Issues
Sāratthadīpanī-ṭīkā ( tatiyo bhāgo )
Sāratthadīpanī-ṭīkā ( tatiyo bhāgo )

9. Paṇītabhojanasikkhāpadavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

9. Paṇītabhojanasikkhāpadavaṇṇanā

257-259.
Navame paṇītasaṃsaṭṭhāni bhojanāni paṇītabhojanāni .
Yathā hi ājaññayutto ratho ‘‘ ājaññaratho ’’ ti vuccati , evamidhāpi paṇītasaṃsaṭṭhāni sattadhaññanibbattāni bhojanāni ‘‘ paṇītabhojanānī ’’ ti vuttāni .
Yehi pana paṇītehi saṃsaṭṭhāni , tāni ‘‘ paṇītabhojanānī ’’ ti vuccanti , tesaṃ pabhedadassanatthaṃ ‘‘ seyyathidaṃ , sappi navanītan ’’ tiādi pāḷiyaṃ vuttaṃ .
‘‘ Yesaṃ maṃsaṃ kappatī ’’ ti idañca pācittiyavatthuparicchedadassanatthaṃ vuttaṃ , na pana kappiyavatthuparicchedadassanatthaṃ .
Na hi akappiyamaṃsasattānaṃ sappiādīni na kappanti .
Ekañhi manussavasātelaṃ ṭhapetvā sabbesaṃ khīrasappinavanītavasātelesu akappiyaṃ nāma natthi .
Sappibhattan ti ettha kiñcāpi sappisaṃsaṭṭhaṃ bhattaṃ sappibhattaṃ , sappi ca bhattañca sappibhattantipi viññāyati , aṭṭhakathāsu pana ‘‘ sālibhattaṃ viya sappibhattaṃ nāma natthī ’’ ti kāraṇaṃ vatvā dukkaṭassevaV3.62 daḷhataraṃM3.69 katvā vuttattā na sakkā aññaṃ vattuṃ .
Aṭṭhakathācariyā eva hi īdisesu ṭhānesu pamāṇaṃ .
Mūlan ti kappiyabhaṇḍaṃ sandhāya vuttaṃ .
Anāpattīti visaṅketattā sabbāhiyeva āpattīhi anāpatti .
Keci pana ‘‘ pācittiyeneva anāpatti vuttā , sūpodanaviññattidukkaṭaṃ pana hotiyevā ’’ ti vadanti , taṃ na gahetabbaṃ .
Kappiyasappinā akappiyasappināti ca idaṃ kappiyākappiyamaṃsānaṃ vasena vuttaṃ , tasmā kappiyamaṃsasappinā akappiyamaṃsasappināti evamettha attho gahetabbo .
Nānāvatthukānīti sappinavanītādīnaṃ vasena vuttaṃ .
261. Mahānāmasikkhāpadena kāretabboti ettha –
‘‘ Agilānena bhikkhunā catumāsapaccayapavāraṇā sāditabbā aññatra punapavāraṇāya aññatra niccapavāraṇāya , tato ce uttari sādiyeyya , pācittiyan ’’ ti ( pāci .306)–
Idaṃ mahānāmasikkhāpadaṃ nāma .
Iminā ca sikkhāpadena saṅghavasena gilānapaccayapavāraṇāya pavāritaṭṭhāne sace tattha rattīhi vā bhesajjehi vā paricchedo kato hoti , ettakāyeva rattiyo ettakāni vā bhesajjāni viññāpetabbānīti .
Atha tato rattipariyantato vā bhesajjapariyantato vā uttari na bhesajjakaraṇīyena vā bhesajjaṃ aññabhesajjakaraṇīyena vā aññaṃ bhesajjaṃ viññāpentassa pācittiyaṃ vuttaṃ .
Tasmā agilāno gilānasaññī hutvā pañca bhesajjāni viññāpento na bhesajjakaraṇīyena bhesajjaṃ viññāpento nāma hotīti ‘‘ mahānāmasikkhāpadena kāretabbo ’’ ti vuttaṃ .
Etāni pāṭidesanīyavatthūnīti pāḷiyaṃ āgatasappiādīni sandhāya vuttaṃ .
Pāḷiyaṃ anāgatāni pana akappiyasappiādīni bhikkhunīnampi dukkaṭavatthūnīti veditabbaṃ .
Sūpodanaviññattiyan ti bhikkhūnaṃ pācittiyavatthūni bhikkhunīnaṃ pāṭidesanīyavatthūni ca ṭhapetvā avasesaviññattiṃ sandhāya vuttaṃ .
Sesamettha uttānameva .
Paṇītabhojanatā , agilānatā , akataviññattiyā paṭilābho , ajjhoharaṇanti imāni panettha cattāri aṅgāni .
Paṇītabhojanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .