2. Aññavādakasikkhāpadavaṇṇanā
94-98.
Dutiye aññaṃ vacanan ti yaṃ codakena cuditakassa dosavibhāvanavacanaṃ vuttaṃ , taṃ tato aññeneva vacanena paṭicarati .
Atha vā aññenaññaṃ paṭicaratīti aññena kāraṇena aññaṃ kāraṇaṃ paṭicaratīti evamettha attho veditabbo , yaṃ codakena cuditakassa dosavibhāvanakāraṇaṃ vuttaṃ , tato aññena codanāya amūlakabhāvadīpakena kāraṇena paṭicaratīti vuttaṃ hoti .
Paṭicaratīti ca paṭicchādanavasena carati , pavattatīti attho .
Paṭicchādanattho eva vā carati -saddo anekatthattā dhātūnaṃ .
Tenāha ‘‘ paṭicchādetī ’’ ti .
Ko āpannotiādinā pāḷiyaṃ codanaṃ avissajjetvā vikkhepāpajjanavasena aññena aññaṃ paṭicaraṇaṃ dassitaṃ .
Aparampi pana codanaṃ vissajjetvā bahiddhā kathāapanāmavasena pavattaṃ pāḷimuttakaṃ aññenaññaṃ paṭicaraṇaṃ veditabbaṃ .
‘‘ Itthannāmaṃ āpattiṃ āpannosī ’’ ti puṭṭho ‘‘ pāṭaliputtaṃ gatomhī ’’ ti vatvā puna ‘‘ na tava pāṭaliputtagamanaṃ pucchāma , āpattiṃ pucchāmā ’’ ti vutte ‘‘ tato rājagahaṃ gatomhī ’’ ti vatvā ‘‘ rājagahaṃ vā yāhi brāhmaṇagahaṃ vā , āpattiṃ āpannosī ’’ ti vutte ‘‘ tattha me sūkaramaṃsaṃ laddhan ’’ tiādīni vatvāva kathaṃ bahiddhā vikkhipantopi hi ‘‘ aññenaññaṃ paṭicarati ’’ cceva saṅkhaṃ gacchati .
Yadetaṃ aññena aññaṃ paṭicaraṇavasena pavattavacanaṃ , tadeva pucchitamatthaṃ ṭhapetvā aññaṃ vadatīti aññavādakan ti āha ‘‘ aññenaññaṃ paṭicaraṇassetaṃ nāman ’’ ti .
Tuṇhībhūtassetaṃ nāman ti tuṇhībhāvassetaṃ nāmaṃ , ayameva vā pāṭho .
Aññavādakaṃ āropetūti aññavādakakammaṃ āropetu , aññavādakattaṃ
M3.24 vā idāni kariyamānena kammena āropetūti attho .Vihesakaṃ āropetūti etthāpi vihesakakammaṃ vihesakabhāvaṃ vā āropetūti evamattho daṭṭhabbo .
Anāropite aññavādake vuttadukkaṭaṃ pāḷiyaṃ āgataaññenaññaṃpaṭicaraṇavasena yujjati
V3.22 .Aṭṭhakathāyaṃ āgatena pana pāḷimuttakaaññenaññaṃpaṭicaraṇavasena anāropite aññavādake musāvādena pācittiyaṃ , āropite imināva pācittiyanti veditabbaṃ .
Keci pana ‘‘ āropite aññavādake musāvādena iminā ca pācittiyadvayaṃ hotī ’’ ti vadanti , taṃ vīmaṃsitvā gahetabbaṃ .
Yā sā ādikammikassa anāpatti vuttā , sāpi pāḷiyaṃ āgataaññenaññaṃpaṭicaraṇavasena vuttāti daṭṭhabbā , iminā sikkhāpadena anāpattidassanatthaṃ vā .
Sesaṃ uttānameva .
Dhammakammena āropitatā , āpattiyā vā vatthunā vā anuyuñjiyamānatā , chādetukāmatāya aññenaññaṃ paṭicaraṇaṃ vā tuṇhībhāvo vāti imāni panettha tīṇi aṅgāni .
Aññavādakasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .