Issues
Sāratthadīpanī-ṭīkā ( tatiyo bhāgo )
Sāratthadīpanī-ṭīkā ( tatiyo bhāgo )

8. Bhūtārocanasikkhāpadavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

8. Bhūtārocanasikkhāpadavaṇṇanā

77. Aṭṭhame antarāti parinibbānasamayato aññasmiṃ kāle .
Atikaḍḍhiyamānenāti ‘‘ vadatha , bhante , kiṃ tumhehi adhigatan ’’ ti evaṃ nippīḷiyamānena .
Anatikaḍḍhiyamānenapi pucchite vā apucchite vā tathārūpe kāraṇe sati ārocetuṃ vaṭṭatiyeva .
Teneva aññatarena daharabhikkhunā upavadito aññataro thero ‘‘ āvuso , uparimaggatthāya vāyāmaṃ mā akāsi , khīṇāsavo tayā upavadito ’’ ti āha .
Therena ca ‘‘ atthi te , āvuso , imasmiṃ sāsane patiṭṭhā ’’ ti vutto daharabhikkhu ‘‘ āma , bhante , sotāpanno ahan ’’ ti avoca .
‘‘ Kārako ayan ’’ ti ñatvāpi paṭipattiyā amoghabhāvadassanena samuttejanāya sampahaṃsanāya ca ariyā attānaṃ pakāsentiyeva .
Sutapariyattisīlaguṇan ti sutaguṇaṃ pariyattiguṇaṃ sīlaguṇañca .
Ummattakassa idha avacane kāraṇaṃ vadantena khittacittavedanaṭṭānampi avacane kāraṇaṃ vuttamevāti daṭṭhabbaṃ .
Iti -saddena vā ādiatthena khittacittavedanaṭṭe saṅgaṇhāti .
Teneva vadati ‘‘ cittakkhepassa vā abhāvā ’’ ti .
Diṭṭhisampannānan ti maggaphaladiṭṭhiyā samannāgatānaṃ .
Ariyānameva hi ummattakādibhāvo natthi .
Jhānalābhino pana tasmiṃ sati jhānā parihāyanti , tasmā tesaṃ abhūtārocanapaccayā anāpatti vattabbā , na bhūtārocanapaccayā .
Tenevāha ‘‘ bhūtārocanapaccayā anāpatti na vattabbā ’’ ti .
Pubbe avuttehīti catutthapārājike avuttehi .
Idañca sikkhāpadaṃ paṇṇattiajānanavasena acittakasamuṭṭhānaṃV3.12 hoti .
Ariyā cettha paṇṇattiṃ jānantāM3.13 vītikkamaṃ na karonti , puthujjanā pana paṇṇattiṃ jānitvāpi vītikkamaṃ karonti , te ca satthuno āṇāvītikkamacetanāya balavaakusalabhāvato jhānā parihāyantīti daṭṭhabbaṃ , ukkaṭṭhaparicchedena ariyapuggale eva sandhāya ‘‘ kusalābyākatacittehi dvicittan ’’ ti vuttaṃ .
Paṇṇattiṃ ajānantā pana jhānalābhī puthujjanā vatthumhi lobhavasena akusalacittenapi na ārocentīti natthi .
Idha dukkhavedanāya abhāvato ‘‘ dvivedanan ’’ ti imassa anurūpaṃ katvā dvicittan ti idaṃ vuttanti evaṃ vā ettha adhippāyo gahetabbo .
Sesaṃ uttānameva .
Uttarimanussadhammassa bhūtatā , anupasampannassa ārocanaṃ , taṅkhaṇavijānanā , anaññappadesoti imāni panettha cattāri aṅgāni .
Bhūtārocanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .