Dvirājakonāma
1.
Tato
M0.330 rajje patiṭṭhāya , kassapo dakkhiṇaṃ disaṃ ;Adā kassapanāmassa , yuvarājassa dhīmato .
2.
Aggābhisekaṃ dāpesi , yuvarājassa dhītuyā ;
Rājakaññāya tissāya , bhariyāye ’ va attano .
3.
Yācakānañca sippīnaṃ , āgatānaṃ tato tato ;
Dānaṃ daṇḍissaraṃ nāma , sadā dāpesi bhūpati .
4.
Ādipādo mahindo so ,
Vasanto rohaṇe tadā ;
Gahetuṃ rājinoraṭṭha-
Mādāya balamāgato .
5.
Taṃ sutvā kupito rājā , balaṃ pesesi attano ;
Yujjhitvā taṃ parājesi , mahindo so mahābhaṭo .
6.
Tato rājā nivattetuṃ , pitaraṃ tassa pesayi ;
Kassapaṃ yuvarājaṃ taṃ , so gantvā puttasantikaṃ .
7.
Nānādhammakathopetaṃ , vatvā yuttimanekadhā ;
Saṅghāmato nivattetvā , puttaṃ so punarāgami .
8.
Ādipādo tu so pacchā , ghātetvā maṇḍalādhipe ;
Kuddhejanapade disvā , agamāsi purantikaṃ .
9.
Bhikkhusaṅgho tamānetvā , dassesi vasudhādhipaṃ ;
Datvā so dhītaraṃ tassā , pesesi puna rohaṇaṃ .
10.
Nīharitvāna dussīle , nikāyattayavāsīsu ;
Gāhāpesi nave bhikkhū , āvāse tattha tattha so .
11.
Dvayābhisekajātena , ādipādena sununā ;
Mahāvihāre bodhimhi , paṃsuṃ vaḍḍhesi pūjayaṃ .
12.
Akāsi
M0.331 ca nikāyesu , tīsu bimbe silāmaye ;Sovaṇṇaye raṃsijāle , chattaṃ cūḷāmaṇiṃ tathā .
13.
Abhayagirivihāramhi , pāsādaṃ sakanāmakaṃ ;
Katvā tattha nivāsetvā , bhikkhu gāmamadāpayi .
14.
Mahiyaṅgaṇavihārasmiṃ , gāmaṃ so cetiyassa ’ dā ;
Savatthaṃ paṭimābhattaṃ , sabbabhikkhūna dāpayi .
15.
Thale jale ca sattānaṃ , adāsi abhayaṃ tadā ;
Cārittapubbarājūnaṃ , paripālesi sabbadā .
16.
Tassa senāpati seno , ilaṅgorājavaṃsajo ;
Theriyānaṃ akā ’ vāsaṃ ;
Thūpārāmassa pacchato .
17.
Dhammārucikabhikkhūnaṃ , dhammārāmamakārayi ;
Tathā sāgalikānañca , kassapasenanāmakaṃ .
18.
Hadayuṇhābhidhānaṃ so , katvā cetiyapabbate ;
Pariveṇaṃ adādhamma-rucikānañca bhikkhūnaṃ .
19.
Ārāmikānaṃ bhikkhūnaṃ , ārāmesu tahiṃ tahiṃ ;
Ekamekaṃ kuṭiṃ katvā , dāpesi ca camūpati .
20.
Rattamālagirismiṃ so , katvā rammaṃ taraṃ subhaṃ ;
Kuciṃ adā sāsanassa , sāmikānaṃ tapassinaṃ .
21.
Mahāvihāre kāretvā , paviveṇaṃ varaṃ adā ;
Paṃsukūlikabhikkhūnaṃ , samuddagirināmakaṃ .
22.
Vāsaṃ araññe kāretvā , attano vaṃsanāmakaṃ ;
Mahāvihāre bhikkhūnaṃ , vane nivāsataṃ adā .
23.
Vihāresū ca jiṇṇesu , navakammamakārayi ;
Dāpesi aggalaṃ sabba-bhikkhūnaṃ jiṇṇacīvare .
24.
Tissārāmaṃ karitvāna , bhikkhūnīnamupassayaṃ ;
Maricavaṭṭimahābodhi , parihāre nivesayi .
25.
Anurādhapure ceva , pulatthinagarepi ca ;
Upasaggaroganāsāya , vejjasālāpi kārayi .
26.
Attanā katavāsanaṃ , bhogagāme ca dāpayi ;
Tathārāmikagāme ca , paṭimābharaṇañca so .
27.
Bhesajjagehaṃ
M0.332 kāresi , nagare tattha tattha so ;Paṃsukūlikabhikkhūnaṃ , bhattaṃ vatthañca dāpayi .
28.
Khandhīkate amocesi , tiracchānagate bahū ;
Kapaṇānañca dāpesi , mahādānaṃ camūpati .
29.
Vicittaṃ byañjanaṃ bhattaṃ , yāguṃ vividhakhajjakaṃ ;
Katvā sūkararūpañca , guḷaṃ bhikkhūnaṃ dāpayi .
30.
Evāmādīni puññāni , katvā senāya nāyako ;
Seno kittindupādehi , sabbā obhāsayī disā .
31.
Tasseva ñātako katvā , nāyako rakkhasavhayo ;
Savārakamhi gāmamhi , vihāraṃ sumanoharaṃ .
32.
Mahāvihāravāsīnaṃ , sārānaṃ paṭipattiyā ;
Bhikkhūnaṃ so adā sādhu , ṭhapetvā vattamuttamaṃ .
33.
Seno nāma mahālekho , mahālekhakapabbataṃ ;
Mahāvihāre kāresi , bhikkhūnaṃ vāsamuttamaṃ .
34.
Coḷarājābhidhāno , ca , amacco tassa rājino ;
Pariveṇaṃ akārammaṃ , naṭṭhaṃ taṃ suppatiṭṭhitaṃ .
35.
Rājā tīsu nikāyesu , rūpakammamanoramaṃ ;
Maṇḍapāni vicittāni , vejayanto pamāni ca .
36.
Kāretvā dhātupūjāyo , katvā janamanoharā ;
Yathā kammaṃ gato ṭhatvā , vassāni dasasatta ca .
37.
Dvayābhisekasañjāto , yuvarājātha kassapo ;
Āsi laddhābhiseko so , laṃkārajjekamāgate .
38.
Saddho āgatamaggova , sābhiñño viya paññavā ;
Vattā so maramantiva , cāgavā dhanado viya .
39.
Bahussuto dhammakathī , sabbasippavisārado ;
Yuttāyuttavicārāya , nipuṇo nayakovido .
40.
Acalo indalīlo ’ va , ṭhito sugatasāsane ;
Parappavādivātehi , sabbehi ’ pi akampiyo .
41.
Māyāsāṭheyyamānādi , pāpānañca agocaro ;
Guṇānaṃ ākaro sabba-ratanānaṃ vasāgaro .
42.
Bhūmicando
M0.333 narindo so , vaṃse jātassa attano ;Dappuḷassādīpādassa , yuvarājapadaṃ adā .
43.
Rajjaṃ dasahi dhammehi , catusaṅgahavatthūhi ;
Karonto paripālesi , lokaṃ nettaṃva attano .
44.
So dhetvā sāsanaṃ sabbaṃ , dhammakammena satthuno ;
Gahetvā navake bhikkhū , akāsā ’ vāsapūraṇaṃ .
45.
Duṭṭhagāmaṇirājena , kataṃ maricavaṭṭikaṃ ;
Naṭṭhaṃ vihāraṃ kāretvā , nānāāvāsa bhūsitaṃ .
46.
Theravaṃsajabhikkhūnaṃ , adā katvā mahāmahaṃ ;
Tesaṃ pañcasatānañca , bhogagāme ca dāpayi .
47.
Tattha so tusite ramme , devasaṅghapurakkhataṃ ;
Metteyyaṃ lokanāthaṃ taṃ , desentaṃ dhammamuttamaṃ .
48.
Dassento viya lokassa , vihāre sabbasajjite ;
Nisinno maṇḍape ramme , nānāratanabhūsite .
49.
Nagarehi ca sabbehi , bhikkhūhi parivārito ;
Buddhalilāya laṃkindo , abhidhamma mabhāsayi .
50.
Soṇṇapaṭṭe likhāpetvā-bhidhammapiṭakaṃ tadā ;
Dhammasaṅgaṇikaṃ potthaṃ , nānāratana bhūsitaṃ .
51.
Katvā nagaramajjhamhi , kāretvā hemamuttamaṃ ;
Taṃ tattha ṭhapayitvāna , parihāramadāpayi .
52.
Sakkasenāpatiṭṭhānaṃ , datvā puttassa attano ;
Parihāre niyojesi , tattha taṃ dhammapotthake .
53.
Anusaṃvaccharaṃ rājā , puraṃ devapurī viya ;
Vibhūsitāya senāya , sajjetvā parivārito .
54.
Devarājāva sobhanto , sabbābharaṇabhūsito ;
Hatthikhaṇḍe nisīditvā , caranto puravīthiyaṃ .
55.
Mahatā parihārena , netvā taṃ dhammasaṅgahaṃ ;
Attanā kāritaṃ rammaṃ , vihāraṃ sabbasajjitaṃ .
56.
Tattha dhātugate ramme , nānāratanabhūsite ;
Maṇḍape dhātupiṭhasmiṃ , patiṭṭhāpiya pūjayi .
57.
Ganthākarapariveṇaṃ
M0.334 , mahāmeghavane akā ;Nagare vajjasālā ca , tesaṃ gāme ca dāpayi .
58.
Bhaṇḍikapariveṇañca , silāmeghañca pabbataṃ ;
Katvā ’ bhayagirismiṃ so , tesaṃ gāmamadāpayi .
59.
Jotivanavihārasmiṃ , rājā laṅkāya nāyako ;
Bhattaggassa adā gāmaṃ , tathā ’ bhayagirimhi ca .
60.
Dakkhiṇagirināmassa , vihārassa ca dāpayi ;
Gāmaṃ kataññubhāvena , rājā paramadhammiko .
61.
Sakkasenāpati rammaṃ , pariveṇaṃ sumāpiya ;
Adāsi sahagāmehi , theriyānaṃ sanāmikaṃ .
62.
Bhariyā vajirā tassa , tesaṃyeva adāpayi ;
Pariveṇaṃ karitvāna , sagāmaṃ sakanāmakaṃ .
63.
Upassayaṃ karitvāna , sā eva padalañchane ;
Bhikkhūnīnaṃ adā thera-vaṃse sabbattha pūjite .
64.
Sakkasenāpati mātā , devā ’ raññaka bhikkhūnaṃ ;
Theravaṃsappadīpānaṃ , akā ’ vāsaṃ sanāmakaṃ .
65.
Sā eva paṭibimbassa , satthu maricavaṭṭiyaṃ ;
Cūḷāmaṇiṃ pādajalaṃ , akā chattañca cīvaraṃ .
66.
Rājā rājālayeyeva , rājavaṃsaṃ sanāmakaṃ ;
Akāsi pāḷikaṃ nāma , pāsādaṃ sumano haraṃ .
67.
Pūjesi rājinī nāma , rājino bhariyā ’ parā ;
Paṭṭakañcukapūjāya , hemamālika cetiyaṃ .
68.
Tassā puttosi siddhattho , nāma issariye ṭhito ;
Suto malayarājāti , rūpena makaraddhajo .
69.
Rājā tasmiṃ mate katvā , sālaṃ bhikkhunamuttamaṃ ;
Dānavaṭṭaṃ paṭṭhapetvā , tassa pattimadā tadā .
70.
Evaṃ dhammena kārente , rajjaṃ laṅkādīpe tadā ;
Coḷarājena yujjhitvā , paṇḍurājā parājito .
71.
Paṇṇākārāni nekāni , balaṃ sandhāya pesayi ;
Rājālaṃkissaro saddhiṃ , mantetvā sacivehi so .
72.
Sannayha
M0.335 balakāyaṃ so , sakkasenāpatiṃ sakaṃ ;Balassa nāyakaṃ katvā , mahāyitthamupāgami .
73.
Vijayaṃ pubbarājūnaṃ , vatvā velātaṭe ṭhito ;
Ussāhaṃ janayitvāna , nāvaṃ āropayī balaṃ .
74.
Balakāyaṃ samādāya , sakkasenāpatiṃ tadā ;
Sukhena sāgaraṃ tiṇṇo , paṇḍudesamupāgami .
75.
Disvā balañca tañceva , paṇḍurājā sumānaso ;
Ekacchattaṃ karissāmi , jambudīpanti abravi .
76.
Baladvayaṃ gahetvāna , rājā so coḷavaṃsajaṃ ;
Jetuṃ asakkuṇitvāna yuddhamujjhiya nikkhami .
77.
Yujjhissāmīti gantāna , sakkasenāpatī puna ;
Nisinno upasaggena , mato pāpena paṇḍuto .
78.
Laṃkissaro balassāpi , tena rogena nānasaṃ ;
Sutvā dayālubhāvena , senaṃ āṇāpayī tato .
79.
Sakka senāpatiṭṭhānaṃ , tassa puttassa ’ dā tadā ;
Vaḍḍhesi tena taṃ puttaṃ , katvā senāya nāyakaṃ .
80.
Nikāyattayavāsīhi , parittaṃ nagare tadā ;
Kāretvā rogadubbuṭṭhi-bhayaṃ nāsesi jantunaṃ .
81.
Sāsanassa ca lokassa , santiṃ katvā anekadhā ;
Rājā so dasame vasse , sukhena tidivaṃ gato .
82.
Laṃkārajjepi ṭhatvā kathitatipiṭako sabbavijjāpadīpo ,
Vattāvādī kavī so satidhītivisado desako bhāvako ca ;
Paññāsaddhādayā vā parahitanirato lokavedīvadaññū ;
Rājindo kassapo ’ yaṃ viya vimalaguṇo hotulokopi sabbo .
Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse
Dvirājako nāma
Paññāsatimo paricchedo .