Thūpārambho
1.
Evaṃ samatte sambhāre , vesākhapuṇṇamāsīyaṃ ;
Patte visākhanakkhatte , mahāthūpatthamārabhi .
2.
Hāretvāna tahiṃ thūpaṃ , thūpaṭhānamakhāṇayi ;
Satthahattho mahīpālo , thirī kātuṃ manekadhā .
3.
Yodhehi āharāpetvā , guḷapāsāṇake tahiṃ ;
Kūṭehi āhanāpetvā , pāsāṇe cuṇṇite atha .
4.
Cammavanaddha pādehi , mahāhatthīhi maddayi ;
Bhūmiyā thirībhāvatthaṃ , atthānatthavicakkhaṇo .
5.
Ākāsa gaṅgāpatita-ṭṭhāne satatatintake ;
Mattikā sukhumā tattha , samantā tiṃ sayojane .
6.
Navanīta mattikā ’ tesā , sukhumattā papuccati ;
Khīṇāsavā sāmaṇerā , mattikā āharuṃ tato .
7.
Mattikā attharāpesi , tattha pāsāṇakoṭṭime ;
Iṭṭhakā attharāpesi , mattiko pariissaro .
8.
Tasso
M0.163 parikharasudhaṃ , kuruvindaṃ tatopari ;Tasso pariayojālaṃ , marumbantu tatoparaṃ .
9.
Āhaṭaṃ sāmaṇerehi , himavantā sugandhakaṃ ;
Santharāpesi bhūmindo , phaḷikantu tatopari .
10.
Sīlāyo santharāpesiccha phaḷikasantharo pari ;
Sabbattha mattikākicce , navanītavhayā ahu .
11.
Niyyāsena kapiṭṭhassa , sannitena rasodake ;
Aṭṭhaṅgulaṃ bahalaetā , lohapaṭṭaṃ sīlopari .
12.
Manosilāyatilate-lasannitāya tato pari ;
Sattaṅgulaṃ sajjupaṭṭaṃ , santharesi rathesabho .
13.
Mahāthūpa patiṭṭhāna-ṭhāne evaṃ mahīpati ;
Kāretvā parikammāni , vippasannena cetasā .
14.
Āsaḷhī sukkapakkhassa , divasamhi catuddase ;
Kāretvā bhikkhusaṅghassa , sannipātamidaṃ vadi .
15.
Mahācetiya matthāya , bhadantāmaṅgaliṭṭhakaṃ ;
Patiṭṭhāpessaṃ sve ettha , sabbo saṅgho sametuno .
16.
Buddha pūjā payogena , mahājanahītatthiko ;
‘‘ Mahājano ’ posathiko , gandhamālādigaṇhiya .
17.
Mahāthūpa patiṭṭhāna-ṭhānaṃ yātu suve ’’ iti ;
Cetiya ṭhāna bhūsāya , amacce ca niyojayi .
18.
Āṇāpitā narindena , munino piyagāravā ;
Anekehi pakārehi , te taṃ ṭhānamalaṅkaruṃ .
19.
Nagaraṃ sakalañceva , maggañceva idhāgataṃ ;
Anekehi pakārehi , alaṅkārayi bhūpati .
20.
Pabhāte ca catudvāre , nagarassa ṭhapāpayi ;
Nahāpite nahāpake ca , appake ca bahūtathā .
21.
Vatthāni
M0.164 gandhamālā ca , annāni madhurāni ca ;Mahājanatthaṃ bhūmindo , mahājanahite rato .
22.
Paṭiyattāni etāni , sādiyitvā yathāruci ;
Porājānapadāceva thūpaṭhānamupāgamuṃ .
23.
Sumaṇḍitehi nekehi , ṭhānantara vidhānato ;
Ārakkhito amaccehi , yathāṭhānaṃ mahīpati .
24.
Sumaṇḍitāhi nekāhi , devakaññūpamāhi ca ;
Nāṭakīhi paribbuḷho , sumaṇḍita passādhito .
25.
Cattālīsa sahassehi , narehi parivārito ;
Nānā tūriya saṅghuṭṭho , devarāja vilāsavā .
26.
Mahāthūpa patiṭṭhānaṃ , ṭhānāṭhāna vicakkhaṇo ;
Aparaṇhe upāgañchi , nandayanto mahājanaṃ .
27.
Aṭṭhuttarasahassaṃ so , sāṭakāniṭṭhapāpiya ;
Puṭabaddhāni majjhamhi , catupasse tato pana .
28.
Vatthāni rāsīṃkāresi , aenakāni mahīpati ;
Madhusappi guḷādīhi ca , maṅgalatthaṃ ṭhapāpayi .
29.
Nānādesehipā ’ gañchuṃ , bahavo bhikkhavo idha ;
Idha dīpaṭṭhasaṅghassa , kā kathāva idhāgame .
30.
Thero ’ sīti sahassāni , bhikkhū ādāya āgamā ;
Rājagahassa sāmantā , indagutto mahāgaṇī .
31.
Sahassāni ’ sipatanā , bhikkhūnaṃ dvādasā ’ diya ;
Dhammaseno mahāthero , cetiyaṭhānamāgamā .
32.
Saṭṭhibhikkhusahassāni , ādāya idhamāgamā ;
Pīyadassī mahāthero , jetārāma vihārato .
33.
Vesālī mahāvanato , theroru buddharakkhito ;
Aṭṭhārasa sahassāni , bhikkhū ādāya āgamā .
34.
Kosambī ghositārāmā , theroru dhammarakkhito ;
Tiṃsabhikkhusahassāni , ādāya idha āgamā .
35.
Ādāyujjenīyaṃ
M0.165 thero , dakkhiṇa girito yati ;Cattārīsa sahassāni , agoru saṅgharakkhito .
36.
Bhikkhūnaṃ satasahassaṃ , saṭṭhasahassāni cā ’ diya ;
Pupphapure ’ sokarāmā , thero mittiṇṇa nāmako .
37.
Duve satasahassāni , sahassāni asīti ca ;
Bhikkhū gahetvānu ’ ttiṇṇo , thero kasmiramaṇḍalā .
38.
Cattārīsata sahassāni , sahassāni ca saṭṭhi ca ;
Bhikkhū pallavabhogamhā , mahādevo mahāmatī .
39.
Yonanagarā ’ lasandāso , yona mahādhammarakkhito ;
Thero tiṃsa sahassāni , bhikkhū ādāya āgamā .
40.
Vañjhāṭavivattaniyā , senāsanā tu uttaro ;
Thero saṭṭhisahassāni , bhikkhū ādāya āgamā .
41.
Cittagutto mahāthero , bodhimaṇḍavihārato ;
Tiṃsa bhikkhusahassāni , ādiyitvā idhāgamā .
42.
Candagutto mahāthero , vanavāsapadesato ;
Āgāsīti sahassāni , ādiyitvā yatī idha .
43.
Sūriyaguttomahāthero , kelāsamhā vihārato ;
Channavuti sahassāni , bhikkhūādāya āgamā .
44.
Bhikkhūnaṃ dīpavāsinaṃ , āgatānañca sabbaso ;
Gaṇanāya paricchedo , porāṇehi na bhāsito .
45.
Samāgatānaṃ sabbesaṃ , bhikkhunaṃ taṃ samāgame ;
Vuttā khīṇāsavāyeva , te channavutikoṭiyo .
46.
Te mahācetiyaṭhānaṃ , parivāretvā yathārahaṃ ;
Majjhe ṭhapetvā okāsaṃ , rañño aṭṭhaṃsu bhikkhavo .
47.
Pavisitvā tahiṃ rājā , bhikkhusaṅghaṃ tathā ṭhitaṃ ;
Disvā pasannacittena , vanditvā haṭṭhamānaso .
48.
Gandhamālāhi pūjetvā , katvāna tipadakkhiṇaṃ ;
Majjhe puṇṇaghaṭaṭhānaṃ , pavisitvā samaṅgalaṃ .
49.
Suvaṇṇakhīle
M0.166 paṭimukkaṃ , paribbhamanadaṇḍakaṃ ;Rājatena kataṃ suddhaṃ , suddhapīti balodayo .
50.
Gāhayitvā amaccena , maṇḍitena sujātinā ;
Abhimaṅgalabhūtena , bhūtabhūtiparāyaṇo .
51.
Mahantaṃ cetiyāvaṭṭaṃ , kāretuṃ katanicchayo ;
Bhamāpayitu māraddho , parikammita bhūmiyaṃ .
52.
Siddhattho nāma nāmena , mahāthero mahiddhiko ;
Tathākarontaṃ rājānaṃ , dīghadassī nivārayi .
53.
‘‘ Evaṃ mahantaṃ thūpañca , ayaṃ rājā ’ rabhissati ;
Thūpe aniṭṭhiteyeva , maraṇaṃ assa hessati .
54.
Bhavissati mahanto ca , thūpoduppaṭisaṅkharo ;
Iti so nāgataṃ passaṃ , mahantattaṃ nivārayi .
55.
Saṅghassa ca anuññāya , thero sambhāvanāyaca ;
Mahantaṃ kattukāmo ’ pi , gaṇhitvā therabhāsitaṃ .
56.
Therassa upadesena , tassa rājā akārayi ;
Majjhimaṃ cetiyāvaṭṭaṃ , patiṭṭhāpetumiṭṭhikā .
57.
Sovaṇṇarajate ceva , ghaṭe majjheṭṭhapāpayi ;
Aṭṭhaṭṭha aṭṭhitussāho , parivāriya te pana .
58.
Aṭṭhuttarasahassañca , ṭhapāpesi nave ghaṭe ;
Aṭṭhuttare aṭṭhuttare , vatthānaṃ tu sate pana .
59.
Iṭṭhikāpavarā aṭṭha , ṭhapāpesi visuṃ visuṃ ;
Sammatena amaccena , bhūsitena anekadhā .
60.
Tato ekaṃ gāhayitvā , nānāmaṅgalasaṅkhate ;
Puritthimadisābhāge , paṭhamaṃ maṅgalitthikaṃ .
61.
Patiṭṭhāpesi sakkaccaṃ , manuññe gandhakaddame ;
Jātisumana pupphesu , pūjitesu tahiṃ pana .
62.
Ahosi puthavīkampo , sesā sattāpi sattahi ;
Pattiṭṭhāpesa ’ maccehi , maṅgalāni ca kārayi .
63.
Evaṃ
M0.167 asāḷhamāsassa , sukkapakkhe ’ bhisammate ;Uposathe pannarase , patiṭṭhāpesi iṭṭhikā .
64.
Catuddisaṃ ṭhite tattha , mahāthere anāsave ;
Vanditvā pūjayitvā ca , suppatito kamena so .
65.
Pubbuttaraṃ disaṃ gantvā , piyadassiṃ anāsavaṃ ;
Vanditvāna mahātheraṃ , aṭṭhāsi tassa santike .
66.
Maṅgalaṃ tattha vaḍḍhento , tassa dhammamabhāsiso ;
Therassa desanā tassa , janassā ’ hosi sātthikā .
67.
Cattālīsasahassānaṃ , dhammābhisamayo ahu ;
Cattālīsasahassānaṃ , sotāpattiphalaṃ ahu .
68.
Sahassaṃ sakadāgāmi , anāgāmi ca tattakā ;
Sahassaṃyeva arahanto , tattha ’ hesuṃ gihījanā .
69.
Aṭṭhārasasahassāni , bhikkhūbhikkhuniyo pana ;
Cuddaseva sahassāni , arahatte patiṭṭhayuṃ .
70.
Evampapasannamatimā ratanattayamhi ,
Cāgāmimuttamanasājanatāhi tena ;
Lokatthasiddhi paramā bhavatīti ñatvā ,
Saddhādinekaguṇayoga ratiṃ kareyyāti .
Sujanappasādasaṃ vegatthāya kate mahāvaṃse
Thūpārambho nāma
Ekūnatiṃsatimo paricchedo .