1. Parimaṇḍalavaggavaṇṇanā
Sekhiyesu
M3.104V3.95 sikkhitasikkhenāti catūhi maggehi tisso sikkhā sikkhitvā ṭhitena , sabbaso pariniṭṭhitakiccenāti vuttaṃ hoti .Tādināti aṭṭhahi lokadhammehi akampiyaṭṭhena tādinā .
576. Sikkhā karaṇīyāti ‘‘ evaṃ nivāsessāmī ’’ ti ārāmepi antaragharepi sabbattha sikkhā kattabbā .
Ettha ca yasmā vattakkhandhake vuttavattānipi sikkhitabbattā sekhiyāneva honti , tasmā pārājikādīsu viya paricchedo na kato , cārittanayadassanatthañca ‘‘ yo pana bhikkhu olambento nivāseyya , dukkaṭan ’’ ti evaṃ āpattināmena avatvā ‘‘ sikkhā karaṇīyā ’’ ti evaṃ sabbasikkhāpadesu pāḷi āropitā .
Padabhājane pana ‘‘ āpatti dukkaṭassā ’’ ti vuttattā sabbattha anādariyakaraṇe dukkaṭaṃ veditabbaṃ .
Vuttan ti mahāaṭṭhakathāyaṃ vuttaṃ .
Yasmā aṭṭhaṅgulamattaṃ otāretvā nivatthameva nisinnassa caturaṅgulamattaṃ hoti , tasmā ubhopete aṭṭhakathāvādā ekaparicchedā .
Te sabbeti nivāsanadosā .
Taṃ panāti taṃ anādariyaṃ .
Kiñcāpi kurundivādaṃ pacchā vadantena ‘‘ parimaṇḍalaṃ nivāsetuṃ ajānantassa anāpattī ’’ ti ayamattho patiṭṭhāpito , tathāpi nivāsanavattaṃ sādhukaṃ uggahetabbameva .
Sañcicca anuggaṇhantassa anādariyaṃ siyā .
Teneva mātikāṭṭhakathāyaṃ ( kaṅkhā . aṭṭha . parimaṇḍalasikkhāpadavaṇṇanā ) vuttaṃ ‘‘ ajānantassāti parimaṇḍalaṃ nivāsetuṃ ajānantassa anāpatti , apica nivāsanavattaṃ uggahetabban ’’ ti .
Sacittakan ti vatthuvijānanacittena paṇṇattivijānanacittena ca sacittakaṃ ‘‘ anādariyaṃ paṭiccā ’’ ti vuttattā .
‘‘ Pāṇātipātādi viya nivāsanadoso lokagarahito na hotīti paṇṇattivajjan ’’ ti
V3.96 phussadevatthero āha .Upatissatthero pana ‘‘ yasmā anādariyavaseneva āpajjitabbattā kevalaṃ akusalameva , tañca pakatiyā vajjaṃ , sañcicca vītikkamanañca
M3.105 domanassitasseva hoti , tasmā lokavajjaṃ akusalacittaṃ dukkhavedanan ’’ ti āha .Anādariyaṃ , anāpattikāraṇābhāvo , aparimaṇḍalanivāsananti imāni panettha tīṇi aṅgāni .
Yathā cettha , evaṃ sabbattha purimāni dve tattha tattha vuttapaṭipakkhakaraṇañcāti tīṇiyeva honti .
577. Dutiyādīsu anekappakāraṃ gihipārutan ti setapaṭapārutaṃ paribbājakapārutaṃ ekasāṭakapārutantiādi anekappabhedaṃ gihipārutaṃ .
Tassattho khandhakeyeva āvi bhavissati .
Vihārepīti buddhupaṭṭhānādikālaṃ sandhāya vuttaṃ .
578.‘‘ Suppaṭicchanno ’’ ti vuttattā ‘‘ sasīsaṃ pāruto sabbathā suppaṭicchannattā suppaṭicchanno nāma hotī ’’ ti yassa siyā , taṃ sandhāyāha ‘‘ na sasīsaṃ pārutenā ’’ tiādi .
582. Ekasmiṃ pana ṭhāne ṭhatvāti ettha ‘‘ gacchantopi parissayābhāvaṃ oloketuṃ labhatiyeva , tathā gāme pūjan ’’ ti tīsupi gaṇṭhipadesu vuttaṃ .
Parimaṇḍalavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .