Pañcacattālīsatima pariccheda
1.
Rañño tassaccaye rājā , māṇavammo ahosi so ;
Kiṃ gotto kassa putto ca , kathaṃ rajjamapāpuṇi .
2.
Mahāsammatavaṃsamhi , jāto jātiguṇāvaho ;
Putto kassapanāmassa , thūpārāmassa bhedino .
3.
Dhītā malayarājassa , saṅghanāmassa rājino ;
Taṃ labhitvā vasaṃ dese , uttare līnavuttiko .
4.
Hatthadāṭhanarindena , tasmiṃ attheva dhārite ;
Jambudīpamupāgamma , narasīhaṃ mahīpati .
5.
Gantvā vatvā
M0.292 sakaṃ nāmaṃ , sevituṃ tamupakkami ;Ārādhesi ca sabbehi , payogehi narādhīpaṃ .
6.
Viditvā tassa sohajjaṃ , netvā bhariyamattano ;
Vāsaṃ tattheva kappesi , sevamāno divānisaṃ .
7.
Sopi ārādhito tena , kaṇḍuveṭṭhi naruttamo ;
Sabbaṃ nentova taṃ rajjaṃ , mahābhogamadāpayi .
8.
Tena saṃvāsamanvāya , bhariyā saṅghanāmikā ;
Catasso dhītaro putte , cattāropi vijāyatha .
9.
Athekadivasaṃ rājā , hatthikkhandhavaraṃ gato ;
Sañcaranto yathākāmaṃ , māṇavammena ekato .
10.
Nāḷikeraṃ pivitvāna , tatraṭṭhova pipāsito ;
Māṇavammassa pādāsi , maññanto aññameva taṃ .
11.
So taṃ gahetvā cintesi , sakhaṃ pesa narādhipo ;
Ucchiṭṭhaṃ nāma kiṃ hoti , sattānaṃ paramatthato .
12.
Tasmā yuttaṃ mayāpātu-mīti cintiya taṃ pivi ;
Evaṃ honti mahussāhā , detukāmāhi buddhino .
13.
Rājāpi disvā taṃ bhīto , tassapī tāva sesakaṃ ;
Sayaṃ pivi tathāhoti , kammaṃ puññavataṃ sadā .
14.
Ṭhapesi sakaveseva , tato paṭṭhāya attano ;
Bhojane sayane ceva , parihāre ca vāhane .
15.
Evaṃ tesu vasantesu , yuddhatthāyamupakkami ;
Vallabho narasīhena , narasīho vicintayi .
16.
Ayaṃ kho mama sevāya , rajjaṃ vaṃsa gataṃ sakaṃ ;
Labhissāmīti seveti , rattiṃ diva matandito .
17.
Sace sopi mayā gantvā , yujjhanto maraṇaṃ gato ;
Takkitaṃ tassa mayhañca , sabbaṃ tamaphalaṃ bhave .
18.
Evaṃ cintiyataṃ rājā , nivattetvā sake pure ;
Sayaṃ vallabharājena , kātuṃ saṅgāmamārasi .
19.
Māṇavammopi cintesi , sace ’ yaṃ mayi jīviti ;
Rājā mīyati yuddhamhi , kiṃ phalaṃ mama jīvite .
20.
Vissāso
M0.293 dukkato tena , bhavissati tathāsati ;Saṅgahesi kimatthaṃ maṃ , samānattena attano .
21.
Tasmā yuttaṃ mayā gantuṃ , sahasaṅgāma maṇḍalaṃ ;
Sukhañhi saddhiṃ tenettha , jīvitaṃ maraṇaṃpi vā .
22.
Evaṃ cintiya sannaddha-balo hatthivaraṃ gato ;
Gantvā dassesi attānaṃ , so taṃ saṅgāma maṇḍale .
23.
Narasīhova taṃ disvā , haṭṭhatuṭṭho samuggiri ;
Saho santhavametasmiṃ , kattabbaṃ me kataṃ iti .
24.
Tato mānassa senā ca , senā cevassarājino ;
Senaṃ vallabharājassa , viddhaṃsesi samāgatā .
25.
Māṇavammopi dassesi , tahiṃ surattamattano ;
Parakkamanto devānaṃ , raṇe nārāyaṇo viya .
26.
Narasītopi santuṭṭho , māṇavammassa vikkame ;
Āliṅgatvā sinehena , tvaṃ kho me jayado iti .
27.
Attano puramāgamma , katvā vijayamaṅgalaṃ ;
Māṇavammassa senāya , kattabbaṃ sabbamācari .
28.
Athevaṃ cintayi rājā , kattabbaṃ me sahāyako ;
Attanā ’ kāsi sabbañca , anaṇo so mamajjato .
29.
Iṇaṃ mamāpi sodhemi , katvā kattabbamattanā ;
Kattaññū katavedīhi , purisā ’ tīvadullabhā .
30.
Amacce sannipātetvā , idaṃ vacanamabravi ;
Sahāyassa mametassa , kamme tumhepi sakkhino .
31.
Mayāpi tassa kattabbaṃ , kammaṃ sādhu sukhāvahaṃ ;
Upakāro hi sādhūnaṃ , dhammo pubbopakārino .
32.
Evaṃ vutte amaccā te , paccāhaṃsu mahīpati ;
Yaṃ yamicchati devohi , taṃ taṃ ruccati no iti .
33.
Atha so māṇavammassa , senaṃ datvā savāhanaṃ ;
Sabbopakaraṇañceva , sabbakammakarepi ca .
34.
Gacchāti vatvā taṃ yantaṃ , sahasenāyapekkhiya ;
Paridevittha bhūmindo , vippavutthaṃ ’ va puttakaṃ .
35.
Māṇavammopi
M0.294 āruyha , nāvāyo jaladhītaṭe ;Na cireneva āgamma , samattikkamma vegasā .
36.
Saha senāya maddantho , laṅkādīpamupavisī ;
Taṃ sutvāna palāyittha , rājā dāṭhopatissako .
37.
Māṇavammo puraṃ gantvā , ahutvāva narādhipo ;
Palātamanubandhittha , padānupadamugato .
38.
Tadā sā damiḷi senā , assosi kira sāmiko ;
Mahārogā ’ bhibhūtoti , sutvā taṃ sā apakkami .
39.
Sutvā dāṭhopatisso taṃ , samādāya mahābalaṃ ;
Māṇavammaṃ upāgamma , kātumārabhi saṃyudhaṃ .
40.
Māṇavammo ca cintesi , sabbā senā gatā mama ;
Mate mayi samijjheyya , verino me manorathaṃ .
41.
Jambudīpaṃva tasmā ’ haṃ , gantvā ’ dāsa balaṃ tato ;
Puna rajjaṃ gahessaṃti , tasmā evamakāsi so .
42.
Gantvā puna ’ pi disvāna , sahāyaṃ narasīhakaṃ ;
Ārādhahanto nipuṇaṃ , sakkaccaṃ tamupaṭṭhahi .
43.
Yāva rājacatukkaṃso , māṇāmmo tahiṃ vasi ;
Narasīho ’ tha cintesi , mānatthaddho yasodhano .
44.
Rajjatthaṃ me sahā yo maṃ , sevantoyeva addhago ;
Vuddho hessati taṃ passaṃ , kathaṃ rajjaṃ karomahaṃ .
45.
Imasmiṃ pana vārasmiṃ , pesayitvā balaṃ mama ;
Rajjaṃ taṃ na gahessāmi , ko attho jīvitena me .
46.
Evaṃ cintiya so senaṃ , sannipātiya attano ;
Sannāhetvā yathā yogaṃ , dāpetvāna yathāruciṃ .
47.
Sayameva tamādāya , samuddataṭamāgato ;
Nāvāyo cittarūpāyo , kārayitvā thirā bahū .
48.
Amacce āha ‘‘ etena , saddhiṃ gacchatha bho ’’ iti ;
Nāvaṃ ārohituṃ sabbe , na icchiṃsu tadā janā .
49.
Tadā sīho vicintetvā , sayaṃ hutvā tirohito ;
Attano parihāraṃ so , rājalakkhaṇasammataṃ .
50.
Sabbaṃ
M0.295 tasseva datvāna , alaṅkārampi attano ;Āropetvāna taṃ nāvaṃ , gaccha ṭhatvāna sāgare .
51.
Imaṃ bheriṃca vādehi , koṭṭhanāmanti yojayī ;
So ’ pi sabbaṃ tathākāsi , rājāno agamā iti .
52.
Āruhiṃsu janā nāvaṃ , ekaṃ katvā narādhipaṃ ;
So taṃ senaṅgamādāya , māṇo gantuṃ samārabhi .
53.
Kevalo ’ pi samuddo so , ahobhi nagarūpamo ;
Atha so paṭṭanaṃ patvā , otaritvā savāhano .
54.
Vissāmetvā balaṃ tattha , vasaṃ katipaye dine ;
Uttaraṃ desamādāya , katvā hatthagataṃ janaṃ .
55.
Akkhobbhiya mahāseno , nagaraṃ gantumārabhi ;
Potthakuṭṭhopi taṃ sutvā , paccuggañchi mahābalo .
56.
Saṃgacchiṃsu ubho senā , bhinnavelā ’ va sāgarā ;
Māṇavammo tato hatthi-māruyha gahitāyudho .
57.
Potthakuṭṭhañca rājānaṃ , dvedhā katvā palāpayi ;
Hatthadāṭhaṃ palāyantaṃ , disvā janapadā narā .
58.
Sīsamassa gahetvāna , māṇavammassa dassayuṃ ;
Potthakuṭṭhopalāyitvā , merukandaramāgami .
59.
Tato taṃ sāmiko disvā , sahāyo me ayaṃciraṃ ;
Tasmā na sakkā caḍḍetuṃ , āpade saraṇāgataṃ .
60.
Sāmino ca sahāyassa , niddosohaṃ kathaṃ bhave ;
Iti cintiya pūvaṃ so , savisaṃ khādiyā ’ mari .
61.
Kuṭṭhakopi ca teneva , khāditvā pūvakaṃ mato ;
Māṇavammassa tassevaṃ , dīpo āsi akaṇṭako .
62.
Māṇavammo tato dīpe , chattaṃ ussāpayi tadā ;
Vārento viya teneva , dukkhaṃ dīpe janassa so .
63.
Puññakammāni so ’ kāsi , anagghāni bahūni ca ;
Samattho kohi taṃ sabbaṃ , vattuṃ paṭipadaṃ naro .
64.
Kappagāmavhayañceva , tathā sepaṇṇināmakaṃ ;
Padhānarakkhe ca siriṃ , sirīsaṅghādi bodhike .
65.
Pāsādaṃ
M0.296 sova kāresi , pasādāvahamuttamo ;Chādesi lohapāsādaṃ , thūpārāmagharaṃ tathā .
66.
Thūpārāme ca pāsādaṃ katvā ’ dā paṃsukūlinaṃ ;
Jiṇṇakaṃ paṭisaṅkhāsi chattaṃ cetiyamuddhani ;
Bahavo jiṇṇakāvāse tattheva paṭisaṅkhari .
[ Ettha māṇavammassa rajjakathāya ūnatā dissati . Ito paṭṭhāya aggabodhissa rajjapaṭibaddhā kathā vira khāyati .]