9. Balakaraṇīyavaggo
1. Balasuttavaṇṇanā
149. Balakaraṇīyavagge
V3.171 balakaraṇīyāti ūrubalabāhubalena kattabbā dhāvanalaṅghanatāpanavahanādayo kammantā .Sīle patiṭṭhāyāti catupārisuddhisīle ṭhatvā .
Aṭṭhaṅgikaṃ maggan ti sahavipassanaṃ ariyamaggaṃ .
2. Bījasuttavaṇṇanā
150. Bījagāmabhūtagāmāti ettha pañcavidhampi bījaṃ bījagāmo nāma , tadeva paṇṇasampannaṃ nīlabhāvato paṭṭhāya bhūtagāmoti veditabbaṃ .
3. Nāgasuttavaṇṇanā
151. Balaṃ
P3.135 gāhentīti balaṃ gaṇhanti , gahitabalā thirasarīrā honti .Kusobbhe otarantītiādīsu ayamanupubbikathā – nāginiyo kira utusamaye
M3.172 patiṭṭhitagabbhā cintenti –‘‘ sace mayaṃ idha vijāyissāma , evaṃ no dārakā ūmivegañca supaṇṇassa ca pakkhanditvā āgatassa vegaṃ sahituṃ na sakkhissantī ’’ ti tā mahāsamudde nimujjitvā sambhajjamukhadvāraṃ patvā pañca mahānadiyo pavisitvā himavantaṃ gacchanti .
Tattha supaṇṇehi apakkhandanīyāsu suvaṇṇarajatamaṇiguhāsu vasamānā vijāyitvā nāgapotake gopphakādipamāṇesu udakesu otāretvā udakataraṇaṃ sikkhāpenti .
Atha yadā anukkamena te nāgā gaṅgādīnaṃ nadīnaṃ orimatīrato paratīraṃ , paratīrato orimatīranti taraṇapaṭitaraṇaṃ kātuṃ sakkonti , tadā ‘‘ idāni no dārakā ūmivegañca garuḷavegañca sahituṃ sakkhissantī ’’ ti ñatvā attano ānubhāvena mahāmeghaṃ samuṭṭhāpetvā sakalahimavantaṃ ekodakaṃ viya kurumānā devaṃ vassāpetvā suvaṇṇarajatādimayā nāvā māpetvā upari
V3.172 suvaṇṇatārakavicittaṃ samosaritagandhapupphadāmaṃ celavitānaṃ bandhitvā surabhicandanagandhapupphādīni ādāya tāhi nāvāhi pañca mahānadiyo ogāhitvā anukkamena mahāsamuddaṃ pāpuṇanti .Tattha ca vasantā dasabyāma-satabyāma-sahassabyāma-satasahassabyāma-pamāṇataṃ āpajjantā mahantattaṃ vepullattaṃ āpajjanti nāma .
Evameva khoti ettha himavantapabbato viya catupārisuddhisīlaṃ daṭṭhabbaṃ , nāgapotakā viya yogāvacarā , kusobbhādayo viya ariyamaggo , mahāsamuddo viya nibbānaṃ .
Yathā nāgapotakā himavante patiṭṭhāya kusobbhādīhi mahāsamuddaṃ patvā kāyamahantattaṃ āpajjanti , evaṃ yogino sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyamaggena nibbānaṃ patvā arahattamaggeneva āgatesu chasu abhiññādhammesu guṇasarīramahantattaṃ pāpuṇantīti .
5. Kumbhasuttavaṇṇanā
153. Kumbhoti udakaghaṭo .
No paccāvamatīti na patiāvamati , na anto pavesetīti attho .
7. Ākāsasuttavaṇṇanā
155. Puratthimāti
M3.173 puratthimadisato āgatavātā .Pacchimadisā dīsupi eseva nayo .
Cattāropi satipaṭṭhānāti yatheva hi etesaṃ
P3.136 puratthimādibhedānaṃ vātānaṃ sannipāto ākāse ijjhati , evaṃ idhāpi ‘‘ cattāro satipaṭṭhānā ’’ tiādinā nayena vuttā bodhipakkhiyadhammā sahavipassanassa ariyamaggassa bhāvanāya ijjhanti , tenetaṃ vuttaṃ .8-9.Paṭhamameghasuttādivaṇṇanā
156-157.
Gimhānaṃ pacchime māseti āsāḷhamāse .
Ūhatan ti dvipadacatuppadānaṃ pādappahārena pathavītale uṭṭhahitvā uddhaṃ gataṃ vaṭṭivaṭṭi hutvā ākāse pakkhantaṃ .
Rajojallan ti paṃsurajojallaṃ .
10. Nāvāsuttavaṇṇanā
158. Sāmuddikāya
V3.173 nāvāyātiādi heṭṭhā vāṇijakopame vitthāritameva .11-12.Āgantukasuttādivaṇṇanā
159-160.
Āgantukāgāran ti puññatthikehi nagaramajjhe kataṃ āgantukagharaṃ , yattha rājarājamahāmattehipi sakkā hoti nivāsaṃ upagantuṃ .
Abhiññā pariññeyyāti yatheva hi tesaṃ puratthimadisādīhi āgatānaṃ khattiyādīnaṃ vāso āgantukāgāre ijjhati , evaṃ imesaṃ abhiññāpariññeyyātiādīnaṃ dhammānaṃ abhiññāparijānanādīhi sahavipassanassa ariyamaggassa bhāvanāya ijjhanti , tenetaṃ vuttaṃ .
Nadīsuttaṃ heṭṭhā vuttanayamevāti .
Balakaraṇīyavaggo navamo .