13. Kammapaccayaniddesavaṇṇanā
13. Kammapaccayaniddese kamman ti cetanākammameva .
Kaṭattā ca rūpānan ti kammassa kaṭattā uppannarūpānaṃ .
Kammapaccayenāti anekānampi kappakoṭīnaṃ matthake attano phalaṃ uppādetuṃ samatthena nānākkhaṇikakammapaccayenāti attho .
Kusalākusalañhi kammaṃ attano pavattikkhaṇe phalaṃ na deti .
Yadi dadeyya , yaṃ manusso devalokūpagaṃ kusalakammaṃ karoti , tassānubhāvena tasmiṃyeva khaṇe devo bhaveyya .
Yasmiṃ pana khaṇe taṃ kataṃ , tato aññasmiṃ khaṇe avijjamānampi kevalaṃ kaṭattāyeva diṭṭheva dhamme upapajje vā apare vā pariyāye avasesapaccayasamāyoge sati phalaṃ uppādeti niruddhāpi purimasippādikiriyā viya kālantare pacchimasippādikiriyāya .
Tasmā nānākkhaṇikakammapaccayoti vuccati .
Cetanā sampayuttakānaṃ dhammānan ti yā kāci cetanā attanā sampayuttakānaṃ dhammānaṃ .
Taṃsamuṭṭhānānan ti iminā paṭisandhikkhaṇe kaṭattārūpampi gaṇhāti .
Kammapaccayenāti idaṃ sahajātacetanaṃ sandhāya vuttaṃ .
Kusalādīsu hi yā kāci sahajātacetanā sesadhammānaṃ cittapayogasaṅkhātena kiriyābhāvena
M0.375 upakārikā hoti .Tasmā sahajātakammapaccayoti vuccati .
Ayaṃ tāvettha pāḷivaṇṇanā .
Ayaṃ pana kammapaccayo atthato catubhūmikacetanāmattameva .
So hi jātibhedato kusalo akusalo vipāko kiriyāti catudhā bhijjati .
Tattha kusalo bhūmito kāmāvacarādivasena catudhā bhijjati .
Akusalo ekadhāva vipāko catudhā , kiriyā tidhāvāti evamettha nānappakārabhedato viññātabbo vinicchayo .
Evaṃ bhinne panettha sahajātā kāmāvacarakusalacetanā pañcavokāre attanā sampayuttadhammānañceva
V0.373 cittasamuṭṭhānarūpassa ca , catuvokāre sampayuttakkhandhānaññeva sahajātakammapaccayo hoti .Uppajjitvā niruddhā pana attano vipākānaṃ khandhānaṃ kaṭattā ca rūpānaṃ nānākkhaṇikakammapaccayena paccayo hoti .
Sā ca kho pañcavokāreyeva , na aññattha .
Sahajātā rūpāvacarakusalacetanā attanā sampayuttadhammānañceva cittasamuṭṭhānarūpānañca ekanteneva sahajātakammapaccayena paccayo .
Uppajjitvā niruddhā pana attano vipākānañceva kaṭattārūpānañca nānākkhaṇikakammapaccayena paccayo .
Arūpāvacarā pana lokuttarā ca sahajātā kusalacetanā pañcavokāre attanā sampayuttadhammānañceva cittasamuṭṭhānarūpānañca , catuvokāre sampayuttakkhandhānaññeva sahajātakammapaccayena paccayo .
Uppajjitvā niruddhā panesā duvidhāpi attano attano vipākakkhandhānaññeva nānākkhaṇikakammapaccayena paccayo .
Sahajātā akusalacetanā pañcavokāre attanā sampayuttakkhandhānañceva cittasamuṭṭhānarūpānañca catuvokāre arūpakkhandhānaññeva sahajātakammapaccayena paccayo .
Uppajjitvā niruddhā pana vipākakkhandhānañceva kaṭattārūpānañca nānākkhaṇikakammapaccayena paccayo .
Kāmāvacararūpāvacarato vipākacetanā attanā sampayuttadhammānaṃ pavatte cittasamuṭṭhānarūpānaṃ , paṭisandhiyaṃ kaṭattārūpānañca sahajātakammapaccayena paccayo .
Arūpāvacaravipākacetanā attanā sampayuttadhammānaññeva sahajātakammapaccayena paccayo .
Lokuttaravipākacetanā pañcavokāre attanā sampayuttadhammānañceva cittasamuṭṭhānarūpassa ca , catuvokāre arūpasseva sahajātakammapaccayena paccayo .
Tebhūmikā kiriyacetanā pañcavokāre
M0.376 sampayuttadhammānañceva cittasamuṭṭhānarūpassa ca sahajātakammapaccayena paccayo .Yā panettha āruppe uppajjati , sā arūpadhammānaññeva sahajātakammapaccayena paccayoti evamettha paccayuppannatopi viññātabbo vinicchayoti .
Kammapaccayaniddesavaṇṇanā .