Issues
Select Version
Aṭṭhakanipātapāḷi
Aṭṭhakanipātapāḷi

1. Verañjasuttaṃ

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

1. Verañjasuttaṃ

11.[ pārā .1 ādayo ] EvaṃV3.20 me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā verañjāyaṃ viharati naḷerupucimandamūle .
Atha kho verañjo brāhmaṇoP4.173 yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi .
Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ [ sārāṇīyaṃ ( sī . syā . kaṃ . pī .)] vītisāretvāM3.19 ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho verañjo brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ Sutaṃ metaṃ , bho gotama –
‘ na samaṇo gotamo brāhmaṇe jiṇṇe vuḍḍhe mahallake addhagate vayoanuppatte abhivādeti vā paccuṭṭheti vā āsanena vā nimantetī ’ ti .
Tayidaṃ , bho gotama , tatheva .
Na hi bhavaṃ gotamo brāhmaṇe jiṇṇe vuḍḍhe mahallake addhagate vayoanuppatte abhivādeti vā paccuṭṭheti vā āsanena vā nimanteti .
Tayidaṃ , bho gotama , na sampannamevā ’’ ti .
‘‘ Nāhaṃ taṃ , brāhmaṇa , passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya yamahaṃ abhivādeyyaṃ vā paccuṭṭheyyaṃ vā āsanena vā nimanteyyaṃ .
Yañhi , brāhmaṇa , tathāgato abhivādeyyaT4.175 vā paccuṭṭheyya vā āsanena vā nimanteyya , muddhāpi tassa vipateyyā ’’ ti .
‘‘ Arasarūpo bhavaṃ gotamo ’’ ti !
‘‘ Atthi khvesa , brāhmaṇa , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya –
‘ arasarūpo samaṇo gotamo ’ ti .
Ye te , brāhmaṇa , rūparasā saddarasā gandharasā rasarasā phoṭṭhabbarasā , te tathāgatassa pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā [ anabhāvakatā ( sī . pī .)] āyatiṃ anuppādadhammā .
Ayaṃ kho , brāhmaṇa , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya –
‘ arasarūpo samaṇo gotamo ’ ti , no ca kho yaṃ tvaṃ sandhāya vadesī ’’ ti [ vadesi ( sī . ka .)].
‘‘ NibbhogoP4.174 bhavaṃ gotamo ’’ ti !
‘‘ Atthi khvesa , brāhmaṇa , pariyāyo , yena maṃ pariyāyenaV3.21 sammā vadamāno vadeyya –
‘ nibbhogo samaṇo gotamo ’ ti .
Ye te , brāhmaṇa , rūpabhogā saddabhogā gandhabhogā rasabhogā phoṭṭhabbabhogā , te tathāgatassa pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā .
Ayaṃ kho , brāhmaṇa , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya –
‘ nibbhogo samaṇo gotamo ’ ti , no ca kho yaṃ tvaṃ sandhāya vadesī ’’ ti .
‘‘ AkiriyavādoM3.20 bhavaṃ gotamo ’’ ti !
‘‘ Atthi khvesa , brāhmaṇa , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya –
‘ akiriyavādo samaṇo gotamo ’ ti .
Ahañhi , brāhmaṇa , akiriyaṃ vadāmi kāyaduccaritassa vacīduccaritassa manoduccaritassa ;
anekavihitānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ akiriyaṃT4.176 vadāmi .
Ayaṃ kho , brāhmaṇa , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya –
‘ akiriyavādo samaṇo gotamo ’ ti , no ca kho yaṃ tvaṃ sandhāya vadesī ’’ ti .
‘‘ Ucchedavādo bhavaṃ gotamo ’’ ti !
‘‘ Atthi khvesa , brāhmaṇa , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya –
‘ ucchedavādo samaṇo gotamo ’ ti .
Ahañhi , brāhmaṇa , ucchedaṃ vadāmi rāgassa dosassa mohassa ;
anekavihitānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ ucchedaṃ vadāmi .
Ayaṃ kho , brāhmaṇa , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya –
‘ ucchedavādo samaṇo gotamo ’ ti , no ca kho yaṃ tvaṃ sandhāya vadesī ’’ ti .
‘‘ Jegucchī bhavaṃ gotamo ’’ ti !
‘‘ Atthi khvesa , brāhmaṇa , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya –
‘ jegucchī samaṇo gotamo ’ ti .
Ahañhi , brāhmaṇa , jigucchāmi kāyaduccaritena vacīduccaritena manoduccaritena ;
jigucchāmi anekavihitānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃP4.175 samāpattiyā .
Ayaṃ kho , brāhmaṇa , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya –
‘ jegucchī samaṇo gotamo ’ ti , no ca kho yaṃ tvaṃ sandhāya vadesī ’’ ti .
‘‘ Venayiko bhavaṃ gotamo ’’ ti !
‘‘ Atthi khvesa , brāhmaṇa , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya –
‘ venayiko samaṇo gotamo ’ ti .
Ahañhi , brāhmaṇa , vinayāya dhammaṃ desemi rāgassa dosassa mohassa ;
anekavihitānaṃT4.177 pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ vinayāya dhammaṃV3.22 desemi .
Ayaṃ kho , brāhmaṇa , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya –
‘ venayiko samaṇo gotamo ’ ti , no ca kho yaṃ tvaṃ sandhāya vadesī ’’ ti .
‘‘ Tapassī bhavaṃ gotamo ’’ ti !
‘‘ Atthi khvesa , brāhmaṇa , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya –
‘ tapassī samaṇo gotamo ’ ti .
TapanīyāhaṃM3.21 , brāhmaṇa , pāpake akusale dhamme vadāmi kāyaduccaritaṃ vacīduccaritaṃ manoduccaritaṃ .
Yassa kho , brāhmaṇa , tapanīyā pāpakā akusalā dhammā pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā , tamahaṃ ‘ tapassī ’ ti vadāmi .
Tathāgatassa kho , brāhmaṇa , tapanīyā pāpakā akusalā dhammā pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā .
Ayaṃ kho , brāhmaṇa , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya –
‘ tapassī samaṇo gotamo ’ ti , no ca kho yaṃ tvaṃ sandhāya vadesī ’’ ti .
‘‘ Apagabbho bhavaṃ gotamo ’’ ti !
‘‘ Atthi khvesa , brāhmaṇa , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya –
‘ apagabbho samaṇo gotamo ’ ti .
Yassa kho , brāhmaṇa , āyatiṃ gabbhaseyyā punabbhavābhinibbatti pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammāP4.176 , tamahaṃ ‘ apagabbho ’ ti vadāmi .
Tathāgatassa kho , brāhmaṇaT4.178 , āyatiṃ gabbhaseyyā punabbhavābhinibbatti pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā .
Ayaṃ kho , brāhmaṇa , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya –
‘ apagabbho samaṇo gotamo ’ ti , no ca kho yaṃ tvaṃ sandhāya vadesi .
‘‘ Seyyathāpi , brāhmaṇa , kukkuṭiyā aṇḍāni aṭṭha vā dasa vā dvādasa vā .
Tānāssu kukkuṭiyā sammā adhisayitāni sammā pariseditāni sammā paribhāvitāni .
Yo nu kho tesaṃ kukkuṭacchāpakānaṃ paṭhamataraṃ pādanakhasikhāya vā mukhatuṇḍakena vā aṇḍakosaṃ padāletvā sotthinā abhinibbhijjeyya , kinti svāssa vacanīyo –
‘ jeṭṭho vā kaniṭṭho vā ’’’ ti ?
‘‘ Jeṭṭho tissa , bho gotama , vacanīyo .
So hi nesaṃ , bho gotama , jeṭṭho hotī ’’ ti .
‘‘ Evamevaṃ kho ahaṃ , brāhmaṇa , avijjāgatāya pajāya aṇḍabhūtāya pariyonaddhāya avijjaṇḍakosaṃ padāletvā ekova loke anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddho .
Ahañhi , brāhmaṇaV3.23 , jeṭṭho seṭṭho lokassa .
Āraddhaṃ kho pana me , brāhmaṇa , vīriyaṃ ahosi asallīnaṃ , upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā , passaddho kāyo asāraddho , samāhitaṃ cittaṃ ekaggaṃ .
‘‘ SoM3.22 kho ahaṃ , brāhmaṇa , vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmi ;
vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃP4.177 jhānaṃ upasampajja viharāmi ;
pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharāmi sato ca sampajāno sukhañca kāyenaT4.179 paṭisaṃvedemi yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti –
‘ upekkhako satimā sukhavihārī ’ ti tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmi ;
sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmi .
‘‘ So evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte pubbenivāsānussatiñāṇāya cittaṃ abhininnāmesiṃ .
So anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarāmi , seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo dasapi jātiyo vīsampi jātiyo tiṃsampi jātiyo cattālīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi anekepi saṃvaṭṭakappe anekepi vivaṭṭakappe anekepi saṃvaṭṭavivaṭṭakappe –
‘ amutrāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto .
So tato cuto amutra udapādiṃ ;
tatrāpāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto .
So tato cuto idhūpapanno ’ ti .
Iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarāmi .
‘‘ Ayaṃ kho me , brāhmaṇa , rattiyā paṭhame yāme paṭhamā vijjā adhigatā ;
avijjā vihatā vijjā uppannā ;
tamo vihato āloko uppanno , yathā taṃ appamattassa ātāpino pahitattassa viharato .
Ayaṃ kho me , brāhmaṇa , paṭhamā abhinibbhidā ahosi kukkuṭacchāpakassevaT4.180 aṇḍakosamhā .
‘‘ SoV3.24P4.178 evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte sattānaṃ cutūpapātañāṇāya cittaṃ abhininnāmesiṃ .
So dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passāmi cavamāne upapajjamāne hīne paṇīteM3.23 suvaṇṇe dubbaṇṇe , sugate duggate yathākammūpage satte pajānāmi –
‘ ime vata bhonto sattā kāyaduccaritena samannāgatā , vacīduccaritena samannāgatā , manoduccaritena samannāgatā , ariyānaṃ upavādakā , micchādiṭṭhikā , micchādiṭṭhikammasamādānā .
Te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannāti .
Ime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena samannāgatā , vacīsucaritena samannāgatā , manosucaritena samannāgatā , ariyānaṃ anupavādakā , sammādiṭṭhikā , sammādiṭṭhikammasamādānā .
Te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapannā ’ ti .
Iti dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passāmi cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe , sugate duggate yathākammūpage satte pajānāmi .
‘‘ Ayaṃ kho me , brāhmaṇa , rattiyā majjhime yāme dutiyā vijjā adhigatā ;
avijjā vihatā vijjā uppannā ;
tamo vihato āloko uppanno , yathā taṃ appamattassa ātāpino pahitattassa viharato .
Ayaṃ kho me , brāhmaṇa , dutiyā abhinibbhidā ahosi kukkuṭacchāpakasseva aṇḍakosamhā .
‘‘ So evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇeT4.181 vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte āsavānaṃ khayañāṇāya cittaṃ abhininnāmesiṃ .
So ‘ idaṃ dukkhan ’ ti yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ ,‘ ayaṃ dukkhasamudayo ’ ti yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ ,‘ ayaṃ dukkhanirodho ’ ti yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ ,‘ ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ’ ti yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ ;
‘ ime āsavā ’ ti yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ ,‘ ayaṃP4.179 āsavasamudayo ’ ti yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ ,‘ ayaṃ āsavanirodho ’ ti yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ ,‘ ayaṃ āsavanirodhagāminī paṭipadā ’ ti yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ .
Tassa me evaṃ jānato evaṃ passato kāmāsavāpi cittaṃ vimuccittha , bhavāsavāpi cittaṃ vimuccittha , avijjāsavāpi cittaṃ vimuccittha .
Vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ ahosi .
‘ Khīṇā jāti , vusitaṃ brahmacariyaṃ , kataṃ karaṇīyaṃ , nāparaṃ itthattāyā ’ ti abbhaññāsiṃ .
‘‘ AyaṃV3.25 kho me , brāhmaṇa , rattiyā pacchime yāme tatiyā vijjā adhigatā ;
avijjā vihatā vijjā uppannā ;
tamo vihato āloko uppannoM3.24 , yathā taṃ appamattassa ātāpino pahitattassa viharato .
Ayaṃ kho me , brāhmaṇa , tatiyā abhinibbhidā ahosi kukkuṭacchāpakasseva aṇḍakosamhā ’’ ti .
Evaṃ vutte verañjo brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ jeṭṭho bhavaṃ gotamo , seṭṭho bhavaṃ gotamo .
Abhikkantaṃ , bho gotama , abhikkantaṃ , bho gotama !
Seyyathāpi , bho gotama , nikkujjitaṃ [ nikujjitaṃ ( ka .)] vā ukkujjeyya , paṭicchannaṃ vā vivareyya , mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya , andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya – cakkhumanto rūpāni dakkhantīti ;
evamevaṃ bhotā gotamenaT4.182 anekapariyāyena dhammo pakāsito .
Esāhaṃ bhavantaṃ gotamaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca .
Upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gatan ’’ ti .
Paṭhamaṃ .