Issues
Sāratthadīpanī-ṭīkā ( tatiyo bhāgo )
Sāratthadīpanī-ṭīkā ( tatiyo bhāgo )

9. Duṭṭhullārocanasikkhāpadavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

9. Duṭṭhullārocanasikkhāpadavaṇṇanā

78. Navame duṭṭhullasaddatthadassanatthan ti duṭṭhullasaddassa atthadassanatthaṃ .
Atthe hi dassite saddopi ‘‘ ayaṃ etesu atthesu vattatī ’’ ti dassitoyeva hoti .
‘‘ Yaṃ yaṃ duṭṭhullasaddena abhidhīyati , taṃ sabbaṃ dassetuṃ pārājikāni vuttānī ’’ ti ayañhettha adhippāyo .
Tatrāyaṃ vicāraṇāti tatra pāḷiyaṃ ayaṃ vicāraṇā , tatra pāḷiaṭṭhakathāsu vā ayaṃ vicāraṇā .
Tattha bhaveyyāti tattha kassaci vimati evaṃ bhaveyya .
Anupasampannassa duṭṭhullārocane viya dukkaṭena bhavitabbanti āha ‘‘ dukkaṭaṃ āpajjatī ’’ ti .
Akkosantopi dukkaṭaṃ āpajjeyyāti omasavādena dukkaṭaṃ āpajjeyya .
Adhippāyaṃ ajānantenapi aṭṭhakathācariyānaṃ vacaneyeva ṭhātabbanti dīpanatthaṃ ‘‘ aṭṭhakathācariyāva ettha pamāṇan ’’ ti vuttaṃ .
Punapi aṭṭhakathāvacanameva upapattito daḷhaṃ katvā patiṭṭhapento ‘‘ imināpi cetan ’’ tiādimāha .
80.‘‘ Aññatra bhikkhusammutiyā ’’ ti vuttattā sammuti atthīti gahetabbāti āha ‘‘ idha vuttattāyevā ’’ tiādi .
82. Ādito pañca sikkhāpadānīti pāṇātipātādīni pañca sikkhāpadāni .
‘‘ Sesānīti vikālabhojanādīni pañcā ’’ ti vadanti .
Keci panaM3.14 ‘‘ ādito paṭṭhāya pañca sikkhāpadānīti sukkavissaṭṭhiādīni pañcā ’’ ti vadanti , taṃ na gahetabbaṃ .
Pāṇātipātādīni hi daseva sikkhāpadāni sāmaṇerānaṃ paññattāni .
Vuttañhetaṃ –
‘‘ AthaV3.13 kho sāmaṇerānaṃ etadahosi ‘ kati nu kho amhākaṃ sikkhāpadāni , kattha ca amhehi sikkhitabban ’ ti ?
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
Anujānāmi , bhikkhave , sāmaṇerānaṃ dasa sikkhāpadāni , tesu ca sāmaṇerehi sikkhituṃ , pāṇātipātā veramaṇī adinnādānā veramaṇī ’’ tiādi ( mahāva .106).
Tesaṃ paññattesuyeva sikkhāpadesu duṭṭhullāduṭṭhullavicāraṇā kātabbā , na ca sukkavissaṭṭhiādīni visuṃ tesaṃ paññattāni atthīti .
Atha bhikkhuno duṭṭhullasaṅkhātāni sukkavissaṭṭhiādīni anupasampannassa kiṃ nāma hontīti āha ‘‘ sukkavissaṭṭhi … pe … ajjhācāro nāmāti vuttan ’’ ti .
Imināpi cetaṃ siddhaṃ ‘‘ anupasampannassa sukkavissaṭṭhiādi duṭṭhullaṃ nāma na hotī ’’ ti .
Ajjhācāro nāmāti hi vadanto anupasampannassa sukkavissaṭṭhiādi kevalaṃ ajjhācāro nāma hoti , na pana duṭṭhullo nāma ajjhācāroti dīpeti .
‘‘ Ajjhācāro nāmāti ca aṭṭhakathāyaṃ vuttattā akattabbarūpattā ca anupasampannassa sukkavissaṭṭhiādīni daṇḍakammavatthupakkhaṃ bhajanti , tāni ca aññassa anupasampannassa avaṇṇakāmatāya ārocento bhikkhu dukkaṭaṃ āpajjatī ’’ ti vadanti .
Idha pana anupasampanna ggahaṇena sāmaṇerasāmaṇerīsikkhamānānaṃ gahaṇaṃ veditabbaṃ .
Sesamettha uttānameva .
Antimavatthuṃ anajjhāpannassa bhikkhuno savatthuko saṅghādiseso , anupasampannassa ārocanaṃ , bhikkhusammutiyā abhāvoti imāni panettha tīṇi aṅgāni .
Duṭṭhullārocanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .