Paramaṇḍalābhigamano
1.
Attanābhimatassā ’ su , jātadesassa pattiyā ;
Sampuṇṇamanasaṅkappo , dussaṅkapavivajjito .
2.
Vajirūpamorupaññā , balena gurusantike ;
Lahuṃ bahuñca gaṇhanto , sippajātamaneka kaṃ .
3.
Jināgamesu nekesu , koṭillā dīsu nītisu ;
Saddasatthe ca kāveyye , sanighaṇḍuka keṭubhe .
4.
Naccagītesu satthesu , hatthisippādikesu ca ;
Dhanu khaggādinekesu , satthesu ca visesato .
5.
Pārappatto vinītatto , pitu rañño samācari ;
Adhippāyānukulaṃ ’ va , sadā bhattipurassaro .
6.
Tadā sadā darācāra-guṇārādhitamānaso ;
Piyena viya mittena , tena saddhiṃ mahīpati .
7.
Uyyānajalakīḷādi-sukhaṃ nānappakārakaṃ ;
Anubhotvā sadesasmiṃ , sañcaranto tahiṃ tahiṃ .
8.
Ekadāsaṅkhasenādhi-patinā daḷhabhattinā ;
Saraṭṭhasīmā rakkhāya , yo jitena balīyasā .
9.
Ajjhāvutthassa
M0.385 ca balattha-linamassa ca santikaṃ ;Gāmasā ’ gañchi sutvāna , tamatthaṃ dhajinīpati .
10.
Gāmaṃ taṃ sādhukaṃ sajju , sajjāpetvā saputtakaṃ ;
Paccuggantvā mahīpālaṃ , paṇamitvā ṭhito tadā .
11.
Pitā putto ubho tassa , sambhāsiya piyaṃ vaco ;
Nekadhā ’ rādhitā tena , taṃ gāmaṃ samupāgaguṃ .
12.
Tahiṃ katici bhūpālo , vāsare vītināmiya ;
Senāpatiṃ samāhūya , idaṃ vacanaṃ mabravi .
13.
Putto me dānivayasi , ṭhito ’ panayanārahe ;
Tassopanayanaṃ kātuṃ , mahopakaraṇaṃ lahuṃ .
14.
Sajjetabbanti taṃ sutvā , sopi senādhināyako ;
Sabbupakaraṇaṃ khippaṃ , maṅgalatthaṃ susajjayi .
15.
Sugandha dīpapupphādi-vatthūhi divasattayaṃ ;
Pubbakāraṃ karitvāna , mahantaṃ ratanattaye .
16.
Vedikācāradakkhehi , dvijehi puthuvīpati ;
Sampabhāvānu rūpaṃva , maṅgalaṃ taṃ samāpiya .
17.
Parakkamakumārena , tena saddhiṃ samārabhi ;
Vasantakīḷaṃ mahatiṃ , sāmacco kīḷituṃ tadā .
18.
Rājā kitti sirīmegho-rohaṇe vasato tadā ;
Sirīvallabhanāmassa , sabhātu maraṇampi ca .
19.
Māṇabharaṇanāmassa , rajjalābhañca deviyā ;
Mittāya paṭilābhañca , sirīvallabhasūnu no .
20.
Rohaṇāgatadūtehi , suṇitvā sakabhātuno ;
Kālakriyāya sañjāta-sokavegaṃ sudussahaṃ .
21.
Mittāyatanayuppatti pavattiṃ savaṇena taṃ ;
Vineyya virato tamhā , vasantasamayussavā .
22.
Nivattetvāna tattheva , senāniṃ saṅkhanāmakaṃ ;
Puttena saha so saṅkha-tthali nāmaṃ puraṃ gami .
23.
Parakkamakumārena , tena saddhiṃ tahiṃ sukhaṃ ;
Vasato tassa bhūpassa , vassamekamatikkami .
24.
Māṇābharaṇabhūpassa
M0.386 , devī cāpi pabhāvatī ;Labhittha dutiyā kitti-sirī meghavhayaṃ sutaṃ .
25.
Suṇitvā tañca so amhaṃ , vaṃso jāto mahā ’’ iti ;
Ahu kittisirīmegho , tadā attamano bhusaṃ .
26.
Laṃkādīpopabhogeka-hetunā mahatā satā ;
Asādhāraṇabhūbhena , codito puññakammunā .
27.
Kumāro so ’ tha pitarā , piyamitte viyattani ;
Kariyamānaṃ sasnehaṃ , mahantaṃ co ’ palālanaṃ .
28.
Sacivānamanekesaṃ , bhayabhattī purassaraṃ ;
Kriyamānamupaṭṭhānaṃ , na maññanto tiṇāyapi .
29.
Laṃkādīpamimaṃ sabba mekacchatto pasobhitaṃ ;
Khippaṃ kāretukāmo so , sayaṃ iti vicintayi .
30.
Kesa akkhaka gīvaṭṭhi-dāṭhā pattāna meva ca ;
Padacetya mahābodhi-sākhānañcāpi satthuno .
31.
Caturāsītisahassānaṃ , dhammakkhandhāna meva ca ;
Sammāsambuddhakappānaṃ , ādhārattā ca niccaso .
32.
Ākarattā ca nekesaṃ , maṇimuttādivatthūnaṃ ;
Sammatopi visiṭṭhoti , dīponāti mahā ayaṃ .
33.
Tayo me pitaro bhūpā , mātulopi ca sabbathā ;
Ekacchattena vattetu , masamatthā vibhajji ’ maṃ .
34.
Bhuñjantā ettakeneva , katakiccā mayaṃ iti ;
Maññantā vigatacchandā ’ bhisekamhi kulocite .
35.
Raṭṭhesake sakeyeva , isseraṃ sampavattayuṃ ;
Kasikammādikaṃ gāma-bhojakā viya nissitā .
36.
Tesu kittisiri meghaṃ , petteyyaṃ me ṭhapetva te ;
Agamaṃsu yathākammaṃ , sesā bhūpatayo tayo .
37.
Maccānaṃ paramaṃ āyu , vate ’ dāni parittakaṃ ;
Bālāyuvāno vuddhā ca , ime sattā ’ nupubbaso .
38.
Pāpuṇissanti maraṇa-mīti ’ yaṃ niyamopi ca ;
Na heva asmiṃ lokasmiṃ , saṃvijjati kadācipi .
39.
Tasmā
M0.387 sarīrake asmiṃ , bhaṅgure sāravajjite ;Hīḷite sāradassīhi , apekkhaṃ hitvā sabbathā .
40.
Pihaniye yasodehe , ciraṭṭhāyimhi sabbadā ;
Amhādisehi kattabbo , rājaputtehi ādaro .
41.
Ummaggajātakādīsu , cārittañcāpi bhūmisu ;
Vihitaṃ bodhisattena , vīrabhāvādinissitaṃ .
42.
Rāmāyaṇabhāratādi-lokiyāsu kathāsupi ;
Rāmassa vikkamañceva , tassa rāvaṇaghātino .
43.
Duyodhanādirājāno , hantvāyuddhe pavattitaṃ ;
Vikkamāti sayañceva , pañcannaṃ paṇḍusūnūnaṃ .
44.
Itihāsakathāyañca , devāsuraraṇe purā ;
Dussantādimahīpehi , katañca caritabbhūtaṃ .
45.
Ummūlitavato tassa , nandavaṃsanarissare ;
Cārakkadvijaseṭṭhassa , sutvā buddhibalampi ca .
46.
Sabbā netāni lokamhi , yāvajjadivasā bhuvi ;
Tesaṃ asannidhānepi , suppasiddhiṃ gatāni hi .
47.
Suladdhaṃ jīvitaṃ tesaṃ , asādhāraṇamīdisaṃ ;
Caritātisayaṃ kattuṃ , samatthā honti ye bhuvi .
48.
Jāyitvā khattavaṃsamhi , khattavīravarodhitaṃ ;
Yadihaṃ na karissāmi , moghā me jāti hessati .
49.
Tesamabbhadhikā kāla-sampadāyeva kevalaṃ ;
Mayā te adhikā kintu , paññādīhīti cintiya .
50.
Piturājā ca me ’ dāni , pacchime vayasiṭṭhito ;
Yadidaṃ pettikaṃ rajjaṃ , mama hatthagatabbhave .
51.
Rājalakkhiva so peta-cetaso me pamādato ;
Yathicchitañce na bhave , mahatī jāni me bhusaṃ .
52.
Ettheva nivasanto ’ haṃ , carāpiya sake vare ;
Paramaṇḍalavuttantaṃ , jāneyyaṃ yadi tattano .
53.
Randhaṃ paccatthikānantu , pakāsetuṃ rathātathaṃ ;
Adhippāyānurūpaṃ me , samatthā vā na vācarā .
54.
Ye
M0.388 keci ’ dha janā santi , sabbe te mama sammukhā ;Balīyattaṃ ’ va sattūnaṃ , kathayanti anekaso .
55.
Paccekaraṭṭhasāmīhi , pitubhūpehi tihipi ;
Ekībhūya karitvāna , sattakkhattuṃ mahāhavaṃ .
56.
Sādhetuṃ dukkaraṃ raṭṭhaṃ , bhavate kākinā kathaṃ ;
Sisunā gaṇhituṃ sakkā , khuddarajjo pabhoginā .
57.
Sukaraṃ mūlabhūtassa , tassa rajjassa sādhanaṃ ;
Iti duccintaṃtaṃ tuyhaṃ , dūre tabbamidaṃ ’’ iti .
58.
Kaṇṇe tatthasalākāyo , pavesentā ’ va nekaso ;
Mahantattaṃ kathente ’ vaṃ , bahudhā paramaṇḍale .
59.
Ajānanaṃ yathābhūtaṃ , vadantānaṃ kubuddhinaṃ ;
Sabbametaṃ vaco jātu , saddhātabbaṃ siyā na hi .
60.
Lesenekena gantvāna , khippaṃ ’ va paramaṇḍalaṃ ;
Sarūpaṃ tattha ussāmi , ahameveti cintayi .
61.
Yadi me pītubhūpālo , viññāyetaṃ vitakkitaṃ ;
Abhijātassa puttassa , vaṃsajotikarassa me .
62.
Gatassa satthu visaya-manatthopi siyā iti ;
Anukampādhiyā mayhaṃ , gamanaṃ vārayissati .
63.
Manorathassa saṃsiddhi , sabbathā mena hessati ;
Tasmā niguḷarūpena , gamanaṃ bhaddakaṃ iti .
64.
Laddhāna rattiyama thekadinaṃ khaṇaññū ,
So tādisaṃ khaṇamakhīṇatarorūpāyo ;
Jānāti no sakapitāgamanaṃ tathātaṃ ,
Gehā ’ bhinikkhamitathā caturo kumāro .
Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse
Paramaṇḍalābhigamano nāma
Dvisaṭṭhimo paricchedo .