Issues
Select Version
Bhikkhu Bodhi
English
sāsanāre-သာသနာရေး
မြန်မာဘာသာ
Navakanipātapāḷi
Navakanipātapāḷi

7. Sutavāsuttaṃ

Author: sāsanāre-သာသနာရေး @ IAPT

ဧကံ၊ တပါးသော။ သမယံ၊ အခါ၌။ ဘဂဝါ၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ ရာဇဂဟေ၊ ရာဇဂြိုလ်မြို့အနီး၌။ ဂိဇ္ဈကူဋေ၊ ဂိဇ္ဈကုဋ်မည်သော။ (လင်းတနှင့်တူသော အထွတ်ရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် ဂိဇ္ဈကုဋ်မည်သော။ ဝါ၊ အထွတ်တို့၌ လင်းတတို့ တည်ရှိကုန်သည်အဖြစ်ကြောင့် ဂိဇ္ဈကုဋ်မည်သော။) ပဗ္ဗတေ၊ တောင်ပေါ်၌။ ဝါ၊ တောင်ပေါ်ကျောင်း၌။ ဝိဟရတိ၊ သီတင်းသုံးနေတော်မူ၏။
အထခေါ၊ ထိုအခါ၌။ (ရာဇဂြိုဟ်မြို့အနီးရှိ ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင်ပေါ်၌ မြတ်စွာဘုရား သီးတင်းသုံးနေတော်မူရာ ထိုအခါ၌။) သုတဝါ၊ သုတဝါမည်သော။ ပရိဗ္ဗာဇကော၊ ပရိဗိုဇ်သည်။ ။ပ။၊
ဘဂဝတာ၊ မြတ်စွာဘုရားနှင့်။ သဒ္ဓိံ၊ အတူတကွ။ သမ္ဗောဒိ၊ တညီတညွတ်တည်းနှီးနှောမိပြီ။ (ကျန်းမာသာရေး စသည်မေးကာ ညီညာဆိုပြော နှီးနှောမိပြီ။)
သမ္ဗောဒနီယံ၊ ဝမ်းမြောက်သင့် ဝမ်းမြောက်ထိုက်သော။ သာရဏီယံ၊ အဖန်ဖန်အထပ်ထပ် မှတ်ရသင့်သော။ ကထံ၊ စကားကို။ ဝီတိသာရေတွာ၊ ပြီးဆုံးစေပြီး၍။ ။ပ။၊
ဘန္တေ၊ မြတ်စွာဘုရား။ ဧကံ၊ တပါးသော။ သမယံ၊ အခါ၌။ ဘာဂဝါ၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ ["ဣဒါဟံ"ဣဒါဟံ- နိပါတ်အစုအဝေး ။ ။ ဤသုတ်ပါဠိတော်စာမူ၌ "ဝိဟရာမိ" ဟူ၍ အမှယောဂကြိယာရှိနေ၏၊ "ဧကမိဒါဟံ" ၌ အဟံကိုငဲ့၍ မိဝိဘတ်ဖြင့် ဝိဟရာမိ- ဟုရှိရမည်ဖြစ်သော်လည်း ဘဂဝါ- ဟူသော နာမသဒ္ဒါကတ္တားလည်းရှိနေပြတ်သောကြောင့် ထိုနာမသဒ္ဒါကိုငဲ့လျှင် "ဝိဟရတိ" ဟု တိဝိဘတ်ဖြင့် ရှိရမည်ဖြစ်နေပြန်၏၊ "အဟံ- အကျွန်ုပ်သည်" ဟုလျှောက်ထားနေသော သုတဝါပရိဗိုဇ်ကလည်း ရာဇဂြိုလ်မြို့၌နေ၏၊ ဘဂဝါ- မြတ်စွာဘုရားသည်လည်း ထိုရာဇဂြိုလ်မြို့မှာပင် သီတင်းသုံးနေတော်မူ၏၊ ထို့ကြောင့် ဤလိုနေရာမျိုး၌-
"အဟံ စ သော စ ဝိဟရာမ- ငါရော, သူရောနေကြတယ်" ဟူသော ဝါကျကဲ့သို့ အမှကတ္တား, နာမကတ္တားနှစ်မျိုး ယှဉ်ပြိုင်ပါဝင်နေရာဝယ် "သဗ္ဗေသမေကာဘိဓာနေ ပရော ပုရိယော" ဟူသော ကစ္စည်းသုတ်နှင့်အညီအဟံဟူသော အမှကတ္တား ဦးစားပေးစနစ်အရ ဧကဝုစ်ပရောပရိသ် မိမိဘတ်ဖြင့် "ဝိဟရာမိ" ဟု ရှိနေသေသလောဟု တွေးတောစရာဖြစ်နေ၏၊ သို့မဟုတ် "ဘဂဝါ- ဘုန်းတော်ကြီးတော်မူသော၊ ဘန္တေ- မြတ်စွာဘုရား" ဟု အနက်ပြန်ဆိုလျှင် ဘဂဝါပုဒ်သည် ကတ္တားမဖြစ်တော့ဘဲ ဝိသေသန အာလုပ်ပုဒ်ဖြစ်သွား၏၊ ထို့ကြောင့် တခုတည်းသော အဟံဟူသော ကတ္တားကိုပင်ငဲ့၍ "ဝိဟရာမိ" ဟု ရှိနေလေသလောဟုလည်း တွေးတောစရာဖြစ်နေပြန်၏၊ သို့သော် အလားတူ အခြားပါဠိတော်များကို ရှာဖွေကြည့်သောအခါ-
"ဧကမိဒါဟံ ဘော အာနန္ဒ သမယံ ဘော ဘဝံ ဂေါတမော ဝေသာ လိယံ ဝိဟရတိ" ဟူသော ဥပရိပဏ္ဏာသပါဠိ၊ ဂေါပကမောဂ္ဂလ္လာနသုတ် (၆၄) ၌ အာလုပ်ပုဒ်မဖြစ်နိုင်သော "သော ဘဝံ ဂေါတမော" ကို ငဲ့၍ ဝိဟရတိ- ဟူ၍ နာမယောဂကြိယာဖြင့်ရှိ၏၊ ထိုနေရာ၌ "ဣဒါဟံ" ကို အနက်မရှိ နိပါတသမုဒါယကြံရမည်ဖြင့်ရှိ၏၊ ထို့အပြင် "ဧကမိဒံ ဘန္တေ သမယံ ဘဂဝါ သက္ကေသု ဝိဟရတိ" ဟူသော ထိုဥပရိပဏ္ဏာသပါဠိ၊ စူဠသုညတသုတ် (၁၄၇)၌မူ အဟံပုဒ်ပင်မပါ။
ထိုပါဠိတော်၌ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်လျှင် ဤအင်္ဂုတ္တိုရ်ပါဠိတော်သုတဝါသုတ်၌ အဟံပုဒ်ပါနေသော်လည်း ထိုအဟံဟူ၍ ဆိုရဖွယ်ရှိသော သုတဝါပရိဗိုဇ်၏ ရာဇဂြိုဟ်မြို့၌နေခြင်းသည် ပဓာန မဟုတ်သည်သာမက ရာဇဂြိုဟ်မြို့၌ သုတဝါပရိဗိုဇ်နေသည်ကို စကားတခုပြုလုပ်၍ပင် ပြောစရာမလိုပါ၊ ထို့ကြောင့် အဟံသည် မပါမပြီး အရေးကြီးသောပုဒ် မဟုတ်သည် သာမက သူနှင့်တွဲဖက် ဣဒံ ပုဒ်ကဲ့သို့ အနက်မရှိနိပါတ်သာ ဖြစ်သင့်ပါသည်။
ကား အနက်မရှိနိပါတ် အစုအဝေးတည်း။] ဂိရိဗ္ဗဇေ၊ ဂိရိဗ္ဗဇမည်သော။ (တောင်ငါးတန် ကာရံအပ်သည်ဖြစ်၍ နွားခြံနှင့်တူသည်အဖြစ်ကြောင့် ဂိရိဗ္ဗဇမည်သော။) ဂိရိဗ္ဗဇပုဒ်၏ ဝိဂ္ဂဟ ။ ။ ဝဇော ဝိယာတိ ဝဇံ- နွားခြံနှင့်တူသော မြို့၊ ဂိရိပရိက္ခိတ္တံ ဝဇံ ဂိရိဗ္ဗဇံ- တောင်းငါးလုံးကာရံထားအပ်၍ နွားခြံနှင့် တူသော မြို့။ ဂိဇ္ဈကုဋ, ပဏ္ဍဝ, ဝေဘာရ, ဣသိဂိလိ, ဝေပုလ္လဟု တောင်ငါးလုံးရှိ၏။ ဣဓေဝ ရာဇဂဟေ၊ ဤရာဇဂြိုလ်မြို့၌ပင်လျှင်။ ဝိဟရတိ၊ သီတင်းသုံးနေတော်မူပါ၏။
ဘန္တေ၊ ရား။ တတြ၊ ထိုအခါ၌။ (ဤရာဇဂြိုလ်မြို့၌ပင် မြတ်စွာဘုရား သီတင်းသုံးနေတော်မူရာ ထိုအခါ၌။) မေ၊ တပည့်တော်သည်။ ဘဂဝတော၊ မြတ်စွာဘုရား၏။ သမ္မုခါ၊ အထံတော်မှောက်၌။ သုတံ၊ ကြားနာမှတ်သားထားအပ်ဖူးသော။ သမ္မုခါ၊ ၌။ ပဋိဂ္ဂဟိတံ၊ နာယူမှတ်သားထားအပ်ဖူးသော။ ဝစနံ၊ တရားစကားတော်ကား။ [နောက်၌ "အဂါရိယဘူတော+ဣတိ" ဝယ်ဣတိ၌စပ်။]
သုတဝါ၊ သုတဝါပရိဗိုဇ် [အာလုပ်ပုဒ်တည်း]။ ယော သော ဘိက္ခု၊ အကြင်ရဟန်းသည်။ ခီဏာသဝေါ၊ ကုန်ခန်းပြီးသော အာသဝတရားရှိသော။ ဝုသိတဝါ၊ မြတ်သောအရိယမဂ်အကျင့်ကို ကျင့်သုံးပြီးသော။ ကတက ရဏီယော၊ ပြုအပ်ပြီးသော ပရိညာစသော မဂ်ကိစ္စရှိသော။ ဝါ၊ မဂ် လေးပါးတို့ဖြင့် ပြုသင့်သော ပရိညာ, ပဟာန, ဘာဝနာ, သစ္ဆိကိရိယာဟူသော ကိစ္စကို ပြုပြီးသော။ ဩဟိတဘာရော၊ စွန့်ချအပ်ပြိးသော ခန္ဓာစသော ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးရှိသော။ ဝါ၊ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကဲ့သို့ လွှမ်းမိုးဖိစီးတတ်သော ခန္ဓာ, ကိလေသာ, အဘိသင်္ခါရတို့ကို စွန့်ချပြီးသော။ အနုပ္ပတ္တ သဒတ္ထော၊ ရောက်အပ်ရအပ်ပြီးသော အရဟတ္တဖိုလ်ဟူသော ကိုယ်ပိုင်အကျိုးစီးပွားရှိသော။ ပရိက္ခီဏဘာဝသံယောဇနာ၊ ကုန်ခန်းပြီးသော ဘဝအနှောင်အဖွဲ့ရှိသော။ သမ္မာ၊ အကြောင်းမှန် နည်းမှန်အားဖြင့်။ အညာ (အညာယ)၊ သိ၍။ (အရဟတ္တမဂ်ပညာဖြင့် သစ္စာလေးပါးတို့ကို သိ၍။) ဝိမုတ္တော၊ ကိလေသာတို့မှလွတ်ပြီးသော။ အရဟံ၊ ကိလေသာဝေးကွာ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်သည်။ (ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။) သော၊ ထိုရဟန္တာဖြစ်သော ရဟန်းသည်။ ပဉ္စ၊ ငါးမျိုးကုန်သော။ ဌာနာနိ၊ အကြောင်းဖြစ်သော အကုသိုလ်အမှုတို့ကို။ အဇ္ဈစရိတုံ၊ လွန်ကျုးကျော်နင်းပြုကျင့်ခြင်းငှာ။ အဘဗ္ဗော၊ မထိုက်။ ခီဏာသဝေါ၊ အာသဝကုန်ခန်း ရဟန္တာဖြစ်သော။ ဘိက္ခု၊ ရဟန်းသည်။ သဉ္စိစ္စ၊ သတ္တဝါဟုသိမှတ်မှုနှင့်တကွ သတ်လိုသောစေတနာဖြင့် စေ့ဆော်အားထုတ်၍။ ပါဏံ၊ သတ္တဝါကို။ ဇီဝိတာ၊ ရုပ်နာမ်နှစ်ချက် အသာဇီဝိန်မှ။ ‌ဝေါရောပေတုံ၊ ခွဲခွါဖယ်ရှားခြင်းငှာ။ အဘဗ္ဗော၊ မထိုက်။ ခီဏာသဝေါ၊ သော။ ဘိက္ခု၊ သည်။ အဒိန္နံ၊ ပိုင်ရှင်မပေးအပ်သော သူတပါးပစ္စည်းဥစ္စာကို။ ထေယျသင်္ခါတံ၊ ခိုးလိုသောစိတ်အဖို့ဖြင့်။ (ခိုးဝှက်တတ်သူ၏ဖြစ်ကြောင့်ဖြစ်သောစိတ်အဖို့ဖြင့်။) အာဒါတုံ၊ ခိုးယူလုယက်ခြင်းငှာ။ အဘဗ္ဗော၊ မထိုက်။ [ထေနဿဘာဝေါ ထေယျံ၊ ခိုးဝှက်တတ်သူ၏ ဖြစ်ကြောင်းစိတ်။ ဝါ၊ ခိုးဝှက်လိုစိတ်။ သင်္ခါတ (ကောဋ္ဌာသ)၊ အဖို့။ ထေယျဉ္စ တံ သင်္ခါတဉ္စာတိ ထေယျ သင်္ခါတံ။] ခီဏာသဝေါ၊ သော။ ဘိက္ခု၊ သည်။ မေထူနံ၊ မေထုန်ဖြစ်သော။ ဝါ၊ ရာဂထာ, ညီညာတူကြ, အဖိုအမတို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော။ ဓမ္မံ၊ အကျင့်ကို။ ပဋိသေဝိတုံ၊ မှီဝဲခြင်းငှာ။ အဘဗ္ဗော၊ မထိုက်။ ခီဏာသဝေါ၊ သော။ ဘိက္ခု၊ သည်။ သမ္ပဇာနံ (သမ္ပဇာနန္တော)၊ သိလျက်။ (လိမ်လည်၍ပြောမည်, လိမ်ပြောနေသည်ဟူ၍ မပြောမိနှင့် ပြောဆဲခဏ၌ သိလျက်။) [သမ္ပဇာနံ- ဟူ၍ ဆိုလိုလျက် နိဂ္ဂဟိတ်ကို ချေထားသည်။] မုသာ၊ မဟုတ်မမှန်သော စကားကို။ ဘာသိတုံ၊ ပြောဆိုခြင်းငှာ။ အဘဗ္ဗော၊ မထိုက်။ [တနည်း- မုသာ၊ မဟုတ်မမှန်သော အကြောင်းအရာကို။ ဘာသိတုံ၊ အဟုတ် အမှန်သော အကြောင်းအရာကို။ ဘာသိတုံ၊ အဟုန် အမှန်နေဖြင့် ပြောဆိုခြင်းငှာ။ အဘဗ္ဗော။] ခီဏာသဝေါ၊ သော။ ဘိက္ခု၊ သည်။ ပုဗ္ဗေ၊ ရဟန်းမပြုမီရှေး၌။ အဂါရိယဘူတော၊ အိမ်နေသူလူဖြစ်၍ ဖြစ်သည်။ (သမာနော၊ ဖြစ်စဉ်။) သန္နိဓိ ကာရကံ၊ သိုလှောင်သိမ်းဆည်းမှုပြု၍။ ကာမေ၊ ဝတ္ထုကို ကိလေသာ နှစ်ဖြာသော ကာမတို့ကို။၏ ပရိဘုဉ္စိ သေယျထာပိ၊ သုံးဆောင်ခဲ့သကဲ့သို့။ တထာ၊ ထိုအတူ။ သန္နိဓိကာရကံ၊ ၍။ ကာမေ၊ တို့ကို။ ပရိဘုဉ္စိတုံ၊ သုံးဆောင်ခြင်းငှာ။ အဘဗ္ဗော၊ မထိုက်။ [တနည်း- ခီဏာသဝေါ၊ သော။ ဘိက္ခူ၊ သည်။ ပုဗ္ဗေ၊ ၌။ အရိယဘူတော သေယျထာပိ၊ လူဖြစ်၍ ဖြစ်စဉ်သကဲ့သို့။ သန္နိဓိကာရကံ၊ ၍။ ကာမေ ပရိဘုဉ္စိတုံ အဘဗ္ဗော] ဣတိ၊ ဤသည်ပါတည်း။ ["အဂါရိယဘူတော+ဣတိ" ၌ ဣတိသဒ္ဒါကို အနက်ပေးသည်၊ ယခင်က "သမ္မုခါပဋိဂ္ဂဟိတံ" ကို ယခု "ဣတိ" ၌ စပ်၊ သမ္မုခါ၊ ၌။ ပဋိဂ္ဂဟိတံ၊ သော။ ဝစနံ၊ ကား။ ဣတိ၊ ဤသည်ပါတည်း" ဟုဆိုလို၏။]
ဘန္တေ၊ မြတ်စွာဘုရား။ ကစ္စိ၊ အဘယ်သို့ပါနည်း။ ဝါ၊ ဘယ်နှယ့်ပါလဲ။ မေ၊ တပည့်တော်သည်။ ဘဂဝတော၊ မြတ်စွာဘုရား၏။ ဧတံ၊ ဤ စကားတော်ကို။ သုဿုတံ၊ ကောင်းစွာ ကြားနာအပ်ခဲ့ပါ၏လော။ သုဂ္ဂဟိတံ၊ ကောင်းစွာ နာယူအပ်ခဲ့ပါ၏လော။ သုမနသိကတံ၊ ကောင်းစွာ နှလုံးသွင်းပိုက်အပ်ခဲ့ပါ၏လော။ သူပဓာရိတံ၊ ကောင်းစွာ ဆောင်အပ်ခဲ့ပါ၏လော။ ဣတိ၊ သို့။ (အဝေါစ၊ လျှောက်ပြီ။)
သုတဝါ၊ သုတဝါပရိဗိုဇ်။ တဂ္ဃ၊ အမှန်တကယ်ပင်။ တေ၊ သင်သည်။ ဧတံ၊ ဤငါဘုရားစကားတော်ကို။ သုဿုကံ၊ အပ်ခဲ့ပြီ။ပ။ သူပဓာရိတံ၊ ကောင်းစွာ ဆောင်အပ်ခဲ့ပေပြီ။
သုတဝါ၊ ဗိုဇ်။ အဟံ၊ ငါသည်။ ပုဗ္ဗေ စ၊ ရှေး၌လည်းကောင်း။ ဧတရဟိ စ၊ ယခုအခါ၌လည်းကောင်း။ ဧဝံ၊ ဤသို့။ ဝါ၊ ဤအတိုင်း။ ဝဒါမိ၊ မိန့်ဆိုတော်မူ၏။
ယော သောဘိက္ခု၊ သည်။ ခီဏာသဝေါ၊ သော။ ။ပ။၊ နဝ၊ ကိုးမျိုးကုန်သော။ ဌာနနိ၊ တို့ကို။ ။ပ။ ခီဏာသဝေါ၊ သော။ ဘိက္ခု၊ သည်။ ဆန္ဒာ၊ ချစ်ခင်ခြင်းကြောင့်။ အဂတိံ၊ မလိုက်ပါထိုက်သောအရာကို။ ဝါ၊ မပြုလုပ်ထိုက်သောအရာကို။ ဂန္တုံ၊ လိုက်ပါခြင်းငှာ။ ဝါ၊ ပြုလုပ်ခြင်းငှာ။ အဘဗ္ဗော၊ မထိုက်။ ။ပ။ ဒေါသာ၊ စိတ်ဆိုးမုန်းတီးခြင်းကြောင့်။ အဂတိံ၊ ကို။ ။ပ။ မောဟာ၊ မသိနားမလည်ခြင်းကြောင့်။ ။ပ။ ဘယာ၊ ကြောင်ခြင်ကြောင့်။ အဂတိံ၊ ကို။ ဂန္တုံ၊ ငှာ။ အဘဗ္ဗော၊ မထိုက်။ (ဣတိ၊ သို့။ ဝဒါမိ၊ ၏။)
သုတဝါ၊ ဗိုဇ်။ အဟံ၊ သည်။ ။ပ။ ဧဝံ၊ ဤမိန့်ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသည့်အတိုင်းပင်။ ဝဒါမိ၊ ၏။
ယော သော ဘိက္ခု၊ သည်။ ။ပ။ နဝ၊ ကုန်သော။ ဣမာနိ ဌာနာနိ၊ ဤအကြောင်းဖြစ်သော အကုသိုလ်အမှုတို့ကို။ အဇ္ဈာစရိတုံ အဘဗ္ဗော ဣတိ (အဝေါစ) ။
သတ္တမံ၊ ။