အထ ခေါ၊ ထိုအခါ၌။
အဉတရော၊ တပါးသော။
ဘိက္ခု၊ ရဟန်းသည်။
ယေန၊ အကြင်အရပ်၌။
ဘဂဝါ၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။
(အတ္ထိ၊ ရှိတော်မူ၏)။
တေန၊ ထိုအရပ်၌။
ဝါ၊ ထိုအရပ်သို့။
ဥပသင်္ကမိ၊ သွား၏။
ဝါ၊ သွားပြီ။
ဥပသင်္ကမိတွာ၊ သွားပြီး၍။
ဘဂဝန္တံ၊ မြတ်စွာဘုရားကို။
။ပ။ ဧကမန္တံ၊ တခုသောအရပ်၌။
နိသိန္နော၊ ထိုင်နေပြီးသော။
သော ဘိက္ခု၊ ထိုရဟန်းသည်။
ဘာဂဝန္တံ၊ ကို။
ဧတံ၊ ဤစကားကို။
အဝေါစ၊ လျှောက်ထားပြီ။
(ကိန္တိ၊ အဘယ်ိသို့။
အဝေါစ၊ လျှောက်သနည်းဟူမူ။)
ဘန္တေ၊ မြတ်စွာဘုရား။
နိဿယသမ္ပန္နော၊ မှီရာ တရားနှင့်ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်။
နိဿယသမ္ပန္နော၊ ပုဂ္ဂိုလ်။
ဣတိ၊ ဤသို့။
ဝုစ္စတိ၊ ဆိုအပ်၏။
ဘန္တေ၊ ရား။
ကိတ္တာဝတာ၊ အဘယ်မျှပမာဏရှိသော မှီရာတရားနှင့် ပြည့်စုံခင်းဖြင့်။
ဘိက္ခု၊ သည်။
နိဿယ သမ္ပန္နော၊ မှီရာတရားနှင့် ပြည့်စုံသူသည်။
ဟောတိ နုခေါ၊ ဖြစ်ပါသနည်း။
ဣတိ၊ သို့။
(အဝေါစ၊ လျှောက်ပြီ။)
ဘိက္ခု၊ ရဟန်း။
ဘိက္ခု၊ ရဟန်းသည်။
သဒ္ဓံ၊ သဒ္ဓါတရားကို။
(ရတနာသုံးပါးတို့၌ မလှုပ်မယိုင်ခိုင်မြဲစွာ သက်ဝင်ယုံကြည်သော ဩကပ္ပနမည်သောသဒ္ဓါတရားကို)။
နိဿာယ၊ မမှီ၍။
အကုသလံ၊ အကုသိုလ်ကို။
စေ ပဇဟတိ၊ အကယ်၍ ပယ်စွန့်အံ့။
ကုသလံ၊ ကုသိုလ်ကို။
စေ ဘာဝေတိ၊ အကယ်၍ဖြစ်ပွားစေအံ့။
(ဧဝံ သတိ၊ ဤသို့ ဖြစ်လတ်သော်။)
အဿ၊ ထိုရဟန်းသည်။
တံ အကုသလံ၊ ထိုအကုသိုလ်ကို။
ဝါ၊ သည်။
ပဟီနဝေ၊ ပယ်အပ်ပြီးသည် သာလျှင်။
ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။
ဘိက္ခု၊ ရဟန်း။
ဘိက္ခု၊ ရဟန်းသည်။
ဟိရိံ၊ အကုသိုလ် ဒုစ္စရိတ်စက်ဆုပ်မှုရှက်မှု ဟိရီကို။
နိဿာယ၊ ၍။
အကုသလံ၊ ကို။
စေ ပဇဟတိ၊ အံ့။
။ပ။ ဩတ္တပ္ပံ၊ အကုသိုလ်ဒုစ္စရိတ်ကြောက်လန့်မှုဩတ္တပ္ပကို။
၊ပ။ ဝီရိယံ၊ ကာယိကစေတသိကဝီရိယကို။
။ပ။ ပညံ၊ ပညာကို။
နိဿာယ၊ ၍။
။ပ။ ပဟိမေဝ၊ လျှင်။
ဟောတိ၊ ၏။
ဟိ၊ မှန်၏။
["ယံ' သ၊ ယံ+အဿ"ဟု ပုဒ်ဖြတ်]။
အဿ၊ ထိုရဟန်းသည်။
ယံ၊ အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်ကို။
အရိယာယ၊ ကိလေသာအညစ်အကြေးကင်းဝေးစင်ကြယ်သော။
ပညာယ၊ ဝိပဿနာပညာ, မဂ်ပညာဖြင့်။
ဒိသွာ၊ မြင်၍။
ပဟီနံ၊ ပယ်အပ်ပြီ။
အဿ ဘိက္ခုနော၊ ထိုရဟန်းသည်။
တံ အကုသလံ၊ ထိုအကုသိုလ်ကို။
ဝါ၊ သည်။
ပဟီနံ၊ ပယ်အပ်ပြီးသည်။
သုပ္ပဟီနံ၊ ကောင်းစွာပယ်အပ်ပြီးသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
(တနည်း) အဿ ဘိက္ခုနော၊ သည်။
ပဟီနံ၊ ပယ်အပ်ပြီးသော။
တံ အကုသလံ၊ ထိုအကုသိုလ်သည်။
သုပ္ပဟီနံ၊ ကောင်းစွာပယ်အပ်ပြီးသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ဘိက္ခု၊ ရဟန်း။
စ ပန၊ နောက်ထပ် မှီခိုရာတရားကား။
တေနဘိက္ခုနာ၊ ထိုရဟန်းသည်။
ပဉ္စသု၊ (သဒ္ဓါအစထား) ငါးပါးကုန်သော။
ဣမေသု ဓမ္မေသု၊ ဤတရားတို့၌။
ပတိဋ္ဌာယ၊ ရပ်တည်၍။
စတ္တာရော၊
စတ္တာရော ဥပနိဿာယ ဝိဟာတဗ္ဗာ ။ ။ ဤ၌ လေးပါးဟူသည် ပါဠိတော်၌ လာသည့်အတိုင်း (၁) ဉာဏ်ဖြင့်သိ၍ မှီဝဲသုံးစွဲသင့်သော ပစ္စလေးပါးကို မှီဝဲသုံးစွဲခြင်း။ (၂) ဉာဏ်ဖြင့်သိ၍ ချုပ်တည်းသည်းခံသော အအေး, အပူ, အစာဆာခြင်း, ရေငတ်ခြင်း စသည်ကို ချုပ်တည်းသည်းခံခြင်း။ [ပဋိသင်္ခါ ယောနိသော ခမော ဟောတိ သီတဿ ဥဏှဿ ဇီဃစ္ဆာယ ။ပ။ ပါဏဟရာနံ အဓိဝါသကဇာတိကော ဟောတိ- ဟူသော ငါဠိတော်အတိုင်း ချုပ်တည်းသည်းခံဖွယ်ရာများကို သိပါ] (၃) ဉာဏ်ဖြင့်သိ၍ ရှောင်ရှားသင့်သော ဆင်ကြမ်း, မြင်းကြမ်း, ခွေးဆိုး, သစ်ငုတ် စသည်ကို ရှောင်ရှားခြင်း၊[ဆက္ကနိပါတ် စာပိုဒ် (၅၈) အာသဝသုတ်ပါဠိတော်ကြည့်] (၄) ဉာဏ်ဖြင့် သိ၍ ပယ်ထုတ်သင့်သော ကာမဝိတက်စသော အကုသိုလ်ကို ပယ်ထုတ်ခြင်း- ဟူ၍ လေးမျိုးတည်း။ ထိုလေးမျိုးကို ဒသကနိပါတ် စာပိုဒ် (၁၉၊၂၀) ပ,ဒု - အရိယာဝါသသုတ်တို့၌ "စတုရာပဿေနော" စသည်ဖြင့် "အပဿေနတရားလေးပါး" ဟု နာမည်တပ်၍ ဟောတော်မူ၏။ ထိုသုတ်တို့၌လည်း ကြည့်ပါ။
လေးပါးသော တရားတို့ကို။
ဥပနိဿာယ၊ မှီ၍။
ဝိဟာတဗ္ဗာ၊ နေ ထိုက် ကုန်၏။
ကတမေ၊ အဘယ်မည်ကုန်သော။
စတ္တာရော၊ တို့ကို။
(ဥပနိဿာယ၊ ၍။
ဝိဟာတဗ္ဗာ၊ နေထိုက်ကုန်သနည်းဟူမူ။)
ဘိက္ခု၊ ရဟန်း။
ဣဓ၊ ဤသာသနာတော်၌။
ဘိက္ခု၊ သည်။
သင်္ခါယ၊
သင်္ခါယပုဒ် ရုပ်ပြီးပုံ ။ ။ "သင်္ခါယာတိ ဇာနိတွာ" ဟူ၍ အဋ္ဌကထာ ဖွင့်သောကြောင့် "သင်္ခါယ" ပုဒ်သည် တွာပစ္စယန္တ ပုဒ်ဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှား၏၊ ဒီ, ပါထိကဝဂ် သင်္ဂီတိသုတ်အဋ္ဌကထာ (၁၉၀) ၌ " သင်္ခါယာတိ ဉာဏေန ဥတွာ" ဟုဖွင့်၏၊ ထိုအလိုလည်း တွာပစ္စယန္တ ပုဒ်ဟုပင် ဆိုနိုင်ပါ၏၊ သို့သော် ထိုသင်္ဂီတိသုတ်ဋီကာ(၂၂၁)၌မူ "သမ္မဒေဝ ခါယတိ ဥပဋ္ဌာတိ ပဋိဘာတီတိ သင်္ခါ၊ ဉာဏန္တိ အာဟ" သင်္ခါယာတိ ဉာဏေန ဥတွာ" တိ ဟုဖွင့်ထား၏၊ ထိုဋီကာအလို သံပုဗ္ဗ ခါဓာတ် ကွိပစ္စည်းဖြင့် "သင်္ခါ" ဟုပြီး၍ နာဝိဘတ် အာယပြုလျှင် "သင်္ခါယ" ဟုဖြစ်၏၊ "သင်္ခါ- ကောင်းစွာသာလျှင် ထင်ပေါ်လာသော ဉာဏ်" ဟု ဋီကာဝိဂြိုလ်နက်ဆိုနိုင်၏၊ ပါဠိတော်၌လည်း ထိုဋီကာအတိုင်း "သင်္ခါယ- ဉာဏ်ဖြင့်၊ ဧကံ- တစ်ဖို့သော မှီဝဲသုံးစွဲသင့်သော ပစ္စည်းလေးပါးကို၊ ပဋိသေဝတိ- မှီတဲသုံးစွဲ၏" စသည်ဖြင့်အနက်ဆိုနိုင်၏။
ဉာဏ်ဖြင့်ဆင်ခြင်သိမြင်၍။
ဧကံ၊ တစ်ဖို့သော မှီဝဲသုံးစွဲသင့်သော ပစ္စည်းလေးပါးကို။
ပဋိသေဝတိ၊ မှီဝဲသုံးစွဲ၏။
သင်္ခါယ၊ ၍။
ဧကံ၊ တစ်ဖို့သော ချုပ်တည်းသည်းခံသင့်သော အအေးအပူစသည်ကို။
အဓိဝါသေတိ၊ ချုပ်တည်းသည်းခံ၏။
သင်္ခါယ၊ ၍။
ဧကံ၊ တစ်ဖို့သော ရှောင်ရှားသင့်သော ဆင်ကြမ်း, မြင်းကြမ်း, ခွေးဆိုးသည်ကို။
ပရိဝဇ္ဇေတိ၊ ရှောင်ရှား၏။
သင်္ခါယ၊ ၍။
ဧကံ၊ တစ်ဖို့သော ပယ်ထုတ်သင့်သော ကာမဝိတက်စသော အကုသိုလ်ကို။
ဝိနောဒတိ၊ ပယ်ထုတ်၏။
ဘိက္ခု၊ ရဟန်း။
ဧဝံ၊ ဤသို့အားဖြင့်။
(ဤသို့ သဒ္ဒါဟိရီစသည်တို့နှင့် ပြည့်စုံခြင်းဖြင့်)။
ဘိက္ခု၊ သည်။
နိဿယသမ္ပန္နော၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ဒုတိယံ၊ ဒုတိယသုတ်တည်း။