3. Paramparabhojanasikkhāpadavaṇṇanā
221. Tatiye
V3.51 kulapaṭipāṭiyā abbocchinnaṃ katvā nirantaraṃ diyyamānattā ‘‘ bhattapaṭipāṭi aṭṭhitā hotī ’’ ti pāḷiyaṃ vuttaṃ , antarā aṭṭhatvā nirantaraṃ pavattāti vuttaṃ hoti .Upacāravasenāti vohāravasena .
Na hi so badaramattameva deti , upacāravasena pana evaṃ vadati .
Badaracuṇṇasakkharādīhi payojitaṃ ‘‘ badarasāḷavan ’’ ti vuccati .
226. Vikappanāvaseneva taṃ bhattaṃ asantaṃ nāma hotīti anupaññattivasena vikappanaṃ aṭṭhapetvā yathāpaññattaṃ sikkhāpadameva ṭhapitaṃ .
Parivāre pana vikappanāya anujānanampi anupaññattisamānanti katvā ‘‘ catasso anupaññattiyo ’’ ti vuttaṃ .
Mahāpaccariādīsu vuttanayaṃ pacchā vadanto pāḷiyā saṃsandanato parammukhāvikappanameva patiṭṭhāpesi .
Keci pana ‘‘ tadā attano santike ṭhapetvā bhagavantaṃ aññassa abhāvato thero sammukhāvikappanaṃ nākāsi , bhagavatā ca visuṃ sammukhāvikappanā na vuttā , tathāpi sammukhāvikappanāpi vaṭṭatī ’’ ti vadanti .
Teneva mātikā aṭṭhakathāyampi ( kaṅkhā . aṭṭha . paramparabhojanasikkhāpadavaṇṇanā )‘‘ yo bhikkhu pañcasu sahadhammikesu aññatarassa ‘ mayhaṃ bhattapaccāsaṃ tuyhaṃ dammī ’ ti vā ‘ vikappemī ’ ti vā evaṃ sammukhā vā ‘ itthannāmassa dammī ’ ti
M3.57 vā ‘ vikappemī ’ ti vā evaṃ parammukhā vā paṭhamanimantanaṃ avikappetvā pacchā nimantitakule laddhabhikkhato ekasitthampi ajjhoharati , pācittiyan ’’ ti vuttaṃ . 229. Pañcahi bhojanehi nimantitassa yena yena paṭhamaṃ nimantito , tassa tassa bhojanato uppaṭipāṭiyā avikappetvā vā parassa parassa bhojanaṃ paramparabhojanan ti āha ‘‘ sace pana mūlanimantanaṃ heṭṭhā hoti , pacchimaṃ pacchimaṃ upari , taṃ uparito paṭṭhāya bhuñjantassa āpattī ’’ ti .
Hatthaṃ anto pavesetvā sabbaheṭṭhimaṃ gaṇhantassa majjhe ṭhitampi antohatthagataṃ hotīti āha ‘‘ hatthaṃ pana … pe … yathā tathā vā bhuñjantassa anāpattī ’’ ti .
Khīrassa rasassa ca bhattena amissaṃ hutvā upari ṭhitattā ‘‘ khīraṃ vā rasaṃ vā pivato anāpattī ’’ ti vuttaṃ .
Mahāupāsakoti gehasāmiko .
‘‘ Mahāaṭṭhakathāyaṃ ‘ āpattī ’ ti vacanena kurundiyaṃ ‘ vaṭṭatī ’ ti vacanaṃ viruddhaṃ viya dissati , dvinnampi adhippāyo mahāpaccariyaṃ vibhāvito ’’ ti mahāgaṇṭhipadesu vuttaṃ .
Sabbe nimantentīti akappiyanimantanena nimantenti .
‘‘ Paramparabhojanaṃ nāma
V3.52 pañcannaṃ bhojanānaṃ aññatarena bhojanena nimantito , taṃ ṭhapetvā aññaṃ pañcannaṃ bhojanānaṃ aññataraṃ bhojanaṃ bhuñjati , etaṃ paramparabhojanaṃ nāmā ’’ ti vuttattā satipi bhikkhācariyāya paṭhamaṃ laddhabhāve ‘‘ piṇḍāya caritvā laddhabhattaṃ bhuñjati , āpattī ’’ ti vuttaṃ .Avikappavasena ‘‘ vacīkamman ’’ ti vuttaṃ .
Sesamettha uttānameva .
Paramparabhojanatā , samayābhāvo , ajjhoharaṇanti imāni panettha tīṇi aṅgāni .
Paramparabhojanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .