Anurādhapurābhigamano
1.
Yuvarājapade
M0.355 tassa , ṭhitassā ’ tha nayaññuno ;Ahū vijayabāhūti , nāmaṃ sabbattha pākaṭaṃ .
2.
Mahāññaṇo nijāṇāya , tattha bheriṃ carāviya ;
Ṭhapento sacive ’ neke , patirūpe padantare .
3.
Coḷānaṃ maddanatthāya , rājaraṭṭhādhivāsinaṃ ;
Caturo caturopāye , yo jayaṃ tattha so vasī .
4.
Coḷarājā suṇitvā taṃ , puḷatthinagare ṭhitaṃ ;
Senāpatima pesesi , datvāna balavāhanaṃ .
5.
Senindaṃ kājaraggāma-samīpaṃ samupāgataṃ ;
Duppasayhaṃ viditvāna , giriduggamagā tato .
6.
Senindo kājaraggāmaṃ , vilumpitvāna vegasā ;
Tattha vatthumasakkonto , sadesaṃ puna rāgami .
7.
Tato mahādipādo ’ pi , āgamma malayā lahuṃ ;
Mahatā balakāyena , sippatthalakamāvasi .
8.
Rājā rāmaññavisaye , rājino santikaṃ jane ;
Pesesi bahukesāraṃ , dhanajātañca ’ nappakaṃ .
9.
Vicittavatthakappūra-candanādīhi vatthūhi ;
Paripuṇṇā ca nāvāyo , nekātitthe samosaṭā .
10.
Dhanajā tehi nekehi , karonto bhaṭasaṅgahaṃ ;
Tato tambalagāmamhi , nivasittha mahabbalo .
11.
Aññamaññaviruddhattā , rājāraṭṭhādhivāsino ;
Upaggamma janā sabbe , karaṃ no denti sabbaso .
12.
Vipakkhācoḷarājassa , bhindantā ’ ṇaṃ maduddhatā ;
Āyuttake vihiṃsento , yathākāmaṃ caranti ca .
13.
Taṃ
M0.356 sutvā coḷabhūpālo , sampakopavasīkato ;Senaṃ mahantiṃ datvāna , pesesi sacivaṃ nijaṃ .
14.
Mahātitthe ’ vahiṇṇo so , tattha tattha bahūjane ;
Ghātento savase katvā , rājāraṭṭhādhivāsino .
15.
Anukkamena gantvāna , kharāṇo rohaṇaṃ tadā ;
Ajjhotthari saseno sa , bhinno velovasāgaro .
16.
Rañño paccatthikā hutvā , ravidevacalavhayā ;
Ubho damiḷaseninda-vasaṃ yātā mahabbalā .
17.
Mahāpakkhabalopete , te passiya camūpati ;
Rohaṇaṃ sakalaṃ khippaṃ , maññittha sakahatthagaṃ .
18.
Ekādasamhi so vasse , rājā coḷābhibhūtiyā ;
Paluṭṭhapabbate duggaṃ , pavidhāya tahiṃ vasī .
19.
Coḷasenā tadāselaṃ , samantā samparikkhipi ;
Tattho ’ bhayesaṃ senāna-mahū bhiṃsanakaṃ raṇaṃ .
20.
Rañño bhaṭā vināsetvā , sabbaṃ taṃ damiḷaṃ balaṃ ;
Palāyantaṃ mahācoḷa-sāmantañcānubandhiya .
21.
Gahetvāna siraṃ tassa , gāmasmiṃ tambaviṭṭhike
Saddhiṃ vāhanayānehi , sārabhūtadhanehi ca .
22.
Tahiṃ taṃ sakalaṃ bhaṇḍaṃ , netvā rañño padassiya ;
Puḷatthinagaraṃ gantuṃ , kālo iti samabravuṃ .
23.
Mahīpālopi taṃ sutvā , sacivānaṃ vaco tadā ;
Mahatā balakāyena , pulatthinagaraṃ gato .
24.
Pavattimetaṃ sakalaṃ , sutvā coḷanarissaro ;
Tibbakopavasaṃyāto , bhūpālagahaṇatthiko .
25.
Sāmaṃ khippaṃ samāgamma , vīro sāgarapaṭṭanaṃ ;
Bhiyyopi mahatiṃ senaṃ , laṃkādīpamapesayī .
26.
Taṃ vijāniya bhūmindo , senindaṃ pesayī sakaṃ ;
Balaṃ mahantaṃ datvāna , coḷasenāya yujjhituṃ .
27.
Gacchamāno camūnātho , so ’ nurādhapurantike ;
Saddhiṃ damiḷasenāya , vattesi tumulaṃ raṇaṃ .
28.
Patiṃsu
M0.357 tasmiṃ saṅgāme , bhūpālassa narā bahū ;Bhiyyopi damiḷāyattā , jātā taṃ raṭṭhavāsino .
29.
Vihāya dharaṇīpālo , pulatthinagaraṃ tadā ;
Villikābāṇakaṃ raṭṭhaṃ , sampāpuṇiya vegasā .
30.
Nihaccāmaccayugalaṃ , taṃ raṭṭhādhiṭṭhitaṃ tadā ;
Tahiṃ vāsamakappesi , sabhaṭe sannipātayaṃ .
31.
Attānamanubandhantaṃ , sutvā coḷacamūpatiṃ ;
Gantvā vātagiriṃ nāma , samayaññū siluccayaṃ .
32.
Upaccakāya selassa , tattha duggaṃ nivesiya ;
Raṇaṃ karonto temāsaṃ , damiḷe paṭibāhayi .
33.
Kesadhātukanāthassa , māritassa purāraṇe ;
Bhātā kaṇiṭṭho sampatta , mahāpakkhabalo tadā .
34.
Māraṇaṃ sakabhātussa , saranto ruṭṭhamānaso ;
Sakalaṃ parivattesi , guttahālakamaṇḍalaṃ .
35.
Atho laṃkissaro tattha , khippaṃ gantvā mahabbalo ;
Ṭhāne maccutthale nāma , khandhāvāraṃ nibandhiya .
36.
Khadiraṅgaṇiduggamhā , palāpetvāna taṃ raṇe ;
Ṭhānā kubulagallā ca , yujjhanto taṃ palāpayi .
37.
Vihāya puttadārādi-sabbaṃ nekadhanaṃ balaṃ ;
Palāyamāno so raṭṭhaṃ , coḷāyatta magālahuṃ .
38.
Tadā narissaro tata , tassa sabbaṃ samādiya ;
Gantvā tambalagāmamhi , navaṃ duggaṃ nivesiya .
39.
Anukkamena gantvāna , mahānāgahulavhaye ;
Purevasī susajjento , balaṃ coḷehi yujjhituṃ .
40.
Tato rājā samavhāya , sacīve dve mahabbale ;
Pesesi dikkhiṇaṃ passaṃ , vasaṃ netuṃ tahiṃ jane .
41.
Sampesesi mahāmacca-yugalaṃ kakkhalaṃ vibhū ;
Coḷadappavināsāya , tato velā mahāpathe .
42.
Pesitā dakkhiṇaṃ passaṃ , amaccā ’ me mahabbalā ;
Muhunnaruggamaduggaṃ , badaḷatthalameva ca .
43.
Vāpīnagaraduggañca
M0.358 , buddhagāmakameva ca ;Tilagullaṃ mahāgallaṃ , maṇḍagallakameva ca .
44.
Anurādhapurañcāti , gahetvāna kamena te ;
Vattentā savase raṭṭhaṃ , mahātitthamupāgatā .
45.
Pesitā sacivādvetu , tato velā mahāpathe ;
Vilumpantā chagāmādi-khandhāvāre tahiṃ tahiṃ .
46.
Pulatthinagarāsannaṃ , kamenā ’ gamma pesayuṃ ;
Dūte rājantikakhippa-māgantuṃ vaṭṭatītiha .
47.
Disāsā dvīsu yānehi , sacivehi pavattitaṃ ;
Vikkamāti sayaṃ sutvā , kālaññū so mahīpahi .
48.
Sīghaṃ sannayha senaṅgaṃ , samaggaṃ vidikovido ;
Ummūlanāyacoḷānaṃ , purātamhā ’ bhinikkhami .
49.
Gacchaṃ gaṅgāya mahiya-ṅgaṇathūpantike vibhū ;
Senānivesaṃ kāretvā kañcikālaṃ tahiṃ vasī .
50.
Kamenāgamma ṭhānaññū , puḷatthinagarantike ;
Bandhāpesi mahāvīro , khandhāvāraṃ thiraṃ varaṃ .
51.
Tattha tattha ṭhitā sūrā , coḷā ye kakkhalā ’ khilā ;
Pulatthinagare yuddhaṃ , kātuṃ sannipatiṃsu te .
52.
Nikkhamma nagarā gantvā , coḷā bahi mahāraṇaṃ ;
Katvā parājitā bhītā , pavissa nagaraṃ sakaṃ .
53.
Guttā sesapuradvārā , gopuraṭṭālanissitā ;
Mahāhavaṃ bahussāhā , pavattesuṃ bhayāvahaṃ .
54.
Diyaḍḍhamāsaṃ yujjhanti , nagaraṃ tamuparundhiya ;
Sādhetuṃ nevasā ’ sakkhi , bhūpālassa mahācamū .
55.
Mahārañño mahāvīrā , mahāsūrā mahabbalā ;
Mahābhaṭā mahāmānā , ravidevacalādayo .
56.
Ullaṅghitvāna pākāraṃ , pavissa sahasā puraṃ ;
Khaṇena damiḷe sabbe , mūlaghaccamaghātayuṃ .
57.
Evaṃ laddhajayo rājā , tadā vijayabāhuso ;
Carāpesi nijāṇāya , bheriṃ bhūrimatipure .
58.
Taṃ
M0.359 sutvā sakasenāya , vināsaṃ coḷabhūpati ;Sīhaḷā balavantoti , bhiyyo senaṃ na pāhiṇi .
59.
Vīro asesanihatuddhaṭa coḷaseṭṭho ;
Viññū susādhuṭṭhapitākhilarājaraṭṭho ;
Iṭṭhannurādhapuraseṭṭhamatīva haṭṭho ;
Vassamhi pañcadasame gami rājaseṭṭho .
Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse
Anurādhapurābhigamano nāma
Chappaññāsatimo paricchedo