Issues
Select Version
miuthi-မိုးထိ
မြန်မာဘာသာ
(SN) Sagāthāvagga-aṭṭhakathā
(SN) Sagāthāvagga-aṭṭhakathā

Ganthārambhakathā

Author: miuthi-မိုးထိ @ IAPT

ဂန္ထာရမ္ဘကထာ

အဟံ၊ ငါသည်။ ကရုဏာသီတလဟဒယံ၊ မဟာကရုဏာတော်ဖြင့်ချမ်းမြေ့သော ရွှေနှလုံးတော်ရှိတော်မူထသော။ ပညာပဇ္ဇောတဝိတတမောဟတမံ၊ အရဟတ္တမဂ်ပညာတည်းဟူသော ဆီမီးရောင်ဖြင့် အကြွင်းမဲ့ပယ်ဖျောက်အပ်ပြီးသော အဝိဇ္ဇာတည်းဟူသော အမိုက်တိုက်ရှိတော်မူထသော။ သနရာမရလောကဂရုံ၊ လူနတ်တို့နှင့်တကွသော သတ္တလောက၏ ဆရာ‌ဖြစ်တော်မူထ‌သော။ ဂတိဝိမုတ္တံ၊ နိ ရယစသောအားဖြင့် ငါးပါးအပြားရှိသော ဂတိတို့မှလွတ်တော်မူထသော။ သုဂတံ၊ မြတ်စွာဘုရားကို။ ဝန္ဒေ (ဝန္ဒာမိ)၊ ရှိခိုးပါ၏။
ဗုဒ္ဓေါပိ၊ ဤသို့ကျေးဇူးဂုဏ်အထူးနှင့် ယှဉ်တော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားသခင်မည်သည်လျက်လည်း။ ယံ ဓမ္မံ၊ အကြင်မဂ်လေးတန်, ဖိုလ်လေးတန်, နိဗ္ဗာန်, ပရိယတ်တည်းဟူသော ဆယ်ပါးသော တရားတော်မြတ်ကို။ ဘာဝေတွာ စေဝ၊ ဖြစ်စေ,ပွားစေ၍လည်းကောင်း။ သစ္ဆိကတွာ စ၊ မျက်မှောက်ပြု၍လည်းကောင်း။ ဗုဒ္ဓဘာဝံ၊ ဘုရားအဖြစ်တည်းဟူသော သမ္မာသမ္ဗောဓိကို။ ဥပဂတော၊ ရတော်မူ၏။ ဂတမလံ၊ ကင်းသောအညစ်အကြေးရှိသော။ အနုတ္တရံ၊ မိမိထက်လွန်မြတ်သော တရားမရှိသော။ တံ ဓမ္မမ္ပိ၊ ထိုဆယ်ပါးသောတရားတော်မြတ်ကိုလည်း။ ဝန္ဒေ (ဝန္ဒာမိ)၊ ရှိခိုးပါ၏။
မာရသေနမထနာနံ၊ မာရ်၏စစ်သည်အရံကိုနှိပ်နင်းဖျက်ဆီးတတ်ကုန်သော။ သုဂတဿ၊ မြတ်စွာဘုရား၏။ ဩရသာနံ၊ ရွှေရင်တော်နှစ် သားတော်စစ်ဖြစ်ကုန်သော။ အဋ္ဌန္နံ၊ ရှစ်ယောက်ကုန်သော။ ပုတ္တာနံ၊ သားတော်တို့၏။ သမူဟံ၊ အပေါင်းဖြစ်သော။ အရိယသံဃံ အပိ၊ အရိယာသံဃာတော်မြတ်ကိုလည်း။ သိရသာ၊ ဦးခေါင်းဖြင့်။ ဝန္ဒေ (ဝန္ဒာမိ)၊ ရှိခိုးပါ၏။
ဣတိ (ဧဝံ)၊ ဤသို့ ကရုဏာသီတလဟဒယံစသည်ဖြင့် ချီးမွမ်းခဲ့တိုင်းသောနည်းဖြင့်။ ပသန္နမတိနော၊ ကြည်ညိုသောစိတ်ရှိသော။ မေ (မယာ)၊ ငါသည်။ ရတနတ္တယဝန္ဒနာမယံ၊ ရတနာသုံးပါးအပေါင်းအား ရှိခိုးခြင်းပဏာမစေတနာဟု ဆိုအပ်သော။ ယံ ပုညံ၊ အကြင်ကောင်းမှုကို။ လဒ္ဓံ၊ ရအပ်ပြီ။ တဿ ပုညဿ၊ ထိုကောင်းမှု၏။ အာနုဘာဝေန ဗလေန၊ အစွမ်းသတ္တိအားဖြင့်။ သုဝိဟတန္တရာယော၊ ကောင်းစွာဖျောက်အပ်ပြီးသော အန္တရာယ်ရှိသည်။ ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍။
သံယုတ္တဝဂ္ဂပဋိမဏ္ဍိတဿ၊ ဒေဝတာသံယုတ်စသောသံယုတ် နဠဝဂ္ဂစသောဝဂ်တို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်သော။ ဗုဒ္ဓါနုဗုဒ္ဓသံဝဏ္ဏိတဿ၊ ဘုရားရှင်တို့၏ သစ္စပဋိဝေဓသို့ အတုလိုက်၍သိအပ်သော သစ္စာတရားရှိကုန်သော အဂ္ဂသာဝကစသော အရိယာအရှင်မြတ်တို့သည် အနက်ကျေး‌ဇူးနှင့်စပ်သဖြင့် ဖွင့်အပ်သော။ ဉာဏပ္ပဘေဒဇနနဿ၊ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်, ခန္ဓာ, အာယတနစသောတရားကို သိခြင်းနှင့်စပ်သော ဂမ္ဘီရဉာဏ်အထူးကို ဖြစ်စေတတ်သော။ သံယုတ္တအာဂမဝရဿ၊ အာဒိကလျာဏစသောဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံသဖြင့် ပညာရှိတို့သည်တောင့်တအပ် မြတ်သောအာဂုံဟု ဆိုအပ်သော သံယုတ္တနိကာယ်၏။
အတ္ထပကာသနတ္ထံ၊ သဘာဝတ္ထ, နီတတ္ထ, နေယျတ္ထစသောအားဖြင့်များစွာအပြားရှိသောအနက်ကို ပြခြင်းငှာ။ အာဒိတော (အာဒိမှိ)၊ ပထမသင်္ဂါယနာတင်သောအခါ၌။ ပဉ္စဟိ ဝသီသတေဟိ ဝသိသတေဟိ (ဆဋ္ဌ) ၊ အရှင်မဟာကဿပအမှူးရှိသော ငါးရာသော ရဟန္တာအရှင်မြတ်တို့သည်။ ယာ အဋ္ဌကထာ၊ အကြင်အဋ္ဌကထာကို။ သင်္ဂီတာ၊ သင်္ဂါယနာတင်အပ်ပြီ။ ပစ္ဆာပိ၊ ဒုတိယ, တတိယသင်္ဂါယနာတင်သော နောက်အခါ၌လည်း။ ယသထေရာဒီဟိ၊ အရှင်ယသမထေရ်အမှူးရှိသော ခုနစ်ရာသောရဟန္တာ, အရှင်မောဂ္ဂလိပုတ္တတိဿ မထေရ်အမှူးရှိသော တစ်ထောင်သော ရဟန္တာအရှင်မြတ်တို့သည်။ အနုသင်္ဂီတာ စ၊ ဒုတိယသင်္ဂါယနာ, တတိယသင်္ဂါယနာ တင်အပ်ပြီ။
ပန၊ ထိုသို့သင်္ဂါယနာသုံးတန် တင်လေငြားသော်လည်း။ သာ အဋ္ဌကထာ၊ ထိုအဋ္ဌကထာကို။ အထ (ပစ္ဆာ)၊ ထိုသင်္ဂါယနာတင်ပြီးသည်မှ နောက်ကာလ၌။ မဟာမဟိန္ဒေန၊ များစွာသော ဣဿရိယဂုဏ်မဟတ္တဖြစ်၍ မဟာမဟိန္ဒအမည်ရှိထသော။ ဝသိနာ၊ ရဟန္တာအရှင်သည်။ သီဟဠဒီပံ၊ သီဟိုဠ်ကျွန်းသို့။ အာဘတာ၊ ဇမ္ဗူကျွန်းပြင်မှ ဆောင်ပင့်လေအပ်၏။ အထ (ပစ္ဆာ)၊ မဟာမဟိန္ဒထေရ် ဆောင်လေသည်မှ နောက်ကာလ၌။ မဟာထေရေဟိ၊ သီဟိုဠ်မထေမြတ်တို့သည်။ နိကာယန္တရလဒ္ဓီဟိ၊ နိကာယန္တဟူသော ဇေတဝနဝါသီ, အဘယဂိရိဝါသီအရှင်တို့၏ အယူတို့နှင့်။ အသင်္ကရတ္ထံ၊ မရောယှက်စိမ့်သောငှာ။ ဒီပဝါသီနံ၊ သီဟိုဠ်ကျွန်း၌ နေကုန်သောသူတို့၏။ အတ္ထာယ၊ အကျိုးငှါ။ သီဟဠဘာသာယ၊ သီဟိုဠ်ဘာသာဖြင့်။ ဌပိတာ၊ ထားအပ်၏။
တေန၊ ထိုသီဟိုဠ်ဘာသာဖြင့် ထားအပ်လေသောကြောင့်။ ဒီပဝါသီနံ၊ ဇမ္ဗူဒိပ်ကျွန်း၌ နေကုန်သောသူတို့၏ အတ္ထာယ= အကျိုးငှာ။ တတော (အဋ္ဌကထာတော)၊ ထိုမူလအဋ္ဌကထာမှ။ အဟံ၊ ငါသည်။ သီဟဠဘာသံ၊ သင်ဒိုင်းဦးစွပ်နှင့်တူသော သီဟိုဠ်ဘာသာကို။ အပနေတွာန၊ ပေ၌မရေးတင်သေးသောအားဖြင့် ပယ်ရှား၍။ မနောရမံ၊ ပညာရှိတို့၏ စိတ်နှလုံးကို မွေ့လျော်စေတတ်သော။ တန္တိနယာနုစ္ဆဝိကံ၊ ပါဠိတော်နည်းအား လျောက်ပတ်သော။ ဝိဂတဒေါသံ၊ သဘာဝနိရုတ္တိဖြစ်သော ဘာသာအထူးတို့နှင့် ဆက်ဆံခြင်းမရှိသဖြင့်ကင်းသောအပြစ်ရှိသော။ ဘာသံ၊ မဂဓဘာသာကို။ အာ‌ရောပေန္တော၊ တင်လျက်။
ထေရဝံသပဒီပါနံ၊ အရှင်မဟာကဿပအစရှိသော မထေရ်တို့၏အနွယ်ကို ပြတတ်ကုန်သော။ သုနိပုဏဝိနိစ္ဆယာနံ၊ ကောင်းစွာသိမ်မွေ့သောအထူးထူးသော အာကာရတို့ဖြင့် ဆုံးဖြတ်အပ်သည်ဖြစ်၍ ဝိနိစ္ဆယအရာ၌လိမ္မာသောဉာဏ်ရှိကုန်သော။ မဟာဝိဟာရေ၊ မဟာမေဃဝန်ဥယျာဉ်၌ဖန်ဆင်းအပ်သည်ဖြစ်၍ မဟာဝုန်အမည်ရှိသော မဟာဗောဓိဖြင့် တင့်တယ်သောကျောင်းတိုက်၌။ နိဝါသီနံ၊ နေလေ့ရှိကုန်သော။ ထေရာနံ၊ တိပိဋကစူဠနာဂစသော မထေရ်မြတ်တို့၏။ သမယံ၊ အယူကို။ အဝိလောမေန္တော၊ မဆန့်ကျင်စေမူ၍။
ပုနပ္ပုနာဂတံ၊ အထပ်ထပ်လာသော။ အတ္ထံ၊ အနက်ကို။ ဟိတွာ၊ စွန့်လွှတ်၍။ သုဇနဿ၊ သူတော်ကောင်းအပေါင်း၏။ တုဋ္ဌတ္ထဉ္စ၊ နှစ်သက်ခြင်းအကျိုးငှာလည်းကောင်း။ ဓမ္မဿ၊ သုံးပါးအပြားရှိသော သာသနာတော်ဓမ္မ၏။ စိရဋ္ဌိတတ္ထဉ္စ၊ ရှည်မြင့်စွာ‌တည်(စေ)ခြင်းအကျိုးငှာလည်းကောင်း။ တဿအာဂမဝရဿ၊ ထိုပညာရှိတို့သည် တောင့်တအပ် မြတ်သောအာဂုံဟူသောသံယုတ္တနိကာယ်၏။ အတ္ထံ၊ အဋ္ဌကထာကို။ ပကာသယိဿာမိ၊ ထင်စွာပြအံ့သတည်း။
ဒွိန္နံ၊ နှစ်ပါးကုန်သော။ သင်္ဂီတီနံ၊ ဒီဃနိကာယ် မဇ္ဈိမနိကာယ်တို့၏။ အတ္ထံ၊ အဋ္ဌကထာကို။ ဝဒန္တေန၊ ဖွင့်ဆိုသော။ မေ (မယာ)၊ ငါသည်။ သာဝတ္ထိပဘူတီနံ၊ သာဝတ္ထိမည်သောရသေ့၏ သင်္ခမ်း၌ ဖန်ဆင်းတည်ထောင်သည်ဖြစ်၍ သာဝတ္ထိမည်သော ရာဇဋ္ဌာနီအစရှိကုန်သော။ နဂရာနံ၊ အိမ်ဈေးသဘင် ဝန်းကျင်ပြည့်ထွေ မင်းနေမြို့ကြီးတို့၏။ ယာ ဝဏ္ဏနာ၊ အကြင်ဖြစ်ကြောင်း အဋ္ဌုပ္ပတ္တိကို ဖွင့်ဆိုရာသံဝဏ္ဏနာကို။ ဟေဋ္ဌာ၊ အောက်အဋ္ဌကထာနှစ်ရပ်၌။ ကတာ၊ ပြုအပ်ပြီ။
ပုန၊ တစ်ဖန်။ ဝတ္ထာရဝသေန၊ အကျယ်၏ အစွမ်းအား‌ဖြင့်။ ယာနိ စ ဝတ္ထူနိ၊ အကြင်ဝတ္ထုတို့ကိုလည်း။ တတ္ထ၊ ထိုအောက်အဋ္ဌကထာနှစ်ရပ်၌။ ဝုတ္တာနိ၊ ဟောအပ်ကုန်ပြီ။ တေသမ္ပိ၊ ထိုဝတ္ထုတို့၏လည်း။ ဝိတ္ထာရကထံ၊ အကျယ်စကားကို။ ဘိယျော၊ အလွန်။ ဣဓ (ဣမိဿံ အဋ္ဌကထာယံ)၊ ဤသံယုတ်အဋ္ဌကထာ၌။ န ကရိဿာမိ၊ ငါ မပြုတော့အံ့။
ပန၊ စကား‌ဆိုဖွယ် နည်းငယ်အထူး ရှိသေး၏။ ယေသံ သုတ္တာနံ၊ အကြင်သုတ်တို့၏။ အတ္ထာ၊ အနက်တို့သည်။ ဝတ္ထူဟိ၊ ဒေသကာလစသောအကြောင်းရင်းတို့နှင့်။ ဝိနာ၊ ကင်း၍။ ယေ အတ္ထေ၊ အကြင်အနက်တို့ကို။ နပကာသေန္တိ ပကာသန္တိ (ဆဋ္ဌ) ၊ ထင်ရှားမပြနိုင်ကုန်။ တေသံ သုတ္တာနံ၊ ထိုသုတ်တို့၏။ တေအတ္ထေ၊ ထိုအနက်တို့ကို။ ပကာသနတ္ထံ၊ ထင်ရှားပြခြင်းအကျိုးငှာ။ ဝတ္ထူနိပိ၊ ဒေသ,ကာလစသော ဝတ္ထုအကြောင်းရင်းတို့ကိုလည်း။ ဒဿယိဿာမိ၊ ပြဦးအံ။
သီလကထာ၊ စာရိတ္တ,ဝါရိတ္တစသည်နှင့် စပ်သောသီလကို အကျယ်ဆိုရာစကား။ ဓုတဓမ္မာ၊ ပိဏ္ဍပါတိကစသော တစ်ဆယ့်သုံးပါးသော ဓုတင်္ဂဓမ္မတို့ကို ဆိုရာစကား။ သဗ္ဗာနိ၊ အလုံးစုံကုန်သော။ ကမ္မဋ္ဌာနာနိ စေဝ၊ ဘာဝနာကံ၏ ဖြစ်ရာကြောင်းလမ်း ကမ္မဋ္ဌာန်းတို့ကို ဆိုရာစကား။ စရိယာဝိဓာနသဟိတော၊ ရာဂစရိုက်စသည်တို့၏ သဘာဝစသည်ကို စီရင်ခြင်းနှင့် တကွဖြစ်သော။ ဈာနသမာပတ္တိဝိတ္ထာရော၊ ရူပကုသိုလ်,ကိရိယာဟူသောဈာန်။ အရူပကုသိုလ်,ကိရိယာဟူသော သမာပတ်တို့၏အကျယ်ကို ဆိုရာစကား။
သဗ္ဗာ၊ လောကီလောကုတ္တရာဖြင့် အလုံးစုံကုန်အောင်စုံသော။ အဘိညာယော စ၊ အဘိညာဉ်တို့ကိုဆိုရာစကား။ ပညာသင်္ကလနနိစ္ဆယောစေဝ၊ ဧကဝိဓအစရှိသော အပြားအားဖြင့် ပညာကို ‌ရေတွက်ပေါင်းရုံး၍ဆုံးဖြတ်ခြင်းကို ဆိုရာစကား။ ခန္ဓာဓာတာယတနိန္ဒြိယာနိ၊ ခန္ဓာ, ဓာတ်, အာယတန, ဣ‌န္ဒြေတို့ကို ဆိုရာစကား။ အရိယာနိ၊ ဘုရားစသောပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်သိအပ်ကုန်သော။ စတ္တာရိ၊ လေးပါးကုန်သော။
သစ္စာနိ စေဝ၊ သစ္စာတို့ကိုဆိုရားစကား။ သုပရိသုဒ္ဓနိပုဏနယာ၊ နိကာယ်အထူးတို့၏ အယူတို့နှင့် ရောပြွမ်းဆက်ဆံခြင်းကင်းသဖြင့် ကောင်းစွာစင်ကြယ်သော တရားအပေါင်းစုကို အသီးဝေဖန်ခြင်း၏ ခဲယဉ်းသောအဖြစ်ဖြင့် နူးညံ့သိမ်မွေ့သော ဧကတ္ထနယစသည်နှင့်တကွ ဖြစ်သော။ ပစ္စ ယာကာရဒေသနာ၊ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကထာကိုဆိုရာစကား။ အဝိမုတ္တတန္တိမဂ္ဂါ၊ ပဋိသမ္ဘိဒါစသည်တို့၌ လာသောနည်းကို မစွန့်လွှတ်သော ပါဠိအစဉ်ဟူသောသစ္စပဋိဝေဓ၏ အကြောင်းရှိသော ပါဠိအစဉ်ဟူသော ခရီးလမ်းသဖွယ်ရှိသော။ ဝိပဿနာဘာဝနာ စေဝ၊ ဝိဿနာ,ဘာဝနာနှစ်ပါးကို ဆိုရာစကား။
ဣတိ ပန သဗ္ဗံ၊ ဤအကျဉ်းပြအပ်သမျှ ဥဒ္ဒေသအပြီးသတ်စကားရပ်အလုံးစုံကို။ ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂေ၊ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်၌။ မယာ၊ ငါသည်။ သုပရိသုဒ္ဓံ၊ ပဒတ္ထသံကိဏ္ဏဖြစ်သဖြင့် ဆိုခွင့်ဆိုထိုက်သည်ကို မဆိုရှောင်ကွင်း အကြွင်းမရှိပြီးဖြစ်၍ သုဝိညေယျဖြစ်သဖြင့် အလွန်သန့်စင်စွာ။ ယသ္မာ၊ အကြင့်ကြောင့်။ ဝုတ္တံ၊ မိန့်ဆိုအပ်ပြီ။ တသ္မာ၊ ထို့ကြောင့်။ တံ သဗ္ဗံ၊ ထိုအကျဉ်းပြအပ်သမျှ ဥဒ္ဒေသအပြီးသတ် စကားရပ်အလုံးစုံကို။ ဘိယျော အတိရေကံ၊ အလွန်ကျယ်ဝန်းစွာ။ ဣဓ (ဣမိဿံ အဋ္ဌအထာယံ)၊ ဤသံယုတ်အဋ္ဌကထာ၌။ နဝိစာရယိဿာမိ၊ ငါ မစီရင်ပြီ။
ဧသ ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂေါ၊ ဤဝိသုဒ္ဓိမဂ်သည်။ စတုန္နမ္ပိ အာဂမာနံ၊ ခုဒ္ဒကနိကာယ်မှတပါး လေး‌ပါးကုန်သော နိကာယ်တို့၏လည်း။ မဇ္ဈေ၊ အလယ်၌။ ဌတွာ၊ တည်၍။ တတ္ထ၊ ထိုလေးပါးသောနိကာယ်တို့၌။ ယထာဘာသိတံ၊ အကြင်အကြင်ဘုရားရှင် ဟောတော်မူအပ်သော။ အတ္ထံ၊ အနက်ကို။ ပကာသယိဿတိ၊ ပြလတ္တံ့။
ဣစ္စေဝ (ဣတိ ဧဝ)၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသော အကြောင်းဖြင့်သာလျှင်။ (မနသိ၊ စိတ်၌။ သန္နိဓာယ၊ ကောင်းစွာထား၍)။ ဟိ ယသ္မာ၊ အကြင့်ကြောင့်။ မယာ၊ ငါသည်။ ကတော၊ ပြုအပ်၏။ တသ္မာ၊ ထို့ကြောင့်။ တမ္ပိ (ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂမ္ပိ)၊ ထိုဝိသုဒ္ဓိမဂ်ကိုလည်း။ ဂဟေတွာန၊ ဉာဏ်ဖြင့်ဆောင်ယူ၍။ ဧတာယ၊ ဤသာရတ္ထပကာသနီအမည်ရှိသော။ အဋ္ဌကထာယ၊ သံယုတ်အဋ္ဌကထာနှင့်။ သဒ္ဓိံ၊ ထပ်တူညီမျှ။ သံယုတ္တဝိနိဿိတံ၊ သံယုတ်နိကာယ်ကိုမှီသော။ အတ္ထံ၊ အနက်ကို။ ဝိဇာနာထ၊ သိကြလေကုန်။ ဣတိ၊ ဤသည်လျှင် ရတနတ္တယပဏာမအစ ကရဏပ္ပကာရအဆုံးရှိသောစကား အပြီးတည်း။