃ vipāko , samparāyo ca kīdiso ;
Bhagavantaṃ puṭṭhumāgamma , kathaṃ jānemu taṃ mayan ’’ ti .
‘‘ Yedha laddhā manussattaṃ , vadaññū vītamaccharā ;
Buddhe pasannā dhamme ca , saṅghe ca tibbagāravā ;
Ete saggā [ sagge ( sī . syā . kaṃ .)] pakāsanti , yattha te upapajjare .
‘‘ SaceV1.40P1.35 enti manussattaṃ , aḍḍhe ājāyare kule ;
Coḷaṃ piṇḍo ratī khiḍḍā , yatthākicchena labbhati .
‘‘ ParasambhatesuT1.48 bhogesu , vasavattīva modare ;
Diṭṭhe dhammesa vipāko , samparāye ca suggatī ’’ ti .

10. Ghaṭīkārasuttaṃ

50.
‘‘ Avihaṃ upapannāse , vimuttā satta bhikkhavo ;
Rāgadosaparikkhīṇā , tiṇṇā loke visattikan ’’ ti .
‘‘ Ke ca te ataruṃ paṅkaṃ [ saṅgaṃ ( sī . syā .)], maccudheyyaṃ suduttaraṃ ;
Ke hitvā mānusaṃ dehaṃ , dibbayogaṃ upaccagun ’’ ti .
‘‘ Upako palagaṇḍo ca , pukkusāti ca te tayo ;
Bhaddiyo khaṇḍadevo ca , bāhuraggi ca siṅgiyo [ bahudantī ca piṅgayo ( sī .)];
Te hitvā mānusaṃ dehaṃ , dibbayogaṃ upaccagun ’’ ti .
‘‘ Kusalī bhāsasī tesaṃ , mārapāsappahāyinaṃ ;
Kassa te dhammamaññāya , acchiduṃ bhavabandhanan ’’ ti .
‘‘ Na aññatra bhagavatā , nāññatra tava sāsanā ;
Yassa te dhammamaññāya , acchiduṃ bhavabandhanaṃ .
‘‘ Yattha nāmañca rūpañca , asesaṃ uparujjhati ;
Taṃ te dhammaṃ idhaññāya , acchiduṃ bhavabandhanan ’’ ti .
‘‘ GambhīraṃV1.41 bhāsasī vācaṃ , dubbijānaṃ sudubbudhaṃ ;
Kassa tvaṃT1.49 dhammamaññāya , vācaṃ bhāsasi īdisan ’’ ti .
‘‘ KumbhakāroM1.33 pure āsiṃ , vekaḷiṅge [ vehaḷiṅge ( sī .), vebhaḷiṅge ( syā . kaṃ .)] ghaṭīkaro ;
Mātāpettibharo āsiṃ , kassapassa upāsako .
‘‘ ViratoP1.36 methunā dhammā , brahmacārī nirāmiso ;
Ahuvā te sagāmeyyo , ahuvā te pure sakhā .
‘‘ Sohamete pajānāmi , vimutte satta bhikkhavo ;
Rāgadosaparikkhīṇe , tiṇṇe loke visattikan ’’ ti .
‘‘ Evametaṃ tadā āsi , yathā bhāsasi bhaggava ;
Kumbhakāro pure āsi , vekaḷiṅge ghaṭīkaro ;
Mātāpettibharo āsi , kassapassa upāsako .
‘‘ Virato methunā dhammā , brahmacārī nirāmiso ;
Ahuvā me sagāmeyyo , ahuvā me pure sakhā ’’ ti .
‘‘ Evametaṃ purāṇānaṃ , sahāyānaṃ ahu saṅgamo ;
Ubhinnaṃ bhāvitattānaṃ , sarīrantimadhārinan ’’ ti .
Ādittavaggo pañcamo .
Tassuddānaṃ –
Ādittaṃ kiṃdadaṃ annaṃ , ekamūlaanomiyaṃ ;
Accharāvanaropajetaṃ , maccharena ghaṭīkaroti .