Issues
Select Version
Mahāvagga-aṭṭhakathā
Mahāvagga-aṭṭhakathā

5. Saṅgāravasuttavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

5. Saṅgāravasuttavaṇṇanā

236. Pañcame pagevāti paṭhamaññeva .
Kāmarāgapariyuṭṭhitenāti kāmarāgagahitena .
Kāmarāgaparetenāti kāmarāgānugatena .
Nissaraṇan ti tividhaṃ kāmarāgassa nissaraṇaṃ vikkhambhananissaraṇaṃ tadaṅganissaraṇaṃ samucchedanissaraṇantiM3.210 .
Tattha asubhe paṭhamajjhānaṃ vikkhambhananissaraṇaṃ nāma , vipassanā tadaṅganissaraṇaṃ nāma , arahattamaggo samucchedanissaraṇaṃ nāma .
Taṃ tividhampi nappajānātīti attho .
Attatthampītiādīsu arahattasaṅkhāto attano attho attattho nāma , paccayadāyakānaṃ attho parattho nāma , sveva duvidhopi ubhayattho nāma .
Iminā nayena sabbavāresu attho veditabbo .
Ayaṃ pana viseso – byāpādassa nissaraṇan tiādīsu hi dveva nissaraṇāni vikkhambhananissaraṇañca samucchedanissaraṇañca .
Tattha byāpādassa tāva mettāya paṭhamajjhānaṃ vikkhambhananissaraṇaṃ , anāgāmimaggo samucchedanissaraṇaṃ .
Thinamiddhassa ālokasaññā vikkhambhananissaraṇaṃ , arahattamaggo samucchedanissaraṇaṃ .
Uddhaccakukkuccassa yo koci samatho vikkhambhananissaraṇaṃ , uddhaccassa panettha arahattamaggo , kukkuccassa anāgāmimaggo samucchedanissaraṇaṃ .
Vicikicchāya dhammavavatthānaṃ vikkhambhananissaraṇaṃ , paṭhamamaggo samucchedanissaraṇaṃ .
Yā panettha seyyathāpi brāhmaṇa udapatto saṃsaṭṭho lākhāya vātiādikā upamā vuttā , tāsu udapattoti udakabharitā pāti .
Saṃsaṭṭhoti vaṇṇabhedakaraṇavasena saṃsaṭṭho .
Pakkuthitoti kuthito .
Usmudakajātoti usumajāto .
Sevālapaṇakapariyonaddhoti tilabījakādibhedenaP3.175 sevālena vā nīlamaṇḍūkapiṭṭhivaṇṇena vā udakapiṭṭhiṃ chādetvā nibbattapaṇakena pariyonaddho .
Vāteritoti vātenaV3.209 erito kampito .
Āviloti appasanno .
Luḷitoti asannisinno .
Kalalībhūtoti kaddamībhūto .
Andhakāre nikkhittoti koṭṭhantarādibhede anālokaṭṭhāne ṭhapito .
Imasmiṃ sutte bhagavā tīhi bhavehi desanaṃ nivattetvā arahattanikūṭena desanaṃ niṭṭhāpesi , brāhmaṇo pana saraṇamatte patiṭṭhito .