Issues
Select Version
Bhikkhu Bodhi
English
sāsanāre-သာသနာရေး
မြန်မာဘာသာ
Navakanipātapāḷi
Navakanipātapāḷi

6. Silāyūpasuttaṃ

Author: sāsanāre-သာသနာရေး @ IAPT

ဧကံ၊ တပါးသော။ သမယံ၊ အခါ၌။ အာယသ္မာ စ သာရိပုတ္တော၊ အရှင်သာရိပုတြာသည်လည်းကောင်း။ အာယသ္မာ စ စန္ဒိကာပုတ္တော၊ အရှင်စန္ဒိကာပုတ္တသည်လည်းကောင်း။ (စန္ဒိကာမည်သော အမျိုးသမီး၏ သားဖြစ်သော အရှင်မြတ်သည်လည်းကောင်း။) ရာဇဂဟေ၊ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ အနီး၌။ ကာလန္ဒကနိဝါပေ၊ ရှဉ့်တို့အား အစာပေးရာဖြစ်သော။ ဝေဠုဝနေ၊ ဝေဠုဝန် ကျောင်းတိုက်၌။ ဝါ၊ ဝါးတို့ဖြင့် ကာရံအပ်သော ဥယျာဉ်ကျောင်းတိုင်၌။ ဝိဟရတိ၊ ၏။
တတြ၊ သီတင်းသုံးနေတော်မူရာ ထိုအခါ၌။ အာယသ္မာ စန္ဒိကာပုတ္တော၊ သည်။ ဘိက္ခူ၊ ရဟန်းတို့ကို။ အမန္တေ သိ၊ ခေါ်ဝေါ်ပြောကြားပြီ။ (ကိန္တိ၊ အဘယ်သို့။ အာမန္တေသိ၊ ခေါ်ဝေါ် ပြောကြားသနည်းဟူမူ။)
အာဝုသော၊ ငါ့ရှင်တို့။ ဒေဝဒတ္တော၊ ဒေဝဒတ်သည်။ ဘိက္ခူနံ၊ ရဟန်းတို့အား။ ဧဝံ၊ ဤသို့။ ဓမ္မံ၊ တရားကို။ ဒေသေတိ၊ ဟော၏။ (ကိန္တိ၊ သို့။ ဒေသေတိ၊ ဟောသနည်းဟူမူ။)
အာဝုသော၊ တို့။ ယတော၊ အကြင်အခါ၌။ ဘိက္ခုနော၊ ရဟန်းသည်။ စေတသာ၊ စိတ်ဖြင့်။ (သဘောတူစိတ်၏ ဖြစ်စဉ်အလှည့်အကြိမ်ဖြင့်။ ဝါ၊ သဘောတူစိတ်အစဉ် အသိုင်းအဝိုင်းဖြင့်။) စိတံ၊ စည်ပင်တိုးပွားစေအပ်ပြီးသည်။စေတသာ စိတံ ဟောတိ- အဖွင့် စဉ်းစားဖွယ် ။ ။ အရှင်ဝန္ဒိကာပုတ္တသည် "စေတသာ စိတံ ဟောတိ- စိတ်ဖြင့် တိုးပွားစေအပ်ပြီ" ဟူ၍ ဟောပြောနေ၏။ မပြည့်စုံသော ထိုဟောပြောချက် ကို အရှင်သာရိပုတြာက ကန့်ကွက်မြစ်တား၍ "စေတသာ စိတ္တံ သုပရိဝိတံ ဟောတိ- စိတ်ဖြင့်စိတ်ကို ဆင့်ကဲဆင့်ကဲ စည်ပင်တိုးပွားစေအပ်ပြီ" ဟူ၍ မိန့်ကြားတော်မူ၏။ ယင်းသို့ အရှင်သာရိပုတြ မိန့်ကြားတော်မူရာ၌ "ဝိတရာဂံ မေ စိတ္တံ" စသည်ဖြင့် အကျယ်တဝင့် ဟောတော်မူအပ်လတံ့သည့်အတိုင်း " ငါ၏ စိတ်သည် ရာဂကင်းပြီး" ဟု ယုံကြည်စိတ်ချ ပြောဆိုရလောက်အောင် ရှေးရှေးစိတ်ဖြင့် နောက်နောက်စိတ်ကို ဆင့်ကဲဆင့်ကဲ ကောင်းစွာစည်ပင်တို့ပွားစေအပ်ပြီ" ဟု ဆိုလို၏။
ဤနေရာဝယ် စိတ်ဟုဆိုရာ၌ ထိုစိတ်သည် တစ်ခုန်းမဟုတ်ချေ၊ သဘောတူစိတ် အစဉ်အတန်းဖြစ်သော စိတ်ဝါရ တခုလုံး (သဘောတူစိတ်အသိုင်းအဝိုင်း တခုလုံး) ပါဝင်၏၊ ထို့ကြောင့် စေတသာ စိတ္တံသုပရိစိတန္တိ စိတ္တဝါရပရိယာယေန စိတ္တဝါရပရိယာယော ဥပရူပရိသုစိတော သုဝဍ္ဎိတော ဟောတိ- ရှေးရှေးစိတ်အစဉ္ အသိုင်းအဝိုင်းဖြင့် နောက်နောက်စိတ်အစဉ် အသိုင်းအဝိုင်းကို ဆင့်ကဲဆင့်ကဲ ကောင်းစွာ စည်ပင်တိုးပွားစေအပ်ပြီ" ဟု အဋ္ဌကထာဖွင့်၏ [စိတ္တဝါရပရိယာယ- သဘောတူစိတ်များ၏ ဖြစ်စဉ်အလှည့်အကြိမ်၊ ဝါ- သဘောတူစိတ် အသိုင်းအဝိုင်း။]
ဤကား မိမိ (ဤနိဿယရေးသားသူ) ဉာဏ်မှီသမျှ စဉ်းစား၏ သဘောပေါက်ထားသည့်အတိုင်း ရေးသားလိုက်ခြင်းသည်၊ သို့သော် အဋ္ဌကထာ၌မူ အရှင်သာရိပုတြာ၏ "စေတသာ စိတ္တံ သုပရိစိတံ" ဟူသော စကားတော်ကိုသာ ယင်းသို့ဖွင့်သည် မဟုတ်သေး၊ အရှင်စန္ဒိကာပုတ္တ၏ "စေတသာ စိတံ" ဟူသော စကားကိုလည်း "စေတသာ စိတံ ဟောတီတိ စိတ္တဝါရပရိယာယေန စိတ္တဝါရပရိယာတော စိတော ဝဍ္ဎိတော ဟောတိ" ဟုပင် ဖွင့်ထား၏။ ထိုအဖွင့်သည် အရှင်သာရိပုတြာ စကားတော်၏ အဖွင့်ဝါကျနှင့် ဘာမျှ ထူးခြားလှသည် မဟုတ်၊ ယင်းသို့ ထိုအရှင်မြတ်နှစ်ပါးတို့ အပြန်အလှန် ပြောဆိုကြသော စကားနှစ်ရပ်တို့၏ ဆိုလိုရင်း အဖွင့်ဝါကျများ ထူးမခြားနုား ဖြစ်နေခဲ့သော် အရှင်စန္ဒိကာပုတ္တ၏ စကားကို အရှင်သာရိပုတြာက ကန့်ကွက်နေစရာ လိုတော့မည် မဟုတ်တန်ရာ၊ ထို့ကြောင့် အဋ္ဌကထာအဖွင့်ဝါကျများသည် ရှေးနဂိုမူရင်းအတိုင်း မဟုတ်တော့ဘဲ စာပိုခြင်း စာကျခြင်းများ ဖြစ်နေသည်ဟု ယူဆပါသည်။
ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။ (တတော၊ ထိုအခါ၌။)။ တဿ ဘိက္ခုနော၊ ထိုရဟန်းအား။ (စိတ်ဖြင့် စည်ပင် တိုးပွားစေသော ထိုရဟန်းအား။) ဇာတိ၊ သည်။ ခီဏာ၊ ပြီ။ ။ပ။၊
ပဇာနာမိ၊ ၏။ ဣတိ၊ ဤသို့သော။ ဧတံ၊ ဤစကားကို။ ဝေယျာကရဏာယ၊ ပြောဆိုခြင်းငှာ။ ကလ္လံ၊ သင့်လျော်၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ (ဒေသေတိ၊ ဟော၏။ ဣတိ၊ သို့။ အာပန္တေသိ၊ ခေါ်ဝေါ်ပြောကြားပြီ။)
ဧဝံ၊ ဤသို့။ ဝုတ္တေ၊ အရှင်စန္ဒိကာပုတ္တက ပြေဆိုအပ်လသော်။ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော၊ အရှင်သာရိပုတြာသည်။ အာယသ္မန္တံ စန္ဒိကာ ပုတ္တံ၊ ကို။ ဧတံ၊ ဤစကားကို။ အဝေါစ၊ မိန့်ဆိုပြီ။
(ကိန္တိ၊ ဤသို့။ အဝေါစ၊ နည်းဟူမူ။) အာဝုသောစန္ဒိကာပုတ္တ၊ ငါ့ရှင်စန္ဒိကာပုတ္တ။ ဒေဝေဒတ္တော၊ သည်။ ဘိက္ခူနံ၊ တို့အား။ ဧဝံ၊ ဤသို့။ ဓမ္မံ၊ ကို။ နဒေသေတိ၊ မဟောကြား။ (ကိန္တိ၊ သို့။ နဒေသေတိ၊ မဟောကြား သနည်းဟူမူ။)
အာဝုသော၊ တို့။ ယတော၊ ၌။ ။ပ။ ပဇာနာမိ၊ ၏။ ဣတိ၊ ဤသို့သော။ ဧတံ၊ ကို။ ဝေယျာကရဏာယ၊ ငှာ။ ကလ္လံ၊ ၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ (နဒေသေတိ၊ မဟောကြား။)
အာဝုသော စန္ဒိကာပုတ္တ၊ တ္တ။ ဧဝဉ္စ၊ ဤသို့ သာလျှင်။ ဒေဝဒတ္တော၊ သည်။ ဘိက္ခူနံ၊ တို့အား။ ဓမ္မံ၊ ကို။ ဒေသေတိ၊ ၏။
(ကိန္တိ ဒေသေတိ) အာဝုသော၊ တို့။ ယတော၊ ၌။ ဘိက္ခုနော၊ သည်။ စေတသာ၊ စိတ်ဖြင့်။ (သဘောတူစိတ်များ၏ ဖြစ်စဉ်အလှည့် အကြိမ်ဖြင့်။ ဝါ၊ သဘောတူစိတ်အစဉ်အသိုင်းအဝိုင်းဖြင့်။) စိတ္တံ၊ စိတ်ကို။ (သဘောတူစိတ်များ၏ ဖြစ်စဉ်အလှည့်အကြိမ်ကို။ ဝါ၊ သဘောစိတ်အစဉ်အသိုင်းအဝိုင်းကို။) သုပရိစိတ္တံ၊ ဆင့်ကဲ ဆင့်ကဲ ကောင်းစွာ စည်ပင်တိုးပွားစေအပ်ပြီသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ (တတော၊ ထိုအခါ၌။) တဿ ဘိက္ခုနော၊ ထိုရဟန်းအား။ (စိတ်ဖြင့် စိတ်ကို ဆင့်ကဲဆင့်ကဲ ကောင်းစွာ စည်ပင်တိုးပွားစေသော ထိုရဟန်းအား။) ဖာတိ၊ သည်။ ခီဏာ၊ ပြီ။ ။ပ။ ပဇာနာမိ၊ ၏။ ဣတိ၊ သော။ ဧတံ၊ ကို။ ဝေယျာကရဏာယ၊ ငှာ။ ကလ္လံ၊ ၏ ဣတိ၊ ဤသို့သော။ ဒေသေတိ၊ ဟောကြားပါ၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ အဝေါစ၊ မိန့်ဆိုပြီ။)
ဒုတိယမ္ပိ၊ နှစ်ကြိမ်မြောက်လည်း။ အာယသ္မာ စန္ဒိကာပုတ္တော၊ သည်။ ဘိက္ခူ၊ တို့ကို။ ဘာမန္တေ သိ၊ ပြီ။ (ကိန္တိ အာမန္တေ သိ။) ။ပ။၊
အာဝုသော၊ ငါ့ရှင်တို့။ ကထဉ္စ၊ အားဖြင့်။ ဘိက္ခုနော၊ သည်။ စေတသာ၊ ဖြင့်။ စိတ္တံ၊ ကို။ သုပရိစိတံ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်သနည်း ဟူမူ။
မေ၊ ငါ၏။ စိတ္တံ၊ စိတ်သည်။ ဝီတရာဂံ၊ ၏။ ဣတိ၊ ဤသို့ ယုံကြည်စိတ်ချပြောဆိုရလောက်အောင်။ စေတသာ၊ ဖြင့်။ စိတ္တံ၊ ကို။ သုပရိစိတံ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။ ။ပ။၊
အာဝုသော၊ ငါ့အရှင်တို့။ ဧဝံ၊ ဤသို့အားဖြင့်။ (ဤသို့ ဝီတရာဂ, ဝိတဒေါသ စသည်ဖြစ်သော အားဖြင့်။) သမ္မာ၊ မှန်ကုန်သော အကျင့်လမ်းစဉ်ဖြင့်။ ဝိမုတ္တ စိတ္တဿ၊ ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်သော စိတ်ရှိသော။ ဘိက္ခုနော၊ ရဟန်း၏။ သုဘာ၊ (နတ်အာရုံအလား) အင်အားကြီးမား ပြင်းထန်ကုန်သော။ စက္ခုဝိညေယျာ၊ စက္ခုဝိညာဏ်ဖြင့် သိအပ်ကုန်သော။ ရူပါ၊ ရူပါရုံတို့သည်။ စက္ခုဿ၊ စက္ခုပသာဒအား။ အာပါထံ၊ ထင်ပေါ်လာခြင်းသို့။ စေအာဂစ္ဆန္တိ၊ အကယ်၍ ရောက်ကုန်ငြားအံ့။ (ဧဝံသတိပိ၊ ဤသို့ ရောက််လာသည် ဖြစ်ပါသော်လည်း။ တာနိ ရူပါနိ၊ ထိုရူပါနံတို့သည်။) အဿ၊ ထိုရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်၏။ စိတ္တံ၊ စိတ်ကို။ နေဝ ပရိယာဒိယန္တိ၊ ထက်ဝန်းကျင်မှ မဖမ်းယူနိုင်ကုန်။ ဝါ၊ မကုန်ခန်းစေနိုင်ကုန်။
အဿ၊ ထိုရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်၏။ စိတ္တံ၊ စိတ်သည်။ အမိဿီကတမေဝ၊ အာရုံနှင့် ရောနှောအောင် မပြုအပ်သည်သာလျှင်။ (ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍။) ဌိတံ၊ တည်တံ့သည်။ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တံ၊ တုန်လှုပ်ခြင်း မရှိသည်အဖြစ်သို့ ရောက်သည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။ (သော၊ ထိုရဟန္တာ ပုဂ္ဂိုလ်သည်။) အဿ၊ ထိုစိတ်၏။ ဝယံစ၊ ဖြစ်ခြင်း ပျက်ခြင်းကိုလည်း။ အနုပဿတိ၊ အဖန်ဖန်ရှု၏။ [ဆက္ကနိပါတ် စာပိုဒ် (၅၅) သောဏသုတ်လည်းကြည့်။]
အာဝုသော၊ ငါ့ရှင်တို့။ သေယျထာပိ၊ ဥပမာ ပြရသော်ကား။ သိလာ ယူပေါ၊ ကျောက်တိုင်သည်။ သေဠသကုတ္တုကော၊ (၁၆) တောင်ရှည်လျားသည်။ (အဿ၊ ဖြစ်အံ့။)
တဿ၊ ထိုကျောက်တိုင်၏။ အဋ္ဌကုက္ကူ၊ ရှစ်တောင်တို့သည်။ ဟေဋ္ဌာနေမင်္ဂမာ၊ တွင်း၏ အောက်သို့ ဝင်ရောက်နေကုန်သည်။ အဋ္ဌကုက္ကူ၊ တို့သည်။ နေမဿ၊ တွင်း၏။ ဥပရိ၊ အထက်သို့ ရောက်နေကုန်သည်။ အဿု၊ ဖြစ်ကုန်ရာ၏။
အထ၊ ထိုသို့ ဖြစ်ရာ အခါ၌။ ပုရိတ္ထိမာယ၊ အရှေ့ဘက်ဖြစ်သော။ ဒိသာယ၊ အရပ်၌။ ဝါ၊ အရပ်က။ ဘုသာ၊ ပြင်းထန်သော။ ဝါတဝုဋ္ဌိ၊ လေမိုးအစုအဝေးသ်။ စေ အာဂစ္ဆေယျ၊ အကယ်၍ လာငြားအံ့။ (ဧဝံ သတိပိ၊ ဤသို့ လသည် ဖြစ်ပါသော်လည်း။ သာ၊ ထိုပြင်းထန်သော လေမိုး အစုအဝေးသည်။) နံ၊ ထိုကျောက်တိုင်းကို။ နေဝ သင်္ကမ္ပေယျ၊ တစိတ်တဖို့ တချို့အားဖြင့်လည်း မလှုပ်ရှားစေနိုင်ရာ။ နသမ္ပဝေဓေယျ၊ အားလုံးစုံယိမ်းယိုင်အောင်လည်း မလှုပ်ရှားစေနိုင်ရာ။
အထ၊ ၌။ ပစ္ဆိမာယ၊ အနောက်ဘက်ဖြစ်သော။ ဒိသာယ၊ ၌။ ဝါ၊ က။ ။ပ။ အထ၊ ၌။ ဥတ္တရာယ၊ မြောက်ဘက်ဖြစ်သော။ ဒိသာယ ။ပ။ အထ၊ ၌။ ဒက္ခိဏာယ၊ တောင်ဘက်ဖြစ်သော။ ။ပ။၊
ကိဿ ဟေတု၊ အဘယ်ကြောင်းကြေင့်။ တံ၊ ထိုသို့မလှုပ်ရှားစေနိုင်ခြင်းသည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်သနည်းဟူမူ။
အာဝုသော၊ တို့။ နေမဿ၊ တွင်း၏။ ဂမ္ဘီရတ္တာ၊ နက်သည်အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း။ သိလာယူပဿ၊ ကျောင်တိုင်၏။ ဝါ၊ ကျောက်တိုင်ကို။ သုနိခါတတ္တာ၊ ကောင်းစွာစိုက်မြှုပ်အပ်သည် အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း။ တံ၊ ထိုသို့ မလှုပ်ရှားစေနိုင်ခြင်းသည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။
အာဝုသော၊ တို့။ ဧဝမေဝံ၊ ဤအတူပင်။ ။ပ။၊
ဘုသာ၊ ကုန်သော။ သောတဝိညေယျာ၊ သောတဝိညာဏ်ဖြင့် သိအပ်ကုန်သော။ သဒ္ဒါ၊ သဒ္ဒါရုံတို့သည်။ ။ပ။ ဘုသာ၊ ကုန်သော။ ဃာနဝိညေယျာ၊ ဃာနဝိညာဏ်ဖြင့် သိအပ်ကုန်သော။ ဂန္ဓာ၊ ဂန္တာရုံတို့သည်။ ။ပ။ ဇိဝှါဝိညေယျာ၊ ဇိဝှါဝိညာဏ်ဖြင့် သိအပ်ကုန်သော။ ရသာ၊ ရသာရုံတို့သည်။ ။ပ။ ကာယဝိညေယျာ၊ ကာယဝိညာဏ်ဖြင့် သိအပ်ကုန်သော။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံတို့သည်။ ။ပ။ မနောဝိညေယျာ၊ မနောဝိညာဏ်ဖြင့် သိအပ်ကုန်သော။ ဓမ္မာ၊ ဓမ္မာရုံတို့သည်။ မနဿ၊ မနောဒွါရအား။ အာပါထံ၊ သို့။ စေ အာဂစ္ဆန္တိ၊ အံ့။ (ဧဝံ သတိပိ။) တေ၊ ထိုဓမ္မာရုံတို့သည်။ အဿ၊ ထိုရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်၏။ စိတ္တံ၊ ကို။ နေဝပရိယာဒိယန္တိ၊ ကုန်။ ။ပ။၊
ဆဋ္ဌံ၊