Issues
Select Version
Mahāvagga-aṭṭhakathā
Mahāvagga-aṭṭhakathā

3. Udāyivaggo

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

3. Udāyivaggo

1-2.
Bodhāyasuttādivaṇṇanā

202-203.
Tatiyavaggassa paṭhame kittāvatā nu kho , bhante , bojjhaṅgāti vuccantīti bhante , kittakena nu kho bujjhanakaaṅgā nāma vuccantīti pucchati .
Bodhāya saṃvattantīti bujjhanatthāya saṃvattanti .
Imasmiṃ sutte missakabojjhaṅgā kathitā .
Dutiye dhammaparicchedo kathito .

3-5.
Ṭhāniyasuttādivaṇṇanā

204-206.
TatiyeP3.149 kāmarāgaṭṭhāniyānan ti kāmarāgassa kāraṇabhūtānaṃ ārammaṇadhammānaṃ .
Byāpādaṭṭhāniyā dīsupi eseva nayo .
Sakalañhi idaṃ suttaṃ ārammaṇeneva kathitaṃ .
PaṭhamavaggassaV3.186 dutiyasutte vuttaparicchedopettha labbhateva .
Catutthe missakabojjhaṅgā kathitā .
Pañcame aparihāniye dhammeti aparihānikare sabhāvadhamme .

6-7.
Taṇhakkhayasuttādivaṇṇanā

207-208.
Chaṭṭhe etadavocāti ‘‘ imissaṃ parisati nisinno udāyitthero nāma anusandhikusalo bhikkhu atthi , so maṃ pucchissatīti bhagavatāM3.187 osāpitadesanaṃ ñatvā desanānusandhiṃ ghaṭessāmī ’’ ti pucchanto etaṃ avoca .
Vipulan tiādi sabbaṃ subhāvitattaṃ sandhāya vuttaṃ .
Subhāvito hi satisambojjhaṅgo vipulo ca mahaggato ca appamāṇo ca abyāpajjo ca nāma hoti .
So hi patthaṭattā vipulo , mahantabhāvaṃ gatattā mahaggato , vaḍḍhipamāṇattā appamāṇo , nīvaraṇānaṃ dūrībhāvena byāpādarahitattā abyāpajjho nāma hoti .
Taṇhāya pahānā kammaṃ pahīyatīti yaṃ taṇhāmūlakaṃ kammaṃ uppajjeyya , taṃ taṇhāpahānena pahīyati .
Kammassa pahānā dukkhan ti yampi kammamūlakaṃ vaṭṭadukkhaṃ uppajjeyya , taṃ kammapahānena pahīyati .
Taṇhakkhayādayo taṇhādīnaṃyeva khayā , atthato panetehi nibbānaṃ kathitanti veditabbaṃ .
Sattamaṃ uttānameva .

8. Nibbedhabhāgiyasuttavaṇṇanā

209. AṭṭhameP3.150 nibbedhabhāgiyan ti nibbijjhanakoṭṭhāsiyaṃ .
Satisambojjhaṅgaṃ bhāvitenāti satisambojjhaṅgena bhāvitena , satisambojjhaṅgaṃ vā bhāvetvā ṭhitena , evamettha maggabojjhaṅgā missakā .
Tehi bhāvitaṃ , te vā bhāvetvā ṭhitaṃ cittaṃ nibbattitalokuttarameva .
Tampi pana magganissitaṃ katvā missakameva kathetuṃ vaṭṭati .

9. Ekadhammasuttavaṇṇanā

210. Navame saṃyojanavinibandhāti saṃyojanasaṅkhātā vinibandhā .
Ajjhosānāti pariniṭṭhapetvā gahaṇā .

10. Udāyisuttavaṇṇanā

211. DasameV3.187 abahukatoti akatabahumāno .
Ukkujjāvakujjan ti ettha ukkujjaṃ vuccati udayo , avakujjaṃ vayoti udayabbayavasena parivattento sammasantoti dīpeti .
Dhammo ca me , bhante , abhisamitoti vipassanādhammo abhisamāgato .
Maggoti vipassanāmaggova .
Sace hi thero tasmiṃ samaye sotāpanno , upari tiṇṇaṃ maggānaṃ atthāya , saceM3.188 anāgāmī , arahattamaggassa atthāya ayaṃ vipassanā veditabbā .
Tathā tathā viharantan ti tena tenākārena viharantaṃ .
Tathattāyāti tathābhāvāya .
Khīṇā jātītiādīhi tathattāyāti adhippetaṃ tathābhāvaṃ dasseti .
Paccavekkhaṇatthāya upanīyatīti hi ettha adhippāyo , taṃ dassento evamāha .
Sesaṃ sabbattha uttānamevāti .
Udāyivaggo .