5. Dutiyasenāsanasikkhāpadavaṇṇanā
116. Dutiyasenāsanasikkhāpade ettakameva vuttan ti aṭṭhakathāsu vuttaṃ .
‘‘ Idañca aṭṭhakathāsu tathāvuttabhāvadassanatthaṃ vuttaṃ , aññampi tādisaṃ mañcapīṭhesu attharitaṃ paccattharaṇamevā ’’ ti tīsupi gaṇṭhipadesu vuttaṃ .
Mātikāṭṭhakathāyaṃ pana ‘‘ paccattharaṇaṃ nāma pāvāro kojavoti ettakamevā ’’ ti niyametvā vuttaṃ , tasmā gaṇṭhipadesu vuttaṃ iminā na sameti , vīmaṃsitvā gahetabbaṃ .
Senāsanatoti sabbapacchimasenāsanato .
Yo kocīti tassa ñātako vā aññātako vā yo koci .
117. Pariveṇan ti ekekassa vihārassa parikkhepabbhantaraṃ .
Kurundaṭṭhakathāyaṃ vuttamevatthaṃ savisesaṃ katvā dassetuṃ ‘‘ kiñcāpi vutto ’’ tiādi āraddhaṃ .
‘‘ Aparicchanne maṇḍape ’’ ti visuṃ yojetabbaṃ .
Teneva mātikāṭṭhakathāyaṃ ( kaṅkhā . aṭṭha . dutiyasenāsanasikkhāpadavaṇṇanā )‘‘ aparicchannamaṇḍape vā paricchanne vāpi bahūnaṃ sannipātabhūte ’’ ti vuttaṃ .
Bhojanasālāyampi ayaṃ viseso labbhatiyeva .
Vattabbaṃ natthīti visesetvā kiñci vattabbaṃ natthi .
Palujjatīti vinassati .
Nasseyyāti corādīhi vinasseyya .
118. Yena
V3.27 mañcaṃ vā pīṭhaṃ vā vinanti , taṃ mañcapīṭhakavānaṃ .Siluccayaleṇan ti siluccaye leṇaṃ , pabbataguhāti attho .
‘‘ Senāsanaṃ upacikāhi khāyitan ’’ ti imasmiṃ vatthusmiṃ paññattattā vatthuanurūpavasena aṭṭhakathāyaṃ upacikāsaṅkāya abhāve anāpatti vuttā .
Vattakkhandhake gamikavattaṃ paññapentena
M3.30 ‘‘ senāsanaṃ āpucchitabban ’’ ti vuttattā kevalaṃ itikattabbākāramattadassanatthaṃ ‘‘ āpucchanaṃ pana vattan ’’ ti vuttaṃ , na pana vattabhedena dukkaṭanti dassanatthaṃ .Teneva andhakaṭṭhakathāyaṃ ‘‘ senāsanaṃ āpucchitabban ’’ ti ettha ‘‘ yaṃ pāsāṇapiṭṭhiyaṃ vā pāsāṇatthambhesu vā katasenāsanaṃ yattha upacikā nārohanti , taṃ anāpucchantassapi anāpattī ’’ ti vakkhati , tasmā yaṃ vuttaṃ gaṇṭhipade ‘‘ tādise senāsane anāpucchā gacchantassa pācittiyaṃ natthi , gamikavattavasena pana anāpucchā gacchato vattabhedo hoti , tasmā dukkaṭaṃ āpajjatī ’’ ti , taṃ na gahetabbaṃ .
Pacchimassa ābhogena mutti natthīti tassa pacchato gacchantassa aññassa abhāvato vuttaṃ .
Ekaṃ vā pesetvā āpucchitabban ti ettha gamanacittassa uppannaṭṭhānato anāpucchitvā gacchato dutiyapāduddhāre pācittiyaṃ .
Kiñcāpi mañcaṃ vā pīṭhaṃ vā ajjhokāse nikkhipitvā gacchantassa idha visuṃ āpatti na vuttā , tathāpi akāle ajjhokāse mañcapīṭhāni paññapetvā gacchantassa leḍḍupātātikkame purimasikkhāpadena pācittiyaṃ , parikkhepātikkame iminā dukkaṭanti veditabbaṃ .
‘‘ Maṇḍape vā rukkhamūle vā ’’ ti iminā ajjhokāsopi saṅgahitoyevāti tatthāpi dukkaṭaṃ idha vuttamevāti daṭṭhabbaṃ .
Seyyaṃ pana ajjhokāse santharitvā gacchantassa ubhayenapi dukkaṭameva .
‘‘ Saṅghike vihāre saṅghikaṃyeva seyyaṃ santharitvā pakkamantassa pācittiyaṃ vuttanti ubhosu ekekasmiṃ saṅghike dukkaṭan ’’ ti vadanti .
Sesamettha uttānameva .
Vuttalakkhaṇaseyyā , tassā saṅghikatā , vuttalakkhaṇe vihāre santharaṇaṃ vā santharāpanaṃ vā , apalibuddhatā , āpadāya abhāvo , anapekkhassa disāpakkamanaṃ , upacārasīmātikkamoti imāni panettha satta aṅgāni .
Dutiyasenāsanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .