ဥပဇ္ဈာယဝတ္တကထာဝဏ္ဏနာ
၆၄။ ဝဇ္ဇာဝဇ္ဇန္တိ၊ ဟူသည်ကား။
ခုဒ္ဒကံ ဝဇ္ဇဉ္စ၊ ငယ်သောအပြစ်ကိုလည်းကောင်း။
မဟန္တံ ဝဇ္ဇဉ္စ၊ ကြီးသောအပြစ်က်ိုလည်းကောင်း။
"ဥတ္တိဋ္ဌ-ပတ္တ"န္တိ ဧတ္ထ၊ ဟူသောပုဒ်၌။
ပိဏ္ဍာယ၊ ဆွမ်းအလို့ ငှာ။
စရဏံ၊ လှည့်လည်ခြင်းကို။
ဥတ္တိဋ္ဌံ နာမ၊ ဥတ္တိဋ္ဌမည်၏ ဟူ၍။
ဝုစ္စတိ၊ ၏။
ကေသု ဝိယ၊ နည်းဟူမူကား။
"ဥတ္တိဋ္ဌေ နပ္ပမဇ္ဇေယျာ" တိအာဒီသု ဝိယ၊ အစရှိသောပါဠိတို့၌ကဲ့သို့တည်း။
ဥတ္တိဋ္ဌာယ
ဥတ္တိဋ္ဌတ္ထာယ- (ဆဋ္ဌ)
၊ ဆွမ်းခံလှည့်လည်ခြင်းငှာ။
ဂဟိတံ၊ ယူအပ်သော။
ပတ္တံ၊ သပိတ်တည်း။
ဥတ္တိဋ္ဌပတ္တံ၊ ဆွမ်းခံလှည့်လည်ခြင်းငှာယူအပ်သော သပိတ်။
တေန၊ ထိုကြောင့်။
"ပိဏ္ဍာယ စရဏကပတ္တ" န္တိ၊ ဟူ၍။
အာဟ၊ ၏။
တဿ၊ ထိုသပိတ်ကို။
ဥပနာမေ၊ ညွတ်စေခြင်း၌။
ကော ဒေါသော၊ အဘယ်အပြစ်ရှိသနည်း။
ဣတိ၊ ဤသို့ စောဒနာဖွယ်ရှိသောကြောင့်။
"တသ္မိံ ဟီ" တိအာဒိ၊ ကို။
အာဟ၊ ၏။
တသ္မာတိ၊ ဟူသည်ကား။
ယသ္မာ၊ ကြောင့်။
မနုဿာ၊ တို့သည်။
ဧတေ၊ ဤရဟန်းတို့သည်။
ဧတသ္မိံ ယေဝ၊ ဤခွက်၌သာလျှင်။
ဘုဉ္ဇန္တိ၊ စားကုန်၏။
ဣတိ၊ သို့။
ဥတ္တိဋ္ဌပတ္တေ၊ ၌။
ဥစ္ဆိဋ္ဌသိနော၊ စွန့်အပ်သောစာဖတ်အမှတ်ရှိကုန်၏။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
"ဥတ္တိဋ္ဌပတ္တ" န္တိ၊ ဟူ၍။
ဝုတ္တံ၊ ၏။
ဥတ္တိဋ္ဌသဒ္ဒေနေဝ၊ ဖြင့်သာလျှင်။
မနုဿာနံ၊ တို့၏။
သညာယ၊ အမှတ်ဖြင့်။
ဥစ္ဆိဋ္ဌတာပိ၊ ကိုလည်း။
ဂမ္မတိ၊ သိအပ်၏။
ဣတိ၊ ဤသို့မှတ်အပ်၏။ (ဥဇ္ဈိဋ္ဌ-ဟုစတုတ္ထက္ခရာနှင့် ရှိရမည် ထင်သည်။)
ကေစိ ပန၊ တို့သည်ကား။
"ဥတ္တိဋ္ဌ-သဒ္ဒေါ၊ သည်။
ဥစ္ဆိဋ္ဌသဒ္ဒေန၊ ဥစ္ဆိဋ္ဌသဒ္ဒါနှင့်။
သမာနတ္ထော၊ တူသောအနက်ရှိ၏"။
ဣတိ၊ သို့။
ဝဒန္တိ၊ ကုန်၏။
"ဥတ္တိဋ္ဌာ" တိ၊ ဟူသောသဒ္ဒါသည်။
တွာပစ္စယန္တောပိ၊ တွာပစ္စည်းအဆုံးရှိသည်လည်း။
ဟောတိ၊ ၏။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
"ဥတ္တိဋ္ဌဟိတွာ"တိ
ဥဋ္ဌဟိတွာတိ- (ဆဋ္ဌ)
၊ ဟူ၍။
အာဟ၊ ၏။
ဥပဇ္ဈာယံ ဂဟေတုန္တိ၊ ဟူသည်ကား။
(၁၀၂) ဥပဇ္ဈာယတ္တံ၊ ဥပဇ္ဈာယ်၏အဖြစ်ကို။
မနသာ၊ စိတ်ဖြင့်။
ဂဟေတုံ၊ ယူခြင်းငှာ။
ဝါ၊ ကား။
ယာစနဝစနေန၊ တောင်းပန်သော စကားဖြင့်။
တဿ၊ ထိုဥပဇ္ဈာယ်၏။
အနုမတိံ၊ အလိုကို။
ဂဟေတုံ၊ ငှာ။
ဣတိ အတ္ထော၊ အနက်။
၆၅။ ပတိဿယနံ၊ စွဲ၍ ဖြစ်ခြင်း။
ပတိဿော၊ စွဲ၍ ဖြစ်ခြင်း။
ဂရုံ၊ ဆရာကို။
နိဿာယ၊ မှီ၍။
ဝတ္တနဘာဝေါ၊ ကျင့်သော အဖြစ်သည်။
ယံကိဉ္စိ၊ အမှတ်မရှိသော။
ဂါရဝံ၊ ရိုသေခြင်း။
ဣတိ အတ္ထော၊ အနက်။
ပတိဿေန၊ ရိုသေခြင်းနှင့်။
သဟ၊ တကွဖြစ်သည်တည်း။
သပ္ပတိဿော၊ ရိုသေခြင်းနှင့်တကွ ဖြစ်သည်။
ပရံ၊ သူတပါးကို။
ဇေဋ္ဌံ ကတွာ၊ အကြီးအမှူးပြု၍။
တဿောဝါဒေ၊ ထိုသူတပါး အဆုံးအမ၌။
ဝတ္တနကာ
ဝတ္တနတာ-(ဆဋ္ဌ)
၊ ကျင့်သည်တည်း။
ဣတိ အတ္ထော၊ အနက်။
တေန၊ ထိုကြောင့်။
"ဇေဋ္ဌ-ဘာဝဉ္စ ဥပဋ္ဌပေတွာ"တိ၊ ဟူ၍။
အာဟ၊ ၏။
သာဟူတိ၊ ဟူသည်ကား။
သာဓု သုန္ဒရံ၊ ကောင်း၏။
လဟူတိ၊ ဟူသည်ကား။
အဂရု၊ ဝန်မလေး။
သုဘရတာ၊ မွေးမြူလွယ်၏။
ဣတိ အတ္ထော၊ အနက်။
ဩပါယိကန္တိ၊ ဟူသည်ကား။
ဥပါယပဋိသံယုတ္တံ၊ အကြောင်းဥပါယ်နှင့် ယှဉ်၏။
ဧဝံ ပဋိ-ပဇ္ဇနံ၊ ဤသို့ကျင့်ခြင်းသည်။
နိတ္ထရဏူပါယော၊ ဝဋ်မှထွက်မြောက်ခြင်း၏အကြောင်းတည်း။
ဣတိ အတ္ထော၊ အနက်။
ပတိရူပန္တိ၊ ဟူသည်ကား။
ဣဒံ၊ ဤအမှုသည်။
သာမီစိကမ္မံ၊ အရိုအသေပြုအပ်သော အမှုတည်း။
ဣတိ အတ္ထော၊ အနက်။
ပါသာဒိကေနာတိ၊ ဟူသည်ကား။
ပသာဒါဝဟေန၊ ကြည်ညိုဖွယ်ကို ဆောင်တတ်သော။
ကာယဝစီပယောဂေန၊ ကာယပယောဂ, ဝစီပယောဂနှင့်။
သမ္ပာဒေဟိ၊ ပြည့်စုံစေလော့။
ဣတိ အတ္ထော၊ အနက်။
ကာယေနာတိ၊ ဟူသည်ကား။
ဧတဒတ္ထဝိညာပကံ၊ ထို သာဟု လဟု-စသည်တို့၏အနက်ကို သိစေတတ်သော။
ဟတ္ထမုဒ္ဒါဒိံ၊ လက်ဆုပ်အစရှိသည်ကို။
ဒဿေန္တော၊ ပြလျက်။
ကာယေန၊ ဖြင့်။
ဝိညာပေတိ၊ သိစေ၏။
သာဓူတိ သမ္ပဋိစ္ဆနံ သန္ဓာယာတိ၊ ဟူသည်ကား။
ဥပဇ္ဈာယေန၊ သည်။
"သာဟူ"တိအာဒီသု၊ သာဟုအစရှိသည်တို့ကို။
ဝုတ္တေသု၊ ဆိုအပ်ကုန်သည်ရှိသော်။
သဒ္ဓိဝိဟာရိကဿ၊ ၏။
သာဓူတိ သမ္ပဋိစ္ဆနံ ဝစနံ၊ သာဓုဟူ၍ ဝန်ခံသောစကားကို။
သန္ဓာယ၊ ၍။
"ကာယေန ဝိညာပေတီ"တိအာဒိ၊ ကို။
ဝုတ္တံ၊ ၏။
ဣတိ အယံ၊ ကား။
အဓိပ္ပာယော၊ ကေစိဆရာတို့ အလိုတည်း။
အာယာစနဒါနမတ္တေနာတိ၊ ဟူသည်ကား။
သဒ္ဓိဝိဟာရိကဿ၊ ၏။
ပဌမံ၊ စွာ။
အာယာစနမတ္တေန စ၊ တောင်းကာမျှဖြင့် လည်းကောင်း။
တတော၊ ထိုနောင်မှ။
ဥပဇ္ဈာယဿ၊ ၏။
"သာဟူ"တိအာဒိနာ၊ သာဟုအစရှိသော။
ဝစန-မတ္တေန စ၊ စကားမျှဖြင့် လည်းကောင်း။
ဣတိ အတ္ထော၊ အနက်။
၆၆။ အဿာတိ၊ ဟူသည်ကား။
သဒ္ဓိဝိဟာရိကဿ၊ ၏။
"ဒွေ စီဝ-ရာနီ"တိ၊ ဟူသောစကားကို။
ဥတ္တရသင်္ဂံ၊ ကိုယ်ဝတ်ကိုလည်းကောင်း။
သင်္ဃာဋိဉ္စ၊ ဒုကုဋ်ကိုလည်းကောင်း။
သန္ဓာယ၊ ၍။
ဝဒတိ၊ ၏။
ဣတော ပဋ္ဌာယာတိ၊ ဟူသည်ကား။
"န ဥပဇ္ဈာယဿ ဘဏမာနဿာ"တိ ဧတ္ထ၊ ဟူသောပုဒ်၌။
န ကာရတော၊ န အက္ခရာမှ။
ပဋ္ဌာယ၊ ၍။
တေန၊ ထိိုဣတော ပဋ္ဌာယ-စသောပါဌ်ဖြင့်။
"နာတိဒူရေ"တိအာဒီသု၊ အစရှိကုန်သော။
န ကာရပဋိသိဒ္ဓေသု၊ န အက္ခရာဖြင့် မြစ်အပ်သော ဝတ်တို့၌။
အာပတ္တိ၊ အာပတ်သည်။
နတ္ထိ၊ မရှိ။
ဣတိ၊ သို့။
ဒဿေတိ၊ ၏။
သဗ္ဗတ္ထ ဒုက္ကဋာ-ပတ္တီတိ၊ ဟူသည်ကား။
အာပဒါဥမ္မတ္တခိတ္တစိတ္တဝေဒနဋ္ဋတာဒီဟိ၊ ဘေးရန်ရှိသောအဖြစ်, ရှူးသောအဖြစ်, စိတ်ပျံ့လွင့်သောအဖြစ်, ဝေဒနာနှိပ်စက်သောအဖြစ် အစရှိသည်တို့ကို။
ဝိနာ၊ ကြဉ်၍။
ပဏ္ဏတ္တိံ၊ ဝိနည်းပညတ်ကို။
အဇာနိတွာ၊ မသိသောကြောင့်။
ဝဒန္တဿာပိ၊ ဆိုသော ရဟန်းအား လည်းကောင်း။
ဂိလာနဿာပိ၊ နာသော ရဟန်းအား လည်းကောင်း။
ဒုက္ကဋမေဝ၊ ဒုက္ကဋ်သာလျှင်တည်း။
ဟိ၊ သင့်စွ။
အာပဒါသု၊ ဘေးရန်တို့ကြောင့်။
အန္တရန္တရာ၊ အကြားအကြား၌။
ကထာ၊ စကားကို။
ဝတ္တုံ၊ ဆိုခြင်းငှာ။
ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။
အညေသုပိ၊ တပါးလည်းဖြစ်ကုန်သော။
ဤဒိသေသု၊ ဤသို့ သဘောရှိကုန်သော။
နကာရ-ပဋိသိဒ္ဓေသု၊ နအက္ခရာဖြင့် မြစ်ကုန်သော ဝတ်တို့၌။
ဧဝံ၊ ဤအတူတည်း။
ဣတရေသု ပန၊ နအက္ခရာဖြင့်မမြစ်သော ဝတ်တို့၌ကား။
ဂိလာနောပိ၊ နာသော ရဟန်းသည်လည်း။
မုစ္စတိ၊ လွတ်၏။
ပါဠိယံ၊ ၌။
"ဟေဋ္ဌာပီဌံ ဝါ ပရာ-မသိတွာ" တိဣဒံ၊ ဟူသောစကားကို။
ပုဗ္ဗေ၊ ရှေး၌။
တတ္ထ၊ ထိုညောင်စောင်းအင်းပျဉ်အောက်၌။
ဌပိတပတ္တာဒိနာ၊ ထားအပ်သော သပိတ်အစရှိသည်နှင့်။
အသင်္ဃဋ္ဋနတ္ထာယ၊ မထိခိုက်စေခြင်းငှာ။
ဝုတ္တံ၊ ၏။
စက္ခုနာ၊ မျက်စိနှင့်။
ဩလောကေတွာပိ၊ ကြည့်၍ လည်းကောင်း။
အညေသံ၊ တပါးသော သပိတ်တို့၏။
အဘာဝံ၊ မရှိခြင်းကို။
ဉတွာပိ၊ သိ၍လည်းကောင်း။
ဌပေတုံ၊ ထားခြင်းငှာ။
ဝဋ္ဋတိ ဧဝ၊ အပ်သည်သာလျှင်တည်း။
အာပတ္တိယာ အာသန္နန္တိ၊ ဟူသည်ကား။
အာပတ္တိကရဏ မေဝ၊ အာပတ်ကို ပြုတတ်သောစကားကိုသာလျှင်။
ဂါမေတိ၊ ဟူသည်ကား။
အန္တောဂါမေ၊ ရွာတွင်း၌။
တာဒိသေ၊ ထိုသို့သဘောရှိသော။
မဏ္ဍပါဒိမှိ၊ မဏ္ဍပ်အစရှိသည်၌။
အန္တရဃရေတိ၊ ဟူသည်ကား။
အန္တောဂေဟေ၊ အိမ်တွင်း၌။
ပဋိက္ကမနေတိ၊ ဟူသည်ကား။
အာသန-သာလာယံ၊ နေရာဇရပ်၌။
ဓောတဝါလိကာယာတိ၊ ဟူသည်ကား။
ဥဒကေန၊ ရေသည်။
ဂတဋ္ဌာနေ၊ သွားရာအရပ်၌။
နိရဇာယ၊ မြူကင်းသော။
ပရိ-သုဒ္ဓဝါလိကာယ၊ စင်ကြယ်သော သဲ၌။
နိဒ္ဓူမေတိ၊ ဟူသည်ကား။
ဇန္တာ-ဃရေ၊ ဇရုံးအိမ်၌။
ဇလိယမာနအဂ္ဂိဓူမရဟိတေ၊ တောက်စေအပ်သောမီး၏အခိုးမှကင်းသော အရပ်၌။
ဟိ၊ စွ။
ဇန္တာဃရံ နာမ၊ ဇရုံးအိမ် မည်သည်ကား။
ဟိမပါတဗဟုလေသု၊ ဆီးနှင်းအကျများကုန်သော။
ဒေသေသု၊ အရပ်တို့၌။
(၁၁၃) သပ္ပစ္စယရောဂပီဠာဒိနိဝါရဏတ္ထံ၊ ထိုဆီးနှင်းကျခြင်းလျှင် အကြောင်းရှိသော ရောဂါနှိပ်စက်ခြင်း အစရှိသည်ကို တားမြစ်ခြင်းငှာ။
သရီရသေဒါ-ပနဋ္ဌာနံ၊ ကိုယ်ကို ချွေးအောင်းရာ အရပ်တည်း။
တတ္ထ၊ ထိုဇရုံးအိမ်၌။
အန္ဓကာရပဋိစ္ဆန္နတာယ၊ အမိုက်ဖုံးလွှမ်းသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
ဗဟူပိ၊ များစွာသော ရဟန်းတို့သည်လည်း။
ဧကတော၊ တပေါင်းတည်း။
ပဝိသိတွာ၊ ဝင်၍။
စီဝရံ၊ သင်္ကန်းကို။
နိက္ခိပိတွာ၊ ချထား၍။
အဂ္ဂိတာပပရိဟာရာယ၊ မီးပူကို ပယ်ခြင်းငှာ။
မတ္တိကာယ၊ မြေညက်ဖြင့်။
မုခံ၊ မျက်နှာကို။
လိမ္ပိတွာ၊ လိမ်းကျံ၍။
သရီရံ၊ ကိုယ်ကို။
ယာဝဒတ္ထံ၊ အလိုရှိတိုင်း။
သေဒေတွာ၊ ချွေးအောင်း၍။
စုဏ္ဏာဒီဟိ၊ ကသယ်မှုန့်စသည်တို့ဖြင့်။
ဥဗ္ဗဋ္ဋေတွာ၊ ပွတ်သပ်၍။
နဟာယန္တိ၊ ရေချိုးကုန်၏။
တေနေဝ၊ ကြောင့်သာလျှင်။
ပါဠိယံ၊ ၌။
"စုဏ္ဏံ သန္နေတဗ္ဗ"န္တိအာဒိ၊ ကို။
ဝုတ္တံ၊ ၏။
ဥလ္လောကန္တိ၊ ဟူသည်ကား။
ဥဒ္ဓံ၊ အထက်သို့။
ဩလောကဋ္ဌာနံ၊ မော်၍ ကြည့်အပ်သော အရပ်ကို။
ဥပရိဘာဂံ၊ အထက်အဖို့ကို။
ဣတိ အတ္ထော၊ အနက်။
အညတ္ထ နေတဗ္ဗောတိ၊ ဟူသည်ကား။
ယတ္ထ၊ အကြင်ကျောင်း၌။
ဝိဟ-ရတော၊ နေသော သဒ္ဓိဝိဟာရိကအား။
သာသနေ၊ ၌။
အနဘိရတိ၊ မမွေ့လျော်ခြင်းသည်။
ဥပ္ပန္နာ၊ ဖြစ်၏။
တတော၊ ထိုကျောင်းမှ။
အညတ္ထ၊ တပါးသော။
ကလျာဏမိတ္တာဒိသမ္ပတ္တိယုတ္တဋ္ဌာနေ၊ ကလျာဏမိတ္တ အစရှိသည်ပြည့်စုံခြင်းနှင့်ယှဉ်သောအရပ်သို့။
နေတဗ္ဗော၊ ဆောင်အပ်၏။
"ဝိသဘာဂ-ပုဂ္ဂလာန"န္တိ၊ ဟူသောစကားကို။
လဇ္ဇိနော ဝါ၊ လဇ္ဇီမူလည်း ဖြစ်စေ။
အလဇ္ဇိနော ဝါ၊ အလဇ္ဇီမူလည်းဖြစ်စေ။
ဥပဇ္ဈာယဿ၊ ၏။
အဝဍ္ဎိကာမေ၊ ပွားစေခြင်းကိုအလိုမရှိသော ရဟန်းတို့ကို။
သန္ဓာယ၊ ၍။
ဝုတ္တံ၊ ၏။
ပန၊ အထူးကိုဆိုအံ့။
အလဇ္ဇီ၊ အလဇ္ဇီဖြစ်သော။
ဥပဇ္ဈာယော၊ သည်။
ဩဝါဒမ္ပိ၊ တပည့်အဆုံးအမကိုလည်း။
သစေ ပန န ဂဏှာတိ၊ အကယ်၍ မနာယူသည်ဖြစ်အံ့။
လဇ္ဇိနော စ၊ တို့သည်လည်း။
ဧတဿ၊ ထိုဥပဇ္ဈာယ်၏။
ဝိသဘာဂါ၊ ဝိသဘာဂတို့သည်။
ဟောန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်ငြားအံ့။
ဥပဇ္ဈာယံ၊ ကို။
ဝိဟာယ၊ စွန့်၍။
တတ္ထ၊ ထိုလဇ္ဇီရှိရာကျောင်း၌။
လဇ္ဇီဟေဝ၊ တို့နှင့်သာလျှင်။
သဒ္ဓိံ၊ တကွ။
အာမိသာဒိပရိဘောဂေါ၊ အာမိသစသော ပရိဘောဂကို။
ကာတဗ္ဗော၊ ၏။
ဟိ၊ စွ။
ဥပဇ္ဈာယာဒိဘာဝေါ၊ ဥပဇ္ဈာယ်စသော အဖြစ်သည်။
ဧတ္ထ၊ ဤအရာ၌။
န ပမာဏံ၊ ပမာဏမဟုတ်။
ဣတိ၊ သို့။
ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ၏။
ပရိ-ဝေဏံ ဂန္တွာတိ၊ ဟူသည်ကား။
ဥပဇ္ဈာယဿ၊ ၏။
ပရိဝေဏံ၊ ပရိဝုဏ်သို့။
ဂန္တွာ၊ ၍။
"န သုသာန"န္တိ ဣဒံ၊ ဟူသောစကားသည်။
ဥပလက္ခဏံ၊ ဥပလက္ခဏမျှသာတည်း။
ဥပစာရသီမတော၊ ဥပစာရသိမ်မှ။
ဗဟိ၊ အပသို့။
ဂန္တုကာမေန၊ သွားလိုသော သဒ္ဓိဝိဟာရိကသည်။
အနာပုစ္ဆာ၊ မပန်မူ၍။
ဂန္တုံ၊ သွားခြင်းငှာ။
န ဝဋ္ဋတိ၊ မအပ်။
ဥပဇ္ဈာယဝတ္တကထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။
နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။