1. Antepurasikkhāpadavaṇṇanā
497-499.
Rājavaggassa paṭhamasikkhāpade aṭṭhakathāyaṃ sabbaṃ uttānatthameva .
Pāḷiyaṃ pana ayamanuttānapadattho .
Kataṃ vā karissanti vāti methunavītikkamanaṃ kataṃ vā karissanti vā .
Imesan ti padaṃ vibhattivipariṇāmaṃ katvā ubhayattha yojetabbaṃ ‘‘ imehi kataṃ ime karissantī ’’ ti .
Ratanan ti maṇiratanādīsu yaṃkiñci .
Ubhatoti dvīhi pakkhehi .
‘‘ Ubhato sujāto ’’ ti ettake vutte yehi kehici dvīhi bhāgehi sujātatā viññāyeyya , sujāta -saddo ca ‘‘ sujāto cārudassano ’’ tiādīsu ārohasampattipariyāyoti jātivaseneva sujātataṃ vibhāvetuṃ ‘‘ mātito ca pitito cā ’’ ti vuttaṃ .
Anorasaputtavasenapi loke mātupitusamaññā dissati , idha pana sā orasaputtavaseneva icchitāti dassetuṃ ‘‘ saṃsuddhagahaṇiko ’’ ti vuttaṃ .
Gabbhaṃ gaṇhāti dhāretīti gahaṇī , gabbhāsayasaññito mātukucchippadeso .
Saṃsuddhā gahaṇī assāti saṃsuddhagahaṇiko , saṃsuddhā tassa mātukucchīti vuttaṃ hoti .
‘‘ Samavepākiniyā gahaṇiyā ’’ ti
V3.88 ettha pana yathābhuttassa āhārassa vipācanavasena gaṇhanato achaḍḍanato kammajatejodhātu ‘‘ gahaṇī ’’ ti vuccati .Yāva
M3.97 sattamā pitāmahayugāti ettha pitu pitā pitāmaho , pitāmahassa yugaṃ pitāmahayugaṃ .‘‘ Yugan ’’ ti āyuppamāṇaṃ vuccati .
Abhilāpamattameva cetaṃ , atthato pana pitāmahoyeva pitāmahayugaṃ .
Pitā ca mātā ca pitaro , pitūnaṃ pitaro pitāmahā , tesaṃ yugo pitāmahayugo , tasmā yāva sattamā pitāmahayugā , pitāmahadvandāti evamettha attho daṭṭhabbo .
Evañhi pitāmahaggahaṇeneva mātāmahopi gahito hoti .
Yuga -saddo cettha ekasesena daṭṭhabbo yugo ca yugo ca yugoti .
Evañhi tattha tattha dvandaṃ gahitameva hoti , tasmā tato uddhaṃ sabbepi pubbapurisā pitāmahayugaggahaṇeneva gahitā .
Evaṃ yāva sattamo pitāmahayugo , tāva saṃsuddhagahaṇiko .
Akkhittoti ‘‘ apanetha etaṃ , kiṃ iminā ’’ ti evaṃ akkhitto anavakkhitto .
Anupakuṭṭhoti na upakuṭṭho , na akkosaṃ vā nindaṃ vā pattapubbo .
Kena kāraṇenāti āha ‘‘ jātivādenā ’’ ti .
Ettha ca ‘‘ ubhato … pe … pitāmahayugā ’’ ti etena tassa yonidosābhāvo dassito saṃsuddhagahaṇikabhāvakittanato ,‘‘ akkhitto ’’ ti iminā kiriyāparādhābhāvo .
Kiriyāparādhena hi sattā khepaṃ pāpuṇanti .
‘‘ Anupakuṭṭho ’’ ti iminā ayuttasaṃsaggābhāvo .
Ayuttasaṃsaggañhi paṭicca sattā akkosaṃ labhanti .
Sesamettha uttānameva .
Khattiyatā , abhisittatā , ubhinnampi sayanigharato anikkhantatā , appaṭisaṃviditatā , indakhīlātikkamoti imāni panettha pañca aṅgāni .
Antepurasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .