Mahābodhiggahaṇo
1.
Mahābodhiñca theriñca , āṇāpetuṃ mahīpati ;
Therena vuttavacanaṃ , saramāno sake ghare .
2.
Antovasse ’ ka divasaṃ , nisinno therasantike ;
Sahā ’ maccehi mantetvā , bhāgineyyaṃ sayaṃ sakaṃ .
3.
Ariṭṭhanāmakā ’ maccaṃ
M0.104 , tasmiṃ kamme niyojituṃ ;Mantvā āmantayitvāna , idaṃ vacanamabravi .
4.
Tā sakkhissasi …, dhammāsokassa santikā ;
Mahābodhiṃ saṅghamittaṃ , theriṃ ānayituṃ idha .
5.
Sakkhissāmi ahaṃ deva , ānetuṃ taṃ duve tato ;
Idhā ’ gato pabbajituṃ , sace lacchāmi mānada .
6.
Evaṃ hotūti vatvāna , rājā taṃ tattha pesayi ;
So therassa ca rañño ca , sāsanaṃ gayha vandiya .
7.
Assayujasukkapakkhe , nikkhanto dutiye ’ hani ;
Sānuyutto jambukole , nāvamāruyha paṭṭane .
8.
Mahodamiṃ karitvāna , therādhiṭṭhānayogato ;
Nikkhantadivaseyeva , rammaṃ pupphapuraṃ agā .
9.
Tadā tu anulādevī , pañcakaññāsatehi ca ;
Antepurikaitthīnaṃ , saddhiṃ pañcasatehi ca .
10.
Dasasīlaṃ samādāya , kāsāya vasanā suci ;
Pabbajjāpekkhi nisekhā , pekkhanti theriyā ’ gamaṃ .
11.
Nagarasse ’ kadesamhi , ramme bhikkhunupassaye ;
Kārāpite narindena , vāsaṃ kappesi subbatā .
12.
Upāsikāhi tāhe ’ sa , vutto bhikkhunupassayo ;
Upāsikā vihāroti , tena laṃkāya vissuto .
13.
Bhāgineyyo mahā ’ riṭṭho , dhammāsokassa rājino ;
Appetvā rājasandesaṃ , therasandesa ’ mabravi .
14.
Bhātujayā sahāyassa , rañño te rājakuñjara ;
Ākaṅkhamānā pabbajjaṃ , niccaṃ vasati saññatā .
15.
Saṅghamittaṃ bhikkhuniṃ taṃ , pabbājetuṃ visajjaya ;
Tāya saddhiṃ mahābodhi-dakkhiṇasākhameva ca .
16.
Theriyā ca tamevatthaṃ , abravi therabhāsitaṃ ;
Gantvā pitusamīpaṃ sā , therī theramataṃ bravī .
17.
Āha
M0.105 rājā tuvaṃ amma , apassanto kathaṃ ahaṃ ;Sokaṃ vinodayissāmi , puttanattaviyogajaṃ .
18.
Āha sā me mahārāja , bhātuno vacanaṃ garu ;
Pabbājanīyā ca bahū , gantabbaṃ tattha tena me .
19.
‘‘ Satthaghātamanārahā , mahābodhimahīruhā ;
Kathannu sākhaṃ gaṇissaṃ ’’, iti rājā vicintayī .
20.
Amaccassa mahādeva-nāmakassa matena so ;
Bhikkhusaṅghaṃ nimantetvā , bhojetvā pucchi bhūpatiṃ .
21.
Bhante laṃkaṃ mahābodhi , pesetabbā nu kho iti ;
Thero moggaliputto so , pesetabbāti bhāsiya .
22.
Kataṃ mahāadhiṭṭhāna-pañcakaṃ pañcacakkhunā ;
Ābhāsi rañño taṃ sutvā , tussitvā dharaṇīpati .
23.
Sattayojanikaṃ maggaṃ , so mahābodhigāminaṃ ;
Sodhāpetvāna sakkaccaṃ , bhūsāpeti anekadhā .
24.
Suvaṇṇaṃ nīharāpesi , kaṭāhakaraṇāya ca ;
Vissakammo ca āgantvā , satulādhārarūpavā .
25.
‘‘ Kaṭāhaṃ kiṃ pamāṇaṃ nu , karomī ’ ti apucchitaṃ ;
‘‘ Ñatvā pamāṇaṃ tvaṃyeva , karohi ’’ iti bhāsiya .
26.
Suvaṇṇā gahetvāna , hatthena parimajjiya ;
Kaṭāhaṃ taṅkhaṇaṃyeva , nimminitvāna pakkami .
27.
Navahatthaparikkhepaṃ , pañcahatthaṃ gabhīrato ;
Tihatthavikkhambhayutaṃ , aṭṭhaṅgulaghanaṃ subhaṃ .
28.
Yuvassa hatthino soṇḍa-pamāṇamukhavaṭṭikaṃ ;
Gāhā petvāna taṃ rājā , bālasurasamappakaṃ .
29.
Sattayojanadīghāya , vitthatāyati yojanaṃ ;
Senāya caturaṅginyā , mahābhikkhugaṇena ca .
30.
Upagamma mahābodhiṃ , nānālaṅkārabhūsitaṃ ;
Nānāratanacittaṃ taṃ , vividhaddhajamāliniṃ .
31.
Nānākusumasaṃkiṇṇaṃ
M0.106 , nānāturiyaghositaṃ ;Senāya parivāretvā , parikkhipiya sāṇiyā .
32.
Mahātherasahassena , pamukhena mahāgaṇe ;
Raññaṃ pattābhisekānaṃ , sahassenā ’ dhikena ca .
33.
Attānaṃ parivāretvā , mahābodhiñca sādhukaṃ ;
Olokesi mahābodhiṃ , paggahetvāna añjaliṃ .
34.
Tassā dakkhiṇasākhāya , catuhatthapamāṇakaṃ ;
Ṭhānaṃ khandhañca vajjetvā , sākhā antaradhāyisuṃ .
35.
Taṃ pāṭihāriyaṃ disvā , patīto puthavīpati ;
‘‘ Pūjema ’ haṃ mahābodhiṃ , rajjenā ’ hi udīriya .
36.
Abhisiñci mahābodhīṃ , mahārajje mahīpati ;
Pupphādīhi mahābodhiṃ , pūjetvāna padakkhiṇaṃ .
37.
Katvā aṭṭhasu ṭhānesu , vanditvāna katañjalī ;
Suvaṇṇakhacite pīṭhe , nānāratanamaṇḍite .
38.
Svārohe yāva sāucce , taṃ suvaṇṇakaṭāhakaṃ ;
Ṭhapāpetvāna āruyha , gahetuṃ sākhamuttamaṃ .
39.
Ādiyitvāna sovaṇṇa tulikāya manosilaṃ ;
Lekhaṃ datvāna sākhāya , saccakriyamakā iti .
40.
‘‘ Laṃkādīpaṃ yadi ito , gantabbaṃ urubodhiyā ;
Nibbematiko buddhassa , sāsanamhi sace ahaṃ .
41.
Sayaṃyeva mahābodhi-sākhāyaṃ dakkhiṇā subhā ;
Chijjitvāna patiṭṭhātu , idha hemakaṭāhake .
42.
Lekhaṭhāne mahābodhi , chijjitvā sayameva sā ;
Gandhakaddamapūrassa , kaṭāhasso ’ pariṭṭhitā .
43.
Mūlalekhāya upari , tiyaṅgulatiyaṅgule ;
Dadaṃ manosilā lekhā , parikkhipi narissaro .
44.
Ādiyā thūlamūlāni , khuddakāni ’ tarāhi tu ;
Nikkhamitvā dasa dasa , jālībhūtā niotaruṃ .
45.
Taṃ
M0.107 pāṭihāriyaṃ disvā , rājā ’ tīva pamodito ;Tatthevā ’ kāsi ukkuṭṭhiṃ , samantā parisāpi ca .
46.
Bhikkhusaṅgho sādhukāraṃ , tuṭṭhacitto pamodayi ;
Celukkhepasahassāni , pavattiṃsu samantato .
47.
Evaṃ satena mūlānaṃ , tattha sā gandhakaddame ;
Patiṭṭhāsi mahābodhi , pasādentī mahājanaṃ .
48.
Tassā khandho dasahattho , pañcasākhā manoramā ;
Catuhatthā catuhatthā , dasaḍḍhaphalamaṇḍitā .
49.
Sahassantu pasākhānaṃ , sākhānaṃ tāsamāsi ca ;
Evaṃ āsi mahābodhi , manoharasiridharā .
50.
Kaṭāhamhi mahābodhi-patiṭṭhitakkhaṇe mahī ;
Akampi pāṭihīrāni , ahesuṃ vividhāni ca .
51.
Sayaṃ nādehi tūriyānaṃ , devesu mānusesu ca ;
Sādhukāraninādeti , devabrahmagaṇassa ca .
52.
Meghānaṃ migapakkhinaṃ , yakkhādīnaṃ ravehi ca ;
Ravehicamahīkampe , ekakolāhalaṃ ahu .
53.
Bodhiyā phalapattehi , chabbaṇṇarasmiyo subhā ;
Nikkhamitvā cakkavāḷaṃ , sakalā sobhayiṃsu ca .
54.
Sakaṭāhā mahābodhi , uggantvāna tato nabhaṃ ;
Aṭṭhāsi himagabbhamhi , sattāhāni adassanā .
55.
Rājā oruyha pīṭhamhā , taṃ sattāhaṃ tahiṃ vasaṃ ;
Niccaṃ mahābodhipūjaṃ , akāsi ca anekadhā .
56.
Atīte tamhi sattāhe , sabbe himavalāvakā ;
Pavisiṃsu mahābodhiṃ , sabbākā raṃsiyopi ca .
57.
Suddhenakadisissittha , sākaṭāhe pattiṭṭhitā ;
Mahājanassa sabbassa , mahābodhi manoramā .
58.
Pavattamhi mahābodhi , vividhe pāṭihāriye ;
Vimhāpayanti janataṃ , pathavītalamoruhi .
59.
Pāṭihirehi ’ nekehi
M0.108 , tehi so pīṇito puna ;Mahārājā mahābodhiṃ , mahārajjena pūjayi .
60.
Mahābodhiṃ mahārajje-nābhisiñciya pūjayaṃ ;
Nānāpūjāhi sattāhaṃ , puna tattheva so vasi .
61.
Assayujasukkapakkhe , pannarasauposathe ;
Aggahesi mahābodhiṃ , dvisattāhamaccaye tato .
62.
Assayujakāḷapakkhe , catuddasauposathe ;
Rathe subhe ṭhapetvāna , mahābodhiṃ rathesabho .
63.
Pūjento taṃ dinaṃyeva , upanetvā sakaṃ puraṃ ;
Alaṅkaritvā bahudhā , kāretvā maṇḍapaṃ subhaṃ .
64.
Kattikasukkapakkhassa , dine pāṭipade tahiṃ ;
Mahābodhiṃ mahāsāla-mūle pācinate subhe .
65.
Ṭhapāpetvāna kāresi , pūjā ’ nekā dine dine ;
Gāhato sattarasame , vivase tu navaṅkirā .
66.
Sakiṃ yevaajāyiṃsu , tassā ’ nekanarādhipo ;
Tuṭṭhacitto mahābodhiṃ , puna rajjena pūjayi .
67.
Mahārajje ’ bhi siñcitvā , mahābodhiṃ mahissaro ;
Kāresi ca mahābodhi-pūjā nānappakārakaṃ .
68.
Iti kusumapure saresaraṃsā ,
Bahuvidhacārudhajākulāvisālā ;
Surucirapavaroru bodhipūjā ,
Marunaracittavikāsinī ahosīti .
Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse
Mahābodhiggahaṇo nāma
Aṭṭhārasamo paricchedo .