ဧကံ၊ သော။
သမယံ၊ ၌။
အာယသ္မာ အာနန္ဒေါ၊ သည်။
ကောသမ္ဗိယံ၊ ကောသမ္ဗီမြို့အနီး၌။
ဃောသိတာရာမေ၊ ဃောသိတကျောင်းတိုက်နှင့်။
ဝိဟရတိ၊ သီတင်းသုံးနေတော်မူ၏။
အထခေါ၊ ထိုအခါ၌။
အာယသ္မာ ဥဒါယီ၊ အရှင်ကာဠုဒါယီသည်။
။ပ။၊ [စာပိုဒ် (၃၃) ကောဋ္ဌိက သုတ်ကြည့်။]
အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ၊ ကို။
ဧတံ၊ ဤအကြောင်းကို။
အဝေါစ၊ မေးမြန်းပြီ။
(ကိန္တိ၊ သို့။
အဝေါစ၊ ဟူမူ။)
အာဝုသော၊ ငါ့ရှင်။
ပဉ္စာလစဏ္ဍေန၊ ပဉ္စာလစဏ္ဍမည်သော ။
ဒေဝပုတ္တေန၊ နတ်သားသည်။
"သမ္မာဓေ ဂတံ ။ပ။ မုနီတိ၊ သမ္မာဓေ ဂတံ ။ပ။ မုတိ" ဟူသော။
ဣဒံ၊ ဤဂါထာစကားကို။
ဝုတ္တံ၊ လျှောက်ထားအပ်ပြီ။
[သဂါထာဝဂ္ဂသံယုတ် ငါဠိ၊ နှာ (၄၆) ဂါထာ။]
[ဂါထာအနက်] ဘူရိမေဓသော၊ မြေကြီးကဲ့သို့ ကျယ်ပြန့်ကြီးမားသော ပညာရှိတော်မူသော။
ဘူရိမေဓသော ။ ။ ဘူရီ- မြေကြီး။ ဘူရီ ဝိယာတိ ဘူရီ- မြေကြီးကဲ့သို့ ကျယ်ပြန့်ကြီးမားသော။ မေဓာ- ပညာ၊ ဘူရီမေဓာ ယဿာတိ ဘူရိမေ ဓသော။ အဿတ္ထိအနက်ဟော သပစ္စည်းတည်း။
ပဋိလီနနိသဘော၊ တပါးသတ်သတ်, ကိန်းအောင်းတတ်သည့်, မြတ်သောပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်တော်မူသော။ပဋိလီနနိသဘော ။ ။ဤသုတ်အဋ္ဌကထာ၌ "ပဋိလီနနိသဘောတိ ဧကီဘာဝေန ပဋီလီနော စေဝ ဥတ္တပဋ္ဌေန စ နိသဘော" ဟု ဖွင့်၏။ ပဋိလီန- တပါးတည်း ငြိမ်သက်စွာ ကိန်းအောင်းတတ်သော၊ နသဘ(ဥတ္တမ)- မြင့်မြတ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား၊ ဋီကာ၌မူ သဂါထာဝဂ္ဂသံယုတ် (ပဉ္စာလစဏ္ဍသုတ်) အဋ္ဌကထာ (၉၉) နှင့် ၎င်းဋီကာ (၁၄၆)အတိုင်း ဖွင့်ပြထား၏၊ ထိုအဖွင့်များမှာ-
ပဋီလီနော ဟုတွာ နိသဘော သေဋ္ဌော ပဋိလီနနိသဘော- တပါးတည်း ငြိမ်သက်စွာ ကိန်းအောင်းသည် ဖြစ်၍ မြင့်မြတ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား၊ (တနည်း) ပဋိလီနာနံ နိသဘော သေဋ္ဌော ပဋိလီနနိသဘော- တပါးတည်း ငြိမ်သက်စွာ ကိန်းအောင်းတတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင် အမြတ်ဆုံးဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။
ထို့အပြင် မာနကိုပယ်သတ်ပြီး၍ မငြိမ်မသက် ကြွတက်ထောင်လွှား မောက်ကြွားသော မာန မရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်ကို ပဋိလီန (တပါးတည်း ငြိမ်သက်စွား ကိန်းအောင်းတတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်) ခေါ်သည်ဟုလည်း ဖွင့်၏။ ဝါ၊ တပါးသက်သက် ကိန်းအောင်းတတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင် အမြတ်ဆုံးပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်တော်မူသော။ မုနိ၊ မမှားမယွင်း ကျန်ကြွင်းမရှိ ကိုယ်တိုင်သိတော်မူသော။ ယော ဗုဒ္ဓေါ၊ အကြင်မြတ်စွာဘုရားသည်။ ဈာနံ၊ ဈာန်ကို။ အဗုဇ္ဈိ၊ ထိုထွင်းသိတော်မူပြီ။ သော ဗုဒ္ဓေါ၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည်။ သမ္ဗာဓေ၊ အလွန်ကျဉ်းကျပ် ရပ်ဌာန၌။ ပဉ္စလစဏ္ဍနတ်သား၏ အလိုကျ သမ္ဗာဓေ ။ ။ ဤသုတ်၌ အရှင်အာနန္ဒာသည် သမ္ဗာဓဟု ခေါ်ဝေါ်အပ်သော အကျဉ်းအကျပ် တရားအမျိုး မျိုးကို ခွဲခြားပြတော်မူ၏၊ သံယုတ်အဋ္ဌကထာ၌ မူ(၁) နီဝရဏသမ္ဗာဓ- နီဝရဏတည်းဟူသော အကျဉ်းအကျပ်တရား။ (၂) ကာမဂုဏသမ္ဗာဓ- ကာမဂုဏ်ငါးပါးတည်းဟူသော အကျဉ်းအကျယ်တရားဟူ၍ နှစ်မျိုးပြပြီးလျှင် ထိုနှစ်မျိုးတို့တွင် "သမ္ဗာဓေ ဝတ ဩကာသံ" ဟူသော ဤဂါထာ၌ နီဝရဏသမ္ဗာဓကို ယူရမည်ဟုဖွင့်၏၊ ယင်းသို့ ဖွင့်ခြင်းမှာ ပဉ္စာလစဏ္ဍ နတ်သားက လျှောက်ထားအပ်သော ဂါထာဖြစ်၍ ထိုနတ်သား၏ အယူအဆအတိုင်း ဖွင့်ပြခြင်းဖြစ်၏။ ပဉ္စာလစဏ္ဍနတ်သားသည် ရှေးဘဝတုန်းက ပဌမဈာန်ရပြီး ကွယ်လွန်သောအခါ ဗြဟ္မာဖြစ်၏၊ ထိုဗြဟ္မာဘဝ၌ ဈာန်ချမ်းသာခံစား၍ ကွယ်လွန်သောအခါ ယခုကာမဘုံသား နတ်ဘဝသို့ ရောက်၏၊ သူသည် ပဌမဈာန်ရခဲ့သူ ပီပီ နီဝရဏသမ္ဗာဓ မရှိသော ပဌမဈာန်ကို ချီးမွမ်း၏၊ မြတ်စွာဘုရားကိုလည်း နီဝရဏသမ္ဗာဓမရှိသော ပဌမဈာန်ရသောပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ်ဖြင့် ချီးမွမ်းလိုသဖြင့် "သမ္ဗာဓေ ဝတ ဩကာသံ" စသော ဂါထာကို ရွတ်ဆိုလျှောက်ထား၏။ ထို့ကြောင့် သံယုတ်အဋ္ဌကထာ၌ နီဝရဏသမ္ဗာဓကို ယူခြင်းဖြစ်သည်။ (လွန်စွာညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်တတ်သော တဏှာသံကိလေသာတို့နှင့် တကွ ဖြစ်သောကြောင့် အလွန်အမင်းကျပ်တည်းကျဉ်းမြောင်းသော နီဝရဏတည်း ဟူသော အရပ်ဌာန၌။) ဂတံ၊ ဖြစ်ပေါ်လာသော။ ဩကာသံ၊ ဈာန်တည်း ဟူသော အခွင့်အလမ်းကို။ အဝိဒ္ဓါ၊ သိတော်မူပြီ။
ပဋီလီနော ဟုတွာ နိသဘော သေဋ္ဌော ပဋိလီနနိသဘော- တပါးတည်း ငြိမ်သက်စွာ ကိန်းအောင်းသည် ဖြစ်၍ မြင့်မြတ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား၊ (တနည်း) ပဋိလီနာနံ နိသဘော သေဋ္ဌော ပဋိလီနနိသဘော- တပါးတည်း ငြိမ်သက်စွာ ကိန်းအောင်းတတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင် အမြတ်ဆုံးဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။
ထို့အပြင် မာနကိုပယ်သတ်ပြီး၍ မငြိမ်မသက် ကြွတက်ထောင်လွှား မောက်ကြွားသော မာန မရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်ကို ပဋိလီန (တပါးတည်း ငြိမ်သက်စွား ကိန်းအောင်းတတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်) ခေါ်သည်ဟုလည်း ဖွင့်၏။ ဝါ၊ တပါးသက်သက် ကိန်းအောင်းတတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင် အမြတ်ဆုံးပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်တော်မူသော။ မုနိ၊ မမှားမယွင်း ကျန်ကြွင်းမရှိ ကိုယ်တိုင်သိတော်မူသော။ ယော ဗုဒ္ဓေါ၊ အကြင်မြတ်စွာဘုရားသည်။ ဈာနံ၊ ဈာန်ကို။ အဗုဇ္ဈိ၊ ထိုထွင်းသိတော်မူပြီ။ သော ဗုဒ္ဓေါ၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည်။ သမ္ဗာဓေ၊ အလွန်ကျဉ်းကျပ် ရပ်ဌာန၌။ ပဉ္စလစဏ္ဍနတ်သား၏ အလိုကျ သမ္ဗာဓေ ။ ။ ဤသုတ်၌ အရှင်အာနန္ဒာသည် သမ္ဗာဓဟု ခေါ်ဝေါ်အပ်သော အကျဉ်းအကျပ် တရားအမျိုး မျိုးကို ခွဲခြားပြတော်မူ၏၊ သံယုတ်အဋ္ဌကထာ၌ မူ(၁) နီဝရဏသမ္ဗာဓ- နီဝရဏတည်းဟူသော အကျဉ်းအကျပ်တရား။ (၂) ကာမဂုဏသမ္ဗာဓ- ကာမဂုဏ်ငါးပါးတည်းဟူသော အကျဉ်းအကျယ်တရားဟူ၍ နှစ်မျိုးပြပြီးလျှင် ထိုနှစ်မျိုးတို့တွင် "သမ္ဗာဓေ ဝတ ဩကာသံ" ဟူသော ဤဂါထာ၌ နီဝရဏသမ္ဗာဓကို ယူရမည်ဟုဖွင့်၏၊ ယင်းသို့ ဖွင့်ခြင်းမှာ ပဉ္စာလစဏ္ဍ နတ်သားက လျှောက်ထားအပ်သော ဂါထာဖြစ်၍ ထိုနတ်သား၏ အယူအဆအတိုင်း ဖွင့်ပြခြင်းဖြစ်၏။ ပဉ္စာလစဏ္ဍနတ်သားသည် ရှေးဘဝတုန်းက ပဌမဈာန်ရပြီး ကွယ်လွန်သောအခါ ဗြဟ္မာဖြစ်၏၊ ထိုဗြဟ္မာဘဝ၌ ဈာန်ချမ်းသာခံစား၍ ကွယ်လွန်သောအခါ ယခုကာမဘုံသား နတ်ဘဝသို့ ရောက်၏၊ သူသည် ပဌမဈာန်ရခဲ့သူ ပီပီ နီဝရဏသမ္ဗာဓ မရှိသော ပဌမဈာန်ကို ချီးမွမ်း၏၊ မြတ်စွာဘုရားကိုလည်း နီဝရဏသမ္ဗာဓမရှိသော ပဌမဈာန်ရသောပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ်ဖြင့် ချီးမွမ်းလိုသဖြင့် "သမ္ဗာဓေ ဝတ ဩကာသံ" စသော ဂါထာကို ရွတ်ဆိုလျှောက်ထား၏။ ထို့ကြောင့် သံယုတ်အဋ္ဌကထာ၌ နီဝရဏသမ္ဗာဓကို ယူခြင်းဖြစ်သည်။ (လွန်စွာညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်တတ်သော တဏှာသံကိလေသာတို့နှင့် တကွ ဖြစ်သောကြောင့် အလွန်အမင်းကျပ်တည်းကျဉ်းမြောင်းသော နီဝရဏတည်း ဟူသော အရပ်ဌာန၌။) ဂတံ၊ ဖြစ်ပေါ်လာသော။ ဩကာသံ၊ ဈာန်တည်း ဟူသော အခွင့်အလမ်းကို။ အဝိဒ္ဓါ၊ သိတော်မူပြီ။
အာဝုသော၊ ငါ့ရှင်။
(တတ္ထ၊ ထိုဂါထာ၌။)
ကတမော၊ အဘယ်ကို။
သမ္ဗာဓော၊ အလွန်အကျဉ်းအကျပ် ရပ်ဌာနဟူ၍။
ဘဂဝတာ၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။
ဝုတ္တော၊ မိန့်ဆိုတော်မူလိုအပ်ပါသနည်း။
ကတမော၊ အဘယ်ကို။
သမ္ဗာဓေ၊ အလွန်ကျဉ်းကျပ်ရပ်ဌာန၌။
ဩကာသာဓိဂမော၊ အခွင့်အလမ်းကို ရခြင်းဟူ၍။
ဝါ၊ ရအပ်သော အခွင့်အလမ်းဟူ၍။
ဘဂဝတာ၊ သည်။
ဝုတ္တော၊ နည်း။
ဣတိ၊ ဤသို့။
(အဝေါစ၊ မေးမြန်းပြီ။)
အာဝုသော၊ ငါ့ရှင်။
ပဉ္စ၊ ငါးမျိုးကုန်သော။
ဣမေ ကာမဂုဏာ၊ ဤကာမဂုဏ်တို့ကို။
ဝါ၊ တို့ကို။
[စာပိုဒ် (၃၄) နိဗ္ဗာနသုခသုတ်လည်းကြည့်။]
သမ္ဗာဓော၊ အလွန်ကျဉ်းကျပ်ရပ်ဌာနဟူ၍။
အာဂဝတာ၊ သည်။
ဝုတ္တော၊ ဟောတော်မူအပ်ပါပြီ။
ကမမေ၊ အဘယ်မည်ကုန်သော။
ပဉ္စ၊ ကုန်သော။
(ဣမေ ကာမဂုဏာ၊ တို့ကို။
သမ္ဗာဓော၊ ဟူ၍။
ဘဂဝတာ၊ သည်။
ဝုတ္တော၊ ဟောတော်မူအပ်သနည်းဟူမူ။)
စက္ခုဝိညေယျာ၊ ကုန်သော။
ဣဋ္ဌာ၊ ကုန်သော။
ကန္တာ၊ ကုန်သော။
။ပ။ရဇနီယာ၊ ကုန်သော။
ရူပါ၊ ရူပါရုံတို့ကိုလည်းကောင်း။
သောတဝိညေယျာ၊ ကုန်သော။
ဣဋ္ဌာ၊ ကုန်လော။
ကန္တာ၊ ကုန်သော။
။ပ။ ရဇနီယာ၊ ကုန်သော။
သဒ္ဓါ၊ သဒ္ဓါရုံတို့ကိုလည်းကောင်း။
ဃာနဝိညေယျာ၊ ကုန်သော။
ဣဋ္ဌာ၊ ကုန်သော။
ကန္တာ၊ ကုန်သော။
။ပ။ ရဇနီယာ၊ ကုန်သော။
ဂန္ဓာ၊ ဂန္ဓာရုံတို့ကိုလည်းကောင်း။
ဇိဝှာတိညေယျာ၊ ကုန်သော။
ဣဋ္ဌာ၊ ကုန်သော။
ကန္တာ၊ ကုန်သော။
။ပ။ ရဇနီယာ၊ ကုန်သော။
ရသာ၊ ရသာရုံတို့ကိုလည်းကောင်း။
ကာယဝိညေယျာ၊ ကုန်သော။
ဣဋ္ဌာ၊ ကုန်သော။
။ပ။ ရဇနီယာ၊ ကုန်သော။
ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံတို့ကိုလည်းကောင်း။
(သမ္ဗာဓော၊ ဟူ၍။
ဘဂဝတာ၊ သည်။
ဝုတ္တော၊ ပြီ။)
အာဝုသော၊ ရှင်။
ပဉ္စ၊ ကုန်သော။
ဣမေ ကာမဂုဏာ၊ တို့ကို။
သမ္ဗာဓော၊ ဟူ၍။
ဘဂဝတာ၊ သည်။
ဝုတ္တော၊ ဟောတော်မူအပ်ပါပြီ။
အာဝုသော၊ ငါ့ရှင်။
ဣဓ၊ ဤသာသနာတော်၌။
ဘိက္ခု၊ သည်။
။ပ။ ဥပသမ္ပဇ္ဇ၊ ၍။
ဝိဟရတိ၊ ၏။
အာဝုသော၊ ရှင်။
ဧတ္တာဝတာပိ၊ ဤမျှအတိုင်းအတာပမာဏရှိသော ပဌမ ဈာန်သို့ ရောက်၍နေခြင်းကြောင့်လည်း။
ပရိယာယေန၊ အကြောင်းပရိယာယ်တမျိုးတည်းမျှဖြင့်။
(ကာမဂုဏ်နှင့် နီဝရဏတည်းဟူသော အကျဉ်းအကျပ် မရှိခြင်းဟူသော အကြောင်း ပရိယာယ်တမျိုးတည်းမျှဖြင့်။)
(ပဌမဇ္ဈာနံ၊ ပဌမဈာန်ကို။)
သမ္ဗာဓေ၊ အလွန်ကျဉ်းကျပ် ရပ်ဌာန၌။
(လွန်စွာညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်တတ်သော ကာမဂုဏ်နှင့် နီဝရဏတည်း ဟူသော အလွန်ကျဉ်းကျပ် ရပ်ဌာန၌။)
ဩကာသာဓိဂမော၊ အခွင့်အလမ်းကို ရခြင်းဟူ၍။
ဝါ၊ ရအပ်သော အခွင့်အရေးဟူ၍။
ဘဂတတာ၊ သည်။
ဝုတ္တော၊ ပြီ။
တတြာပိ၊ ထိုပဌမဈာန်၌လည်း။
သမ္ဗာဓော၊ အလွန်ကျဉ်းကျပ်ရပ်ဌာနသည်။
(လွန်စွာညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်တတ်သော အလွန်ကျဉ်းကျပ် ရပ်ဌာနသည်။
ဝါ၊ လွန်စွာ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်တတ်သော အကျဉ်းအကျပ်တရားသည်။)
အတ္ထိ၊ ရှိသေး၏။
တတ္ထ၊ ထိုပဌမဈာန်၌။
သမ္ဗာဓော၊ သည်။
ကိဉ္စ၊ အဘယ်နည်းဟူမူ။
တတ္ထ၊ ထိုပဌမဈာန်၌။
ယဒေဝ (ယေ ဧဝ) ဝိတက္ကဝိစာရာ၊ အကြင် ဝိတက်စာရတို့သည်ပင်။
အနိရုဒ္ဓါ၊ မချုပ်သေးကုန်သည်။
ဟောန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်။
အယံ၊ ဤဝိတက်ဝိစာရတို့ မချုပ်သေးကုန်သည်အဖြစ်သည်။
ဧတ္ထ၊ ဤပဌမဈာန်၌။
သမ္ဗာဓော၊ အလွန်ကျဉ်းကျပ် ရပ်ဌာနမည်၏။
ဝါ၊ အကျဉ်းအကျပ်တရားမည်၏။
[သုဋ္ဌု ဗာဓတိ ပီဠေတီတိ သမ္ဗာဓော၊ လွန်စွာ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်တတ်သော အကျဉ်းအကျပ်တရားတည်းဟူသော ရပ်ဌာန။]
အာဝုသော၊ ငါ့ရှင်။
ပုနစပရံ၊ နောက်ထပ်အခြားသော သမ္ဗာဓနှင့် ဩကာသာဓိဂမကား။
ဘိက္ခု၊ သည်။
ဝိတက္ကဝိစာရာနံ၊ တို့၏။
။ပ။ ဝိဟရတိ၊ ၏။
အာဝုသော၊ ရှင်။
ဧတ္တာ ဝတာပိ၊ ဤမျှအတိုင်း အတာပမာဏရှိသော ဒုတိယဈာန်သို့ ရောက်၍ နေခြင်းကြောင့်လည်း။
ပရိယာယေန၊ အကြောင်း ပရိယာယ်တမျိုးတည်းမျှဖြင့်။
(ဝိတက်ဝိစာရတည်းဟူသော သမ္ဗာဓ မရှိခြင်းတည်းဟူသော အကြောင်းပရိယာယ်တမျိုးတည်းလောက်မျှဖြင့်။)
(ဒုတိယဇ္ဈာနံ၊ ဒုတိယဈာန်ကို။)
သမ္ဗာဓေ၊ အလွန်အကျဉ်းကျပ်ရပ်ဌာန၌။
(လွန်စွာ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်တတ်သော ဝိတက်ဝိစာရတည်းဟူသော အလွန်ကျဉ်းကျပ် ရပ်ဌာန၌။)
ဩကာသာဓိဂမော၊ အခွင့်အရေးကို ရခြင်းဟူ၍။
ဝါ၊ ရအပ်သော အခွင့်အရေးဟူ၍.
ဘဂဝတာ၊ သည်။
ဝုတ္တော၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီ။
တတြာပိ၊ ထိုဒုတိယဈာန်၌လည်း။
သမ္ဗာဓော၊ အလွန်ကျဉ်းကျပ်ရပ်ဌာနသည်။
ဝါ၊ - အကျဉ်းအကျပ်တရားသည်။
အတ္ထိ၊ ရှိသေး၏။
တတ္ထ၊ ဒုတိယဈာန်၌။
သမ္ဗာဓော၊ သည်။
ကိဉ္စ၊ ဟူမူ။
တတ္ထ၊ ထိုဒုတိယဈာန်၌။
ယဒေဝ (ယာ ဧဝ) ပီတိ၊ အကြင်ပီတိသည်။
အနိရုဒ္ဓါ၊ မချုပ်သေးသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
အယံ၊ ဤပီတိမချုပ်သေးခြင်းသည်။
ဧတ္ထ၊ ဤဒုတိယဈာန်၌။
သမ္ဗာဓော၊ အလွန်ကျဉ်းကျပ်ရပ်ဌာနမည်၏။
ဝါ၊ ၏။
အာဝုသော၊ ငါ့ရှင်။
ပုနစပရံ၊ နောက်ထပ်အခြားသော သမ္ဗာဓနှင့် ဩကာသာဓိဂမကား။
ဘိက္ခု၊ သည်။
။ပ။ ဝိဟရတိ၊ ၏။
အာဝုသော၊ ရှင်။
ဧတ္တာဝတာပိ၊ ဤမျှအတိုင်းအရှည်ရှိသော တတိယဈာန်သို့ ရောက်၍ နေခြင်းကြောင့်လည်း။
ပရိယာယေန၊ အကြောင်းပရိယာယ်တမျိုးတည်းမျှဖြင့်။
(ပီတိဟူသော သမ္ဗာဓ မရှိခြင်းတည်းဟူသော အကြောင်းပရိယာယ်တမျိုးတည်းမျှဖြင့်။)
(တတိယဇ္ဈာနံ၊ တတိယဈာန်ကို။)
သမ္ဗာဓေ၊ အလွန်ကျဉ်းကျပ်ရပ်ဌာန၌။
(လွန်စွာညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်တတ်သော ပီတိတည်း ဟူသော အလွန်ကျဉ်းကျပ်ရပ်ဌာန၌။)
ဩကာသာဓိဂမော၊ ဟူ၍။
ဝါ၊ ဟူ၍။
ဘဂဝတာ၊ သည်။
ဝုတ္တော၊ ပြီ။
တတြာပိ၊ ထိုတတိယဈာန်၌လည်း။
သမ္ဗာဓော၊ အလွန်ကျဉ်းကျပ်ရပ်ဌာနသည်။
ဝါ၊ အကျဉ်းအကျပ်တရားသည်။
အတ္ထိ၊ ရှိသေး၏။
တတ္ထ၊ ထိုတတိယဈာန်၌။
သမ္ဗာဓော၊ သည်။
ကိဉ္စ၊ မူ။
တတ္ထ၊ ၌။
ယဒေဝ ဥပေက္ခာသုခံ၊ အကြင် တတြမဇ္ဈတ္တုပေက္ခာနှင့် သုခဝေဒနာသည်။
အနိရုဒ္ဓံ၊ မချုပ်သေးသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
အယံ၊ ဤတတြမဇ္ဈတ္တုပေက္ခာနှင့် သုခဝေဒနာမချုပ်သေးသည်အဖြစ်သည်။
ဧတ္ထ၊ ဤတတိယဈာန်၌။
သမ္ဗာဓော၊ အလွန်ကျဉ်းကျပ်ရပ်ဌာနမည်၏။
ဝါ၊ အကျဉ်းအကျပ်တရားမည်၏။
အာဝုသော၊ ရှင်။
ပုန စပရံ၊ ကား။
ဘိက္ခု၊ သည်။
။ပ။ ဝိဟရတိ၊ ၏။
အာဝုသော၊ ရှင်။
ဧတ္တာဝတာပိ၊ ဤမျှအတိုင်းအရှည်ရှိသော စတုတ္ထဈာန်သို့ ရောက်၍ နေခြင်းကြောင့်လည်း။
ပရိယာယေန၊ ဖြင့်။
(ဥပေက္ခာနှင့်သုခဟူသော အကျဉ်းအကျပ်တရား မရှိခြင်းတည်းဟူသော အကြောင်း ပရိယာယ် တမျိုးတည်းမျှဖြင့်။)
စတုတ္ထဇ္ဈာနံ၊ စတုတ္ထဈာန်ကို။
သမ္ဗာဓေ၊ နေ၌။
(လွန်စွာ ညှဉ်းပန်းနှပ်စက်တတ်သော တတြမဇ္ဈတ္တုပေက္ခာနှင့် သုခဝေဒနာ ဟူသော အလွန်ကျဉ်းကျပ်ရပ်ဌာန၌။)
ဩကာသာဓိဂမော၊ ဟူ၍။
ဘဂဝတာ၊ သည်။
ဝုတ္တော၊ ပြီ။
တတြာပိ၊ ထိုစတုတ္ထဈာန်၌လည်း။
သမ္ဗာဓော၊ သည်။
အတ္ထိ၊ ၏။
တတ္ထ၊ ထိုစတုတ္ထဈာန်၌။
သမ္ဗာဓော၊ သည်။
ကိဉ္စ၊ ဟူမူ။
တတ္ထ၊ ၌။
ယဒေဝ (ယာ ဧဝ) ရူပသညာ၊ အကြင် ရူပဈာန်နှင့် ယှဉ်သော သညာသည်။
အနိရုဒ္ဓါ၊ မချုပ်သေးသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
အယံ၊ ဤရူပသညာ မချုပ်သေးခြင်းသည်။
ဧတ္ထ၊ ဤစတုတ္ထဈာန်၌။
သမ္ဗာဓော၊ မည်၏။
အာဝုသော၊ ရှင်။
ပုန စပရံ၊ ကား။
ဘိက္ခု၊ သည်။
။ပ။ ဝိဟရတိ၊ ၏။
အာဝုသော၊ ရှင်။
ဧတ္ထာဝတာပိ၊ ဤမျှအတိုင်းအရှည်ရှိသော အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်သို့ ရောက်၍ နေခြင်းကြောင့်လည်း။
ပရိယာယေန၊ ဖြင့်။
(ရူပသညာစသော သမ္ဗာဓမရှိခြင်းဟူသော အကြောင်းပရိယာယ်တမျိုးတည်းမျှဖြင့်။)
အာကာသာနဉ္စာယတနံ၊ အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်ကို။
သမ္ဗာဓေ၊ ၌။
(လွန်စွာညှဉ်းပန်းနှပ်စက်တတ်သော ရူပသညာ၊ ပဋိဃသညာ စသော အလွန်ကျဉ်းကျပ်ရပ်ဌာန၌။)
ဩကာသာဓိဓမော၊ ၍။
ဘဂဝတာ၊ သည်။
ဝုတ္တော၊ ပြီ။
တတြာပိ၊ ထိုအာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်၌လည်း။
သမ္ဗာဓော၊ သည်။
အတ္ထိ၊ ၏။
တတ္ထ၊ ထိုအာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်၌။
သမ္ဗာဓော၊ သည်။
ကိဉ္စ၊ မူ။
တတ္ထ၊ ၌။
ယဒေဝ (ယာ ဧဝ)အာကာသာနဉ္စာယတနသညာ၊ အကြင်အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်နှင့် ယှဉ်သော သညာသည်။
အနိရုဒ္ဓါ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
အယံ၊ ဤအာကာသာနဉ္စာယတန သညာမချုပ်သေးခြင်းသည်။
ဧတ္ထ၊ ဤအာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်၌။
သမ္ဗဓော၊ အလွန်ကျဉ်းကျပ်ရပ်ဌာနမည်၏။
ဝါ၊ အကျဉ်းအကျပ်တရားမည်၏။
အာဝုသော၊ ရှင်။
ပုနစပရံ၊ ကား။
ဘိက္ခု၊ သည်။
။ပ။ ဝိဟရတိ၊ ၏။
အာဝုသော၊ ရှင်။
ဧတ္ထာဝတာပိ၊ ဤမျှအတိုင်းအရှည်ရှိသော ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်သို့ ရောက်၍ နေခြင်းကြောင့်လည်း။
ပရိယာယေန၊ ဖြင့်။
(အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်သညာဟူသော သမ္ဗာဓမရှိခြင်းဟူသော အကြောင်း ပရိယာယ်တမျိုးတည်းမျှဖြင့်။)
ဝိညာဏဉ္စာယတနံ၊ ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်ကို။
သမ္ဗာဓေ၊ ၌။
(လွန်စွာ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်တတ်သော အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်သညာဟူသော အလွန်ကျဉ်းကျပ်ရပ်ဌာန၌။)
ဩကာသာဓိဂမော၊ ၍။
ဘဂဝတာ၊ သည်။
ဝုတ္တော၊ ပြီ။
တတြာပိ၊ ထိုဝိညာဏဉ္စာယတန ဈာန်၌လည်း။
သမ္ဗာဓော၊ သည်။
အတ္ထိ၊ ၏။
တတ္ထ၊ ထိုဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်၌။
သမ္ဗာဓော၊ သည်။
ကိဉ္စ၊ မူ။
တတ္ထ၊ ထိုဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်၌။
ယဒေဝ (ယာ ဧဝ) ဝိညာဏဉ္စာယတနသညာ၊ အကြင်ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်နှင့် ယှဉ်သော သညာသည်။
အနိရုဒ္ဓါ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
အယံ၊ ဤဝိညာဏဉ္စာယတနသညာ မချုပ်သေးခြင်းသည်။
ဧတ္ထ၊ ဤဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်၌။
သမ္ဗာဓော၊ အလွန်ကျဉ်းကျပ်ရပ်ဌာနမည်၏။
ဝါ၊ ၏။
အာဝုသော၊ ရှင်။
ပုနစပရံ၊ ကား။
ဘိက္ခု၊ သည်။
။ပ။ ဝိဟရတိ၊ ၏။
အာဝုသော၊ ရှင်။
ဧတ္တာဝတာပိ၊ ဤမျှအတိုင်းအရှည်ရှိသော အာကိဉ္စညာယတနဈာန်သို့ ရောက်၍နေခြင်းကြောင့်လည်း။
ပရိယာယေန၊ ဖြင့်။
(ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်သညာဟူသော သမ္ဗာဓမရှိခြင်းဟူသော အကြောင်းပရိယာယ်တမျိုးတည်းမျှဖြင့်။)
အာကိဉ္စညာယတနံ၊ အာကိဉ္စညာယတနဈာန်ကို။
သမ္ဗာဓေ၊ ၌။
(လွန်စွာညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်တတ်သော ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်သညာဟူသော အလွန်ကျဉ်းကျပ်ရပ်ဌာန၌။)
ဩကာသာဓိဂမာ၊ ၍။
ဘဂဝတာ၊ သည်။
ဝုတ္တော၊ ပြီ။
တတြာပိ၊ ထိုအာကိဉ္စညာယတနဈာန်၌လည်း။
သမ္ဗာဓော၊ သည်။
အတ္ထိ၊ ၏။
တတ္ထ၊ ထိုအာကိဉ္စညာယတနဈာန်၌။
။ပ။၊
ယဒေဝ အာကိဉ္စာညာယတနသညာ၊ အကြင်အာကိဉ္စညာယတနဈာန်နှင့်ယှဉ်သောသညာသည်။
အနိရုဒ္ဓါ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
အယံ၊ ဤအာကိဉ္စညာယတနသညာ မချုပ်သေးသည်အဖြစ်သည်။
ဧတ္ထ၊ ဤအာကိဉ္စညာယတနဈာန်၌။
သမ္ဗာဓော၊ မည်၏။
အာဝုသော၊ ရှင်။
ပုန စပရံ၊ ကား။
ဘိက္ခု၊ သည်။
။ပ။ ဝိဟရတိ၊ ၏။
အာဝုသော၊ ရှင်။
ဧတ္တာဝတာပိ၊ ဤမျှအတိုင်းအရှည်ရှိသော နေဝသညာနာသညာယတနဈာန်သို့ ရောက်နေခြင်းကြောင့်လည်း။
ပရိယာယေန၊ ဖြင့်။
(အာကိဉ္စညာယတနသညာဟူသော သမ္ဗာဓမရှိခြင်းတည်းဟူသော အကြောင်း ပရိယာယ်တမျိုးတည်းမျှဖြင့်။)
နေဝသညာနသညာယတနံ၊ နေဝသညာနသညာယတနဈာန်ကို။
သမ္ဗာဓေ၊ ၌။
(လွန်စွာညှဉ်းပန်နှိပ်စက် တတ်သော အာကိဉ္စညာယတနသညာဟူသော အလွန်ကျဉ်းကျပ်ရပ်ဌာန၌။)
ဩကာသာဓိဂမော၊ ၍။
ဘဂဝတာ၊ သည်။
ဝုတ္တော၊ ပြီ။
တတြာပိ၊ ထို နေဝသညာနာသညာယတနဈာန်၌လည်း။
။ပ။၊
တတ္ထ၊ ထိုနေဝသညာနာသညာယတနဈာန်၌။
ယဒေဝ နေဝသညာနာသညာယတနသညာ၊ အကြင်နေဝသညာနသညာယတနနှင့် ယှဉ်သော သညာသည်။
အနိရုဒ္ဓါ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
အယံ၊ ဤနေဝသညာနာသညာယတနသညာ မချုပ်သေးခြင်းသည်။
ဧတ္ထ၊ ဤနေဝသညာနသညာယတနဈာန်၌။
သမ္ဗာဓော၊ ၏။
အာဝုသော၊ ရှင်။
ပုန စပရံ၊ ကား။
။ပ။ သညာဝေဒယိတနိနိရောဓံ၊ သညာဝေဒယိတနိနိရောဓသမာပတ်သို့။
ဝါ၊ သညာဝေဒနာတို့၏ ချုပ်ခြင်းဟူသော သမာပတ်သို့။
ဥပသမ္ပဇ္ဇ၊ ၍။
တိဟရတိ၊ ၏။
စ၊ ထို့အပြင်။
အဿ၊ ထိုရဟန်း၏။
ပညာယ၊ ဝိပဿနာပညာ, မဂ်ပညာဖြင့်။
ဒိသွာ၊ သင်္ခါရတရား, သစ္စာလေးပါးတရားတို့ကို ရှုမြင်ခြင်းကြောင့်။
အာသဝါ၊ အာသဝတို့သည်။
ပရိက္ခိဏာ၊ ကုန်ခန်းကုန်သည်။
ဟောန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်၏။
အာဝုသော၊ ရှင်။
ဧတ္တာဝတာပိ၊ ဤမျှအတိုင်းအရှည်ရှိသော နိရောဓသမာပတ်သို့ ရောက်ခြင်း, အာသဝကုန်ခန်းခြင်းကြောင့်လည်း။
နိပ္ပရိယာယေန၊ ပရိယာယ်မဟုတ် မုချအားဖြင့်။နိပ္ပရိယာယဩကာသာဓိဂမ ။ ။ ပဌမဈာန်၌ ကာမဂုဏ သမ္ဗာဓနှင့် နီဝရဏသမ္ဗာဓမရှိ၊ ဝိတက်ဝိစာရစသော သမ္ဗာဓများကားရှိ၏။ ထို့ကြောင့် ပဌမဈာန်သည် မရှိသာ သမ္ဗာဓကြောင့် ဩကာသာဓိဂမအမည်ရသော်လည်း ရှိသော သမ္ဗာဓကြောင့် ဩကာသာဓိဂမအမည်မရဘဲ ဖြစ်နေ၏၊ ထိုအတူ ဒုတိယဈာန်မှ စ၍ နေဝသညာနာသညာယတနတိုင်အောင်သော သမာပတ်များမှာလည်း ရှိသော သမ္ဗာဓနှင့် မရှိသော သမ္ဗာဓဟူ၍ နှစ်မျိုးစီ ဖြစ်နေသောကြောင့် ထိုသမာပတ်အားလုံးပင် ဩကာသာဓိဂမဟူသော နာမည်ကို ရချည်တလှည့် မရချည်တခါ နှစ်ဖြာနှစ်ခွဖြစ်နေ၏၊ နိရောဓ သမာပတ်မှ ထပြီးနောက် ဖြစ်ပေါ်လာသော အာသဝက္ခယခေါ် မရဟတ္တမဂ်သည်ကား သမ္ဗာဓအားလုံးကို ပယ်သတ်နိုင်သောကြောင့် ဩကာသာဓိဂမ နာမည်ကို အဘယ်သောအခါမှ မရမရှိ၊ အခါခပ်သိမ်း ဧကန်မုခ ရသည်ချည်းသာ ဖြစ်၏၊ ထို့ကြောင့် အဋ္ဌကထာ၌ -
နိပ္ပရိယာယေနတိ န ဧကေန ကာရဏေန၊ အထခေါ အာသဝက္ခ ယော နာမ သဗ္ဗသမ္ဗာဓာနံ ပဟီနတ္တာ သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ ဩကာသာဓိဂမော နာမ " ဟု မိန့်ဆိုတော််မူ၏။ ဝါ၊ အကြောင်းပရိယာယ်တမျိုးတည်းမဟုတ်ဘဲ အားလုံးစုံသော အကြောင်းပရိယာယ်အားဖြင့်။ (သမ္ဗာဓအားလုံးကို ပယ်သတ်ခြင်း ကြောင့် တမျိုးမက အားလုံးစုံသော အကြောင်းအားဖြင့်။) အာသဝက္ခယော၊ အာသဝကုန်ခန်းကြောင့် အရဟတ္တမဂ်ကို။ သမ္ဗာဓေ၊ အလွန်ကျဉ်းကျပ်ရပ်ဌာန၌။ (လွန်စွာ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်တတ်သော အာသဝကိလေသာဟူသော အလွန်ကျဉ်းကျပ်ရပ်ဌာန၌။) ဩကာသာဓိဂမော၊ ဟူ၍။ ဝါ၊ ၍။ ဘဂဝတာ၊ သည်။ ဝုတ္တော၊ ပြီ။ ဣတိ၊ ဤသို့။ (အဝေါစ၊ အရှင်အာနန္ဒာက ဖြေဆိုတော်မူပြီ။)
နိပ္ပရိယာယေနတိ န ဧကေန ကာရဏေန၊ အထခေါ အာသဝက္ခ ယော နာမ သဗ္ဗသမ္ဗာဓာနံ ပဟီနတ္တာ သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ ဩကာသာဓိဂမော နာမ " ဟု မိန့်ဆိုတော််မူ၏။ ဝါ၊ အကြောင်းပရိယာယ်တမျိုးတည်းမဟုတ်ဘဲ အားလုံးစုံသော အကြောင်းပရိယာယ်အားဖြင့်။ (သမ္ဗာဓအားလုံးကို ပယ်သတ်ခြင်း ကြောင့် တမျိုးမက အားလုံးစုံသော အကြောင်းအားဖြင့်။) အာသဝက္ခယော၊ အာသဝကုန်ခန်းကြောင့် အရဟတ္တမဂ်ကို။ သမ္ဗာဓေ၊ အလွန်ကျဉ်းကျပ်ရပ်ဌာန၌။ (လွန်စွာ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်တတ်သော အာသဝကိလေသာဟူသော အလွန်ကျဉ်းကျပ်ရပ်ဌာန၌။) ဩကာသာဓိဂမော၊ ဟူ၍။ ဝါ၊ ၍။ ဘဂဝတာ၊ သည်။ ဝုတ္တော၊ ပြီ။ ဣတိ၊ ဤသို့။ (အဝေါစ၊ အရှင်အာနန္ဒာက ဖြေဆိုတော်မူပြီ။)
ပဌမံ၊
အာဝုသော၊ ငါ့ရှင်။
ကာယသက္ခိ၊ နာမကာယဖြင့် မျက်မှောက်ပြုသူ။
ကာယသက္ခိ၊ ပြုသူ။
ဣတိ၊ ဤသို့ ။
ဝုစ္စတိ၊ ခေါ်ဆိုအပ်၏။
အာဝုသော၊ ရှင်။
ကိတ္တာဝတာ၊ အဘယ်မျှ ပမာဏရှိသော မျက်မှောက်ပြုခြင်းကြောင့်။
ကာယသက္ခိ၊ နာမကာယဖြင့် မျက်မှောက်ပြုသူဟူ၍။
ဘဂဝတာ၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။
ဝုတ္တော နုခေါ၊ ဟောတော်မူအပ်ပါသနည်း။
ဣတိ၊ သို့။
(အဝေါစ၊ မေးမြန်းပြီ။)
အာဝုသော၊ ရှင်။
ဣဓ၊ ၌။
ဘိက္ခု၊ သည်။
။ပ။ ဝိဟရတိ၊ ၏။
စ၊ ထိုအပြင်။
ယထာ ယထာ၊ အကြင်အကြင်သို့သော အကြောင်းအခြင်းအရာအားဖြင့်။
တဒါယတနံ၊ ထိုပဌမဈာန်ဟူသော ထောက်တည်မှီခိုရာသည်။
(ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။)
တထာ တထာ၊ ထိုထိုအကြောင်းအခြင်းအရာအားဖြင့်။
ဝါ၊ ထိုထိုပဌမဈာန်ကို မှီခိုသမှု အကြောင်းပြု၍။
နံ၊ ထိုပဌမဈာန်သမာပတ်ကို။
ကာယေန၊ သဟဇာတနာမကာယဖြင့်။
(ထိုပဌမဈာန်နှင့်တကွ ဖြစ်ဖက်စိတ်စေတသိတ်ဟူသော နာမ်တရားအပေါင်းဖြင့်။)
ဖုသိတွာ၊ တွေ့ထိဆိုက်ရောက်မျက်မှောက်ပြု၍။
ဝါ၊ ဝင်စား၍။
ဝိဟရတိ၊ နေ၏။
အာဝုသော၊ ငါ့ရှင်။
ဧတ္တာဝတာပိ၊ ဤမျှ ပမာဏရှိသော ပဌမဈာန်ကို မျက်မှောက်ပြုနေခြင်းကြောင့်လည်း။
ပရိယာယေန၊ အကြောင်းပရိယာယ်တမျိုးတည်းမျှဖြင့်။ပရိယာယကာယသက္ခိ ။ ။ "အဋ္ဌ ဝိမောက္ခေ ကာယေန ဖုသိတွာ ဝိဟရတိ" ဟူသော ပုဂ္ဂလပညတ်ငါဠိတော် (၁၁၇) နှင့် အညီ ဝိမောက္ခ (သမာပတတ်) ရှစ်ပါးလုံးကို ရ၍ အာကာသာနဉ္စာယတနစသော အရူပဈာန် လေးပါးတို့တွင် တပါးပါးကို ဝင်စားရာမှ ထ၍ သင်္ခါရတို့ကို အနိစ္စစသည်ဖြင့် ရှုမှတ်သုံးသပ်သဖြင့် ကာယသက္ခိအဖြစ်သို့ ရောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးဦးနှင့် နိရောဓသမာပတ်ဝင်စားရာမှ ထ၍ အရဟတ္တမဂ်သို့ ရောက်သော အနာဂါမ် ပုဂ္ဂိုလ်အားဖြင့် ဤငါးဦးသာလျှင် ကာယသက္ခိပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်၏၊ ပဌမဈာန် စသော ရူပဈာန်ကို ရရုံ ဝင်စားနိုင်ရုံမျှဖြင့် ကာယသက္ခိပုဂ္ဂိုလ် မဖြစ်နိုင်၊ သို့သော် ဤသုတ်အင်္ဂုတ္တိုရ်ပါဠိတော်၌ ပဌမဈာန်တပါးတည်း ရရုံ ဝင်စားနိုင်ရုံမျှဖြင့် ကာယသက္ခိဖြစ်ပုံကို ဟောတော်မူခြင်းကြောင့် ထိုကာယ သက္ခိသည် အရည်အချင်းပြည့် ကာယသက္ခိ မဖြစ်နိုင်၊ ပရိယာယကာယ သက္ခိသာ ဖြစ်နိုင်၏၊ ထို့ကြောင့် "ဧတ္တာဝတာပိ။။ ပ။ ပရိယာယေန" ဟု မိန့်တော်မူ၏။
ပုဂ္ဂလပညတ်ပါဠိတော် ကာယသက္ခိ ။ ။ ဤသုတ်အင်္ဂုတ္တိုရ်ပါဠိတော်၌ နောက်ဆုံးကာယသက္ခိပုဂ္ဂိုလ်၏ ဝါကျများ၌ "အာသဝါ ပရိက္ခိဏာ ဟောန္တိ" ဟု သာမညမျှ ဟောတော်မူသော်လည်း ပုဂ္ဂလပညတ်ပါဠိတော်၌မူ "ဧကစ္စေ အာသဝါ ပရိက္ခီဏာ ဟောန္တိ" ဟူ၍ ဧကစ္စေ၌ ထည့်စွက်တော်မူသည့်ပြင် ပုဂ္ဂလပညတ်အဋ္ဌကထာ (၄၂) ၌လည်း " ဧကစ္စေ အာသဝါတိ ဟေဋ္ဌိမမဂ္ဂတ္တယဝဇ္ဇာ" ဟု ဖွင့်ထား၏၊ ထို့ကြောင့် ပုဂ္ဂလပညတ်ပါဠိ အဋ္ဌကထာအတိုင်း အတိအကျပြရသော် အာသဝအားလုံးကုန်ခန်းသည် မဟုတ်သေးဘဲ အောက် မဂ်သုံးပါးဖြင့် ပယ်သတ်အပ်သော အာသဝအချို့ကုန်ခန်းပြီးသော သောတာ ပတ္တိဖိုလ်ပုဂ္ဂိုလ်မှစ၍ အနာဂါမိဖိုလ်ပုဂ္ဂိုလ်တိုင်အောင်နှင့် အရဟတ္တမဂ်ပုဂ္ဂိုလ်အားဖြင့် ခြောက်ယောက်သော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်များသာလျှင် ကာယ သက္ခိနာမည်ကို ရကြသည်၊ သတ္တနိပါတ်စာပိုဒ် (၁၄) ပုဂ္ဂလသုတ်နိဿယ တုန်းက ကာယသက္ခိပုဂ္ဂိုလ် ငါးဦးနှင့် ခြောက်ဦးခွဲခြားရေးသားခဲ့သည် ကိုလည်း ပြန်ကြည့်ပါ။ (သဟဇာတနာမကာယဖြင့် ပဌမဈာန်ကို တွေ့ထိဆိုက်ရာက်မျက်မှောက်ပြုခြင်းဟူသော အကြောင်းပရိယာယ်တမျိုးတည်းမျှဖြင့်။) ကာယသက္ခိ၊ နာမကာယဖြင့် မျက်မှောက်ပြုသူဟူ၍။ ဘဂဝတာ၊ သည်။ ဝုတ္တော၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီ။ [ကာယ၊ သဟဇာတနာမကာယဖြင့်။ သက္ခိ၊ ပဌမဈာန်ကို မျက်မှောက်ပြုဝင်စားသူ။]
ပုဂ္ဂလပညတ်ပါဠိတော် ကာယသက္ခိ ။ ။ ဤသုတ်အင်္ဂုတ္တိုရ်ပါဠိတော်၌ နောက်ဆုံးကာယသက္ခိပုဂ္ဂိုလ်၏ ဝါကျများ၌ "အာသဝါ ပရိက္ခိဏာ ဟောန္တိ" ဟု သာမညမျှ ဟောတော်မူသော်လည်း ပုဂ္ဂလပညတ်ပါဠိတော်၌မူ "ဧကစ္စေ အာသဝါ ပရိက္ခီဏာ ဟောန္တိ" ဟူ၍ ဧကစ္စေ၌ ထည့်စွက်တော်မူသည့်ပြင် ပုဂ္ဂလပညတ်အဋ္ဌကထာ (၄၂) ၌လည်း " ဧကစ္စေ အာသဝါတိ ဟေဋ္ဌိမမဂ္ဂတ္တယဝဇ္ဇာ" ဟု ဖွင့်ထား၏၊ ထို့ကြောင့် ပုဂ္ဂလပညတ်ပါဠိ အဋ္ဌကထာအတိုင်း အတိအကျပြရသော် အာသဝအားလုံးကုန်ခန်းသည် မဟုတ်သေးဘဲ အောက် မဂ်သုံးပါးဖြင့် ပယ်သတ်အပ်သော အာသဝအချို့ကုန်ခန်းပြီးသော သောတာ ပတ္တိဖိုလ်ပုဂ္ဂိုလ်မှစ၍ အနာဂါမိဖိုလ်ပုဂ္ဂိုလ်တိုင်အောင်နှင့် အရဟတ္တမဂ်ပုဂ္ဂိုလ်အားဖြင့် ခြောက်ယောက်သော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်များသာလျှင် ကာယ သက္ခိနာမည်ကို ရကြသည်၊ သတ္တနိပါတ်စာပိုဒ် (၁၄) ပုဂ္ဂလသုတ်နိဿယ တုန်းက ကာယသက္ခိပုဂ္ဂိုလ် ငါးဦးနှင့် ခြောက်ဦးခွဲခြားရေးသားခဲ့သည် ကိုလည်း ပြန်ကြည့်ပါ။ (သဟဇာတနာမကာယဖြင့် ပဌမဈာန်ကို တွေ့ထိဆိုက်ရာက်မျက်မှောက်ပြုခြင်းဟူသော အကြောင်းပရိယာယ်တမျိုးတည်းမျှဖြင့်။) ကာယသက္ခိ၊ နာမကာယဖြင့် မျက်မှောက်ပြုသူဟူ၍။ ဘဂဝတာ၊ သည်။ ဝုတ္တော၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီ။ [ကာယ၊ သဟဇာတနာမကာယဖြင့်။ သက္ခိ၊ ပဌမဈာန်ကို မျက်မှောက်ပြုဝင်စားသူ။]
အာဝုသော၊ ရှင်။
ပုနစပရံ၊ နောက်ထပ်အခြားသော ကာယသက္ခိခေါ်ဆိုနိုင်ခြင်း၏ အကြောင်းကား။
ဘိက္ခု၊ သည်။
။ပ။ စတုတ္ထံ၊ သော။
ဈာနံ၊ သို့။
ဝါ၊ ကို။
ဥပသမ္ပဇ္ဇ၊ ၍။
ဝိဟရတိ၊ ၏
စ၊ ထို့အပြင်။
ယထာ ယထာ၊ ဖြင့်။
တဒါယတနံ၊ ထိုစတုတ္ထဈာန်ဟူသော ထောက်တည်မှီခိုရာသည်။
(ဟောတိ၊ ၏။)
တထာ တထာ၊ ထိုထိုအကြောင်းအခြင်းအရာအားဖြင့်။
ဝါ၊ ထိုထို စတုတ္ထဈာန်ကို မှီခိုသမျှ အကြောင်းပြု၍။
နံ၊ ထိုစတုတ္ထဈာန်ကို။
ကာယေန၊ သဟဇာတနာမကာယဖြင့်။
(ထိုစတုတ္ထဈာန်နှင့် တကွ ဖြစ်ဖက် စိတ်စေတသိတ်ဟူသော နာမ်တရားအပေါင်းဖြင့်။)
ဖုသိတွာ၊ တွေ့ထိ ဆိုက်ရောက်မျက်မှောက်ပြု၍။
ဝါ၊ ဝင်စား၍။
ဝိဟရတိ၊ နေ၏။
အာဝုသော၊ ရှင်။
ဧတ္တာဝတာပိ၊ ဤမျှပမာဏရှိသော စတုတ္ထဈာန်ကို မျက်မှောက်ပြုနေခြင်းကြောင့်လည်း။
ပရိယာယေန၊ ဖြင့်။
(သဟဇာတနာမကာယဖြင့် စတုတ္ထ ဈာန်ကို တွေ့ထိဆိုက်ရောက် မျက်မှောက်ပြုခြင်းဟူသော အကြောင်း အရိယာယ် တမျိုးတည်းမျှဖြင့်။)
ကာယသက္ခိ၊ နာမကာယဖြင့် မျက်မှောက်ပြုသူဟူ၍။
ဘဂဝတာ၊ သည်။
ဝုတ္တော၊ ပြီ။
[ကာယ၊ သဟဇာတနာမကာယဖြင့်။
သက္ခိ၊ စတုတ္ထဈာန်ကို မျက်မှောက်ပြု ဝင်စားနေသူ။]
အာဝုသော၊ ရှင်။
ပုန စပရံ၊ နောက်ထပ်အခြားသော ကာယသက္ခိ ခေါ်ဆိုနိုင်ခြင်း၏ အကြောင်းကား။
ဘိက္ခု၊ သည်။
သဗ္ဗသော ။ပ။ ဝိဟရတိ၊ ၏။
စ၊ ထို့အပြင်။
ယထာ ယထာ၊ ဖြင့်။
တဒါယတနံ၊ ထိုအာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်ဟူသော ထောက်တည်မှီခိုရာသည်။
(ဟောတိ) တထာ တထာ၊ ဖြင့်။
နံ၊ ထိုအာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်ကို ။
ကာယေန၊ ဖြင့်။
ဖုသိတွာ၊ ၍။
ဝိဟရတိ၊ ၏။
အာဝုသော၊ ရှင်။
ဧတ္တာဝတာပိ၊ ဤမျှပမာဏရှိသော အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်ကို မျက်မှောက်ပြုနေခြင်းကြောင့်လည်း။
ပရိယာယေန၊ ဖြင့်။
(သဟဇာတနာမကာယဖြင့် အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်ကို မျက်မှောက်ပြုနေခြင်းဟူသော အကြောင်းပရိယာယ်တမျိုးတည်းမျှဖြင့်)။
ကာယသက္ခီ၊ ဟူ၍။
ဘဂဝတာ၊ သည်။
ဝုတ္တော၊ ပြီ။
။ပ။၊
အာဝုသော၊ ရှင်။
ပုန စပရံ၊ ကား။
ဘိက္ခု၊ သည်။
။ပ။ သညာဝေဒယိတနိရောဓံ၊ သို့။
ဥပသမ္ပဇ္ဇ၊ ၍။
ဝိဟရတိ၊ ၏။
စ၊ ထို့အပြင်။
အဿ၊ ထိုရဟန်း၏။
ပညာယ၊ ဝိပဿနာပညာ, အရဟတ္တမဂ်ပညာဖြင့်။
ဒိသွာ၊ ကြောင့်။
အာသဝါ၊ တို့သည်။
ပရိက္ခီဏာ၊ ကုန်သည်။
ဟောန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်၏။
စ၊ ထို့အပြင်။
ယထာ ယထာ၊ ဖြင့်။
တဒါ ယတနံ၊ ထိုအာသာဝကုန်ခန်းကြောင်း အရဟတ္တမဂ်ပညာဟူသော ထောက်တည်မှီခိုရာသည်။
(ဟောတိ) တထာ တထာ၊ ဖြင့်။
နံ၊ ထိုအရဟတ္တမဂ်ပညာကို။
ကာယေန၊ သဟဇာနမကာသဖြင့်။
(အရဟတ္တမဂ်ပညာ နှင့်တကွ ဖြစ်ဖက် စိတ်စေတသိက်တည်းဟူသော နာမ်တရားအပေါင်းဖြင့်။)
ဖုသိတွာ၊ ၍။
ဝိဟရတိ၊ ၏။
["ပညာယ စဿ ဒိသွာ အာသဝါ ပရိက္ခီဏာ ဟောန္တိ" ဟူသော ဝါကျဖြင့် အာသဝကုန်ခန်းကြောင်း အရဟတ္တမဂ်ပညာကို ဖော်ပြ၏။ တဒါယတနံ ပုဒ်အရ ထိုအရဟတ္တမဂ်ပညာကို ယူရသည်။ နိရောဓ သမာပတ် ဝင်စားခိုက်၍ စိတ် စေတသိက် နာမ်တရားအားလုံးချုပ်ငြိမ်းနေသောကြောင့်
"ကာယေန၊ သဟဇာတနာမကာယဖြင့်" ဟူ၍ အနက်ဆိုရန် မဖြစ်နိုင်၊ ထို့ကြောင့် ဤဝါကျရှိ တဒါယတနံ ပုဒ်အရ နိရောဓသမာပတ်ကို မယူနိင်။]
အာဝုသော၊ ရှင်။
ဧတ္တာဝတာပိ၊ ဤမျှ ပမာဏရှိသော အရဟတ္တ မဂ်ကို မျက်မှောက်ပြုနေခြင်းကြောင့်လည်း။
နိပ္ပရိယာယေန၊ ပရိယာယ်မဟုတ် မုချအားဖြင့်။
ဝါ၊ အကြောင်းပရိယာယ် တမျိုးတည်း မဟုတ်ဘဲ အာလုံးစုံသော အကြောင်းအားဖြင့်။
(မျက်မှောက်ပြုသင့်သမျှ အားလုံးကို သဟဇာတနာမကာယဖြင့် မျက်မှောက်ပြုခြင်းကြောင့် အကြောင်းပရိယာယ်တမျိုးတည်း မဟုတ်ဘဲ အားလုံစုံအားဖြင့်။)
ကာယသက္ခိ၊ နာမကာယဖြင့် မျက်မှောက်ပြုသူဟူ၍။
(သဟဇာတနာမကာယဖြင့် အရဟတ္တမဂ်ပညာကို မျက်မှောက်ပြုသူဟူ၍။)
ဘဂဝတာ၊ သည်.
ဝုတ္တော၊ ပြီ။
ဣတိ၊ ဤသို့။
(အဝေါစ၊ အရှင်အာနန္ဒာက ဖြေဆိုတော်မူပြီ။)
ဒုတိယံ၊
အာဝုသော၊ ငါ့ရှင်။
ပညာဝိမုတ္တော၊ ပညာဖြင့် လွတ်မြောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်။
ပညာဝိမုတ္တော၊ ဂ္ဂိုလ်။
ဣတိ၊ ဤသို့။
ဝုစ္စတိ၊ ၏။
အာဝုသော၊ ရှင်။
ကိတ္တာဝတာ၊ အဘယ်မျှ ပမာဏရှိသော လွတ်မြောက်ခြင်းကြောင့်။
ပညာဝိမုတ္တော၊ ပညာဖြင့် လွတ်မြောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်ဟူ၍။
ဘဂဝတာ၊ သည်။
ဝုတ္တော နုခေါ၊ ဟောတော်မူအပ်ပါသနည်း။
ဣတိ၊ ဤသို့ ။
(အဝေါစ၊ အရှင်ကာဠုဒါယီက မေးမြန်းပြီ။)
အာဝုသော၊ ငါ့ရှင်။
ဣဓ၊ ဤသာသနာတော်၌။
ဘိက္ခု၊ သည်။
။ပ။ ဝိဟရတိ၊ ၏။
။ပ။၊
စ၊ ထို့အပြင်။
ပညာယ၊ ဝိပဿနာ ပညာဖြင့်။
နံ၊ ထိုပဌမဈာန်ကို။
ပဇာနာတိ၊ (မမြဲခြင်း စသည်ဖြင့်)ခွဲခြားသိ၏။
အာဝုသော၊ ရှင်။
ဧတ္တာဝတာပိ၊ ဤမျှ ပမာဏရှိသော လွတ်မြောက်ခြင်းကြောင့်လည်း။
(ဤမျှ ပမာဏရှိသော ပဌမဈာန်သို့ ဆိုက်ရောက်နေခြင်း, ထိုပဌမဈာန်ကို ဝိပကဿနာပညာဖြင့် ခွဲခြားသိခြင်းဖြင့် ကိလေသာအချို့မှ လွတ်မြောက်ခြင်း ကြောင့်လည်း။)
ပရိယာယေန၊ အကြောင်းပရိယာယ်တချို့တလေမျှဖြင့်။
(ပဌမဈာန်သို့ ဆိုက်ရောက်နေခြင်း, ပဌမဈာန်မှ ထ၍ ထိုဈာန်ကို ဝိပဿာနာ ပညာဖြင့် ခွဲခြားသိခြင်းဟူသော အကြောင်းတချို့တလေမျှဖြင့်။)
ပညာဝိမုတ္တော၊ ပညာဖြင့် လွတ်မြောက်သူဟူ၍။
(ပဌမဈာန်ကို အခြေခံပြုသော ဝိပဿနာပညာဖြင့် ကိလေသာအချို့မှလွတ်မြောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်ဟူ၍။)
ဘဂဝတာ၊ သည်။
ဝုတ္တော၊ ပြီ။
[ဒုတိယဇ္ဈာနဝါရစသည်တို့၌လည်း "ပညာယ၊ ဝိပဿနာပညာဖြင့်။
နံ၊ ထိုဒုတိယဈာန်ကို" စသည်ဖြင့်ဆို]။
။ပ။၊
အာဝုသော၊ ရှင်။
ပုနစပရံ၊ နောက်ထပ် အခြားသော ပညာဝိမုတ္တခေါ်ဆိုရခြင်း၏ အကြောင်းကား။
ဘိက္ခု၊ သည်။
။ပ။၊
[သညာဝေဒယိတနိရောဓဝါကျမှ "ပညာယ စ နံ ပဇာနာတိ" ဟူသော ဝါကျသို့ သွားအံ့။]
စ၊ ထို့အပြင်။
ပညာယ၊ ပစ္စဝေက္ခဏာပညာဖြင့်။
နံ၊ ထိုအာသဝ ကုန်ခန်းခြင်းကို။
ဝါ၊ ထိုအာသဝကုန်ခန်းကြောင်း အရဟတ္တမဂ်ပညာကို။
ပဇာနာတိ၊ ပြန်လည်ဆင်ခြင်သော အားဖြင့် သိ၏။
အာဝုသော၊ ရှင်။
ဧတ္တာဝတာပိ၊ ဤမျှ ပမာဏရှိသော လွတ်မြောက်ခြင်း ကြောင့်လည်း။
(ဤမျှ ပမာဏရှိသော နိရောဓသမာပတ်ကို ဝင်စားခြင်း, သမာပတ်မှ ထပြီးနောက် အာသဝကုန်ခန်းခြင်း, ယင်းသို့ ကုန်ခန်းခြင်းကို ပစ္စဝေက္ခဏာ ပညာဖြင့် ဆင်ခြင်သိခြင်းအားဖြင့် ကိလေသာအားလုံးမှ လွတ်မြောက်ခြင်းကြောင့်လည်း။)
နိပ္ပရိယာယေန၊ ပရိယာယ်မဟုတ်မုချအားဖြင့်။
ဝါ၊ အကြောင်းပရိယာယ်တချို့တလေမျှ မဟုတ်ဘဲ အားလုံးစုံသော အကြောင်းအားဖြင့်။
(ဆန့်ကျင်ဘက်ကိလေသာ အားလုံးတို့မှ လွတ်မြောက်ခြင်းကြောင့် အကြောင်းပရိယာယ်တချို့တလေမျှ မဟုတ်ဘဲ အားလုံးစုံအားဖြင့်။)
ပညာဝိမုတ္တော၊ ပညာဖြင့် လွတ်မြောက်သူဟူ၍။
ပညာဝမုတ္တ ပုဂ္ဂိုလ်နှိုင်းယှဉ်ချက် ။ ။ ဤသုတ်အင်္ဂုတ္တိုရ်ပါဠိတော်၌ ဟောတော်မူအပ်သော ပညာဝိမုတ္တပုဂ္ဂိုလ်အရေအတွက်မှာ ပဌမဈာန်ဝင်စားသော ပုဂ္ဂိုလ်မှစ၍ နိရောဓသမာပတ်ဝင်စားသော ပုဂ္ဂိုလ်အထိ ကိုးဦးတိတိပင်ရှိ၏၊ ပုဂ္ဂလပညတ်ပါဠိတော်(၁၁၇)၌မူ " န ဟေဝ ခေါ အဋ္ဌ ဝိ မောက္ခေ ကာယေန ဖုသိတွာ ဝိဟရတိ" ဟူ၍လည်းကောင်း, ၎င်းအဋ္ဌကထာ (၄၂)၌လည်း "တေသု ဟိ ဧကောပိ အဋ္ဌဝိမောက္ခလာဘီ န ဟောတိ" ဟုလည်းကောင်း သမာပတ်ရှစ်ပါးကို မရသော ပုဂ္ဂိုလ်ကိုသာ ပညာဝိမုတ္တဟု ဟောတော်မူ၏။ ဤသို့အားဖြင့် သုတ္တန်အင်္ဂုတ္တိုရ်နည်းနှင့် အဘိဓမ္မာပုဂ္ဂလ ပညတ်နည်းတို့ မတူပုံကို သတိပြုသင့်၏။
(အရဟတ္တမဂ်ပညာဖြင့် ကိလေသာ အားလုံးတို့မှ လွတ်မြောက်သူဟူ၍။)
ဘဂဝတာ၊ သည်။
ဝုတ္တော၊ ပြီ။
ဣတိ (အဝေါစ)၊ ။
တတိယံ၊
အာဝုသော၊ ရှင်။
ဥဘတောဘာဂဝိမုတ္တော၊ နှစ်ပါးသောအဖို့တို့ဖြင့် လွတ်မြောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်။
ဥဘတောဘဂဝိမုတ္တော၊ ဂ္ဂိုလ်။
ဣတိ၊ သို့။
ဝုစ္စတိ၊ ၏။
အာဝုသော၊ ရှင်။
ကိတ္တာဝတာ၊ အဘယ်မျှ ပမာဏရှိသော လွတ်မြောက်ခြင်းကြောင့်။
ဥဘတောဘာဂဝိမုတ္တော၊ ပုဂ္ဂိုလ်ဟူ၍။
ဘဂဝတာ၊ သည်။
ဝုတ္တော နုခေါ၊ နည်း။
ဣတိ၊ သို့။
အဝေါစ၊ မေးမြန်းပြီ။
။ပ။၊
တဒါယတနံ၊ ထိုပဌမဈာန်ဟူသော ထောက်တည်မှီခိုရာသည်။
(ဟောတိ)။ပ။ နံ၊ ထိုပဌမဈာန်ကို။
ကာယေန၊ သဟဇာတနာမကာယဖြင့်။
ဖုသိတွာ၊ ၍။
ဝိဟရတိ၊ ၏။
စ၊ ထို့အပြင်။
ပညာယ၊ ဝိပဿနာပညာဖြင့်။
နံ၊ ထိုပဌမဈာန်ကို။
ပဇာနာတိ၊ ၏။
အာဝုသော၊ ရှင်။
ဧတ္တာဝတာပိ၊ ဤမျှပမာဏရှိသော လွတ်မြောက်ခြင်းကြောင့်လည်း။
(ဤမျှ ပမာဏရှိသော ပဌမဈာန်သို့ရောက်၍နေခြင်း, ထိုပဌမဈာန်ကို သဟဇာတနာမကာယဖြင့် တွေ့ထိဝင်စားနေခြင်း၊ ထိုပဌမဈာန်ကို ဝိပဿနာ သညာဖြင့်ခွဲခြားသိခြင်းဖြင့် ကိလေသာအချို့တို့မှ လွတ်မြောက်ခြင်းကြောင့်လည်း။)
ပရိယာယေန၊ ဖြင့်။ပရိယာယနှင့် နိပ္ပရိသာယဥဘတော ဘာဂဝိမုတ္တ ။ ။ ဤသုတ်အင်္ဂုတ္တိုရ်ပါဠိတော်အတိုင်း ဖော်ပြရလျှင် ပဌမဈာန်ဝင်စားရာမှ ထ၍ ထိုပဌမဈာန်ကို ဝိပဿနာ ရှုသော ပုဂ္ဂိုလ်, ဒုတိယဈာန်ဝင်စားရာမှ ထ၍ ထို ဒုတိယဈာန်ကို ဝိပဿနာရှုသော ပုဂ္ဂိုလ်, တတိယ ဈာန် ။ပ။ နေဝသညာနာသညာယတနဈာန်ဝင်စားရာမှ ထ၍ ထိုဈာန်ကို ဝိပဿနာ ရှုသော ပုဂ္ဂိုလ်အားဖြင့် ရှစ်ယောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် အရည်အချင်းပြည့် ဥဘတောဘာဂဝိမုတ္တနာမည်ရရန် အကြောင်း (ပရိယာယ်) လုံလောက်မှ မရှိကြ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ် ရှစ်ယောက်တို့သည် မိမိတို့ ရထားသော သမထဈာန်ကိုဝင်စားခြင်း, ဈာန်မှ ထ၍ ဝိပဿနာရှုခြင်းတည်းဟူသော မကင်းစကောင်း အကြောင်းတချို့တလေမျှဖြင့် ထိုနာမည်ကို ရကြ၏၊ ထို့ကြောင့် ယင်းပုဂ္ဂိလ်ရှစ်ယောက်တို့ကို ပရိယာယဥဘတောဘာဂဝိမုတ္တဟုခေါ်၏၊ [ဥဘတောဘာဂေဟိ- (သမထဝိပဿနာဟူသော) နှစ်ပါးသော အဖို့တို့ဖြင့်။ ဝိမုတ္တော- ဆန့်ကျင် ဘက် ကိလေသာအချို့မှ လွတ်မြောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်။]
ထို့အပြင် ယင်းပုဂ္ဂိုလ်ရှစ်ဦးလုံးပင် အာသဝကုန်ခန်း ရဟန္တာများမဟုတ်ဟု သိသာ၏၊ ဘာကြောင့်နည်း၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်ရှစ်ဦးအတွက် အာသဝကုန်ခန်းပုံကို ပြသော "ပညာယ စဿ ဒိသွာ အာသဝါ ပရိက္ခီဏာ ဟောန္တိ" ဟူသော စကားဝါကျမပါ၊ "ပညာယ စ နံ ပဇာနာတိ" ဟူသောဝိပဿာနာရှုပုံကို ပြသော ဝါကျမျှသာပါ၏။ ထိုကြောင့် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်များ မဟုတ်ဟု သိသာ၏။
ကိုးယောက်မြောက် နောက်ဆုံးပုဂ္ဂိုလ်သည်ကား၊ ရှေးဦးစွာနိရောဓ သမာပတ်ကို ဝင်စား၏၊ ထို့နောက် နိရောဓသမာပတ်မှ ထ၍ သင်္ခါရတရားတို့ကို အနိစ္စတာစသည်ဖြင့် ရှုမှတ်သုံးသပ်ခြင်းကြောင့် အာသဝကုန်ခန်းရဟန္တာအဖြစ်သို့ရောက်၏၊ ထိုရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်သည်သာ နိပ္ပရိယာယဥဘတောဘာဝမုတ္တဖြစ်၏၊ ပါဠိတော်၌ ဖော်ပြထားသော နိရောဓသမာပတ်ဝင်စားခြင်း စသော အကြောင်ဂုဏ်အရည်အချင်း လုံလောက်စွာဖြင့် ဥဘတောဘဂဝိမုတ္တအဖြစ်သို့ ရောက်သောကြောင့် ထိုရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်သည်သာ ပရိယာယ်မဟုတ် မုချ ဥဘတောဘာဂဝိမုတ္တအစစ်ဖြစ်သည်ဟုဆိုလို၏၊ ဤနေရာ၌ ဥဘတောဘာဂဝိမုတ္တပုဒ်၏ ဝစနတ္ထနှင့် ရှင်းလင်းချက်ကို သတ္တကနိပါတ်စာပိုဒ် (၁၄) ပုဂ္ဂလသုတ်၌ ဆက်လက်ကြည့်ရှုပါ။
ပုဂ္ဂလပညတ်ပါဠိအဋ္ဌကထာ ။ ။ ပုဂ္ဂလပညတ်ပါဠိတော် (၁၁၇) နှင့်, ၎င်းအဋ္ဌကထာ (၄၀၊၄၁) အတိုင်း အတိအကျပြရလျှင် ဥဘတောဘာဂဝိမုတ္တအမည်ရသော ပုဂ္ဂိုလ်အားလုံးသည် သမာပတ်ရှစ်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်များချည်းသာ ဖြစ်ရ၏၊ အောက်ထစ်ဆုံးအားဖြင့် အာကာသာနဉ္စာယတနစသော အရူပဈာန်တပါးတလေမျှပင်ရသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ရ၏။
မှန်၏၊ အာကာသာနဉ္စယတနဈာန်တပါးမျှရလျှင် ရူပကာယမှ လွတ်မြောက်ပြီးဖြစ်ရကား ထိုဈာန်ကို အခြေခံပြု၍ ဝိပဿနာရှုပွားပြီး ရဟန္တာဖြစ်သော ပုဂ္ဂိုလ်သည် ကိလေသာနာမကာယအားလုံးမှ လွတ်မြောက်သောကြောင့် သမာပတ်ရှစ်ပါးအပြည့်အစုံ မရစေကာမူ ဥဘတောဘာဂဝိမုတ္တဟူသော နာမည်ကို ထိုက်ထိုက်တန်တန် ရနိုင်ပေတော့၏၊ ထိုပုဂ္ဂလပညတ်အလို ပရိယာယ နိပ္ပရိယာယခွဲခြားပုံမှာ-
(၁) အာကာသာနဉ္စာယတနစသော အရူပဈာန်လေးပါးတို့တွင် တပါးပါးကို ဝိပဿနာ၏ အခြေခံအဖြစ်ဖြင့် ဝင်စား၍ ဈာန်မှ ထပြီးနောက် သင်္ခါရတို့ကို အနိစ္စစသည်ဖြင့် ရှုမှတ်သုံးသပ်ခြင်းကြောင့် ရဟန္တာအဖြစ်သို့ ရောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးဦး၊ (အရူပဈာန်လေးပါးရှိ၍ လေးဦးဟု ဆိုသည်။) (၂) သမာပတ္တိသီသ (ထိပ်ဆုံးသမာပတ်) ဖြစ်သော နိရောဓသမာပတ်ဝင်စားရာမှ ထပြီး သင်္ခါရတို့ကို ရှုမှတ်သုံးသပ်ခြင်းကြောင့် ရဟန္တာအဖြစ်သို့ ရောက်သောပုဂ္ဂိုလ်ဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိရာတွင် (၁) သမာပတ္တိသီသကို မဝင်စားသောကြောင့် ပရိယဥဘတောဘဂဝိမုတ္တမည်၏၊ (၂) သည်သမာပတ္တိသီသကို ဝင်စားသောကြောင့် နိပ္ပရိယာယဥဘတောဘာဂဝိမုတ္တမည်၏၊ ဤ(၂) သတ်မှတ်ချက်သည် အင်္ဂုတ္တိုရ်ပါဠိတော်နှင့် အတူတူပင် ဖြစ်၏။ ထို့အပြင်-
ပုဂ္ဂလပညတ်ပါဠိအဋ္ဌကထာအဆိုအမိန့်၌ အင်္ဂုတ္တိုရ်ထက်ထူးခြားသည်မှာ ဥဘတော ဘာဂဝိမုတ္တပုဂ္ဂိလ်ဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်းအင်္ဂါရပ်များ၌ ပဌမဈာန်စသော ရူပဈာန်များကို လုံးဝထည့်သွင်းမှု မပြုခြင်းဖြစ်၏၊ ထို့အပြင် "ပညာယ စ နံ ပဇာနာတိ" ဟူသော ပါဠိတော်နှင့်အညီ အာကာသာနဉ္စာယတနစသော ဈာန်ကို ဝင်စားပြီး ဝိပဿနာရှုမှတ်ရုံမျှဖြင့် ပရိယာယ်အားဖြင့် ဥဘဝေါဘာဂဝိမုတ္တဖြစ်နိုင်ခြင်းကို အင်္ဂုတ္တိုရ်၌သာ ဟောတော်မူ၍ ပုဂ္ဂလပညတ်၌ မဟောခြင်းသည်လည်း ထူးခြားချက်တခုပင် ဖြစ်၏။
ထို့ကြောင့် ပုဂ္ဂလပညတ်အလို သမာပတ်ရှစ်ပါးလုံးကို ဝင်စားရုံ, ဝိပဿနာရုံမျှဖြင့် ဥဘတောဘာဂဝိမုတ္တ မဖြစ်နိုင်၊ ပဌမဈာန်စသော ရူပါဝစရဈာန်ကိုကား ဝင်စားရုံ ဝိပဿနာရှုရုံမျှမက ဝိပဿနာရှုပြီးရဟန္တာပင်ဖြစ်သွားသော်လည်း ထိုရဟန္တာအရှင်မြတ်သည် ဥဘတော ဘာဂဝိမုတ္တနာမည်ကိုမရနိုင်၊ ဤနေရာဝယ် ပုဂ္ဂလပညတ်အဋ္ဌကထာ၌ စောဒနာတခုပြထားသည်မှာ-
ရူပါဝစရစတုတ္ထဈာန်သည် ဥပေက္ခာ, ဧကဂ္ဂတာဟူသော ဈာန်အင်္ဂါနှစ်ပါးရှိပုံခြင်းအားဖြင့် အရူပါဝစရဈာန်နှင့် အတူတူပင်ဖြစ်သောကြောင့် ယင်းသို့ တူသော ရူပစတုတ္ထဈာန်ကို ဝိပဿနာ၏ အခြေခံပဒဋ္ဌာန်ပြု၍ ရဟန္တာအဖြစ်သို့ ရောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်သည် ဥဘတောဘာဂဝိမုတ္တ ဖြစ်နိုင်ပါသလော၊ မဖြစ်နိုင်ပါ၊ အဘယ့်ကြောင့်ပါနည်း၊ ရူပကာယမှ မလွတ်မြောက်သောကြောင့်တည်း၊ အနည်းငယ်မျှ ချဲ့ထွင်းရေးပြရသော်-
ထိုရူပစတုတ္ထဈာန်သည် နီဝရဏတည်းဟူသော နာမကာယတချို့မှသာ လွတ်မြောက်၍ ရူပကာယမှ မလွတ်မြောက်သောကြောင့် ထိုစတုတ္ထဈာန်မှ ထ၍ ကိလေသာနာမကာယအားလုံးမှ လွတ်မြောက်သော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်သည် ဧကတောဘာဂဝိမုတ္တ (တဖက်လွတ်) ပုဂ္ဂိုလ်သာဖြစ်၍ ဥဘတော ဘာဂဝိမုတ္တ (နှစ်ဖက်လွတ်) ပုဂ္ဂိုလ်မဖြစ်၊ အာကာသာနဉ္စာယတနစသော အရူပဈာန်သည်ကား နီဝရဏဟူသော နာမကာယတချို့မှ လွတ်မြောက်သည်သာ မက ရူပတဏှာကို ပယ်ခွာနိုင်ခြင်းကြောင့် ရူပကာယမှလည်း လွတ်မြောက်ပြီးဖြစ်၏၊ သို့ဖြစ်ရကား အာကာသာနဉ္စာယတနစသော ဈာန်သည် တစိတ်တဒေသအားဖြင့် ဥဘတောဘာဂဝိမုတ္တနာမည်ကို ရနှင့်ပြီဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် အာကာသာနဉ္စာယတနစသော အရူပဈာန်ကို အခြေခံပြု၍ ကိလေသာနာမကာယအားလုံးမှ လွတ်မြောက်သော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်သည် လုံးဝဥသုံ ဥဘတောဘာဂဝိမုတ္တပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ပေတော့၏၊[မူလဋီကာအဖွင့် (၃၅) ကိုပါဖြည့်စွက်ရေးသားထားပါသည်။] (သဟဇာတနာမကာယဖြင့် ပဌမဈာန်ကိုတွေ့ထိဝင်စားနေခြင်း, ထိုပဌမဈာန်ကို ဝိပဿနာပညာဖြင့် ခွဲခြားသိခြင်းဟူသော အကြောင်းအရိယာယ်တချို့တလေမျှဖြင့်။) ဥဘတောဘာဂဝိမုတ္တော၊ နှစ်ပါးသော အဖို့တို့ဖြင့် လွတ်မြောက်သောပုဂ္ဂိုလ်ဟူ၍။ (သမထဝိပဿနာဟူသော နှစ်ပါးသော အဖို့တို့ဖြင့် ကိလေသာအချို့တို့မှ လွတ်မြောက်သောပုဂ္ဂိုလ်ဟူ၍။) ဘဂဝတာ၊ သည်။ ဝုတ္တော၊ ပြီ။ ။ပ။၊
ထို့အပြင် ယင်းပုဂ္ဂိုလ်ရှစ်ဦးလုံးပင် အာသဝကုန်ခန်း ရဟန္တာများမဟုတ်ဟု သိသာ၏၊ ဘာကြောင့်နည်း၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်ရှစ်ဦးအတွက် အာသဝကုန်ခန်းပုံကို ပြသော "ပညာယ စဿ ဒိသွာ အာသဝါ ပရိက္ခီဏာ ဟောန္တိ" ဟူသော စကားဝါကျမပါ၊ "ပညာယ စ နံ ပဇာနာတိ" ဟူသောဝိပဿာနာရှုပုံကို ပြသော ဝါကျမျှသာပါ၏။ ထိုကြောင့် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်များ မဟုတ်ဟု သိသာ၏။
ကိုးယောက်မြောက် နောက်ဆုံးပုဂ္ဂိုလ်သည်ကား၊ ရှေးဦးစွာနိရောဓ သမာပတ်ကို ဝင်စား၏၊ ထို့နောက် နိရောဓသမာပတ်မှ ထ၍ သင်္ခါရတရားတို့ကို အနိစ္စတာစသည်ဖြင့် ရှုမှတ်သုံးသပ်ခြင်းကြောင့် အာသဝကုန်ခန်းရဟန္တာအဖြစ်သို့ရောက်၏၊ ထိုရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်သည်သာ နိပ္ပရိယာယဥဘတောဘာဝမုတ္တဖြစ်၏၊ ပါဠိတော်၌ ဖော်ပြထားသော နိရောဓသမာပတ်ဝင်စားခြင်း စသော အကြောင်ဂုဏ်အရည်အချင်း လုံလောက်စွာဖြင့် ဥဘတောဘဂဝိမုတ္တအဖြစ်သို့ ရောက်သောကြောင့် ထိုရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်သည်သာ ပရိယာယ်မဟုတ် မုချ ဥဘတောဘာဂဝိမုတ္တအစစ်ဖြစ်သည်ဟုဆိုလို၏၊ ဤနေရာ၌ ဥဘတောဘာဂဝိမုတ္တပုဒ်၏ ဝစနတ္ထနှင့် ရှင်းလင်းချက်ကို သတ္တကနိပါတ်စာပိုဒ် (၁၄) ပုဂ္ဂလသုတ်၌ ဆက်လက်ကြည့်ရှုပါ။
ပုဂ္ဂလပညတ်ပါဠိအဋ္ဌကထာ ။ ။ ပုဂ္ဂလပညတ်ပါဠိတော် (၁၁၇) နှင့်, ၎င်းအဋ္ဌကထာ (၄၀၊၄၁) အတိုင်း အတိအကျပြရလျှင် ဥဘတောဘာဂဝိမုတ္တအမည်ရသော ပုဂ္ဂိုလ်အားလုံးသည် သမာပတ်ရှစ်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်များချည်းသာ ဖြစ်ရ၏၊ အောက်ထစ်ဆုံးအားဖြင့် အာကာသာနဉ္စာယတနစသော အရူပဈာန်တပါးတလေမျှပင်ရသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ရ၏။
မှန်၏၊ အာကာသာနဉ္စယတနဈာန်တပါးမျှရလျှင် ရူပကာယမှ လွတ်မြောက်ပြီးဖြစ်ရကား ထိုဈာန်ကို အခြေခံပြု၍ ဝိပဿနာရှုပွားပြီး ရဟန္တာဖြစ်သော ပုဂ္ဂိုလ်သည် ကိလေသာနာမကာယအားလုံးမှ လွတ်မြောက်သောကြောင့် သမာပတ်ရှစ်ပါးအပြည့်အစုံ မရစေကာမူ ဥဘတောဘာဂဝိမုတ္တဟူသော နာမည်ကို ထိုက်ထိုက်တန်တန် ရနိုင်ပေတော့၏၊ ထိုပုဂ္ဂလပညတ်အလို ပရိယာယ နိပ္ပရိယာယခွဲခြားပုံမှာ-
(၁) အာကာသာနဉ္စာယတနစသော အရူပဈာန်လေးပါးတို့တွင် တပါးပါးကို ဝိပဿနာ၏ အခြေခံအဖြစ်ဖြင့် ဝင်စား၍ ဈာန်မှ ထပြီးနောက် သင်္ခါရတို့ကို အနိစ္စစသည်ဖြင့် ရှုမှတ်သုံးသပ်ခြင်းကြောင့် ရဟန္တာအဖြစ်သို့ ရောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးဦး၊ (အရူပဈာန်လေးပါးရှိ၍ လေးဦးဟု ဆိုသည်။) (၂) သမာပတ္တိသီသ (ထိပ်ဆုံးသမာပတ်) ဖြစ်သော နိရောဓသမာပတ်ဝင်စားရာမှ ထပြီး သင်္ခါရတို့ကို ရှုမှတ်သုံးသပ်ခြင်းကြောင့် ရဟန္တာအဖြစ်သို့ ရောက်သောပုဂ္ဂိုလ်ဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိရာတွင် (၁) သမာပတ္တိသီသကို မဝင်စားသောကြောင့် ပရိယဥဘတောဘဂဝိမုတ္တမည်၏၊ (၂) သည်သမာပတ္တိသီသကို ဝင်စားသောကြောင့် နိပ္ပရိယာယဥဘတောဘာဂဝိမုတ္တမည်၏၊ ဤ(၂) သတ်မှတ်ချက်သည် အင်္ဂုတ္တိုရ်ပါဠိတော်နှင့် အတူတူပင် ဖြစ်၏။ ထို့အပြင်-
ပုဂ္ဂလပညတ်ပါဠိအဋ္ဌကထာအဆိုအမိန့်၌ အင်္ဂုတ္တိုရ်ထက်ထူးခြားသည်မှာ ဥဘတော ဘာဂဝိမုတ္တပုဂ္ဂိလ်ဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်းအင်္ဂါရပ်များ၌ ပဌမဈာန်စသော ရူပဈာန်များကို လုံးဝထည့်သွင်းမှု မပြုခြင်းဖြစ်၏၊ ထို့အပြင် "ပညာယ စ နံ ပဇာနာတိ" ဟူသော ပါဠိတော်နှင့်အညီ အာကာသာနဉ္စာယတနစသော ဈာန်ကို ဝင်စားပြီး ဝိပဿနာရှုမှတ်ရုံမျှဖြင့် ပရိယာယ်အားဖြင့် ဥဘဝေါဘာဂဝိမုတ္တဖြစ်နိုင်ခြင်းကို အင်္ဂုတ္တိုရ်၌သာ ဟောတော်မူ၍ ပုဂ္ဂလပညတ်၌ မဟောခြင်းသည်လည်း ထူးခြားချက်တခုပင် ဖြစ်၏။
ထို့ကြောင့် ပုဂ္ဂလပညတ်အလို သမာပတ်ရှစ်ပါးလုံးကို ဝင်စားရုံ, ဝိပဿနာရုံမျှဖြင့် ဥဘတောဘာဂဝိမုတ္တ မဖြစ်နိုင်၊ ပဌမဈာန်စသော ရူပါဝစရဈာန်ကိုကား ဝင်စားရုံ ဝိပဿနာရှုရုံမျှမက ဝိပဿနာရှုပြီးရဟန္တာပင်ဖြစ်သွားသော်လည်း ထိုရဟန္တာအရှင်မြတ်သည် ဥဘတော ဘာဂဝိမုတ္တနာမည်ကိုမရနိုင်၊ ဤနေရာဝယ် ပုဂ္ဂလပညတ်အဋ္ဌကထာ၌ စောဒနာတခုပြထားသည်မှာ-
ရူပါဝစရစတုတ္ထဈာန်သည် ဥပေက္ခာ, ဧကဂ္ဂတာဟူသော ဈာန်အင်္ဂါနှစ်ပါးရှိပုံခြင်းအားဖြင့် အရူပါဝစရဈာန်နှင့် အတူတူပင်ဖြစ်သောကြောင့် ယင်းသို့ တူသော ရူပစတုတ္ထဈာန်ကို ဝိပဿနာ၏ အခြေခံပဒဋ္ဌာန်ပြု၍ ရဟန္တာအဖြစ်သို့ ရောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်သည် ဥဘတောဘာဂဝိမုတ္တ ဖြစ်နိုင်ပါသလော၊ မဖြစ်နိုင်ပါ၊ အဘယ့်ကြောင့်ပါနည်း၊ ရူပကာယမှ မလွတ်မြောက်သောကြောင့်တည်း၊ အနည်းငယ်မျှ ချဲ့ထွင်းရေးပြရသော်-
ထိုရူပစတုတ္ထဈာန်သည် နီဝရဏတည်းဟူသော နာမကာယတချို့မှသာ လွတ်မြောက်၍ ရူပကာယမှ မလွတ်မြောက်သောကြောင့် ထိုစတုတ္ထဈာန်မှ ထ၍ ကိလေသာနာမကာယအားလုံးမှ လွတ်မြောက်သော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်သည် ဧကတောဘာဂဝိမုတ္တ (တဖက်လွတ်) ပုဂ္ဂိုလ်သာဖြစ်၍ ဥဘတော ဘာဂဝိမုတ္တ (နှစ်ဖက်လွတ်) ပုဂ္ဂိုလ်မဖြစ်၊ အာကာသာနဉ္စာယတနစသော အရူပဈာန်သည်ကား နီဝရဏဟူသော နာမကာယတချို့မှ လွတ်မြောက်သည်သာ မက ရူပတဏှာကို ပယ်ခွာနိုင်ခြင်းကြောင့် ရူပကာယမှလည်း လွတ်မြောက်ပြီးဖြစ်၏၊ သို့ဖြစ်ရကား အာကာသာနဉ္စာယတနစသော ဈာန်သည် တစိတ်တဒေသအားဖြင့် ဥဘတောဘာဂဝိမုတ္တနာမည်ကို ရနှင့်ပြီဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် အာကာသာနဉ္စာယတနစသော အရူပဈာန်ကို အခြေခံပြု၍ ကိလေသာနာမကာယအားလုံးမှ လွတ်မြောက်သော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်သည် လုံးဝဥသုံ ဥဘတောဘာဂဝိမုတ္တပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ပေတော့၏၊[မူလဋီကာအဖွင့် (၃၅) ကိုပါဖြည့်စွက်ရေးသားထားပါသည်။] (သဟဇာတနာမကာယဖြင့် ပဌမဈာန်ကိုတွေ့ထိဝင်စားနေခြင်း, ထိုပဌမဈာန်ကို ဝိပဿနာပညာဖြင့် ခွဲခြားသိခြင်းဟူသော အကြောင်းအရိယာယ်တချို့တလေမျှဖြင့်။) ဥဘတောဘာဂဝိမုတ္တော၊ နှစ်ပါးသော အဖို့တို့ဖြင့် လွတ်မြောက်သောပုဂ္ဂိုလ်ဟူ၍။ (သမထဝိပဿနာဟူသော နှစ်ပါးသော အဖို့တို့ဖြင့် ကိလေသာအချို့တို့မှ လွတ်မြောက်သောပုဂ္ဂိုလ်ဟူ၍။) ဘဂဝတာ၊ သည်။ ဝုတ္တော၊ ပြီ။ ။ပ။၊
အာဝုသော၊ ရှင်။
ပုနစပရံ၊ နောက်ထပ်အခြားသော ဥဘတောဘာဂဝိမုတ္တခေါ်ဆိုနိုင်ခြင်း၏အကြောင်းကား။
ဘိက္ခု၊ သည်။
သဗ္ဗသော ။ပ။ စ၊ ထို့အပြင်။
အဿ၊ ထိုရဟန်း၏။
ပညာယ၊ ဝိပဿနာပညာ, အရဟတ္တမဂ်ပညာဖြင့်။
ဟောန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်၏။
စ၊ ထို့အပြင်။
ယထာ ယထာ၊ ဖြင့်။
တဒါယတနံ၊ ထိုအာသဝကုန်ခန်းကြောင်း အရဟတ္တမဂ် ပညာဟူသော ထောက်တည်မှီခိုရာသည်။
(ဟောတိ) တထာ တထာ၊ ဖြင့်။
နံ၊ ထိုအရဟတ္တမဂ်ပညာကို။
ကာယေန၊ ဖြင့်။
ဖုသိတွာ၊ ၍။
ဝိဟရတိ၊ ၏။
စ၊ ထို့အပြင်။
ပညာယ၊ ပစ္စဝေက္ခဏာပညာဖြင့်။
နံ၊ ထိုအရဟတ္တမဂ်ပညာကို။
ပဇာနာတိ၊ ပြန်လည်ဆင်ခြင်သောအားဖြင့် သိ၏။
အာဝုသော၊ ငါ့ရှင်။
ဧတ္တာဝတာပိ၊ ဤမျှပမာဏရှိသော လွတ်မြောက်ခြင်းကြောင့်လည်း။
(ဤမျှပမာဏရှိသော နိရောဓသမာသတ်သို့ ဆိုက်ရောက် ဝင်စားနေခြင်း, နိရောဓသမာပတ်မှ ထပြီးနောက် အာသဝကုန်ခန်း၍ အရဟတ္တမဂ်ပညာကို သဟဇာတနာမကာယဖြင့် တွေ့ထိဆိုက်ရောက်မျက်မှောက်ပြုခြင်းဖြင့် ကိလေသာအားလုံးတို့မှ လွတ်မြောက်ခြင်းကြောင့်လည်း။)
နိပ္ပရိယာယေန၊ ပရိယာယ်မဟုတ်မုချအားဖြင့်။
ဝါ၊ အကြောင်းမရိယာယ် တချို့တလေမျှ မဟုတ်ဘဲ အားလုံးစုံအားဖြင့်။
(နိရောဓသမာပတ်ကို ဝင်စားခြင်း, နိရောဓသမာပတ်မှ ထပြီးနောက် အာသဝကုန်ခန်း၍ အရဟတ္တမဂ်ပညာကို သဟဇာတနာမကာယဖြင့် တွေ့ထိဆိုက်ရောက် မျက်မှောက်ပြုနေခြင်း, ထိုအရဟတ္တမဂ်ပညာကို ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်ဖြင့် ပြန်လည်ဆင်ခြင်သိခြင်းကြောင့် အကြောင်းပရိယာယ်တချို့တလေမျှ မဟုတ်ဘဲ အားလုံးစုံသော အကြောင်းအားဖြင့်။)
ဥဘတောဘာဂဝိမုတ္တော၊ နှစ်ပါးသော အဖို့တို့ဖြင့် နှစ်ပါးသော အဖို့တို့မှ လွတ်မြောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်ဟူ၍။
(အရူပသမာပတ်နှင့် အရဟတ္တမဂ်ဟူသော နှစ်ပါးသော အဖို့တို့ဖြင့် ရူပကာယ, နာမကာယဟူသော နှစ်ပါးသော အဖို့တို့မှလွတ်မြောက်သောပုဂ္ဂိုလ်ဟူ၍။)
ဘဂဝတာ၊ သည်။
ဝုတ္တော၊ ပြီ။
ဣတိ (အဝေါစ)၊ ။
စတုတ္ထံ၊
အာဝုသော၊ ငါ့ရှင်။
သန္ဒိဋ္ဌိကော၊ ကိုယ်တိုင်တွေ့မြင်သင့်တွေ့မြင်ထိုက်သော။
ဓမ္မော၊ တရား။
သန္ဒိဋ္ဌိကော၊ သော။
ဓမ္မော၊ တရား။
ဣတိ၊ သို့။
ဝုစ္စတိ၊ ၏။
အာဝုသော၊ ရှင်။
ကိတ္တာဝတာ၊ အဘယ်မျှ ပမာဏရှိသော ကိုယ်တွေ့ဆိုက်ရောက်မျက်မှောက်ပြုခြင်းကြောင့်။
သန္ဒိဋ္ဌိကော၊ သော။
ဓမ္မော၊ တရားဟူ၍။
ဘဂဝတာ၊ သည်။
ဝုတ္တော နုခေါ၊ သနည်း။
ဣတိ (အဝေါစ) ။ပ။၊
အာဝုသော၊ ရှင်။
ဧတ္တာဝတာပိ၊ ဤမျှပမာဏရှိသော ပဌမဈာန်ကို ကိုယ်တွေ့ဆိုက်ရောက်မျက်မှောက်ပြုခြင်းကြောင့်လည်း။
ပရိယာယေန၊ ဖြင့်။
(ပဌမဈာန်သို့ ဆိုက်ရောက်နေခြင်းဟူသော အကြောင်းပရိယာယ် တမျိုးတည်းမျှဖြင့်။)
သန္ဒိဋ္ဌီကော၊ ကိုယ်တိုင်တွေ့မြင်ထိုက်သော။
ဓမ္မော၊ တရားဟူ၍။
ဘဂဝတာ၊ သည်။
ဝုတ္တော၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီ။
အာဝုသော၊ ရှင်။
ပုနစပရံ၊ နောက်ထပ်အခြားသော သန္ဒိဋ္ဌိကဓမ္မဟူ၍ ဟောတော်မူခြင်း၏ အကြောင်းတမျိုးကား။
။ပ။ သညာဝေဒယိတနိရောဓံ၊ သို့။
ဥပသမ္ပဇ္ဇ၊ ၍။
ဝိဟရတိ၊ ၏။
။ပ။၊
အာဝုသော၊ ရှင်။
ဧတ္တာဝတာပိ၊ ဤမျှအတိုင်းအတာပမာဏရှိသော ကိုယ်တွေ့ဆိုက်ရောက်မျက်မှောက်ပြုခြင်းကြောင့်လည်း။
(ဤမျှပမာဏရှိသော နိရောဓသမာပတ်ဝင်စားပြီးနောက် အာသဝကုန်ခန်း၍ အရဟတ္တမဂ်ကို ကိုယ်တွေ့ ဆိုက်ရောက်မျက်မှောက်ပြုခြင်းကြောင့်လည်း။)
နိပ္ပရိယာယေန၊ ပရိယာယ်မဟုတ်မုချအားဖြင့်။
ဝါ၊ ပထမဈာန်ဝင်စားခြင်းစသော မခိုင်မြဲသောအကြောင်း တချိုတလေမျှမဟုတ်ဘဲ နိရောဓသမာပတ်ဝင်စား၍ ထိုသမာပတ်မှထပြီးနောက် အာသဝကုန်ခန်းကြောင်းအရဟတ္တမဂ်ကို ကိုယ်တွေ့ဆိုက်ရောက်ခြင်းတည်း ဟူသော လုံးဝဥဿုံ ခိုင်လုံမြဲမြံသော အကြောင်းအားဖြင့်။
သန္ဒိဋ္ဌိကော၊ သော။
ဓမ္မော၊ ဟူ၍။
ဘဂဝတာ၊ သည်။
ဝုတ္တော၊ ပြီ။
ဣတိ၊ (အဝေါစ)။
ပဉ္စမံ၊ ။
အာဝုသော၊ ရှင်။
သန္ဒိဋ္ဌိကံ၊ ကိုယ်တိုင်တွေ့မြင်သင့် တွေ့မြင်ထိုက် (တွေ့မြင်နိုင်) သော။
နိဗ္ဗာနံ၊ ကိလေသာချုပ်ငြိမ်းခြင်းသဘော။
ဝါ၊ ကိလေသာချုပ်ငြိမ်းကြောင်းသဘော။
သန္ဒိဋ္ဌိတံ၊ သော။
နိဗ္ဗာနံ၊ သဘော။
ဣတိ၊ သို့။
ဝုစ္စတိ၊ ၏။
အာဝုသော၊ ရှင်။
ကိတ္တာဝတာ၊ အဘယ်မျှပမာဏရှိသော ကိလေသာချုပ်ငြိမ်းခြင်းကြောင့်။
သန္ဒိဋ္ဌိကံ၊ သော။
နိဗ္ဗာနံ၊ သဘောဟူ၍။
ဘဂဝတာ၊ သည်။
ဝုတ္တံ နုခေါ၊ ဟောတော်မူအပ်ပါသနည်း။
ဣတိ၊ သို့။
(အဝေါစ၊ မေးမြန်းပြီ။)
။ပ။၊
အာဝုသော၊ ရှင်။
ဧတ္တာဝတာပိ၊ ဤမျှပမာဏရှိသော ပဌမဈာန်သို့ ဆိုက်ရောက်နေခြင်းကြောင့်လည်း။
ပရိယာယေန၊ (ပဌမဈာန်သို့ ဆိုက်ရောက်ခြင်းဟူသော) အကြောင်းတမျိုးတည်းမျှဖြင့်။
သန္ဒိဋ္ဌိကံ၊ သော။
နိဗ္ဗာနံ၊ နိဗ္ဗာန်ဟူ၍။
ဝါ၊ သဘောဟူ၍။
ဘဂဝတာ၊ သည်။
ဝုတ္တံ၊ ပြီ။
။ပ။၊
အာဝုသော၊ ရှင်။
ပုန စပရံ၊ နောက်ထပ်အခြားသော သန္ဒိဋ္ဌီကနိဗ္ဗာန်ခေါ်ဆိုခြင်း၏ အကြောင်းကား။
ဘိက္ခု၊ သည်။
သဗ္ဗသော၊ ဖြင်။
။ပ။၊
အာဝုသော၊ ရှင်။
ဧတ္တာဝတာပိ၊ ဤမျှပမာဏရှိသော ကိလေသာချုပ်ငြိမ်းခြင်းကြောင့်လည်း။
(ဤမျှ ပမာဏရှိသော နိရောဓသမာပတ်ဝင်စားပြီးနောက် အာသဝကုန်ခန်း၍ အရဟတ္တမဂ်သို့ ရောက်ခြင်းဟူသော ကိလေသာ ချုပ်ငြိမ်းခြင်းကြောင့်လည်း။)
နိပ္ပရိယာယေန၊ ပရိယာယ်မဟုတ်မုချ အားဖြင့်။
ဝါ၊ ပဌမဈာန်ဝင်စားခြင်း စသော မခိုင်မြဲသော အကြောင်းတချို့တလေမျှ မဟုတ်ဘဲ နိရောဓသမာပတ်ဝင်စားရာမှ ထပြီးနောက် အာသဝကုန်ခန်းကြောင်း အရဟတ္တမဂ်သို့ ရောက်ခြင်းတည်းဟူသော လုံးဝဥဿုံခိုင်လုံမြဲမြံသော အကြောင်းအားဖြင့်။
သန္ဒိဋ္ဌိကံ၊ သော။
နိဗ္ဗာနံ၊ ၍။
။ပ။၊
ဆဋ္ဌံ၊ ။
အာဝုသော၊ ရှင်။
နိဗ္ဗာနံ၊ ကိလေသာချုပ်ငြိမ်းခြင်းသဘော။
ဝါ၊ ကိလေသာချုပ်ငြိမ်းကြောင်းသဘော။
နိဗ္ဗာနံ၊ သဘော။
ဣတိ၊ သို့။
ဝုစ္စတိ၊ ၏။
။ပ။၊
သတ္တမံ၊ ။
အာဝုသော၊ ရှင်။
ပရိနိဗ္ဗာနံ၊ ကိလေသာချုပ်ငြိမ်းခြင်းသဘော။
ဝါ၊ ကိလေသာချုပ်ငြိမ်းကြောင်း သဘော။
ပရိနိဗ္ဗာနံ၊ သဘော။
ဣတိ၊ သို့။
ဝုစ္စတိ၊ ၏။
။ပ။၊
အဋ္ဌမံ၊ ။
အာဝုသော၊ ရှင်။
တဒင်္ဂ နိဗ္ဗာနံ၊ တဒင်္ဂနိဗ္ဗာန်။
ဝါ၊ ထိုထိုအကြောင်းအင်္ဂါဖြင့် ကိလေသာချုပ်ငြိမ်းခြင်းသဘော။
(ပဌမဈာန်အစရှိသော ထိုထိုအကြောင်းအင်္ဂါဖြင့် ကိလေသာ ချုပ်ငြိမ်းခြင်းသဘော။)
ဝါ၊ .... ကြောင်းသဘော။
တဒင်္ဂနိဗ္ဗာနံ၊ ဗ္ဗာန်။
ဝါ၊ သဘော။
ဣတိ၊ သို့။
ဝုစ္စတိ၊ ၏။
[နောက်၌ "ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ" ဟူ၍ ပါဠိတော်၌ တိုက်ရိုက်ဟောတော်မူမည်ဖြစ်သောကြောင့် ဤနေရာဝယ် "တဒင်္ဂနိဗ္ဗာနံ" ကို အနက်ပေးရာ၌ "ပဌမဈာန်အစရှိသော" ဟူသော စကားကို ထည့်စွက်အနက်ဆိုရန်မလိုပါ၊ သို့သော် တဒင်္ဂ၌ တသဒ္ဒါ၏ အနက်ကို ကြိုတင်သိရန်အတွက် အဋ္ဌကထာ အဖွင့်အတိုင်း ထည်းပေးလိုက်ခြင်းဖြစ်ပါသည်။]
။ပ။၊
နဝမံ၊ ။
အာဝုသော၊ ရှင်။
ဒိဋ္ဌဓမ္မ နိဗ္ဗာနံ၊ ဒိဋ္ဌဓမ္မ နိဗ္ဗာန်။
ဝါ၊ ယခုမျက်မှောက်ဘဝ အတ္တဘော၌ ကိလေသာ ချုပ်ငြိမ်းခြင်းသဘော။
ဝါ၊ ယခုမျက်မှောက်ဘဝ အတ္တဘော၌ ကိလေသာ ချုပ်ငြိမ်းခြင်းသဘော။
ဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနံ၊ ဗ္ဗာန်။
ဝါ၊ သဘော။
ဣတိ၊ သို့။
ဝုစ္စတိ၊ ၏။
[ထို့နောက် သန္ဒိဋ္ဌိကနိဗ္ဗာနသုတ်အတိုင်း အနက်ဆိုလေ။]
။ပ။၊
ဒသမံ၊ ။
ပဉ္စမော၊ ငါးခုမြောက်သော။
သာမညဝဂ္ဂေါ၊ သာမညဂ်တည်း။
။ပ။၊
ပဌမော၊ ရှေးဦးစွာသော။
ပဏ္ဏာသကော၊ သုတ်ငါးဆယ် အပေါင်း အစုသည်။
သမတ္တော၊ ပြီးပြီ။