5. Papātavaggo
1. Lokacintāsuttavaṇṇanā
1111. Pañcamassa paṭhame sumāgadhāya pokkharaṇiyāti evaṃnāmikāya pokkharaṇiyā .
Lokacintaṃ cintentoti ,‘‘ kena nu kho candimasūriyā katā , kena mahāpathavī , kena mahāsamuddo , kena sattā uppāditā , kena pabbatā , kena ambatālanāḷikerādayo ’’ ti evarūpaṃ lokacintaṃ cintento nisīdi .
Vicetoti
V3.332P3.301M3.332 vigatacitto vikkhittacitto vā .Bhūtaṃyeva addasāti te kira asurā sambarimāyaṃ samparivattetvā yathā ne so puriso hatthiassādīsu āruhante ukkhipitvā , bhisamuḷālacchiddehi pavisante passati , evaṃ adhiṭṭhahiṃsu .
Taṃ sandhāya satthā ‘‘ bhūtaṃyeva addasā ’’ ti āha .
Devānaṃyeva mohayamānāti devānaṃ cittaṃ mohayantā .
Tasmāti yasmā lokacintaṃ cintento ummattakopi hoti , tasmā .
2-3.Papātasuttādivaṇṇanā
1112-13.
Dutiye paṭibhānakūṭoti eko mahanto pabbatasadiso mariyādapāsāṇo .
Tatiye aniṭṭharūpan ti aniṭṭhasabhāvaṃ .
4. Kūṭāgārasuttavaṇṇanā
1114. Catutthe heṭṭhimaṃ gharaṃ akaritvāti thambhabhittipādussāpanādinā gharassa heṭṭhimabhāgaṃ akatvā .
5. Vālasuttavaṇṇanā
1115. Pañcame santhāgāreti sippuggaṇhanasālāyaṃ .
Upāsanaṃ karonteti kaṇḍakhipanasippaṃ karonte .
Asanaṃ atipātenteti kaṇḍaṃ atikkamente .
Poṅkhānupoṅkhan ti ekaṃ kaṇḍaṃ khipitvā yathā assa sarassa poṅkhaṃ vijjhati , aparaṃ anupoṅkhaṃ nāma dutiyassa poṅkhaṃ , puna aparaṃ tassa poṅkhanti evaṃ atipātente addasa .
Yatra hi nāmāti ye nāma .
Durabhisambhavataran ti dukkarataraṃ .
Sattadhā bhinnassa vālassa koṭiyā koṭiṃ paṭivijjheyyāti ekaṃ vālaṃ sattadhā bhinditvā , tassa ekaṃ bhedaṃ gahetvā , vātiṅgaṇamajjhe bandhitvā , aparaṃ bhedaṃ kaṇḍassa aggakoṭiyaṃ bandhitvā ,
P3.302 usabhamatte ṭhito kaṇḍabaddhāya koṭiyā taṃ vātiṅgaṇabaddhakoṭiṃ paṭivijjheyyāti attho .Tasmāti yasmā evaṃ duppaṭivijjhāni cattāri saccāni , tasmā .
7. Paṭhamachiggaḷayugasuttavaṇṇanā
1117. Sattame
V3.333M3.333 aññamaññakhādikāti aññamaññaṃ khādanaṃ .Dubbalakhādikāti balavantehi macchādīhi dubbalānaṃ macchādīnaṃ khādanaṃ .
8. Dutiyachiggaḷayugasuttavaṇṇanā
1118. Aṭṭhame mahāpathavīti cakkavāḷagabbhantarā mahāpathavī .
Adhiccamidaṃ , bhanteti idaṃ adhiccuppattikaṃ sace taṃ yugaṃ na pūti bhaveyya , samudde udakaṃ na susseyya , so ca kacchapo na mareyya , api nāma yadicchāvasena siyāti attho .
Evaṃ adhiccamidaṃ , bhikkhaveti ettha mahāsīvatthero cattāri yugāni dasseti – puratthimacakkavāḷamukhavaṭṭiyaṃ ṭhitena purisena pakkhittayugassa hi chiggaḷena tassa andhakacchapassa gīvāya pavesanaṃ viya manussapaṭilābho adhiccapaṭilābhī .
Dakkhiṇacakkavāḷamukhavaṭṭiyaṃ ṭhitena pakkhittassa pana paribbhamantassa purimayugaṃ patvā chiggaḷena chiggaḷupari āruḷhassa chiggaḷena gīvappavesanaṃ viya tathāgatuppādo adhiccatarasambhavo .
Pacchimacakkavāḷamukhavaṭṭiyaṃ ṭhitena pakkhittassa pana paribbhamantassa purimayugadvayaṃ patvā chiggaḷena chiggaḷupari āruḷhassa chiggaḷena gīvappavesanaṃ viya tathāgatappaveditassa dhammavinayassa dīpanaṃ adhiccatarasambhavaṃ .
Uttaracakkavāḷamukhavaṭṭiyaṃ ṭhitena pakkhittassa pana paribbhamantassa purimayugattayaṃ patvā chiggaḷena chiggaḷupari āruḷhassa chiggaḷena gīvappavesanaṃ viya catusaccapaṭivedho ativiya adhiccatarasambhavo veditabbo .
Navamādīni abhisamayasaṃyutte vuttanayānevāti .
Papātavaggo pañcamo .