3. Vipākattikavaṇṇanā
1-23.
Vipākattike
M0.486 vipākaṃ dhammaṃ paṭicca vipāko dhammo uppajjati hetupaccayāti ye hetupaccaye terasa vārā vuttā , te saṅkhipitvā gaṇanāya dassetuṃ hetuyā terasāti vuttaṃ .Ārammaṇe pañcātiādīsupi eseva nayo .
Evamettha terasa pañca nava satta tīṇi dveti cha gaṇanaparicchedā , tesaṃ vasena paccayasaṃsandane heṭṭhā vuttanayeneva gaṇanā veditabbā .
24-52.
Paccanīyepi vipākaṃ dhammaṃ paṭicca vipāko dhammo uppajjati nahetupaccayāti ye nahetupaccaye dasa vārā vuttā , te saṅkhipitvā gaṇanāya dassetuṃ nahetuyā dasāti vuttaṃ .
Na ārammaṇe pañcātiādīsupi eseva nayo .
Evamettha dasa pañca terasa dvādasa dve ekaṃ nava tīṇīti aṭṭha gaṇanaparicchedā , tesaṃ vasena paccayasaṃsandane heṭṭhā vuttanayeneva vitthārato gaṇanā veditabbā .
Pāḷi pana saṅkhittā , etesaññeva pana laddhagaṇanaraparicchedānaṃ vārānaṃ vasena saṃsanditvā anulomapaccanīyaṃ paccanīyānulomañca veditabbaṃ .
Sahajātavāro
V0.480 imināva ekagatiko .Paccayanissayasaṃsaṭṭhasampayuttavārā yathāpāḷimeva niyyanti .
92. Pañhāvāre kusalākusale niruddheti etasmiṃ vipassanāvasena pavatte kusale sārajjanādivasena pavatte akusale ca niruddhe .
Vipāko tadārammaṇatā uppajjatīti kāmāvacaravipāko tadārammaṇatāya uppajjati .
Ye pana ‘‘ vipassanājavanānaṃ vicikicchuddhaccānañca pariyosāne tadārammaṇaṃ natthī ’’ ti vadanti , te imāya tantiyā paṭisedhetabbā .
Ākāsānañcāyatanakusalaṃ viññāṇañcāyatanassa kiriyassa ārammaṇapaccayena paccayoti arahattaṃ patvā asamāpannapubbā samāpattiyo paṭilomato samāpajjantassa vasenetaṃ vuttaṃ .
Iminā upāyena sabbavissajjanesu sādhukaṃ pāḷiṃ upaparikkhitvā attho veditabbo .
120. Hetuyā satta , ārammaṇe nava , adhipatiyā dasātiādīsupi sahajātādhipativasena ārammaṇādhipativasena sahajātanissayavasena purejātanissayavasena anantarūpanissayavasena ārammaṇūpanissayavasena
M0.487 pakatūpanissayavasena sahajātavippayuttavasena purejātapacchājātavippayuttavasenāti yattha yattha yathā yathā yattakāni vissajjanāni labbhanti , tattha tattha tathā tathā tāni sabbāni sallakkhetabbāni .Tathā paccanīyādīsu anulomavasena vāruddharaṇaṃ , anulomato laddhavārānaṃ paccanīyato gaṇanā , paccayasaṃsandanaṃ , anulomapaccanīye paccanīyānulome ca suddhikesu ceva saṃsandanavasena ca pavattesu hetumūlakādīsu labbhamānavāragaṇanā , alabbhamānānaṃ alabbhamānatāti sabbaṃ heṭṭhā vuttanayeneva veditabbaṃ .
Yathā cettha , evaṃ ito paresupi tikadukesu .
Paṭṭhānapakaraṇañhi pāḷitova anantaṃ aparimāṇaṃ .
Tassa padapaṭipāṭiyā atthaṃ vaṇṇayissāmīti paṭipannassa atidīghāyukassāpi āyu nappahoti .
Na cassa ekadesaṃ vaṇṇetvā sesamhi nayato dassiyamāne na sakkā attho jānituṃ , tasmā ito paraṃ ettakampi avatvā sesesu tikadukesu heṭṭhā avuttappakārattā yaṃ yaṃ avassaṃ vattabbaṃ , taṃ tadeva vakkhāma .
Yaṃ pana avatvā gamissāma , taṃ pāḷinayeneva veditabbanti .
Vipākattikavaṇṇanā .