Issues
Select Version
sāsanāre-သာသနာရေး
မြန်မာဘာသာ
Bhikkhu Bodhi
English
Navakanipātapāḷi
Navakanipātapāḷi

5. Jhānasuttaṃ

Author: sāsanāre-သာသနာရေး @ IAPT

ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ အဟံ၊ ငါသည်။ ပဌမံ၊ ရှေးဦး ပထမဖြစ်သော။ ဈာနမ္ပိ၊ ဈာန်ကိုလည်း။ နိဿာယ၊ မှီ၍။ အာသဝါနံ၊ အာသဝတရားတို့၏။ ခယံ၊ ကုန်ကြောင်း အရဟတ္တဖိုလ်ကို။ ဝါ၊ ကုန်ကြောင်း အရဟတ္တဖိုလ်သို့ ရောက်နိုင်ခြင်းကို။ ဝါ၊ ရောက်နိုင်၏ ဟူ၍။ ဝဒါမိ၊ ဟောတော်မူ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ အဟံ၊ သည်။ ဒုတိယံ၊ နှစ်ခုမြောက်ဖြစ်သော ။ ဈာနမ္ပိ၊ ကိုလည်း။ ။ပ။၊
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ အဟံ၊ သည်။ အာကာသာနဉ္စာယတနမ္ပိ၊ အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်ကိုလည်း။ နိဿာယ၊ ၍။ ။ပ။၊
ဝိညာဏဉ္စာယတနမ္ပိ၊ ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန်ကိုလည်း။ ။ပ။၊
အာကိဉ္စညာယတနမ္ပိ၊ အာကိဉ္စညာယတနဈာန်ကိုလည်း။ ။ပ။၊
နေဝသညာနသညာယတနမ္ပိ၊ နေဝသညာနာသညာယတနဈာန်ကိုလည်း။ ။ပ။၊
သညာဝေဒယိတနိရောဓမ္ပိ၊ သညာဝေဒနာတို့၏ ချုပ်ခြင်းကိုလည်း။ ဝါ၊ သညာ ဝေဒယိတနိရောဓ သမာပတ်ကိုလည်း။ ။ပ။ ဝဒါမိ၊ ၏။
"ပဌမမ္ပာဟံ ဘိက္ခဝေ ။ပ။ ဝဒါမီတိ၊ ပဌမမ္ပာဟံ ဘိက္ခဝေ ။ပ။ ဝဒါမိ" ဟူ၍ ။ ဣတိ၊ ဤသို့သော။ ဧတံ၊ ဤစကားကို။ (မယာ၊ ငါသည်။) ဝုတ္တံ၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီ။
ဧတံ၊ ဤစကားကို။ ကိဉ္စ၊ အဘယ်အနက်သဘောကို။ ပဋိစ္စ၊ ရည်ရွယ်၍။ (မယာ၊ ငါသည်။) ဝုတ္တံ၊ ဟောတော်မူအပ်သနည်းဟူမူ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဣဓ၊ ဤသာသနာတော်၌။ ဘိက္ခု၊ သည်။ ။ပ။ ဝိဟရတိ၊ ၏။
သော၊ ထိုရဟန်းသည်။ တတ္ထ၊ ထိုပဌမဈာန်ခဏ၌။ (ထိုပဌမဈာန် ခဏက)။ ယဒေဝ ရူပဂတံ၊ အကြင် ရုပ်တရားသည်ပင်လည်းကောင်း။ (အကြင် ဟဒယဝတ္ထုရုပ်နှင့် စိတ္တဇရုပ် စသော ရုပ်တရားသည်ပင်လည်းကောင်း။) [ပဌမဈာန်၏မှီရာ ဟဒယဝတ္ထုရုပ်နှင့် ပဌမဈာန်ကြောင့်ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ်စသည်ဖြင့် ပဌမ ဈာန် ဖြစ်ဆဲခဏ၌ ဖြစ်သော ရုပ်တရားများတည်း။ ရူပဂတံ၊ ၌ ဂတသဒ္ဒါ အနက်မရှိ။] ယဒေဝ ဝေဒနာဂတံ၊ အကြင် (ပဌမဈာန်နှင့် ယှဉ်သော) ဝေဒနာသည်ပင် လည်းကောင်း။ ယဒေဝ သညာဂတံ၊ အကြင် (ပဌမဈာန်နှင့် ယှဉ်သော) သညာသည်ပင်လည်းကောင်း။ ယဒေဝ သင်္ခါရဂတံ၊ အကြင် (ပဌမဈာန်နှင့် ယှဉ်သော) သင်္ခါရသည်ပင်လည်းကောင်း။ ယဒေဝ ဝိညာဏဂတံ၊ အကြင်(ပဌမဈာန်နှင့် ယှဉ်သော) ဝိညာဏ်သည်ပင်လည်းကောင်း။ ဟောတိ၊ ရှိ၏။ တေ ဓမ္မေ၊ ထိုရုပ်ဝေဒနာစသော ခန္ဓာငါးပါးတရာတို့ကို။ အနိစ္စတော၊ (ဖြစ်ပြီး ပြိုကွဲ) မမြဲသောတရား၏ အဖြစ်အားဖြင့်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ မမြဲသော တရားဟူ၍လည်းကောင်း။ ဒုက္ခတော၊ ဒုက္ခတရား၏ အဖြစ်အားဖြင့်လည်းကောင်း။ (ဖြစ်ပျက်နှစ်ရပ်ဖြင့် မပြတ်နှိပ်စက်တတ်သော ဒုက္ခတရား၏ အဖြစ်အားဖြင့်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ ဖြစ်ပျက်နှစ်ရပ်ဖြင့် မပြတ်နှိပ်စက်ခံရသော ဒုက္ခတရား၏ အဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ ဒုက္ခ၏တည်ရာ တရား၏အဖြစ်အားဖြင့်လည်းကောင်း။) ဝါ၊ ဒုက္ခတရား ဟူ၍လည်းကောင်း။ ရောဂတော၊ နာကျင်ခံခက်သော အနာရောဂါနှင် တူသောတရား၏ အဖြစ်အားဖြင့်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ ဟူ၍ လည်းကောင်း။ ဂဏ္ဍတော၊ အတွင်းပုပ် အိုင်းအမာ အနာဆွေးနှင့်တူသော တရား၏ အဖြစ်အားဖြင့်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ ကောင်း။ သလ္လတော၊ စူးဝင် ဖြတ်တောက်တတ်သောမြားငြောင့်နှင့်တူသော တရား၏ အဖြစ်အားဖြင့်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ ဟူ၍ လည်းကောင်း။ အာဃတော၊ ဆင်းရဲဒုက္ခ၏ တည်ရာတရားး၏ အဖြစ်အားဖြင့်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ ဆုတ်ယုတ် ပျက်စီးမှုကို သယ်ဆောင်တတ်သော မကောင်းမှုနှင့်တူသော တရား၏ အဖြစ်အားဖြင့်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ မကောင်းမှု၏ တည်ရာတရား၏အဖြစ်အားဖြင့်လည်းကောင်း။ [စတုက္ကနိပါတ် စာပိုဒ် (၁၂၄) ဒုတိယနာနာဏရဏသုတ်ပဋ္ဌကထာ ၌ "သဒုက္ခဋ္ဌေန" ဟု အဖွင့်ပါဌ် ရှိသည့်အတိုင်း အနက်ပြန်ဆိုသည်။ ထိုသုတ်နိဿယ၌လည်း အမှာအထား ရေးခဲ့သည်။ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်ဋီကာ၊ ဒု-၃၉၅- အဖွင့် အတိုင်းလည်း အနက်ပြန်ဆိုသည်။] အာဗာဓတော၊ ပြင်းထန်စွာ နှိပ်စက်တ်သော အနာနှင့်တူသော တရား၏ အဖြစ်အားဖြင့်လည်းကောင်း။ (သူတပါးတို့က တွဲထူကူမ ပေးနေရသဖြင့် သူတပါးကိုသာ မှီခိုအားထားနေရလောက်အောင် ပြင်းထန်စွာ နှိပ်စက်တတ်သော အနာရောဂါနှင့်တူသော တရား၏ အဖြစ်အားဖြင့်လည်းကောင်း။) ပရတော၊ ပြင်ပလူသား သူစိမ်းကားနှင့် တူသည် အဖြစ်အားဖြင့်လည်းကောင်း။ (မိမိသဘောကျ မစီမံနိုင်သောကြောင့် လူစိမ်းသူစိမ်းနှင့် တူသည် အဖြစ်အားဖြင့်လည်းကောင်း။) ပလောကတော၊ အိုနာသေ တရားတို့က အမျိုးမျိုးဖျက်ဆီးအပ်သော တရား၏ အဖြစ်အားဖြင့်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ အိုနာသေ တရားတို့ကြောင့် အမျိုးမျိုးပျက်စီးသော တရား၏ အဖြစ်အားဖြင့် လည်းကောင်း။ သုညတော၊ (သာမီ, နိဝါသိီ စသည်ထင်မှတ်ဖွယ်) အတ္တကောင်မှ ဆိတ်သုဉ်းသည် အဖြစ်အားဖြင့် လည်းကောင်း။ အနတ္တတော၊ (မိမိအလိုအတိုင်း ဖြစ်နိုင်, ဖြစ်စေနိုင်သော) အသက်ရှင်အတ္တကောင် မရှိသည်အဖြစ်အားဖြင့်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ အသက်ရှင်အတ္တကောင် မဟုတ်သည် အဖြစ်အားဖြင့် လည်းကောင်း။ သမနုပဿတိ၊ ဗလဝဝိပဿနာဖြင့် ရှုမြင်၏။ သော၊ ထိုရဟန်းသည်။ တေဟိ ဓမ္မေဟိ၊ ထိုခန္ဓာငါးပါးတရားတို့မှ။ စိတ္တံ၊ ဗလဝ ဝိပဿာနစိတ်ကို။ ပဋိပါပေတိ၊ (နိဗ္ဗာန်အာရုံအစွမ်းဖြင့်) ဆုတ်နစ်စေ၏။ ပဋိဝါပေတိ ။ ။ "နိဗ္ဗာနဝသေန နိဝတ္တေတိ" ဟူသော အဋ္ဌကထာ (ယခုစာမူ) အတိုင်း အနက်ပြန်ဆိုသည်၊ နိဗ္ဗာန်၌ ညွတ်ကိုင်းသောအားဖြင့် ခန္ဓာငါးပါးတို့မှ ဗလဝိပဿနာစိတ်ကို ဆုတ်နစ်စေ၏ဟု ဆိုလို၏၊ ပတိပုဗ္ဗ ဝါဓာတ် ဏာပေပစ္စည်းဖြင့် ပဋိဝါပေတိဟုဖြစ်၏၊ ဗားကရာဆရာတော်ကြီး၏ နိဿယ၌မူ "ပဋိပါဒေတိ" ဟုပါဌ်ရှိပြီး "ပဋိပါဒေတိ- ငြီးငွေ့သောအားဖြင့် နစ်စေ၏" ဟူ၍ အနက်ပြန်ဆိုတော်မူ၏။ ထိုဆရာတော်ကြီး၏ အဋ္ဌကထာစာမူ၌ "ပဋိပါဒေတီတိ နိဗ္ဗိန္ဒဝသေန နိဝတ္တေတိ" ဟူ၍ ရှိဟန်တူ၏၊ ထိုအတိုင်း "နိဗ္ဗိန္ဒဝသေန" ဟုရှိလျှင်လည်း အဓိပ္ပာယ်ကောင်းသည်ပင် ဖြစ်၏။
သော၊ ထိုရဟန်းသည်။ တေဟိ ဓမ္မေဟိ၊ ထိုခန္ဓာငါပါး တရားတို့မှ။ စိတ္တံ၊ ဗလဝ ဝိပဿနာစိတ်ကို။ ပဋိဝါပေတွာ၊ ဆုတ်နစ်စေပြီး၍။ အမတာယ၊ သေခြင်းကင်းရာ ဖြစ်သော။ ဓာတုယာ၊ နဗ္ဗာန ဓာတ်သဘော၌။ စိတ္တံ၊ ဝိပဿနာစိတ်ကို။ ဥပသံဟရတိ၊ ဆွဲဆောင် သွင်းပို့၏။ (ကိန္တိ၊ အဘယ််သို့။ ဥပသံဟရတိ၊ ဆွဲဆောင် သွင်းပို့သနည်းဟူမူ။) သဗ္ဗသင်္ခါရသမထော၊ အားလုံးသော သင်္ခါရတို့၏ ချုပ်ငြိမ်းရာဖြစ်သော။ သဗ္ဗူပဓိပဋိနိဿဂ္ဂေါ၊ (ခန္ဓာငါးပါးစသော) အားလုံးသော ဥပဓိတို့ကို ပယ်စွန့်ရာလည်းဖြစ်သော။ တဏှာက္ခယော၊ တဏှာ ကုန်ရာလည်း ဖြစ်သော။ ဝိရာဂေါ၊ ကိလေသာ အားလုံးတို့ ပျက်စီးရာလည်းဖြစ်သော။ နိရောဓာ၊ ဝဋ်ဒုက္ခအားလုံး ချုပ်ဆုံးရာလည်း ဖြစ်သော။ ယဒိဒံနိဗ္ဗာနံ၊ အကြင်နိဗ္ဗာန်သည်။ (အတ္ထိ၊ ရှိ၏။) ဧတံ၊ ဤနိဗ္ဗာန်သည်။ သန္တံ၊ ဆန့်ကျင်ဘက် ကိလေသာ အပူဝေး၍ ငြိမ်းအေး၏။ ဧတံ၊ ဤနိဗ္ဗာန်သည်။ ပဏိတံ၊ မွန်မြတ်ထူးကဲ့ မရောင်းရဲစေနိုင်သော တရားပေတည်း။ ဣတိ၊ သို့။ (ဥပသံဟရတိ၊ ၏။) သော၊ ထိုရဟန်းသည်။ တတ္ထ၊ ထိုပဌမဈာန်၌။ ဌိတော၊ တည်လျက်။ (တံ ဗလဝဝိပဿနံ၊ ထိုအားကောင်းသောဝိပဿနာကို။ ဝဍ္ဎေတွာ၊ တိုးပွားစေ၍။) အာသဝါနံ၊ တို့၏။ ခယံ၊ ကုန်ကြောင်း အရဟတ္တဖိုလ်သို့။ ပါပုဏာတိ၊ ၏။
(တနည်း) သော၊ ထိုရဟန်းသည်။ တေဟိ ဓမ္မေဟိ၊ ထိုခန္ဓာငါးပါးတရားတို့မှ။ (ယင်းသို့ လက္ခဏာသုံးရပ်သို့တင်၍ ရှုမြင်အပ်ပြီးသော ထိုပဌမဈာန်သမာပတ်အတွင်းရှိ ခန္ဓာငါးပါးတရားတို့မှ။) စိတ္တံ၊ ဝိပဿနာစိတ်ကို။ ပဋိဝါပေတိ၊ ဖဲခွာစေ၏။ (ထိုခန္ဓာငါးပါး၌ ကပ်ငြိသော ဆန္ဒရာဂစသော ကိလေသာကို ပယ်ခွာသောအားဖြင့် ဖဲခွာစေ ကင်းလွတ်စေ၏။) ။ပ။ စိတ္တံ၊ ကို။ ပဋိဝါပေတွာ၊ ဖဲခွာစေပြီး၍။ အမတာယ၊ သော။ ဓာတုယာ၊ နိဗ္ဗာန ဓာတ်သဘော၌။ စိတ္တံ၊ ဝိပဿနာစိတ်, မဂ်စိတ်ကို။ ဥပသံဟရတိ၊ ဆွဲဆောင်သွင်းပို့၏။ (ကိန္တိ၊ သို့။ ဥပသံဟရတိ၊ နည်းဟူမူ။)
သဗ္ဗသင်္ခါရသမထော၊ သော။ ။ပ။ ယဒိဒံ နိဗ္ဗာနံ၊ သည်။ (ဤတ္ထိ၊ ၏။) ဧတံ၊ သည်။ သန္တံ၊ ၏။ ဧတံ၊ သည်။ ပဏီတံ၊ တည်း။ ဣတိ၊ ဤသို့အားဖြင့်။ (ဤသို့ ကြားနာရခြင်း, ချီးမွမ်းခြင်း စသည်နှင့် အာရုံပြုခြင်းအားဖြင့်။) ဥပသံဟရတိ၊ ၏။ဣတိ ဥပသံဟရတိ ။ ။ ဥပသံဟရတီတိ ဝိပဿနာစိတ္တံ တာဝသဝနဝသေန ထုတိဝသေန- စသည်ဖြင့် ဒုတိယတနည်းဖွင့်သည့်အတိုင်း ဣတိသဒ္ဒါကို အနက်ပြန်ဆိုသည်၊ ထိုအဖွင့်၏ ဆိုလိုရင်းမှာ-
ထိုရဟန်းသည် "သဗ္ဗသင်္ခါရသမထော" စသည်ဖြင့် နိဗ္ဗာန်အကြောင်းကို ကြားနာရ၏၊ ထိုအတိုင်းပင် နိဗ္ဗာန်ကို ချီးမွမ်း၏ ၊ သဗ္ဗသင်္ခါရသမထော စသည်ဖြင့်ပင် သင်ယူခဲ့၏၊ ထိုအတိုင်းပင် နိဗ္ဗာန်၏ အနက်သဘောကို သိစေ၏၊ ထိုရဟန်းသည် ယင်းသို့ သဝန (ကြားနာခြင်း), ထုတိ(ချိီးမွမ်းခြင်း), ပညတ္တိ(သိစေခြင်း) အားဖြင့် နိဗ္ဗာန်ကား သန္တပဏီတဖြစ်ပါပေ၏ဟု ပြောဆိုမြွက်ကြားလျက် (နှလုံးသွင်းလျက်) ဝိပဿနာစိတ်ကို အမတနိဗ္ဗာနဓာတ်၌ ဆွဲဆောင်သွား၏၊ မဂ်စိတ်ကိုကား နိဗ္ဗာန်၌ တိုက်ရိုက်အာရုံပြုစေသော အားဖြင့် ဆွဲဆောင်သွား၏၊ ယင်းသို့ မဂ်စိတ်ကို ဆွဲဆောင်သွားရာ၌မူ "ဧတံ သန္တံ ဧတံ ပဏိတံ" ဟု ပြောဆိုနှလုံးသွင်းနေသည် မဟုတ်၊ ယင်းသို့ ပြောဆိုနှလုံးသွင်းသကဲ့သို့သေ အမူအရာအားဖြင့် နိဗ္ဗာန်ကို ထိုးတွင်းသိလျက် ထိုနိဗ္ဗာန်ဆီသို့မဂ်စိတ်ကို ဆွဲဆောင်သွား၏။
အကျဉ်းချုပ်ဆိုလိုသည်မှာ - ထိုရဟန်းသည် ဝိပဿနာစိတ်နှင့်မဂ်စိတ်ကို အမတနိဗ္ဗာနဓာတ်သို့ ဆွဲဆောင်သွားရာတွင် ဝိပဿနာစိတ်ကို နိဗ္ဗာန်သို့ တိုက်ရိုက်အာရုံပြု၍ ဆွဲဆောင်သွားသည်မဟုတ်ဘဲ သဝန, ထုတိ စသည်ကို ပြုသော အားဖြင့် ဆွဲဆောင်သွား၏၊ မဂ်စိတ်ကိုကား နိဗ္ဗာန်သို့ တိုက်ရိုက် အာရုံပြု၍ ဆွဲဆောင်သွားသည်ဟု ဆိုလို၏။
သော၊ ထိုရဟန်းသည်။ တတ္ထ၊ (လက္ခဏာ သုံးရပ်ကို ရှုမှတ် အာရုံပြုသော) ထိုဝိပဿနာ၌။ ဌိတော၊ တည်လျက်။ (စတ္တာရော မဂ္ဂေ၊ လေးပါးသော မဂ်တို့ကို။ အာဝေတွာ၊ အစဉ်အတိုင်းဖြစ်ပွားစေပြီး၍။) အာသဝါနံ၊ တို့၏။ ခယံ၊ သို့။ ပါပုဏာတိ၊ ၏။
(သော၊ ထိုရဟန်းသည်။) အာသဝါနံ၊ အာသဝ တရားတို့၏။ ခယံ၊ ကုန်ကြောင်း အရဟတ္တဖိုလ်သို့။ နော စေ ပါပုဏာတိ၊ အကယ်၍ မရောက်နိုင်သေးငြားအံ့။ (ဧဝံ သတိ၊ ဤသို့ မရောက်နိုင်သေးသည် ဖြစ်လသော်။) တေနေဝ ဓမ္မရာဂေန၊ ထိုသမထ ဝိပဿနာတရား၌ လိုလားတပ်မက်သော ဆန္ဒ ရာဂကြောင့်သာလျှင်။ ဝါ၊ ထိုသမထ ဝိပဿနာတရား၌ လိုလားတပ်မက်သော ဆန္ဒ ရာဂကို မပယ်နိုင်သေးခြင်းကြောင့် သာလျှင်။ တာယ ဧဝ ဓမ္မနန္ဒိယာ၊ ထိုသမထ ဝိပဿနာတရား၌နှစ်သက်သော ဆန္ဒရာဂကြောင့်သာလျှင်။ ဝါ၊ ထိုသမထ ဝိပဿနာတရားတို့၌ နှစ်သက်သော ဆန္ဒရာဂကို မပယ်နိုင်သေးခြင်းကြောင့် သာလျှင်။ ပဉ္စနံ၊ ငါးမျိုးကုန်သော။ ဩရမ္ဘာဂိယာနံ၊ အောက်ကာမဓတ်သို့ ချဉ်းကပ်တတ်ကုန်သော။ ဝါ၊ အောက်ကာမဘဝ၌ ပဋိသန္ဓေတည်နေစေတတ်ကုန်သော။ သံယော ဇနာနံ၊ သံယောဇဉ် အနှောင်အဖွဲ့တို့၏။ ပရိက္ခယာ၊ ကုန်ဆုံးခြင်းကြောင့်။ ဩပပါတိကော၊ (သုဒ္ဓါဝါသ ဗြဟ္မာ့ဘုံ၌) ဥပပတ်ပဋိသန္ဓေတည်နေသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ တတ္ထ၊ ထိုသုဒ္ဓါဝါသဗြဟ္မာ့ဘုံ၌။ ပရိနိဗ္ဗာယီ၊ ပရိနိဗ္ဗာန် ဝင်စံသည်။ ဝါ၊ ခန္ဓာဇာတ်သိမ်းချုပ်ငြိမ်းသည်။ တသ္မာ လောကာ၊ ထိုသုဒ္ဓါဝါသ ဗြဟ္မာ့ဘုံမှ။ အနာဝတ္ထိဓမ္မော၊ ဤကာမဘုံသို့ ပဋိသန္ဓေပြန်နေလာခြင်းသဘောမရှိသည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။
ဘိက္ခဝေ၊ ရဟန်းတို့။ သေယျထာပိ၊ ဥပမာပြရလျှင်ကား။ ဣဿာသောဝါ၊ မြားပစ်သွား, လေးသ္မားသည်သော်လည်းကောင်း။ ဣဿာသန္တေဝါသီ ဝါ၊ မြားပစ်သ္မား၏ တပည့်သည်သော်လည်းကောင်း။ တိဏပုရိသရူပကေ ဝါ၊ မြက်ဖြင့် ပြုလုပ်အပ်သော ယောင်္ကျားရုပ်၌သော်လည်းကောင်း။ မတ္တိကာပုဉ္စေ ဝါ၊ မြေကြီးပုံ (မြေကြီးအစု) ၌သော်လည်းကောင်း။ ယောဂ္ဂံ၊ မြားပစ်လေ့ကျင့်ခြင်းကို။ ကရိတွာ၊ ပြု၍။ သော၊ ထိုမြားပစ်သ္မားနှင့် တပည့်သည်။ အပရေန၊ တခြားတပါးသော။ သမယေန၊ အခါ၌။ ဒူရေပါတီ စ၊ မြားတို့ကို အဝေး၌ ရောက်စေနိုင်သည်လည်းကောင်း။ အက္ခဏဝေဓီ စ၊ မလွဲမချော်အောင် ပစ်နိုင်သည်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ လျှပ်စစ်လက်ရာ ခဏအတွင်း၌ ပစ်ခွင်း နိုင်သည်လည်းကောင်း။ [တိကနိပါတ် စာပိုဒ် (၁၃၄) ယောဓာဇီဝသုတ်၌ သာဓကရေးခဲ့ပြီ။] မဟတော၊ ကြီးစွာသော။ ကာယဿ၊ အထည်ကိုယ်ထုကို။ ပဒါလေတာ စ၊ ဖောက်ထွင်းနိုင်သည်လည်းကောင်း။ ဟောတိ၊ ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဧဝမေဝံ၊ ဤအတူပင်။ ။ပ။၊
"ပဌမမ္ပာဟံ ဘိက္ခဝေ ။ ပ။ ခယံ ဝဒါမီတိ၊ ပဌမမ္ပါဟံ ဘိက္ခဝေ။ ပ။ ခယံ ဝဒါမိ" ဟူ၍။ ဣတိ၊ ဤသို့သော။ ယံ တံ၊ အကြင်စကားကို။ (မယာ၊ ငါသည်။) ဝုတ္တံ၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီ။ ဧတံ၊ ဤစကားကို။ ဣဒံ၊ ဤဆို အပ်ပြီးသော အနက်သဘောကို။ (ပဌမဈာန်ခဏ၌ဖြစ်သော ခန္ဓာငါးပါး တို့ကို လက္ခဏာသုံးရပ်ရှုမှတ်ခြင်းကြောင့် အရဟတ္ထဖိုလ်သို့ရောက်ခြင်းဟူသော ဤဆိုအပ်ပြီးသော အနက်သဘောကို။) ပဋိစ္စ၊ ၍။ ဝုတ္တံ၊ ပြီ။ ။ပ။၊
"စတုတ္ထမ္ပါဟံ ဘိက္ခဝေ။ပ။ ခယံ ဝဒါမီတိ၊ စတုတ္ထမ္ပါဟံ ဘိက္ခဝေ။ပ။ ခယံ ဝဒါမိ" ဟူ၍။ ဣတိ၊ ဤသို့သော။ ဧတံ၊ ဤစကားကို။ (မယာ၊ ငါသည်။) ဝုတ္တံ၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီ။
ဧတံ၊ ဤစကားကို။ ကိဉ္စ၊ အဘယ်အနက်သဘောကို။ ပဋိစ္စ၊ ရည်ရွယ်၍။ ဝုတ္တံ၊ ဟောတော်မူအပ်သနည်းဟူမူ။ ။ပ။၊
ဥပသမ္ပဇ္ဇ၊ ၍။ ဝိဟရတိ၊ ၏။
သော၊ ထိုရဟန်းသည်။ တတ္ထ၊ ထိုစတုတ္ထဈာန်ခဏ၌။ ယဒေဝ ရူပဂတံ၊ အကြင်ရုပ်တရားသည်ပင်လည်းကောင်း။ (အကြင်စတုတ္ထဈာန်၏မှီရာ ဟဒယဝတ္ထုရုပ်နှင့် စတုတ္ထဈာန် ကြောင်းဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ်စသော ရုပ်တရားသည်ပင်လည်းကောင်း။) ယဒေဝ ဝေဒနာဂတံ၊ အကြင်စတုတ္ထဈာန်နှင့်ယှဉ်သော ဝေဒနာသည် ပင်လည်းကောင်း။ ယဒေဝ သညာဂတံ၊ အကြင်စတုတ္ထဈာန်နှင့် ယှဉ်သော သညာသည်ပင်လည်းကောင်း။ ။ပ။ ယဒေဝ ဝိညာဏဂတံ၊ ကောင်း။ ဟောတိ၊ ၏။ ။ပ။၊
သော၊ ထိုရဟန်းသည်။ တတ္ထ၊ ထိုစတုတ္ထဈာန်၌။ ဌိတော၊ ရပ်တည်လျက်။ (တံ ဗလဝဝိပဿနံ၊ ကို။ ဝဍ္ဎေတွာ၊ ၍။) အာသဝါနံ၊ တို့၏။ ခယံ၊ သို့။ ပါပုဏာတိ၊ ၏။ [နောက်တနည်းလည်းဆိုလေ။] ။ပ။၊
ဧတံ၊ ဤစကားကို။ ဣဒံ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသော အနက်သဘောကို။ (စတုတ္ထဈာန်ခဏ၌ဖြစ်သော ခန္ဓာငါးပါးတို့ကို လက္ခဏာ သုံးရပ် ရှုမှတ်ခြင်းကြောင့် အရဟတ္တဖိုလ်သို့ ရောက်ခြင်းဟူသော ဤအနက်သဘောကို။) ပဋိစ္စ၊ ရည်ရွယ်၍။ (မယာ၊ ငါသည်။) ဝုတ္တံ၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီ။
"အာကာသာနဉ္စာယတနမ္ပါဟံ ဘိက္ခဝေ။ပ။ ခယံ ဝဒါမီတိ၊ အာကာသာနဉ္စာယတနမ္ပါဟံ ဘိက္ခဝေ။ ခယံ ဝဒါမိ" ဟူ၍။ ဣတိ၊ ဤသို့သော။ ဧတံ၊ ဤစကားကို။ (မယာ၊ ငါသည်။) ဝုတ္တံ၊ ပြီ။
ဧတံ၊ ဤစကားကို။ ကိဉ္စ၊ အဘယ်အနက်သဘောကို။ ပဋိစ္စ၊ ၍။ ဝုတ္တံ၊ နည်းဟူမူ။ [ထို့နောက် စာပိုဒ် (၃၃) အနုပုဗ္ဗဝိဟာရသမာပတ္တိသုတ်နှင့် စာပိုဒ် (၂၄) သတ္တာဝါသသုတ်တို့ကို တွဲစပ်ကြည့်ပါ။] ။ပ။၊
သော၊ ထိုရဟန်းသည်။ တတ္ထ၊ ထိုအာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်ခဏ၌။ ယဒေဝ ဝေဒနာဂတံ၊ အကြင်ဝေဒနာသည် ပင်လည်းကောင်း။ (အကြင်အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်နှင့်ယှဉ်သော ဝေဒနာသည်ပင်လည်းကောင်း။) ယဒေဝ သညာဂတံ၊ အကြင်သညာသည် ပင်လည်းကောင်း။ (အကြင်အာကာသာနဉ္စာယတန ဈာန်နှင့်ယှဉ်သော သညာသည် ပင်လည်းကောင်း။ ။ပ။ ယဒေဝဝိညာဏဂတံ၊ အကြင် (အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်နှင့်ယှဉ်သော) ဝိညာဏ်သည်ပင်လည်းကောင်း။ ဟောတိ၊ ရှိ၏။ တေ ဓမ္မေ၊ ထိုဝေဒနာစသော နာမ်ခန္ဓာ တရားလေးပါးတို့ကို။ ။ပ။၊
သော၊ ထိုရဟန်းသည်။ တေဟိ ဓမ္မေစိ၊ ထိုနာမ်ခန္ဓာလေးပါးတရားတို့မှ။ စိတ္တံ၊ ဗလဝဝိပဿနာစိတ်ကို။ ပဋိဝါပေတိ၊ (နိဗ္ဗာန်အာရုံအစွမ်းဖြင့်) ဆုတ်နစ်စေ၏။
သော၊ သည်။ တေဟိ ဓမ္မေဟိ၊ ထိုနာမ်ခန္ဓာတရားလေးပါးတိိုမှ။ စိတ္တံ၊ ဗလဝဝိပဿနာစိတ်ကို။ ပဋိဝါပေတွာ၊ ဆုတ်နစ်စေပြီး၍။ ။ပေ။၊
သော၊ ထိုရဟန်းသည်။ ထတ္ထ၊ ထိုအာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်၌။ ဌိတော၊ ရပ်တည်လျက်။ (တံ ဗလဝဝိပဿနံ၊ ကို။ ဝဍ္ဎေတွာ၊ ၍။) အာသဝါနံ၊ တို့၏။ ခယံ၊ တို့။ ပါပုဏာတိ၊ ၏။ ။ပ။၊
ဧတံ၊ ဤစကားကို။ ဣဒံ၊ ဤအနက်သဘောကို။ (အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်ခဏ၌ ဖြစ်သော နာမ်ခန္ဓာလေးပါးတို့ကို လက္ခဏာသုံးရပ်ရှုမှတ်ခြင်းကြောင့် အရဟတ္တဖိုလ်သို့ ရောက်ခြင်း ဟူသော ဤအနက်သဘောကို။) ပဋိစ္စ၊ ၍။ (မယာ) ဝုတ္တံ၊ ပြီ။
"အာကိဉ္စညာယတနမ္ပါဟံ ဘိက္ခဝေ ။ပ။ ခယံ ဝဒါမီတိ၊ အာကိဉ္စညာယတနမ္ပါဟံ ဘိက္ခဝေ။ပ။ ခယံ ဝဒါမိ" ဟူ၍။ ဣတိ၊ သော။ ဧတံ၊ ဤစကားကို။ (မယာ၊ ငါသည်။) ဝုတ္တံ၊ ပြီ။
ဧတံ၊ ဤစကားကို။ ကိဉ္စ၊ အဘယ်အနက်သဘောကို။ ပဋိစ္စ၊ ၍။ ဝုတ္တံ၊ ဟူမူ။ ။ပ။၊
သော၊ ထိုရဟန်းသည်။ တတ္ထ၊ ထိုအာကိဉ္စညာယတနဈာန်ခဏ၌။ ယဒေဝ ဝေဒနာဂတံ၊ အကြင် ဝေဒနာသည်ပင်လည်းကောင်း။ (အကြင် အာကိဉ္စညာယတနဈာန်နှင့် ယှဉ်သော ဝေဒနာသည်ပင်လည်းကောင်း။) ။ပ။ ယဒေဝ ဝိညာဏဂတံ၊ အကြင်ဝိညာဏ်သည်ပင်လည်းကောင်း။ (အကြင်အာကိဉ္စညာယတနဈာန်နှင့် ယှဉ်သော ဝိညာဏ်သည်ပင်လည်းကောင်း။) ဟောတိ၊ ရှိ၏။ တေ ဓမ္မေ၊ ထိုဝေဒနာ စသော နာမ်ခန္ဓာတရားလေးပါးတို့ကို။ အနိစ္စတော၊ လည်းကောင်း။ ။ပ။ အနတ္တတော၊ ကောင်း။ သမနုပဿတိ၊ ဗလဝဝိပဿနာ ဖြင့်ရှုမြင်၏။
သော၊ သည်။ တေဟိ ဓမ္မေဟိ၊ ထိုနာမ်ခန္ဓာတရားလေးပါးတို့မှ။ စိတ္တံ၊ ကို။ ပဋိဝါပေတိ၊ ၏။ ။ပ။၊
သော၊ သည်။ တတ္ထ၊ ထိုအာကိဉ္စညာယတနဈာန်၌ ။ ဌိတော၊ လျက်။ (တံ ဗလာဝဝိပဿနံ၊ ကို။ ဝဍ္ဎေတွာ၊ )။ အာသဝါနံ ခယံ ပါပုဏာတိ၊ ၏။ ။ပ။၊
"အာကိဉ္စညာယတနမ္ပါဟံ ဘိက္ခဝေ။ပ။ ခယံ ဝဒါမီတိ၊ အာကိဉ္စညာယတနမ္ပါဟံ ဘိက္ခဝေ။ပ။ခယံ ဝဒါမိ" ဟူ၍။ ဣတိ၊ ဤသို့သော။ ယံတံ၊ အကြင်စကားကို။ (မယာ) ဝုတ္တံ၊ ပြီ။ ဧတံ၊ ဤစကားကို။ ဣဒံ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသော အနက်သဘောကို။ (အာကိဉ္စညာယတနဈာန်ခဏ၌ ဖြစ်သော နာမ်ခန္ဓားလေးပါးတို့ကို လက္ခဏာသုံးရပ်ရှုမှတ်ခြင်းကြောင့် အရဟတ္တဖိုလ်သို့ရောက်ခြင်းဟူသော ဤအနက်သဘောကို။) ပဋိစ္စ၊ ၍။ ဝုတ္တံ၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဣတိ၊ ဤဟောတော်မူအပ်ပြီးသည့်အတိုင်း။ [အညာပဋိဝေဓော- ၌စပ်။] ယဝတာ၊ အကြင်သို့ ဝိပဿနာဉာဏ်ဖြင့် ရှုမှတ်နိုင်လောက်အောင် ထင်ရှားသော အတိုင်းအတာအားဖြင့်။ သညာသမာပတ္တိ၊ သညာအမှူးပြုသောစိတ်နှင့်တကွ ဖြစ်သော ဈာန်သမာပတ်မည်သည်။ (အတ္ထိ၊ ရှိ၏။) တာဝတာ၊ ထိုသို့ ဝိပဿနာဉာဏ်ဖြင့် ရှုမှတ်နိုင်လောက်အောင် ထင်ရှားသော သညာသမတ်ရှိနေလသော်။ ဝါ၊ ရှိနေသရွေ့။ အညာပဋိဝေဓော၊ အရဟတ္တဖိုလ်ကို ထိုးထွင်းမြင်သိ ရရှိခြင်းသည်။ (ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။) [တာဝတာ၊ သော်။ ဝါ၊ သရွေ့။ (ဩဠာရိကေ ဓမ္မေ၊ ရုန်းရင်းထင်ရှားသော ခန္ဓာတရားတို့ကို။ သမ္မသတော၊ ရှုမှတ်သုံးသပ်သော ပုဂ္ဂိုလ်မှာ။) အညာပဋိဝေဓော၊ သည်။တာဝတာ အညာပဋိဝေဓော ။ ။ ဤဝါကျ၏ ဆိုလိုရင်းမှာ ဝိပဿနာဉာဏ်ဖြင့် ရှုမှတ်သုံးသပ်နိုင်လောက်အောင် ရုန့်ရင်းထင်ရှားသော သညာသမာပတ် (သညာနှင့်တကွ ဖြစ်သော နာမ်ခန္ဓာလေးပါး) ရှိနေသရွေ့ ဖြစ်နေသရွေ့ (ထိုခန္ဓာတို့ကို ရှုမှတ်သုံးသပ်သော ပုဂ္ဂိုလ်မှာ) အညာပဋိဝေဓ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုလို၏။
ဤသုတ်ပါဠိတော်၌ နေဝသညာနသညာယတနဈာန်ကိုယူတော်မမူ၊ အကြောင်းကား- နေဝသညာနာသညာယတနဈာန်ခဏ၌ရှိသော နာမ် ခန္ဓာလေးပါးတို့သည် အလွန်သိမ်မွေ့ကုန်၏၊ ဝိပဿနာညာဏ်ဖြင့် ရှုမှတ် သုံးသပ်နိုင်လောက်အောင် ရုန်းရင်းထင်ရှားသော (ဩဠာရိက ဖြစ်သော) ခန္ဓာများမဟုတ်ကြ၊ ထို့ကြောင့် မယူခြင်းဖြစ်သည်၊ ထို့ကြောင့်ပင် "ယာဝတာ သညာမသာပတ္တိ" စသည်ဖြင့် ဟောတော်မူသည်။
ဟောတိ၊ ၏။ ဤသို့လည်းပါဌသေသ ထည့်စွက်၍ အနက်ဆိုလိုကဆိုပါ။]
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ စ၊ ဆိုဖွယ်ရှိသေးသည်ကား။ နေဝသညာနသညာယတနသမာပတ္တိ စ၊ နေဝသညာနာသညာယတနသမာပတ်လည်းကောင်း။ သညာဝေဒယိတနိရောဓော စ၊ သညာဝေဒနာတို့၏ ချုပ်ခြင်းဟူသောသမာပတ်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ သညာဝေဒယိတနိရောဓသမာပတ်လည်းကောင်း။ (ဣတိ၊ ဤမည်ကုန်သော။) ဒွေ၊ နှစ်မျိုးကုန်သော။ ယာနိ ဣမာနိ အာယတနာနိ၊ အကြင်သမာပတ် အကြောင်းတရားတို့ကို။ နိဿာယ၊ မှီ၍။ (အာသဝါနံ၊ အာသဝတရားတို့၏။ ခယံ၊ ကုန်ကြောင်းအရဟတ္ထဖိုလ်ကို။ အဟံ၊ ငါသည်။ ဝဒါမိ၊ ဟောတော်မူ၏။) [ဤသုတ်၏ အစပိုင်းတုန်းက ရှိခဲ့သော "အာသဝါနံ ခယံ ဝဒါမိ" ဟူသော ပါဠိကိုပင် ထည့်စွက်၍ အနက်ပေးသည်။] ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဧတေ (ဧတာနိ)၊ ထိုနှစ်မျိုးသော သမာပတ်အကြောင်းတရားတို့ကို။ သမာပတ္တိကုသလေဟိ၊ သမာပတ်ဝင်စားခြင်း၌ ကျွမ်းကျင်တော်မူကြကုန်သော။ သမာပတ္တိဝုဋ္ဌာနကုသလေဟိ၊ သမာပတ်မှ ထခြင်း၌လည်း ကျွမ်းကျင်တော်မူကြကုန်သော။ ဈာယီတိ၊ ဈာန်ယာဉ်တရားရှုပွါးပျော်မွေ့ကြသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ သမာပဇ္ဇိတွာ၊ သမာပတ်ဝင်စားပြီး၍။ ဝုဋ္ဌဟိတွာ၊ သမာပတ်မှ ထပြီး၍။ သမ္မာ၊ ကောင်းစွာ။ အက္ခာတဗ္ဗာနိ၊ သန္တပဏီတဟု ချီးမွမ်းစကားပြောကြားနိုင်ကုန်၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ (အဟံ၊ သည်။) ဝဒါမိ၊ မိန့်တော်မူ၏။ ဣတိ၊ သို့။ (အဝေါစ၊ မိန့်တော်မူပြီ။)
ပဉ္စမံ၊ ။