3. Saraṇānivaggo
1-2.Paṭhamamahānāmasuttādivaṇṇanā
1017-18.
Tatiyassa
V3.316P3.287 paṭhame iddhan ti telamadhuphāṇitādīhi samiddhaṃ .Phītan ti hatthūpagasīsūpagagīvūpagādialaṅkāravasena supupphitaṃ .
Ākiṇṇamanussan ti nirantaramanussaṃ .
Sambādhabyūhan ti byūhā vuccanti avinibbiddharacchāyo , yā paviṭṭhamaggeneva niggacchanti , tā sambādhā byūhā bahukā etthāti sambādhabyūhaṃ .
Imināpi nagarassa ghanavāsameva dīpeti .
Bhantenāti ito cito ca paribbhamantena uddhatacārinā .
Dutiyaṃ uttānameva .
3. Godhasakkasuttavaṇṇanā
1019. Tatiye bhagavāva etaṃ jāneyya etehi dhammehi samannāgataṃ vā asamannāgataṃ vāti idaṃ so sakko tīhi dhammehi samannāgatassa puggalassa sotāpannabhāvaṃ , catūhi vā dhammehi samannāgatassa sotāpannabhāvaṃ bhagavāva jānātīti adhippāyena āha .
Kocideva dhammasamuppādo uppajjeyyāti kiñcideva kāraṇaṃ uppajjeyya .
Ekato assa bhagavā , ekato bhikkhusaṅghoti yasmiṃ kāraṇe uppanne bhagavā bhikkhusaṅghena nānāladdhiko hutvā ekaṃ vādaṃ vadanto ekato assa , bhikkhusaṅghopi ekaṃ vadanto ekatoti
M3.318 attho .Tenevāhan ti yaṃ vādaṃ tumhe vadetha , tamevāhaṃ gaṇheyyanti .
Nanu ca ariyasāvakassa ratanattaye pasādanānattaṃ natthi , atha kasmā esa evamāhāti ?
Bhagavato sabbaññutāya .
Evañhissa hoti ‘‘ bhikkhusaṅgho attano asabbaññutāya ajānitvāpi katheyya , satthu pana aññāṇaṃ nāma natthī ’’ ti .
Tasmā evamāha .
Aññatra kalyāṇā aññatra kusalāti kalyāṇameva kusalameva vadāmi , na kalyāṇakusalavimuttanti .
Apicassa anavajjanadoso esoti .
4. Paṭhamasaraṇānisakkasuttavaṇṇanā
1020. Catutthe
V3.317P3.288 idha mahānāma ekacco puggaloti idaṃ na kevalaṃ saraṇāni eva apāyato mutto , imepi puggalā muttāti dassetuṃ āraddhaṃ .Mattaso nijjhānaṃ khamantīti pamāṇena ca olokanaṃ khamanti .
Iminā dhammānusārimaggaṭṭhapuggalaṃ dasseti .
Agantā nirayan ti maggaṭṭhapuggalo hi apāyato parimuttoti vā parimuccissatīti vā vattuṃ na vaṭṭati , parimuccatīti pana vattuṃ vaṭṭati .
Yasmā ca parimuccati , tasmā gantā nāma na hotīti ,‘‘ agantā ’’ ti vutto , na gacchatīti attho .
Saddhāmattaṃ pemamattan ti iminā saddhānusārimaggaṭṭhapuggalaṃ dasseti .
Mahāsālāti samīpe ṭhiteva cattāro mahāsārarukkhe dassento āha .
Maraṇakāle sikkhaṃ samādiyīti maraṇasamaye tīsu sikkhāsu paripūrakārī ahosīti dasseti .
5. Dutiyasaraṇānisakkasuttavaṇṇanā
1021. Pañcame dukkhettan ti visamakhettaṃ .
Dubbhūman ti ūsarabhūmiṃ loṇūpahataṃ .
Khaṇḍānīti paribhinnāni .
Pūtīnīti udakena temetvā pūtibhāvaṃ āpannāni .
Vātātapahatānīti vātātapena hatattā nirojabhāvaṃ gatāni .
Asārādānīti anādinnasārāni agahitasārāni .
Asukhasayitānīti na koṭṭhādīsu pakkhipitvā suṭṭhu ṭhapitāni .
Sukhasayitānīti ṭhapitaṭṭhānato cattāro māse acalitāni .
6. Paṭhamaanāthapiṇḍikasuttavaṇṇanā
1022. Chaṭṭhe
M3.319 ṭhānaso vedanā paṭippassambheyyāti khaṇena vedanā paṭippassambheyya .Micchāñāṇenāti
P3.289 micchāpaccavekkhaṇena micchāvimuttiyāti aniyyānikavimuttiyā .Tasmā saddhañca sīlañcāti gāthā vuttatthā eva .
Yatra hi nāmāti yo nāma .
7. Dutiyaanāthapiṇḍikasuttavaṇṇanā
1023. Sattame
V3.318 samparāyikaṃ maraṇabhayan ti samparāyahetukaṃ maraṇabhayaṃ gihisāmīcikānīti gihīnaṃ anucchavikāni .Sesaṃ sabbattha uttānamevāti .
Saraṇānivaggo tatiyo .