3. Dukatikapaṭṭhānavaṇṇanā
Dukatikapaṭṭhāne hetuṃ kusalaṃ dhammaṃ paṭicca hetu kusalo dhammo uppajjati hetupaccayāti evaṃ pañhāmattuddhāravaseneva saṅkhepato desanā
M0.492 katā .‘‘ Kusalaṃ alobhaṃ paṭicca adoso amoho ’’ tiādinā pana nayena vitthāro vattabbo siyā , so heṭṭhā dassitanayena sakkā avuttopi jānitunti ekapadepi ekapaccayo vā na vutto .
Yā panesā saṅkhepato desanā katā , sā evaṃ katāti veditabbā .
Hetudukena hi saddhiṃ kusalapadaṃ yojetvā paṭiccavāre anulomassa ceva paccanīyassa ca vasena sabbe labbhamānakapaccayā dassitā , anulomapaccanīyapaccanīyānulomanayā ceva sahajātavārādayo ca na dassitā , kevalaṃ ‘‘ paṭiccavārasadisaṃyeva vitthāretabban ’’ ti vuttaṃ .
Pañhāvāre pañhampi avissajjetvā kevalaṃ pañhuddhāramattaṃ katvā anulomapaccanīyavaseneva labbhamānapaccayā dassitā .
Yathā ca kusalapadaṃ , evaṃ akusalaabyākatapadānipi hetudukena saddhiṃ yojetvā hetukusaladukatikaṃ niddisitabbanti vuttaṃ .
Tato
V0.486 paraṃ hetuṃ sukhāya vedanāya sampayuttaṃ dhamman tiādinā nayena hetuvedanādukatikādīni ekavīsati dukatikāni dassitāni .Yasmā pana hetu nāma sanidassanasappaṭigho anidassanasappaṭigho vā natthi , tasmā hetupadena saddhiṃ sanidassanasappaṭighaanidassanasappaṭighapadāni na yojitāni .
Evaṃ hetudukena saddhiṃ labbhamānakavasena dvāvīsati tike yojetvā puna te sahetukadukādīhi saraṇadukapariyosānehi sabbadukehi saddhiṃ yojitā .
Tattha yaṃ yaṃ padaṃ yena yena padena saddhiṃ yojanaṃ na gacchati , taṃ taṃ pāḷiyaṃyeva na labbhatīti vuttaṃ .
Evamettha ekena dukena saddhiṃ bāvīsati tike yojetvā puna aparena bāvīsati , aparena bāvīsatīti paṭipāṭiyā dukasate labbhamānadukapadehi saddhiṃ dvāvīsati tikā yojitāti dvāvīsati tike gahetvā dukasate pakkhipitvā dukatikapaṭṭhānaṃ nāma desitaṃ .
Tattha yesu yesu ṭhānesu nayaṃ dassetvā pāḷiyā saṅkhepo kato , tesu tesu ṭhānesu dassitanayānurūpena tassā vitthāro veditabboti .
Dukatikapaṭṭhānavaṇṇanā .