Sattama pariccheda
Vijayābhiseko
1.
Sabbalokahītaṃ
M0.46 katvā , patvā santikaraṃ padaṃ ;Parinibbānamañcamhi , nipanno lokanāyako .
2.
Devatāsannipātamhi , mahantamhi mahāmuni ;
Sakka tatrasamīpaṭṭhaṃ , avoca vadataṃ varo .
3.
Vijayo lāḷāvisayā , sīhabāhunarindajo ;
Esalaṅkādhanupatto , sattabhaccasatānugo .
4.
Patiṭṭhahissati devindaṃ , laṃkāyaṃ mama sāsanaṃ ;
Tasmā saparivāraṃ taṃ , rakkhalaṃkañca sādhukaṃ .
5.
Tathāgatassa devindo , vaco sutvāva sādaro ;
Devassuppalavaṇṇassa , laṃkārakkhaṃ samappayi .
6.
Sakkena vuttamattoso , laṅkāmāgammasajjukaṃ ;
Paribbājaka vesena , rukkhamūla mūpavisiṃ .
7.
Vijayasammukhā sabbe ,
Taṃ upacca apucchisuṃ ;
Ayaṃ bho konu dīpotī ,
Laṃkādīpoti so bravi .
8.
Na santi manujā hettha , na ca hessati vo bhayaṃ ;
Iti vatvā kuṇḍīkāya , te jalena nisiñciya .
9.
Suttañca tesaṃ hatthesu , lagetvānabhasā ’ gamā ;
Dassesi soṇirūpena , parivārikayakkhinī .
10.
Eko taṃ vāriyantopi , rājaputtena anvagā ;
Gāmamhi vijjamānamhi , bhavanti sunakhā iti .
11.
Tassā ca sāmīnī tattha , kuveṇīnāma yakkhinī ;
Nisīdi rukkhamūlamhi , kantanti tāpasī viya .
12.
Disvāna
M0.47 so pokkharaṇī , nisinnaṃ tañca tāpasiṃ ;Tattha nhātvā pivitvā ca , ādāya ca mulāliyo .
13.
Vāriñca pokkhareheva , vuṭṭhāsi sātamabravi ;
Bhakkho ’ si mama tiṭṭhāti , aṭṭhā baddho vaso naro .
14.
Parittasutta tejena , bhakkhituṃ sā na sakkuṇī ;
Yāciyantopi taṃ suttaṃ , nā ’ dāyakkhiniyā naro .
15.
Taṃ gahetvā suruṅgāyaṃ , rudantaṃ yakkhinī khipi ;
Evaṃ ekekaso tattha , khipī sattasatānipi .
16.
Anāyantesu sabbesu , vijayo bhayasaṃkito ;
Nantapañcāyudho gantvā , disvā pokkharaṇiṃ subhaṃ .
17.
Apassa muttiṇṇapadaṃ , passaṃ tañceva tāpasiṃ ;
‘‘ Imāya khalu bhaccā me , gahitānu ’’ ti cintiya .
18.
Kiṃ na passasi bhacce me ,
Hoti tvaṃ iti āhataṃ ;
‘‘ Kiṃ rājaputta bhaccehi ,
Piva nahāyā ’’ ti āhasā .
19.
Yakkhinī tāva jānāti , mama jātinti nicchito ;
Saṅghaṃ sanāmaṃ sāvetvā , dhanuṃ sandhāyu ’ pāgato .
20.
Yakkhiṃ ādāya gīvāya , nārā ca valayena so ;
Vāmahatthena kesesu , gahetvā dakkhiṇe na tu .
21.
Ukkhipitvā asiṃāha ,‘‘ bhacce me dehi dāsitaṃ ;
Māremī ’’ ti bhayaṭṭāsā , jīvitaṃ yāci yakkhinī .
22.
Jīvitaṃ dehi me sāmi , rajjaṃ dajjāmi te ahaṃ ;
Karissami ’ tti kiccañca , kiccaṃ aññaṃ yathicchitaṃ .
23.
Adubbhātthāya sapathaṃ , so taṃ yakkhiṃ akārayi ;
‘‘ Ānehi bhacce sīghan ’’ ti , vuttamattāva sā ’ nayi .
24.
‘‘ Ime jātā ’’ ti vuttāsā ,
Taṇḍulādiṃ viniddisi ;
Bhakkhitānaṃ vāṇijānaṃ ,
Nāvaṭṭhaṃ vivikhaṃ bahuṃ .
25.
Bhaccā
M0.48 te sādhayitvāna , bhattāni byañjanānica ;Rājā puttaṃ bhojayitvā , sabbecāpi abhuñjisuṃ .
26.
Dāpitaṃ vijayena ’ ggaṃ , yakkhī bhuñjiya pīṇitā ;
Soḷasavassikaṃ rūpaṃ , māpayitvā manoharaṃ .
27.
Rājaputta mupagañchi , sabbābharaṇabhūsitā ;
Māpesi rukkhamūlasmiṃ , sayanañca mahārahaṃ .
28.
Sāṇiyā suparikkhittaṃ , vitānasamalaṅkataṃ ;
Taṃ disvā rājatanayo , pekkhaṃ atthamanāgataṃ .
29.
Katvāna tāyanāvāyaṃ , nipajja sayane sukhaṃ ;
Sāṇī parikkhipitvāna , sabbe bhaccā nipajjisuṃ .
30.
Rattiṃ tūriyasaddañca , sutvā gītaravañca so ;
Apucchi sahasemānaṃ , kiṃ saddo iti yakkhiniṃ .
31.
Rajjañca sāmino deyyaṃ , sabbe yakkhe ca ghātiya ;
Manussā vāsakaraṇā , yakkhā maṃ ghātayantihi .
32.
Iti cintiya yakkhī sā , abravi rājanandanaṃ ;
Sīrīsavatthunā metaṃ , sāmi yakkhapuraṃ idha .
33.
Tattha jeṭṭhassa yakkhassa , laṃkānagaravāsinī ;
Kumārikā idhā ’ nītā , tassā mātā ca āgatā .
34.
Āvāha maṅgale tattha , idhāpi ussave mahā ;
Vattate tattha saddoyaṃ , mahāhesa samāgamo .
35.
Ajjeva yakkhe ghātehi ,
Na hi sakkhā ito paraṃ ;
So āhā ’ dissa mānete ,
Ghātessāmi kathaṃ ahaṃ .
36.
Yattha saddaṃ karissāma , tena saddena ghātaya ;
Āyudhaṃ me ’ nubhāvena , tesaṃ kāye patissati .
37.
Tassā sutvā tathā katvā , sabbe yakkhe aghātayi ;
Sayampi laddhavijayo , yakkharāja pasādhanaṃ .
38.
Pasādhanehi sesehi , taṃtaṃ bhaccaṃ pasādhayi ;
Katipahaṃ vasitve ’ ttha , tambapaṇṇimupāgami .
39.
Māpayitvā
M0.49 tampapaṇṇi-nagaraṃ vijayo tahiṃ ;Vasī yakkhiniyā saddhiṃ , amacca parivārito .
40.
Nāvāya bhūmimotiṇṇā , vijayapamukhā tadā ;
Kilantā pāṇinābhūmiṃ , ālambiya nisīdisuṃ .
41.
Tambabhūmirajophuṭṭho , tambopāṇi yato ahuṃ ;
So desoceva dīpo ca , tena tannāmako ahu .
42.
Sīhabāhu narindo so , sīhamādinnavā iti ;
Sīhaḷo tena sambandhā , ete sabbepi sīhaḷā .
43.
Tattha tattha ca gāme te , tassā ’ maccā nivesayuṃ ;
Anurādhagāmaṃ tannāmo , kadamba nadīyantike .
44.
Gambhīranadīyā tīre , upatisso purohito ;
Upatissagāmaṃ māpesi , anurādhassa uttare .
45.
Aññe tayo amaccā te , māpayiṃsu visuṃ visuṃ ;
Ujjeniṃ uruvelañca , vijitaṃ nagaraṃ tathā .
46.
Nivāsetvā janapadaṃ , sabbe ’ maccā samaccataṃ ;
Avocuṃ rājatanayā , sāmi rajjebhisecaya .
47.
Iti vutto rājaputto , na icchi abhisecanaṃ ;
Vinā khattiyakaññāya , abhisekaṃ mahesiyā .
48.
Athāmaccā sāmino he , abhiseka katā darā ;
Dukkaresupi kiccesu , tadatthabhirutā tigā .
49.
Paṇṇākāre mahāsāre , maṇimuttādike bahū ;
Gāhāpayitvā pāhesuṃ , dakkhiṇaṃ madhuraṃ puraṃ .
50.
Paṇḍurājassa dhītatthaṃ , sāmino sāmibhattino ;
Aññesaṃ cāpi dhītatthaṃ , amaccānaṃ janassa ca .
51.
Sīghaṃ nāvāya gantvāna , dūtā te madhuraṃ puraṃ ;
Paṇṇākāre ca lekhañca , tassa rañño adassayuṃ .
52.
Tato rājāamaccehi , mantayitvā sadhītaraṃ ;
Pāhetukāmo ’ maccānaṃ , aññesaṃ cāpi dhītaro .
53.
Laddhā ūnasataṃ kaññā , athabheriṃ carāpayi ;
Laṃkāya dhītugamanaṃ , icchamānā narā idha .
54.
Nivāsayitvā
M0.50 diguṇaṃ , gharadvāresu dhītaro ;Ṭhapentu tena liṅgena , ādīyissāmitā iti .
55.
Evaṃ laddhā bahūkaññā , tappayitvāna taṃ kulaṃ ;
Sampannasabbālaṅkāraṃ , dhītaraṃ sampaṭicchadaṃ .
56.
Sabbā tā laddhasakkārā , kaññāyo ca yathārahaṃ ;
Rājārahe ca hatthassa-rathapessiya kārake .
57.
Aṭṭhārasannaṃ seṇīnaṃ , sahassañca kulāni so ;
Lekhaṃ datvāna pesesi , vijayassa jitā ’ rino .
58.
Sabboso ’ tarī nāvāhi , mahātitthe mahājano ;
Teneva paṭṭanaṃ tañhi , mahātitthaṃti vuccati .
59.
Vijayassa sutodhītā , tassā yakkhiniyā ahu ;
Rājakaññāgamaṃ sutvā , vijayo āha yakkhiniṃ .
60.
‘‘ Gaccha dāni tuvaṃ bhoti , ṭhapetvā puttake duve ;
Manussā amanussehi , bhāyintīhi sadā ’’ iti .
61.
Sutvā taṃ yakkhabhayato , bhītaṃ taṃ āha yakkhiniṃ ;
Mā cintayi sāhassena , dāpayissāmi te baliṃ .
62.
Punappunaṃ taṃ yācitvā , ubho ādāya puttake ;
Bhītāpi sā agatiyā , laṃkāpuramupāgami .
63.
Putte bihi nisīdetvā , sayaṃ pāvisi taṃ puraṃ ;
Sañjānitvāna taṃ yakkhiṃ , bhītā corīti saññito .
64.
Saṃkhubhiṃsu pure yakkhā , eko sāhasiko pana ;
Ekapāṇippahārena , vilayaṃ nayi yakkhiniṃ .
65.
Tassātu mātulo yakkho , nikkhamma nagarā bahi ;
Disvā te dārake pucchi , tumhe kassa sutā iti .
66.
Kuveṇiyā ’ ti sutvā ’ ha , mātā vo māritā idha ;
Tumhepi disvā māreyyuṃ , palāyatha lahuṃ iti .
67.
Āguṃ sumanakūṭaṃ te , palāyitvā tato lahuṃ ;
Vāsaṃ kappesi jeṭṭho so , vuddho tāya kaṇiṭṭhiyā .
68.
Puttadhītāhi
M0.51 vaḍḍhitvā , rājānuññāya te vasuṃ ;Tattheva malaye eso , pulindānañhi sambhavo .
69.
Paṇḍurājassa dūtā te , paṇṇākāraṃ samappayuṃ ;
Vijayassa kumārassa , rājādhikārikā ca tā .
70.
Katvā sakkārasammānaṃ , dūtānaṃ vijayo pana ;
Adā yāthārahaṃ kaññā , amaccānaṃ janassa ca .
71.
Yathā vidhi ca vijayaṃ , sabbe maccāsamāgatā ;
Rajjesamabhisiñciṃsu , kariṃsuca mahāchaṇaṃ .
72.
Tato so vijayo rājā , paṇḍurājassa dhītaraṃ ;
Mahatā parihārena , mahesitte ’ bhisecayi .
73.
Dhanāna ’ dā amaccānaṃ , adāsi sasurassatu ;
Anuvassaṃ saṅkhamuttaṃ , satasahassa dvayārahaṃ .
74.
Hitvā pubbācaritaṃ visamaṃ samena ;
Dhammena laṃkamakhilaṃ anusāsamāno ;
So tamapaṇṇinagare vijayo narindo ;
Rajjaṃ akārayi samā khalu aṭṭhatiṃsā ’ ti .
Sujanapasādasaṃve gatthāya kate mahāvaṃse
Vijayābhiseko nāma
Sattamo paricchedo .