Bodhi āgamano
1.
Mahābodhirakkhaṇatthaṃ
M0.109 , aṭṭhārasa rathe sabho ;Devakulāni datvāna , aṭṭhāmaccā kulāni ca .
2.
Aṭṭha brāhmaṇakulāni , aṭṭha vassakulāni ca ;
Gopakānaṃ taracchānaṃ , kuliṅgānaṃ kulāni ca .
3.
Tatheva pesakārānaṃ , kumbhakārānameva ca ;
Sabbe sañcāpi senīnaṃ , nāgayakkhānameva ca .
4.
Hemasajjughaṭeceva , datvā aṭṭhaṭṭha mānado ;
Āropetvā mahābodhiṃ , nāvaṃ gaṅgāya bhūsitaṃ .
5.
Saṅghamitta mahātherī , sahe kadasa bhikkhuniṃ ;
Tathevā ’ ropayitvāna , ariṭṭhapamukhepi ca .
6.
Nagarā nikkhamitvāna , viñjāṭavimaticcaso ;
Tāmalitthiṃ anuppatto , sattāhene ’ va bhūpati .
7.
Accuḷā rāhi pūjāyi , devānāgānarāpi ca ;
Mahābodhiṃ pūjayantā , sattāhena ’ vupāgamuṃ .
8.
Mahāsamuddatīramhi , mahābodhiṃ mahīpati ;
Ṭhapāpetvāna pūjesi , mahārajjena so puna .
9.
Mahābodhiṃ mahārajje , abhisiñcīyakāmado ;
Aggasira sukkapakkhe , dine pāṭipade tato .
10.
Uccāretuṃ mahābodhiṃ , tehiyeva ’ ṭṭha aṭṭhahi ;
Sālamūlamhi dinnehi , dhātuggatakulehi so .
11.
Ukkhipitvā mahābodhiṃ , galamattaṃ jalaṃ tahiṃ ;
Ogāhetvā sanāvāya , patiṭṭhāpayi sādhukaṃ .
12.
Nāvaṃ
M0.110 āropayitvā taṃ , mahātheriṃ satherikaṃ ;Mahāriṭṭhaṃ mahāmaccaṃ , idaṃ vacanamabravi .
13.
‘‘ Ahaṃ rajjena tikkhattuṃ , mahābodhimapūjayiṃ ;
Eva mevā ’ bhi pūjetu , rājā rajjena me sakhā ’’.
14.
Idaṃ vatvā mahārājā , tīre pañjaliko ṭhito ;
Gacchamānaṃ mahābodhiṃ , passaṃ assūnivattayi .
15.
Mahābodhi viyogena ,
Dhammā soko sasokavā ;
Kannitvā paridevitvā ,
Agamāsi sakaṃ puraṃ .
16.
Mahābodhi samāruḷhā , nāvāpakkhandhī toyadhiṃ ;
Samantā yojane vicī , sannisīdi mahaṇṇave .
17.
Pupphiṃsu pañcavaṇṇāni , padumāni samantato ;
Antalikkhe pavajjiṃsu , aneka tūriyāni ca .
18.
Devatāhi anekāhi , pūjā ’ nekā pavattitā ;
Gahetuñca mahābodhi , nāgā ’ kāsuṃ vikubbanaṃ .
19.
Saṅghamittā mahātheri , abhiññābalapāragā ;
Supaṇṇarūpā hutvāna , te tāsesi mahorage .
20.
Te tāsitā mahātheriṃ , yācitvāna mahoragā ;
Nayitvāna mahābemadhiṃ , bhujaṅgabhavanaṃ tato .
21.
Sattāhaṃ nāgarajjena , pūjāhi vividhāhi ca ;
Pūjayitvāna ānetvā , nāvāyaṃ ṭhapayiṃsu te .
22.
Tadaheva mahābodhi , jambukolamidhagamā ;
Devānaṃpiyatisso tu , rājā lokahite rato .
23.
Sumanā sāmaṇeramhā , pubbe sutatadāgamo ;
Maggasirādidinagho , pabhuti vacasādaro .
24.
Uttaradvārato
M0.111 yāva , jambukolaṃ mahāpathaṃ ;Vibhūsayitvā sakalaṃ , mahābodhigatāsayo .
25.
Samuddāsanasālāya , ṭhāne ṭhatvā mahaṇṇave ;
Āgacchantaṃ mahābodhiṃ , mahātheriddhiyā ’ ddasa .
26.
Tasmiṃṭhāne katā sālā , pakā setuṃ tamabbhutaṃ ;
Samuddāsanasālāti , nāmenā ‘ si ’ dha pākaṭā .
27.
Mahātherānubhāvena , saddhiṃ therehi tehi ca ;
Tadaheva ’ gamā rājā , jambukolaṃ sa senako .
28.
Mahābodhā gamepīti-vegenu ’ nno udānayaṃ ;
Galappamāṇaṃ salilaṃ , vigāhetvā suviggaho .
29.
Mahābodhiṃ soḷasahi , kulehi saha muddhanā ;
Ādāyo ’ ropayitvāna , velāyaṃ maṇḍape subhe .
30.
Ṭhapayitvāna laṃkindo , laṃkārajjena pūjayi ;
Soḷasannaṃ samappetvā , kulānaṃ rajjamattano .
31.
Sayaṃ dovārikaṭhāne , ṭhatvāna divase tayo ;
Tattheva pūjaṃ kāresi , vividhaṃ manujādhipo .
32.
Mahābodhiṃ dasamiyaṃ , āropetvā rathesubhe ;
Ānayanto manussindo , dumindaṃ taṃ ṭhapāpayi .
33.
Pācinassa vihārassa , ṭhāne ṭhānavicakkhaṇo ;
Pātarāsaṃ pavattesi , sasaṅghassa janassa so .
34.
Mahāmahindathere ’ ttha , kataṃ dasabalena taṃ ;
Kathesi nāgadamanaṃ , rañño tassa asesato .
35.
Therassa sutvā kāretvā , saññāṇāni tahiṃ tahiṃ ;
Paribhuttesu ṭhānesu , nisajjādīhi satthunā .
36.
Tivakkassa brāhmaṇassa , gāmadvāre ca bhūpati ;
Ṭhapāpetvā mahābodhiṃ , ṭhānesu tesu tesu ca .
37.
Suddhavāluka santhāre , nānāpupphasamākule ;
Paggahitadhaje magge , pupphagghikavibhūsite .
38.
Mahābodhiṃ
M0.112 pūjayanto , rattindiva matandito ;Ānayitvā cuddasiyaṃ , anurādha purantikaṃ .
39.
Vaḍḍhamānakacchāyāya , puraṃ sādhu vibhūsitaṃ ;
Uttarena ca dvārena , pūjayanto pavesiya .
40.
Dakkhiṇena ca dvārena , nikkhamitvā pavesiya ;
Mahā meghavanārāmaṃ , catubuddhanisevitaṃ .
41.
Sumanasseva vacasā , padesaṃ sādhusaṅkhataṃ ;
Pubbabodhiṭhitaṭṭhānaṃ , upanetvā manoramaṃ .
42.
Kulehi so soḷasahi , rājā laṅkāradhārihi ;
Oropetvā mahābodhiṃ , patiṭṭhā petu mossajji .
43.
Hatthato muttamattasā , asītiratanaṃ nabhaṃ ;
Uggantvāna ṭhitā muñci , chabbaṇṇā rasmiyo subhā .
44.
Dīpe patthariyā ’ hacca , brahmalokaṃ ṭhitā ahu ;
Sūriyatthaṅgamanāyāva , rasmiyo tā manoramā .
45.
Purisā dasasahassāni , pasannā pāṭihāriye ;
Vipassitvānā ’ rahatthaṃ , patvāna idha pabbajuṃ .
46.
Orohitvā mahābodhi , sūriyatthaṅgame tato ;
Rohiṇiyā patiṭṭhāsi , mahiyaṃ kampi medinī .
47.
Mūlāni tāni uggantvā , kaṭāhamukhavaṭṭito ;
Vinandhantā kaṭāhaṃ taṃ , otariṃsu mahītalaṃ .
48.
Patiṭṭhitaṃ mahābodhiṃ , janā sabbe samagatā ;
Gandhamālādi pūjāhi , pūjayiṃsu samantato .
49.
Mahāmegho pavassittha , himagabbhā samantato ;
Mahābodhiṃ chādayiṃsu , sītalāni ghanāni ca .
50.
Sattāhāni mahābodhiṃ , tahiṃyeva adassanā ;
Himagabbhe sannisīdi , pasādajananī jane .
51.
Sattāhā tikkame meghā , sabbe apagamiṃsu te ;
Mahābodhi ca dissittha , chabbaṇṇā raṃsiyopi ca .
52.
Mahāmahindattheroca , saṅghamittā ca bhikkhunī ;
Tatthā ’ gañchuṃsaparisā , rājā saparisopi ca .
53.
Khattiyā
M0.113 kājaraggāme , candanaggāma khattiyā ;Tivakka brāhmaṇo ceva , dīpavāsī janāpi ca .
54.
Devānubhāvenā ’ gañchuṃ , mahābodhi mahussukkā ;
Mahāsamāgame tasmiṃ , pāṭihāriyavimhite .
55.
Pakkaṃ pācinasākhāya , pekkhataṃ pakka ’ makkhataṃ ;
Thero patantamādāya , ropetuṃ rājino adā .
56.
Paṃsūnaṃ gandhamissānaṃ , puṇṇe soṇṇa kaṭāhake ;
Mahāsanassa ṭhāne taṃ , ṭhapitaṃ ropa ’ yissaro .
57.
Pekkhataṃyeva sabbesaṃ , uggantvā aṭṭha aṅkurā ;
Jāyiṃsu bodhitaruṇā , aṭṭhaṃsu catuhatthakā .
58.
Rājā te bodhitaruṇe , disvā vimhitamānaso ;
Setacchattena pūjesi , abhisekamadāsi ca .
59.
Patiṭṭhāpesi aṭṭhannaṃ , jambukolamhi paṭṭane ;
Mahābodhi ṭhita ṭhāne , nāvāyo rohane tadā .
60.
Tivakkabrāhmaṇagāme , thūpārāme tatheva ca ;
Issarasamaṇārāme , paṭhame cetiyaṅgaṇe .
61.
Cetiya pabbatā rāme , tathā kājaragāmake ;
Candanagāmake cāti , ekekaṃ bodhilaṭṭhikaṃ .
62.
Sesā catupakkajātā , dvattiṃsa bodhilaṭṭhiyo ;
Samantā yojanaṭhāne , vihāresu tahiṃ tahiṃ .
63.
Dīpāvāsī janasseva , hitatthāya patiṭṭhite ;
Mahābodhi dumindamhi , sammāsambuddha tejasā .
64.
Anulāsāsa parisā , saṅghamittāya theriyā ;
Santike pabbajitvāna , arahattamapāpuṇi .
65.
Ariṭṭho so pañcasata-parivāro ca khattiyo ;
Therantike pabbajitvā , arahattamapāpuṇi .
66.
Yāni seṭṭhikulāna ’ ṭṭha-mahābodhimidhāharuṃ ;
Bodhāharakulānīti , tāni tena pavuccare .
67.
Upāsikā vihāroti , ñāte bhikkhunupassaye ;
Sasaṅghā saṅghamittā sā , mahātherī tahiṃ vasi .
68.
Agārattayapāmokkhe
M0.114 , agāre tattha kārayi ;Dvādasa tesu ekasmiṃ , mahāgāre ṭhapāpayi .
69.
Mahābodhisametāya , nāvāya kūpayaṭṭhikaṃ ;
Ekasmiṃ piya mekasmiṃ , arittaṃ tehi teviduṃ .
70.
Jāte aññanikāyepi , agārā dvādasāpi te ;
Hatthāḷaka bhikkhunīhi , vaḷañjayiṃsu sabbadā .
71.
Rañño maṅgalahatthi so , vicaranto yathāsukhaṃ ;
Purassa ekapassamhi , kandarantamhi sītale .
72.
Kadambapupphagumbante , aṭṭhāsi gocaraṃ caraṃ ;
Hatthiṃ tattharataṃ ñatvā , akaṃsu tattha āḷhakaṃ .
73.
Atheka divasaṃ hatthī , nagaṇhi kabaḷāni so ;
Dīpappasādakaṃ theraṃ , rājā so pucchitaṃ mataṃ .
74.
Kadambapupphagumbasmiṃ , thūpassa karaṇaṃ karī ;
Icchatīti mahāthero , mahārājassa abravi .
75.
Sadhātukaṃ tattha thūpaṃ , thūpassa gharameva ca ;
Khippaṃ rājā akāresi , niccaṃ janahiterato .
76.
Saṅghamittā mahātherī , suññāgārābhilāsinī ;
Ākiṇṇattā vihārassa , vussamānassa tassa sā .
77.
Vuddhatthinī sāsanassa , bhikkhunīnaṃ hitāya ca ;
Bhikkhunupassayaṃ aññaṃ , icchamānā vicakkhaṇā .
78.
Gantvā cetiyagehaṃ taṃ , pavivekasukhaṃ bhusaṃ ;
Divāvihāraṃ kappesi , vihārakusalā ’ malā .
79.
Theriyā vandanatthāya , rājā bhikkhunupassayaṃ ;
Gantvā tattha gataṃ sutvā , gantvāna tattha vandiya .
80.
Sammoditvā tāya saddhiṃ , tatthāgamanakāraṇaṃ ;
Tassā ñatvā adhippāyaṃ , adhippāya vidū vidū .
81.
Samantā thūpagehassa , rammaṃ bhikkhunupassayaṃ ;
Devānaṃpiyatisso so , mahārājā akārayi .
82.
Hatthāḷhakasamīpamhi
M0.115 , kato bhikkhunupassayo ;Hatthāḷhakavihāroti , vissuto āsi tena so .
83.
Sumittā saṅghamittā sā , mahātherī mahāmatī ;
Tasmiñhi vāsaṃ kappesi , ramme bhikkhunupassaye .
84.
Evaṃ laṃkā lokahitaṃ sāsanavuddhiṃ ;
Saṃsodhento esa mahābodhi dumindo ;
Laṃkādīpe ramme mahāmeghavanasmiṃ ,
Aṭṭhā sīghaṃ kālamanekabbhūtayuttoti .
Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse
Bodhiāgamano nāma
Ekūnavīsatimo paricchedo .