Issues
Select Version
sāsanāre-သာသနာရေး
မြန်မာဘာသာ
Bhikkhu Bodhi
English
Navakanipātapāḷi
Navakanipātapāḷi

(7) 2. Satipaṭṭhānavaggo

Author: sāsanāre-သာသနာရေး @ IAPT

ဘိက္ခဝေ၊ ရဟန်းတို့။ သိက္ခာဒုဗ္ဗလျာနိ၊ သီလသိက္ခာ၌အားမရှိသူ၏ အဖြစ်ကို ပြုတတ်သော တရားတို့သည်။ သိက္ခာဒုဗ္ဗလျာနိ ။ ။နတ္ထိ ဗလံ ယဿာတိ ဒုဗ္ဗာလော- အားမရှိသောသူ၊ ဒုဗ္ဗလဿ ဘာဝေါ ဒုဗ္ဗလျံ၊ သိက္ခာယ ဒုဗ္ဗလျံ သိက္ခာ ဒုဗ္ဗလျံ- သီလသိက္ခာ၌ အားမရှိသူ၏ အဖြစ် (အားမရှိခြင်း) ၊ သိက္ခာဒုဗ္ဗလျံ ကရောန္တိီတိ သိက္ခဒုဗ္ဗလျကရဏာနိ- သီလသိက္ခာ၌ အားမရှိသူ၏ အဖြစ်ကို (ဝါ- အားမရှိအောင်) ပြုတတ်သော တရားများ၊ ဤသို့ ဝစနတ္ထပြု၍ သိက္ခာ ဒုဗ္ဗကလျကရဏာနိ" ဟုဆိုလိုလျက် ကရဏဟူသော ပုဒ်ကို ချေထားသည်ဟု ကြံရာ၏။ သိက္ခဒုဗ္ဗလျာနီတိ သိက္ခာယ ဒုဗ္ဗလဘာဝကရဏာနိ။ အဋ္ဌကထာ။ ဣမာနိ ပဉ္စ၊ ဤငါးမျိုးတို့တည်း။
ပဉ္စ၊ ငါးမျိုးတို့ဟူသည်။ ကတမာနိ၊ အဘယ်တို့နည်းဟူမူ။
ပါဏာတိပါတော၊ သတ္တဝါ, အသက်ကို သတ်ခြင်းလည်းကောင်း။ ဝါ၊ သတ္တဝါအသက် ကို ဓားလက်နက်စသည်တို့ဖြင့် လွှမ်းဖိ၍ လျောကျစေကြောင်း စေတနာလည်းကောင်။ [တိကနိပါတ် စာပိုဒ် (၇၁) ဥပေါသထသုတ်လည်းကြည့်။] အဒိန္နဒါနံ၊ ပိုင်ရှင်မပေးအပ်သော သူတပါး ပစ္စည်းဥစ္စာကို ခိုးယူလုယက်ခြင်းလည်းကောင်း။ ကာမေသုမိစ္ဆာစာရော၊ မေထုန်ကာမအကျင့်တို့၌ ယုတ်မာစွာ ကျင့်ခြင်းလည်းကောင်း။ မုသဝါဒေါ၊ မဟုတ်မမှတ်သော စကားကို ပြောဆိုခြင်းလည်းကောင်း။ သုရာမေ ရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနံ၊ မေ့လျော့ခြင်း၏ တည်ရာအကြောင်းဖြစ်သော မူးယစ်စေတတ်သော သေရည်အရက်ကို သောက်ခြင်းလည်းကောင်းတည်း။ ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ သိက္ခာ ဒုဗ္ဗလျာနိ၊ တို့သည်။ ဣမာနိ ပဉ္စ၊ တို့တည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ပဉ္စန္နံ၊ ပါးမျိုးကုန်သော။ ဣမေသံ သိက္ခဒုဗ္ဗလျာနံ၊ ဤသိက္ခာဒုဗ္ဗလျတရားတို့ကို။ ပဟာနာယ၊ ပယ်ခြင်းငှာ။ စတ္တာရော၊ လေးပါးကုန်သော။ သတိပဋ္ဌာနာ၊ သတိပဋ္ဌာန်တရားတို့ကို။သတိပဋ္ဌာနာ ။ ။ သတိပဋ္ဌာနဝိဘင်းအဋ္ဌကထာ (၂၀၄) ဝစနတ္ထ များမှာ- ပတိဋ္ဌာတိ ဥပဋ္ဌာတိ ဩက္ကန္တိတွာ ပက္ခန္ဒိတွာ ဝတ္တတီတိ ပဋ္ဌာနံ- (ကာယ, ဝေဒနာ စသော) အာရုံ၌ လွန်ကဲစွဲမြဲစွာ သက်ဝင်၍တည်နေတတ်သော ဘုရား၊ ပဋ္ဌာန၌ ပသဒ္ဒါသည် ဘုသတ္တဝိသိဋ္ဌ (ဘုသအနက်ဖြင့် အထူးပြုအပ်သော) ပက္ခန္ဒန (အနုပဝိသေန) ပြေးဝင်ခြင်းအနက် ကို ဟော၏၊ သရတီတိ သတိ- အာရုံကို အောက်မေ့အမှတ်ရတတ်သော တရား၊ သတိယေဝ ပဋ္ဌာနံ သတိပဋ္ဌာနံ- သတိသာလျှင်ဖြစ်သော(အောက်မေ့မှတ်ရတတ်သော တရားသာလျှင် ဖြစ်သော) လွန်ကဲစွဲမြဲစွာ အာရုံ၌ သက်ဝင်တည်နေတတ်သောတရား၊ ဝါ- (ကာယ, ဝေဒနာ, စိတ္တ, ဓမ္မ ဟူသော အာရုံ၌) လွန်ကဲစွဲမြဲစွာ သက်ဝင်တည်နေတတ်သော သတိတရား။ ဤနည်း၌ သတိနှင့် ပဋ္ဌာနသဒ္ဒါနှစ်ခုလုံး ကတ္တားအနက်ဟောတည်း။
(တနည်း) သရဏံ သတိ- အောက်မေ့အမှတ်ရခြင်းသဘော၊ ပဋ္ဌာတဗ္ဗံ ဥပဋ္ဌာတဗ္ဗံ ပဋ္ဌာနံ- (ထိုကာယစသော အာရုံ၌) လွန်ကဲစွဲမြဲစွာ သက်ဝင်တည်နေခြင်းသဘော၊ သတိ စ သာ ပဋ္ဌာနဉ္စာတိ သတိပဋ္ဌာနံ- အောက်မေ့ အမှတ်ရခြင်းတည်းဟူသော အာရုံ၌လွန်ကဲစွဲမြဲစွာ သက်ဝင်တည်နေခြင်းသဘော၊[နှစ်ပုဒ်လုံး ဘောဟော]။
ဝါ၊ အာရုံ၌ လွန်ကဲစွဲမြဲစွာ သက်ဝင်၍ တည်တတ်သော သတိတို့ကို။ ဘာဝေတဗ္ဗာ၊ ဖြစ်ပွားစေထိုက်ကုန်၏။
ကတမေ၊ အဘယ်မည်ကုန်သော။ စတ္တာရော၊ ကုန်သော။ (သတိပဋ္ဌာနာ၊ တို့ကို။ ဘာဝေတဗ္ဗာ၊ နည်းဟူမူ။)
ဘိက္ခဝေ၊ ရဟန်းတို့။ ဣဓ၊ ဤသာသနာတော်၌ ။ ဘိက္ခု၊ ရဟန်းသည်။ အာတာပီ၊ ကိလေသာတို့ကို ပူပန်လောက်ကျွမ်းစေတတ်သော သမ္မပ္ပဓာန ဝီရိယရှိသည်။ သမ္ပဇာနော၊ ဟုတ်မှန်စွာ သိသည်။ ဝါ၊ ဝန်းကျင်ဥဿုံ အပြည့် အစုံသိသည်။ ဝါ၊ ရူပကာယကို ပိုင်းခြားသိမြင် သမ္ပဇဉ်ဉာဏ်ရှိသည်။ သတိမာ၊ (ရူပကာယကို ပိုင်းခြားမှတ်ယူ တတ်သော) သတိရှိသည်။ (ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍။) လောကေ၊ အမျိုးမျိုး အဖုံဖုံ ပျက်စီးတတ်သော ရူပကာယ၌။ ဝါ၊ အမျိုးမျိုးအဖုံးဖုံ ပျက်စီးတတ်သော ရူပကာယ၌။ ဝါ၊ အမျိုးမျိုးအဖုံဖုံ ပျက်စီးတတ်သော ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ ငါးပါး၌။ အဘိဇ္ဈာ ဒေါမနဿံ၊ အဘီဇ္ဈာနှင့် ဒေါမနဿကို။ (ကာမဂုဏ်ငါးပါးတို့၌ တပ်မက် တတ်သော တဏှာအဘိဇ္ဈာနှင့် ပဋိဃသမ္ပယုတ်ဒေါမနဿ ဝေဒနာကို။) ဝိနေယျ၊ ပယ်ရှား၍။ (တဒင်္ဂဝိနည်း, ဝိက္ခမ္ဘနဝိနည်းတို့ဖြင့် ပယ်ရှား၍။) ကာယေ၊ ရူပကာယ၌။ ဝါ၊ အင်္ဂါကြီးငယ်တို့၏ အပေါင်းအစု, ဆံပင်အမွေး စသည်တို့၏ အပေါင်းအစု၌။ ကာယာနုပဿီ၊ ရူပကာယကိုပင် ပညာဖြင့် အဖန်ဖန်ရှုလျက်။ ဝိဟရတိ၊ နေ၏။ ။ပ။၊
ဝေဒနာသု၊ လောကီဝေဒနာတို့၌။ ။ပ။ စိတ္တေ၊ (သရာဂစသော) လောကီ စိတ်၌။ ။ပ။၊ အာတာပီ၊ သည်။ သမ္ပဇာနော၊ ဟုတ်မှန်စွာ သိသည်။ ဝါ၊ သည်။ ဝါ၊ လောကီရုပ်နာမ်တရားတို့ကို ပိုင်းခြားသိမြင် သမ္ပဇဉ်ဉာဏ်ရှိသည်။ သတိမာ၊ (လောကီရုပ်နာမ်တရားတို့ကို ပိုင်းခြားမှတ်ယူတတ်သော) သတိရှိသည်။ (ဟုတွာ )လောကေ၊ အမျိုးမျိုအဖုံဖုံ ပျက်စီးတတ်သော လောကီရုပ်နာမ်တရား၌။ ဝါ၊ အမျိုးမျိုး အဖုံဖုံ ပျက်စီးတတ်သော ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ ငါးပါး၌။ အဘိဇ္ဈာဒေါမနဿံ၊ ကို။ ဝိနေယျ၊ ၍။ ဓမ္မေသု၊ (နီဝရဏ, ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ ငါးပါးစသော) လောကီးရုပ်နာမ်တရားတို့၌။ ဓမ္မာနုပဿီ၊ လောကီ ရုပ်နာမ် တရားကိုပင် ပညာဖြင့် အဖန်ဖန်ရှုလျက်။ တိဟရတိ၊ ၏။ ။ပ။၊
ဣတိ (အဝေါစ)၊ ။
ပဌမံ၊ ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ နီဝရဏာနိ၊ နီတရဏတရားတို့သည်။ ဝါ၊ ကုသိုလ်ဖြစ်ခွင့်ကို ပိတ်ပင်တားဆီးတတ်သော တရားတို့သည်။ ဝါ၊ ကုသိုလ်ဖြစ်ခွင့်မရအောင် စိတ်ကို မြှေးယှက်ဖုံးအုပ်ထားတတ်သော တရားတို့သည်။ ဣမာနိ ပဉ္စ၊ ဤငါးမျိုးတို့တည်း။
ပဉ္စ၊ ငါးမျိုးတို့ဟူသည်။ ကတမာနိ၊ အဘယ်တို့နည်းဟူမူ။
ကာမစ္ဆန္ဒနီဝရဏံ၊ ကာမစ္ဆန္ဒနီဝရဏလည်းကောင်း။ ဝါ၊ ကာမဂုဏ်အာရုံတို့၌ လိုလားတပ်မက်တတ်သော လောဘတည်းဟူသော အဆီးအတား (အဖုံးအအုပ်) လည်းကောင်း။ ဗျာပါဒနီဝရဏံ၊ ဗျာပါဝနီဝရဏလည်းကောင်း။ ဝါ၊ ဒေါသတည်းဟူသော အဆီးအတားလည်းကောင်း။ ထိနမိဒ္ဓနီဝရဏံ၊ လည်းကောင်း။ ဝါ၊ စိတ်၏ လေးလံထိုင်းမှိုင်းခြင်းနှင့် စေတသိက်၏ လေးလံထိုင်းမှိုင်းခြင်းသဘောတူသော အဆီးအတားလည်းကောင်း။ ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စနီဝရဏံ၊ ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စနီဝရဏလည်းကောင်း။ ဝါ၊ စိတ်ပျံ့လွင့်ခြင်းနှင့် နောင်တတဖန် ပူပန်ခြင်းသဘောဟူသော အဆီးအတားလည်းကောင်း။ ဝိစိကိစ္ဆာနီတရဏံ၊ ဝိစိကိစ္ဆာနီဝရဏ လည်း ကောင်းတည်း။ ဝါ၊ ရတနာသုံဖြာ, အကျင့်သိက္ခာစသည်တို့၌ သို့ လော သို့လော တွေးတောယုံမှားခြင်းသဘောဟူသော အဆီးအတားလည်းကောင်းတည်း။ ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ပဉ္စန္နံ၊ ကုန်သော။ ဣမေသံ နီဝရဏာနံ၊ ဤအဆီးအတား အကုသိုလ်တရားတို့ကို။ ။ပ။၊
ဒုတိယံ၊ ။
[ကာမဂုဏသုတ်ကို စာပိုဒ် (၃၄) နိဗ္ဗာနသုခသုတ်ကြည့်။] ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ၊ ဥပါဒါန်တို့၏ အာရုံဖြစ်သော ခန္ဓာတို့သည်။ ဣမေ ပဉ္စ၊ ဤငါးမျိုးတို့တည်း။
ပဉ္စ၊ ငါးမျိုးတို့ဟူသည်။ ကတမေ၊ အဘယ်တို့နည်းဟူမူ။
ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓော၊ ရုပ်တည်းဟူသော ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ လည်းကောင်း။ ဝေဒနုပါဒါနက္ခန္ဓော၊ ဝေဒနာဟူသော ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ လည်းကောင်း။ သညုပါဒါနက္ခန္ဓော၊ သညာဟူသော ဥပါဒါနက္ခန္ဓာလည်းကောင်း။ သင်္ခါရုပါဒါနက္ခန္ဓော၊ သင်္ခါရဟူသော ဥပါဒါနက္ခန္ဓာလည်းကောင်း။ ဝိညာ ဏုပါဒါနက္ခန္ဓော၊ ဝိညာဏ်ဟူသော ဥပါဒါနက္ခန္ဓာလည်းကောင်းတည်း။ ။ပ။၊
စတုတ္ထံ၊ ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဩရမ္ဘာဂိယာနိ၊ အောက်ကာမဓာတ်သို့ ချဉ်းကပ်တတ်ကုန်သော။ ဝါ၊ အောက်ကာမဓာတ်အဖို့၏ စီးပွားဖြစ်ကုန်သော။ ဝါ၊ အောက်ကာမဘဝ၌ ပဋိသန္ဓေတည်နေစေတတ်ကုန်သော။ သံယောဇနာနိ၊ အနှောင်အဖွဲ့တို့သည်။ ဣမာနိ ပဉ္စ၊ ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ ။ပ။၊
သက္ကာယဒိဋ္ဌိ၊ သက္ကာယဒိဋ္ဌိလည်းကောင်း။ ဝါ၊ ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသော ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးအပေါင်း၌ အသက်ရှင်အတ္တကောင်ဟု မှားယွင်းစွာ ယူဆခြင်းလည်းကောင်း။ [သ-သန္တ၊ ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသော+ကာယ ၊ ခန္ဓာငါးဝ ကိုယ်ကာယ၌+ ဒိဋ္ဌိ၊ အသက်ရှင်အတ္တကောင်ဟု ယူဆသော သဿတဒိဋ္ဌိ, ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိနှစ်မျိုး။] ဝိစိကိစ္ဆာ၊ ရတနာသုံးဖြာ, အကျင့်သိက္ခာစသည်တို့၌ ယုံမှားတွေးတော မဝေခွဲနိုင်ခြင်း သ‌ဘောလည်းကောင်း။ သီလဗ္ဗတပရာမာသော၊ နွားခွေးအလေ့အကျင့် စသည်ကို ကိလေသာ စင်ကြယ်ကြောင်း အကျင့်ကောင်းဟု မှားယွင်းစွာ သုံးသပ်ယူဆခြင်းလည်းကောင်း။သီလဗ္ဗတပရာမာသော ။ ။ သီလ- အလေ့အထ၊ ဝတ- အကျင့်၊ ထိုနှစ်မျိုးတို့တွင် မကျုးလွန် မဖောက်ဖျက်အပ်သော သီလ (အဝီတိက္ကမနီယသီလ) ကို သီလဟု ခေါ်၏၊ သို့သော် ဤနေရာ၌မူ နွားခွေးစသည်တို့၏ သွားလာပုံ စားသောက်ပုံ အလေအထ သီလကို လည်းကောင်း, လောကုတ္တရာ သီလ၏ အခြေခံအကြောင်း မဖြစ်နိုင်သော လောကီသီလတစ်ခုခုကို လည်းကောင်း အဝီတိက္ကမနီယသီလဟု ဆိုလို၏၊ အမြဲမပြတ်ဆည်းကပ်ကျင့်သုံးအပ်သော အကျင့်ကို ဝတဟု ခေါ်၏၊ တခြားမဟုတ်၊ ထိုနွားကျင့်ခွေးကျင့် စသည် ပြင် ဖြစ်၏။
ကိလေသာ စင်ကြယ်ကြောင်း မဟုတ်သော ထိုသီလ, ဝတကို ကိလေသာစင်ကြယ်ကြောင်း၊ အကျင့်ကောင်းဟူ၍။ ပရာမာသ- မှားယွင်းစွာ သုံးသပ်မှု ယူဆမှုကို သီလဗ္ဗတပရာမာသဟုခေါ်၏၊ အဋ္ဌသာလိနီ၊ နိက္ခေပကဏ္ဍ (၃၈၉) နှင့် ၎င်းမူလဋီကာ အနုဋီကာအဖွင့်များတည်း။
ကာမစ္ဆန္ဒော၊ ငါးပါးအာရုံ ကာမဂုဏ်တို့၌ လိုလားတပ်မက်သော လောဘလည်းကောင်း။ ဗျာပါဒေါ၊ စီးပွားချမ်းသာကို ဖျက်ဆီးတတ်သော ဒေါသလည်းကောင်းတည်း။ ။ပ။၊ [ပဉ္စောရမ္ဘာဂိယာနိ၊ ပဉ္စ + ဩရမ္ဘာဂိယာနိ]။
ပဉ္စမံ၊ ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဂတိယော၊ ဂတိတို့သည်။ ဂတိမည်သော တရား ။ ။ သုကတဒုက္ကဋကမ္မဝသေန ဂန္တဗ္ဗာ ဥပပဇ္ဇိတဗ္ဗာတိ ဂတိယော- ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံတို့၏ အလိုကျအားဖြင့် (ဝါ- ကိုသိုလ်ကံ, အကုသိုလ်ကံကြောင့်) လားရောက်အပ်သော ဘဝများ၊ ဤ၌ ဘဝဟူသည် လောကီဝိပါက်နာမက္ခန္ဓာနှင့် ကမ္မဇရုပ်တည်းဟူသော ဥပပတ္တိဘဝတည်း၊ (ယင်းသို့ လောကီခန္ဓာငါးပါးဖြစ်သောကြောင့် ဘဝနှင့် ခန္ဓာသည် အတူတူဖြစ်၏) ဤ၌မူ ထိုဥပပတ္တိဘဝကိုသာမက ငရဲသား သတ္တဝါစသည်တို့၏ နေရာဘုံဌာနကိုပါ ဂတိဟု ဆိုရမည်ဖြစ်၏၊ ထို့ကြောင့် "နိရယော- ငရဲဘဝခန္ဓာ, ငရဲဘုံဌာနလည်းကောင်း" ဟု အနက်ပြန်ဆိုခဲ့သည်၊ တိရစ္ဆာန်နှင့် ပြိတ္တာတို့မှာကား ဘုံဌာနသီးခြား မရှိသောကြောင့် ထိုတရစ္ဆာန်, ပြိတ္တာတို့၏ ခန္ဓာကိုသာ တိရစ္ဆာနယောနိ, ပေတ္တိဝိသယဟု ဆိုရ၏။ တနည်းအားဖြင့်မူ ထိုတိရစ္ဆာန်, ပြိတ္တာတို့ အမြဲနေရာတောတော်သမုဒြာ စသည်တို့ကိုလည်း တိရစ္ဆာနယောနိ (တိရစ္ဆာန်ဘုံ), ပေတ္တိဝိသယ (ပြိတ္တာဘုံ) ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်ပါ၏။ မူလပဲဏ္ဏာသအဋ္ဌကထာ၊ ပ-၃၄၁၊ ၃၄၂။ ၎င်းဋီကာ၊ ဒု- ၃၀-၃၁ (မဟာသီဟနာဒသုတ်အဖွင့်)။ ဝါ၊ ဘဝ, ဘုံဋ္ဌာနတို့သည်။ ဣမာ ပဉ္စ၊ ဤငါးမျိုးတို့ပေတည်း။
ပဉ္စ၊ ငါးမျိုးတို့ဟူသည်။ ကတမာ၊ အဘယ်တို့နည်းဟူမူ။
နိရယော၊ နိရယဂတိလည်းကောင်း။ ဝါ၊ ငရဲဘဝခန္ဓာ, ငရဲဘုံဋ္ဌာနလည်းကောင်း။ တိရစ္ဆာနယောနိ၊ တိရစ္ဆာန်တို့၏ ဘဝခန္ဓာလည်းကောင်း။ ဝါ၊ တိရစ္ဆာန်တို့၏ ဘဝခန္ဓာ, တိရစ္ဆာန်တို့ အမြဲနေရာဋ္ဌာနလည်းကောင်း။ ပေတ္တိဝိသယော၊ ပြိတ္တာတို့ ဘဝခန္ဓာလည်းကောင်း။ ဝါ၊ ပြိတ္တာတို့ ဘဝခန္ဓာ, ပြိတ္တာတို့ အမြဲနေရာဌာန လည်းကောင်း။ မနုဿ၊ မနုဿဂတိလည်းကောင်း။ ဝါ၊ လူ့ဘဝ, လူ့ဘုံဌာနလည်းကောင်း။ ဒေဝါ၊ ဒေဝဂတိလည်းကောင်း။ ဝါ၊ နတ်ဘဝ, နတ်ဘုံဋ္ဌာနလည်းကောင်း။ (ဣတိ၊ ဤသည်တို့ပင်တည်း။) ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဂတိယော၊ တို့သည်။ ဣမာ ပဉ္စ၊ တို့တည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ပဉ္စန္နံ၊ ငါးမျိုးကုန်သော။ ဣမာသံ ဂတီနံ၊ ဤဂတိတို့ကို။ ဝါ၊ ဤဂတိတို့၌ တပ်မက်သော တဏှာလောဘတရာတို့ကို။ ပဟာနာယ၊ ငှာ။ ။ပ။၊
ဆဋ္ဌံ၊ ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ မစ္ဆရိယာနိ၊ ဝန်တိုလျှို့ဝှက်သူ၏ အဖြစ်တို့သည်။ ဝါ၊ ဝန်တိုလျှို့ဝှက်ခြင်းသဘောတို့သည်။ ဣမာနိ ပဉ္စ၊ ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ ။ပ။၊
အာဝါသ ပစ္ဆရိယံ၊ နေရာအိမ်ကျောင်း၌ ဝန်တိုသူ၏ အဖြစ်လည်းကောင်း။ ကုလမစ္ဆရိယံ၊ လူဒါယကာ ဒါယိကာမဟူသော အမျိုး၌ ဝန်တိုသူ၏ အဖြစ်လည်းကောင်း။ လာဘပစ္ဆရိယံ၊ ပစ္စည်းလာဘ်၌ ဝန်တိုသူ၏ အဖြစ်လည်းကောင်း။ ဝဏ္ဏမစ္ဆရိယံ၊ ကိုယ်အဆင်းနှင့် အကျင့်ဂုဏ်၌ ဝန်တိုသူ၏ အဖြစ်လည်းကောင်း။ ဓမ္မမစ္ဆရိယံ၊ ပရိယတ်တရား၌ ဝန်တိုသူ၏ အဖြစ်လည်း ကောင်းတည်း။ ။ပ။၊
သတ္တမံ၊ ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဥဒ္ဓမ္ဘာဂိယာနိ၊ အထက် ရူပ အရူပဓာတ်သို့ ချဉ်းကပ်တတ်ကုန်သော။ ဝါ၊ အထက်ရူပအရူပဓာတ်အဖို့၏ စီးပွားအဖြစ်ကုန်သော။ ဝါ၊ အထက်ရူပအရူပဘဝ၌ ပဋိသန္ဓေတည်နေစေတတ်ကုန်သော။ သံယောဇနာနိ၊ သံယောဇဉ်နှောင်ကြိုးတို့သည်။ ဣမာနိ ပဉ္စ၊ တည်း။ ။ပ။၊
ရူပရာဂေါ၊ ရူပဘဝ၌ လိုလားတောင့်တသော ရာဂလည်းကောင်း။ အရူပရာဂေါ၊ အရူပဘဝ၌ လိုလားတောင့်တသော ရာဂလည်းကောင်း။ မာနော၊ (အရဟတ္တမဂ်ဖြင့် ပယ်သတ်ရမည့် )မာနလည်းကောင်း။ ဥဒ္ဓစ္စံ၊ (အရဟတ္တမဂ်ဖြင့် ပယ်သတ်ရမည့်) စိတ်ပျံ့လွင့်ခြင်းသဘောလည်းကောင်း။ အဝီဇ္ဇာ၊ (အရဟတ္တမဂ်ထဖြင့် ပယ်သတ်အာပ်သော) ဉာဏ်၏ ဆန့်ကျင်ဘက်မောဟ လည်း ကောင်းတည်း။ ။ပ။၊
အဋ္ဌမံ၊ ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ စေတာခိလာ၊ စိတ်၏ ကြမ်းတမ်းခက်ထန်ကြောင်းတရားတို့သည်။ ဝါ၊ စိတ်၏ အမှိုက်သရိုက်, သစ်ငုတ်ငြောင်တံသင်းကဲ့သို့ ဖြစ်ကြောင်းတရားတို့သည်။ [ပဉ္စကနိပါတ်စာပိုဒ် (၂၀၅) စေတော ခိလသုတ်ကြည့်။] ။ပ။၊
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဣဓ၊ ဤသာသနာတော်၌။ ဘိက္ခု၊ သည်။ သတ္ထရိ၊ မြတ်စွာဘုရား၌။ ဝါ၊ မြတ်စွာဘုရား၏ ခန္ဓာကိုယ်တော်, ဂုဏ်တော်၌။ သင်္ခတိ၊ ယုံမှား၏။ ဝိစိကိစ္ဆတိ၊ စူးစမ်းဆင်ခြင်လသော် သို့လောသို့လော တွေးတောပင်ပန်း၏။ နာဓိမုစ္စတိ၊ ဒီဟာပဲဟု သဲကွဲတိပြတ် မဆုံးဖြတ်နိုင်။ န သမ္ပသီဒတိ၊ သံသယမကင်းစင် မကြည်လင် မပြတ်သား။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ သော ဘိက္ခု၊ အကြင်ရဟန်းသည်။ သတ္ထရိ၊ ၌။ ကင်္ခတိ၊ ၏။ ။ပ။၊
တဿ၊ ထိုရဟန်း၏။ စိတ္တံ၊ စိတ်သည်။ အာတပ္ပါယ၊ ကိလေသာတို့ကို ပူပန်လောင်ကျွမ်း ခြောက်ခန်းစေတတ်သော ဝီရိယ အကျိုးငှာ။ အနုယောဂါယ၊ အထပ်ထပ်အားထုတ်ခြင်းငှာ။ သာတစ္စာယ၊ မပြတ်မလတ် အားထုတ်ခြင်းငှာ ။ ပဓာနာယ၊ ကြိုးပမ်းခြင်းငှာ။ န နမတိ၊ ပညွတ်ကိုင်း။ ယဿ၊ အကြင်ရဟန်း၏။ စိတ္တံ၊ စိတ်သည်။ အာတပ္ပါယ၊ ငှာ။ ။ပ။၊ ပဓာနာယ၊ ငှာ။ န နမတိ၊ အညွတ်ကိုင်း။ (တဿ၊ ထိုရဟန်း၏။) အယံ၊ ဤဘုရား၌ ယုံမှားမှု ဝိစိကိစ္ဆာသည်။ ပဌမော၊ ရှေးဦးစွာသော။ စေတောခိလော၊ စေတောခိလမည်၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ပုန စပရံ၊ နောက်ထပ်အခြားသော စေတောခိလတရားကား။ ဘိက္ခု၊ ရဟန်းသည်။ ဓမ္မေ၊ တရားတော်၌။ (ပရိယတ္တိတရားနှင့် ပဋိဝေဓကောကုတ္တရာတရားတော်၌။) ကင်္ခတိ၊ ၏။ ။ပ။ ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ပုန စပရံ၊ ကား။ ဘိက္ခု၊ သည်။ သံဃေ၊ ရှစ်ပါးသော အရိယာပုဂ္ဂိုလ် အပေါင်း၌။ ကင်္ခတိ၊ ၏။ ။ပ။ ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ပုနစပရံ၊ ကား။ ဘိက္ခု၊ သည်။ သိက္ခာယ၊ သိက္ခာသုံးပါး၌။ (အဓိသီလ, အဓိစိတ္တ, အဓိပညာဟူသော သိက္ခာသုံးပါး၌။) ကင်္ခတိ၊ ၏။ ။ပ။ ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ပုန စပရံ၊ ကား။ ဘိက္ခု၊ သည်။ သဗြဟ္မစာရီသု၊ သီတင်းသုံးဖော်ရဟန်းတို့၌။ ကုပိတော၊ စိတ်ဆိုးသည်။ အနတ္တ မနော၊ မိမိ၏ ပင်ကို မနော နှစ်သက်သော စိတ်မရှိသည်။ ဝါ၊ စိတ်နှလုံးမကြည်သာသည်။ အာဟတစိတ္တော၊ ဒေါသရိုက်နက် နှိပ်စက်အပ်သော စိတ်ရှိသည်။ ခီလဇာတော၊ ဖြစ်သော စိတ်ကြမ်းတမ်းခက်ထန်ကြောင်းဒေါသရှိသည်။ ဝါ၊ ဖြစ်သော အမှိုက်သရိုက်နှင့်တူသော ဒေါသရှိသည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ယောသော ဘိက္ခု၊ သည်။ ။ပ။၊ တဿ၊ ထိုရဟန်း၏။ စိတ္တံ၊ သည်။ ။ပ။၊
ယဿ၊ အကြင်ရဟန်း၏။ စိတ္တံ၊ သည်။ ။ပ။ ပဓာနာယ၊ ငှာ။ န နမတိ၊ မညွတ်ကိုင်း။ (တဿ၊ ထိုရဟန်း၏။) အယံ၊ ဤသဗြဟ္မစာရီတို့၌ စိတ်ဆိုးခြင်းသည်။ ပဉ္စမော၊ ငါးခုမြောက်သော။ စေတောခိလော၊ စေတောခိလမည်၏။ ဝါ၊ စိတ်ကြမ်းတမ်းခက်ထန်ကြောင်းတရားမည်၏။ ။ပ။၊
နဝမံ၊ ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ စေတသော ဝိနိဗန္ဓာ၊ (ဖြစ်ခွင့်မပေးသော အားဖြင့် ) ကုသိုလ်စိတ်ကို ဖမ်းဆုတ်ချုပ်နှောက်တတ်သော တရားတို့သည်။ ဣမေ ပဉ္စ ။ပ။၊
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဣဓ၊ ၌။ ဘိက္ခု၊ သည်။ ကာမေသု၊ (ဝတ္ထု, ကိလေသာ,နှစ်ဖြာသော) ကာမတို့၌။ အဝီတရာဂေါ၊ မကင်းရှင်းသော ရာဂရှိသည်။ အဝိဂတစ္ဆန္ဒေါ၊ မကင်းရှင်းသော လိုချင်တောင့်တမှုရှိသည်။ အဝိဂတပေမော၊ မကင်းရှင်းသောချစ်ခင်ခြင်းရှိသည်. အဝိဂတပိပါသော၊ မကင်းရှင်းသော သောက်သုံးလိုမှုရှိသည်။ အဝိဂတပရိဠာဟော၊ မကင်းရှင်းသော ပူလောင်မှုရှိသည်။ အဝဂတတဏှော၊ မကင်းရှင်းသော ငတ်မွတ်မှု တဏှာရှိသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ။ပ။၊
ယဿ၊ အကြင်ရဟန်း၏။ စိတ္တံ၊ သည်။ ။ပ။ ပဓာနာယ၊ ငှာ။ နနမတိ၊ မညွတ်ကိုင်း။ (တဿ၊ ထိုရဟန်း၏။) အယံ၊ ဤကာမတို့၌ မကင်းရှင်းသော ရာဂရှိသည် အဖြစ်သည်။ ပဌမော၊ သော။ စေတသောဝိနိဗန္ဓော၊ ကုသိုလ်စိတ်ကို ဖမ်းဆုတ်ချုပ်နှောင်တတ်သော တရားမည်၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ပုနစပရံ၊ နောက်ထပ်အခြားသော စေတသောဝိနိဗန္ဓတရားကား။ ဘိက္ခု၊ သည်။ ကာယေ၊ မိမိ၏ နာမကာယ၌။ ဝါ၊ မိမိ၏ ခန္ဓာကိုယ်အတ္တဘော၌။ အဝီတရာဂေါ၊ သည်။ ။ပ။၊ (တဿ၊ ထိုရဟန်း၏။) အယံ၊ ဤမိမိ၏ ကာယ၌ မကင်းရှင်းသော ရာဂရှိသည် အဖြစ်သည်။ ဒုတိယော၊ နှစ်ခုမြောက်သော။ စေတသော ဝိနိဗန္ဓော၊ မည်၏။' ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ပုနစပရံ၊ ကား။ ဘိက္ခု၊ သည်။ ရူပေ၊ ဗဟိဒ္ဓရုပ်၌။ (သူတပါးတို့၏ ရူပကာယနှင့် သက်မဲ့အနိန္ဒြိယဗဒ္ဓရုပ်၌။) အဝီတရာဂေါ၊ သည်။ ။ပ။၊ (တဿ၊ ထိုရဟန်း၏။) အယံ၊ ဤဗဟိဒ္ဓရုပ်၌ ရာဂမကင်းသူ၏ အဖြစ်သည်။ တတိယော၊ သုံးခုမြောက်သော ။ စေတသော ဝိနိဗန္ဓော၊ မည်၏။ ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ပုနစပရံ၊ ကား။ ဘိက္ခု၊ သည်။ ယာဝဒတ္ထံ၊ အလိုရှိသလောက်။ ဥဒရာဒေသကံ၊ ဝမ်းဗိုက်ကို ပြည့်စေလျက်။ ဥဒရာဝဒေဟက ။ ။ ဥဒရ+အဝ+ဒိဟဓာတ်+ ဏွုပစ္စည်း။ ဥဒရံ အဝဒိဟတိ ဥပစိနောတိ ပုရေတီတိ ဥဒရာဒေဟကံ (ဝမ်းဗိုက်ကို ပြည့်စေသော စားခြင်း၊ ဝါ- ဝမ်းဗိုက်ပြည့်အောင် စားခြင်း) ဟူ၍ ပဉ္စက နိပါတ်စာပိုဒ် (၁၉၁) သောဏသုတ်ဋီကာ (နှာ- ၅၆၊၇၇) ၌ ဝစနတ္ထပြု၏၊ဘာဝနပုံသကခေါ် ကိရိယာဝိသေသနအနက်ပြန်ဆိုရသော ပုဒ်တည်း၊ "ဥဒရာဝဒေဟကံ- ဝမ်းဗိုက်ပြည့်စေသော စားခြင်းဖြင့်၊ ဘုဉ္စိတွာ- စား၍" ဟုလည်း အနက်ဆိုနိုင်၏။ ဝါ၊ ဝမ်းဗိုက်ပြည့်အောင်။ ဘုဉ္စိတွာ၊ စားပြီး၍။ သေယျသုခံ၊ (ခုတင်, ကုလားထိုက်ဟူသော) အိပ်ရာပေါ်၌ အိပ်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သော ချမ်းသာကိုလည်းကောင်း။ ဝါ၊ အိပ်ယာ၏ အအေးအငွေ့, အနွေးငွေ့ကြောင့်ဖြစ်သော ချမ်းသာကို လည်းကောင်း။ ပဿသုခံ၊ ဝဲယာနံပါးတို့ကို ပြောင်လှည့်စောင့်ငဲ့ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သော ချမ်းသာကိုလည်းကောင်း။ မိဒ္ဓသုခံ၊ အိပ်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သောချမ်းသာကိုလည်းကောင်း။ အနုယုတ္တော၊ ထပ်တလဲလဲကြိုးစား အားထုတ်လျက်။ ဝိဟရတိ၊ နေ၏။ ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ယော သော ဘိက္ခု၊ သည်။ ယာဝ ဒတ္ထံ၊ လောက်။ ဥဒရာဝဒေဟကံ၊ လျက်။ ။ပ။ ပဓာနာယ၊ ငှာ။ နနမတိ၊ ကိုင်း။ (တဿ၊ ထိုရဟန်း၏။) အယံ၊ ဤဝမ်းဗိုက်ပြည့်အောင် စား၍ သေယျသုခ စသည်ကို အားထုတ်ခြင်းသည်။ စတုတ္ထော၊ လေးခုမြောက်သော။ စေတသော ဝိနိဗန္ဓော၊ မည်၏။ ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ပုနစပရံ၊ နောက်ထပ်အခြားသော စေတသော ဝီနိဗန္ဓတရားကား။ ဘိက္ခု၊ သည်. အညတရံ၊ တမျိုးမျိုးသော။ ဒေဝနိကာယံ၊ နတ်အပေါင်းကို။ ပဏိဓာယ၊ တဏှာဖြင့် တောင့်တ၍။ ဗြဟ္မစရိယံ၊ မြတ်သောအကျင့်ကို။ စရတိ၊ ကျင့်၏။ (ကိန္တိ၊ အဘယ်သို့ တောင့်တ၍။ စရတိ၊ ကျင့်သနည်းဟူမူ။)
အဟံ၊ ငါသည်။ ဣမိနာ သီလေနဝါ၊ ဤစတုပါရိသုဒ္ဓိသီလဖြင့်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ ကြောင့်လည်းကောင်း။ ဣမိနာ ဝတေန ဝါ၊ ဤဓုတင်စသော အကျင့်ကို ဆောင်တည်ခြင်းဖြင့် လည်းကောင်း။ ဝါ၊ ကြောင့်လည်းကောင်း။ ဣမိနာ တပေန ဝါ၊ ဤကိလေသာ တို့ကို ပူပန်စေတတ်, နှိပ်ကွပ်တတ်သော လုံးပမ်းကြိုးကုန် အားထုတ်မှု အကျင့်ဖြင့်လည်းကောင်း။ [ပဉ္စကနိပါတ် စာပိုဒ် (၂၀၆) ဝိနိဗန္ဓသုတ်၌ သာဓကရေးခဲ့ပြီ၊ သတ္တကနိပါတ် စာပိုဒ် (၅) မေထုနသုတ်နှင့်လည်း ယှဉ်တွဲကြည့်ပါ။] ဣတိနာ ဗြဟ္မစရိယေန ဝါ၊ (မေထုန်မှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း ဟူသော) ဤမြတ်သော အကျင့်ဖြင့်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ ကြောင့်လည်းကောင်း။ ဒေဝေါဝါ၊ တန်ခိုးကြီးသော နတ်သည်သော်လည်းကောင်း။ ဒေဝညတရောဝါ၊ တန်ခိုးနည်းသော နတ်တို့တွင် အပါအဝင် နတ်တဉီးဉီးသည်သော်လည်းကောင်း။ ဘဝဿာမိ၊ ဖြစ်လိမ့်မည်။ ဣတိ၊ ဤသို့တောင့်တ၍။ (စရတိ၊ ကျင့်၏။)
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ယော သော ဘိက္ခု၊ သည်။ ။ပ။၊
(တဿ၊ ထိုရဟန်း၏။) အယံ၊ ဤနတ်ဘဝကို တောင့်တ၍ ဗြဟ္မစရိယကို ကျင့်ခြင်းသည်။ ပဉ္စမော၊ ငါးခုမြောက်သော။ စေတသော ဝိနိဗန္ဓော၊ မည်၏။ ။ပ။၊
ဒသမံ၊ ။
ဒုတိယော၊ နှစ်ခုမြောက်သော။ သတိပဋ္ဌာန ဝဂ္ဂေါ၊ ဝဂ်တည်း။