10. Purejātapaccayaniddesavaṇṇanā
10. Purejātapaccayaniddese
M0.371V0.369 purejātapaccayena paccayoti ettha purejātaṃ nāma yassa paccayo hoti , tato purimataraṃ jātaṃ jātikkhaṇaṃ atikkamitvā ṭhitikkhaṇappattaṃ .Cakkhāyatanan tiādi vatthupurejātavasena vuttaṃ .
Rūpāyatanan tiādi ārammaṇapurejātavasena .
Kiñcikāle purejātapaccayenāti pavattiṃ sandhāya vuttaṃ .
Kiñcikāle na purejātapaccayenāti paṭisandhiṃ sandhāya vuttaṃ .
Evaṃ sabbathāpi pañcadvāre vatthārammaṇavasena , manodvāre vatthuvasenevāyaṃ pāḷi āgatā , pañhāvāre pana ‘‘ ārammaṇapurejātaṃ – sekkhā vā puthujjanā vā cakkhuṃ aniccato dukkhato anattato vipassantī ’’ ti āgatattā manodvārepi ārammaṇapurejātaṃ labbhateva .
Idha pana sāvasesavasena desanā katāti ayaṃ tāvettha pāḷivaṇṇanā .
Ayaṃ pana purejātapaccayo suddharūpameva hoti .
Tañca kho uppādakkhaṇaṃ atikkamitvā ṭhitippattaṃ aṭṭhārasavidhaṃ rūparūpameva .
Taṃ sabbampi vatthupurejātaṃ ārammaṇapurejātanti dvidhā ṭhitaṃ .
Tattha cakkhāyatanaṃ … pe … kāyāyatanaṃ vatthurūpanti idaṃ vatthupurejātaṃ nāma .
Sesaṃ imāya pāḷiyā āgatañca anāgatañca vaṇṇo saddo gandho raso catasso dhātuyo tīṇi indriyāni kabaḷīkāro āhāroti dvādasavidhaṃ rūpaṃ ārammaṇapurejātapaccayo nāmāti evamettha nānappakārabhedato viññātabbo vinicchayo .
Evaṃ bhinne panettha cakkhāyatanaṃ dvinnaṃ cakkhuviññāṇānaṃ purejātapaccayena paccayo , tathā itarāni cattāri sotaviññāṇādīnaṃ .
Vatthurūpaṃ pana ṭhapetvā dvipañcaviññāṇāni cattāro ca āruppavipāke sesānaṃ sabbesampi catubhūmakānaṃ kusalākusalābyākatānaṃ cittacetasikānaṃ purejātapaccayo hoti .
Rūpādīni pana pañcārammaṇāni dvipañcaviññāṇānañceva manodhātūnañca ekanteneva purejātapaccayā honti .
Aṭṭhārasavidhampi panetaṃ rūparūpaṃ kāmāvacarakusalassa rūpāvacarato abhiññākusalassa akusalassa tadārammaṇabhāvino kāmāvacaravipākassa kāmāvacarakiriyassa rūpāvacarato abhiññākiriyassāti imesaṃ channaṃ rāsīnaṃ purejātapaccayo
M0.372 hotīti evamettha paccayuppannatopi viññātabbo vinicchayoti .Purejātapaccayaniddesavaṇṇanā .