Issues
Select Version
arhaငaindāsabha
မြန်မာဘာသာ
Mahāvaggavaṇṇanā
Mahāvaggavaṇṇanā

ရာဟုလဝတ္ထုကထာဝဏ္ဏနာ

Author: arhaငaindāsabha @ IAPT

ရာဟုလဝတ္ထုကထာဝဏ္ဏနာ

၁၀၅။ ပေါက္ခရဝဿန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ ပေါက္ခရေ ပဒုမဂစ္ဆေ ဝိယ၊ ပဒုမာကြာတော၌ကဲ့သို့။ အတေမိတုကာမာနံ၊ မစွတ်လိုကုန်သောသူတို့၏။ သရီရတော၊ ကိုယ်မှ။ ပဝဋ္ဋနကဝဿံ၊ လျှောကျသောမိုးကို။
တသ္မိံ၊ ထိုမိုးသည်။ ဝဿန္တေ၊ ရွာသည်ရှိသော်။ တေမိတုကာမေဝ၊ စွတ်လိုသောသူတို့သည်သာလျှင်။ တေမေန္တိ၊ စွတ်ကုန်၏။ ဣတရေ၊ မစွတ်လိုကုန်သောသူတို့သည်။ န တေမေန္တိ၊ မစွတ်ကုန်။
"ဘိက္ခံ ဂဏှထာ"တိ ဝတွာ ဂတော နာမ နတ္ထီတိ၊ ဟူသည်ကား။ အတ္တနော၊ ၏။ သန္တကေ၊ ဥစ္စာဖြစ်သော။ ရဇ္ဇေ၊ မင်း၏ အဖြစ်၌။ သဗ္ဗမ္ပိ၊ အလုံးစုံလည်း ဖြစ်သော။ သာပတေယျံ၊ ဥစ္စာနှစ်ကို။ သယမေဝ၊ မိမိသည်သာလျှင်။ ပရိဘုဉ္ဇိဿတီတိ၊ သုံးဆောင်လတ္တံ့ဟူ၍။ (၁၁၃) ဂါရဝေန၊ ရိုသေသဖြင့်။ သုဒ္ဓေါဒနမဟာရာဇာပိ၊ သုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီးသည်လည်း။ န နိမန္တေသိ၊ မပင့်ဖိတ်။ ဂန္တွာ ပန၊ သွား၍ကား။ ဂေဟေ၊ နန်းတော်၌။ သကလရတ္တိံ၊ အလုံးစုံသောညဉ့်ကို။ မဟာဒါနဉ္စေဝ၊ အလှူကြီးကို လည်းကောင်း။ ဗုဒ္ဓပ္ပ-မုခဿ၊ ဘုရားအမှူးရှိသော။ သံဃဿ၊ သံဃာအား။ အာသနပညတ္တိဋ္ဌာနာ-လင်္ကာရဉ္စ၊ နေရာခင်းခြင်း, အရပ်ကိုတန်ဆာဆင်ခြင်းကိုလည်းကောင်း။ သံဝိဒ-ဟန္တော၊ စီရင်လျက်သာလျှင်။ ဝီတိနာမေသိ၊ လွန်စေ၏။
နကောစိ။ ပ။ ပတ္တံ ဝါ၊ အဂ္ဂဟေသီတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဘဂဝါ၊ သည်။ အတ္တနော၊ ၏။ ပိတုနိဝေသနမေဝ၊ ခမည်းတော် နန်းတော်သို့ သာလျှင်။ ဂမိဿတိ၊ သွားလတ္တံ့။ ဣတိသညာယ၊ ဤသို့သောအမှတ်ဖြင့်။ နဂ္ဂဟေသိ၊ မယူ။
ကုလနဂရေတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဉာတိကုလသန္တကေ၊ ဆွေတော် မျိုးတော် ဥစ္စာဖြစ်သော။ နဂရေ၊ ၌။
ပိဏ္ဍစာရိယဝတ္တန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ အတ္တ-နော၊ ၏။ ဉာတိဂါမေသုပိ၊ အမျိုးရွာတို့၌လည်း။ သပဒါနစာရိကဝတ္တံ၊ အိမ်စဉ်လှည့်လည်သော ဝတ်ကို။
ဧတဿ၊ ထိုမင်းအား။ ဘိက္ခာယ၊ တောင်းစားခြင်းငှာ။ စာရော စရဏံ၊ လှည့်လည်ခြင်းသည်။ အတ္ထိ၊ ရှိ၏။ ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ ဘိက္ခာစာရော၊ မည်၏။ ဘိက္ခာစာရော၊ တောင်းစားခြင်းငှာလှည့်လည်ခြင်းရှိသောမင်း။ ခတ္တိယော၊ မင်းကိုရ၏။
ဥတ္တိဋ္ဌေတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဥတ္တိဋ္ဌိတွာ၊ ရပ်၍။ ပရေသံ၊ သူတပါးတို့၏။ ဃရဒွါရေ၊ အိမ်တံခါး၌။ ဥဒ္ဒိဿ၊ ရည်၍။ ဌတွာ၊ ၍။ ဂဟေတဗ္ဗ-ပိဏ္ဍေ၊ ယူအပ်သောဆွမ်း၌။
နပ္ပမဇ္ဇေယျာတိ၊ ဟူသည်ကား။ နိမန္တနာဒိ-ဝသေန၊ ပင့်ဖိတ်ခြင်းအစရှိသည်၏ အစွမ်းဖြင့်။ လဗ္ဘမာနပဏီတဘောဇနံ၊ ရအပ်သော ပဏီတဘောဇဉ်ကို။ ပဋိက္ခိပိတွာ၊ ပယ်၍။ တတ္ထ၊ ထိုအရပ်၌ရသော ဆွမ်း၌။ ပိဏ္ဍာယ စရဏဝသေန၊ ဆွမ်းအလို့ငှာလှည့်လည်သည်၏အစွမ်းဖြင့်။ နပ္ပမဇ္ဇေယျ၊ မမေ့လျော့ရာ။ ဝါ၊ မယစ်ရာ။
ဓမ္မန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ အနေသနံ၊ မရှာမှီးအပ်သည်ကို ရှာမှီးခြင်းကို။ ပဟာယ၊ စွန့်၍။ သပဒါနံ၊ အိမ်စဉ် မပြတ်။ စရန္တော၊ လှည့်လည်လျက်။ သုစရိတံ၊ ကောင်းစွာ ကျင့်အပ်သော။ တမေဝ ဘိက္ခာစရိယဓမ္မံ၊ ထိုဆွမ်းခံအကျင့်ဖြစ်သော တရားကို။ စာရေယျ၊ ကျင့်ရာ၏။
သုခံ သေတီတိ၊ ဟူသည်ကား။ စတူဟိ ဣရိယာပထေဟိ၊ လေးပါးသော ဣရိယာပုထ်တို့ဖြင့်။ သုခံ၊ ချမ်းသာစွာ။ ဝိဟရတိ၊ နေ၏။ ဣတိ အတ္ထော၊ အနက်။
ဒုတိယဂါထာယံ၊ ဒုတိယဂါထာ၌။ န နံ ဒုစ္စရိတန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ ဝေသိယာဒိဘေဒေ၊ ပြည့်တန်ဆာမအိမ် စသည်အပြားရှိသော။ အဂေါစရေ၊ မကျက်စားအပ်သည်၌။ စရဏဝသေန၊ လှည့်လည်သည်၏ အစွမ်းအားဖြင့်။ ယထာဝုတ္တံ၊ အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ပြီးသော။ ဓမ္မံ ဒုစ္စရိတံ၊ ဒုစရိုက်တရားကို။ န စ စရေ၊ မကျင့်ရာ။
သေသံ၊ ကြွင်းသော စကားသည်။ ဝုတ္တနယ-မေဝ၊ ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းရှိသလျှင်ကတည်း။
ဣမံ ပန ဂါထံ သုတွာတိ၊ ဟူသည်ကား။ နိဝေသနေ၊ နန်းတော်၌။ နိသိန္နေန၊ နေတော်မူသော။ ဘဂဝတာ၊ သည်။ ဉာတိသမာဂမေ၊ ဆွေတော်မျိုးတော် အစည်းအဝေး၌။ အတ္တနော၊ ၏။ ပိဏ္ဍာယ၊ ဆွမ်းအလို့ငှာ။ စရဏံ၊ လှည့်လည်ခြင်းကို။ နိဿာယ၊ မှီ၍။ ကထာယ၊ စကားသည်။ ဥပ္ပန္နာယ ပဝတ္တာယ ဂါထာယ- (ဆဋ္ဌ) ၊ ဖြစ်သည်ရှိသော်။ ဝုတ္တံ၊ ဟောအပ်သော။ ဣမံ ဒုတိယဂါထံ၊ ကို။ သုတွာ၊ ၍။
"မဟာဓမ္မပါလဇာတက" န္တိအာဒီသု ပန၊ အစရှိသော စကားတို့၌။ တတော၊ ထိုသကဒါဂါမ်ဖြစ်သည်မှ။ ပရကာလေသုပိ၊ နောက်ကာလတို့၌လည်း။ ရညော၊ သုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီး၏။ ပဝတ္တိ၊ ဖြစ်ခြင်းကို။ ပရိနိဗ္ဗာနံ၊ ပရိနိဗ္ဗာန်သို့။ ပါပေတွာ၊ ရောက်စေ၍။ ယထာပသင်္ဂဝသေန၊ အကြင်အကြင်လျဉ်းပါးခြင်း၏ အစွမ်းအားဖြင့်။ ဒဿေတုံ၊ ငှာ။ ဝုတ္တာ၊ ၏။
တေန၊ ကြောင့်။ "သောတာပတ္တိဖလံ သစ္ဆိကတွာ"တိအာဒိ၊ အစရှိသောစကားကို။ အာဟ၊ ၏။
"သိရိဂဗ္ဘံ ဂန္တွာ" တိ ဧတ္ထ၊ ဟူသောပုဒ်၌။ ဘဂဝါ၊ သည်။ တဒဟေဝ၊ ထိုနေ့၌သာလျှင်။ ဂန္တွာ၊ ကြွတော်မူ၍။ ယဒိ န ပဿေယျ၊ အကယ်၍‌မကြည့်ငြားအံ့။ သာ၊ ထိုယသောဓရာမိဖုရားသည်။ ဟဒယေန ဖလိတေန ဟာဒယ-ဖလိတာ ဟုတွာ၊ ကွဲသော နှလုံးရှိသည်ဖြစ်၍။ မရေယျ၊ သေရာ၏။ ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ အဂမာသိ၊ ကြွတော်မူ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ မှတ်အပ်၏။
တံ ဒိဝသမေဝါတိ၊ ဟူသည်ကား။ တသ္မိံ ရာဟုလမာတုဒဿနဒိဝ-သေယေဝ၊ ထိုရာဟုလာမယ်တော်ကို ကြည့်တော်မူသော နေ့၌သာလျှင်။
ဓမ္မပဒဋ္ဌကထာယံ ပန၊ ဓမ္မပဒအဋ္ဌကထာ၌ကား။ "သတ္ထာ၊ သည်။ ကပ္ပိလပူရံ၊ ကပ္ပိလဝတ်ပြည်သို့။ ဂန္တွာ၊ ၍။ တတိယဒိဝသေ၊ သုံးရက်မြောက်သောနေ့၌။ နန္ဒံ၊ မင်းနန်ကို။ ပဗ္ဗာဇေသိ၊ ရှင်ပြု၏"။ ဣတိ၊ သို့။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
ကေသ-ဝိဿဇ္ဇနန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ ရာဇမောဠိဗန္ဓနတ္ထံ၊ မင်း၏ ဥသျှောင်ကျင်ကို ဖွဲ့ခြင်းငှာ။ ကုမာရကာလေ၊ မင်းသားဖြစ်သော အခါ၌။ ဗန္ဓိတသိခါဝေဏိမော-စနံ၊ ထုံးအပ်သော ဦးစွန်းစည်းကို ဖြေခြင်းတည်း။ တံ၊ ထိုရောင်ထုံးဖြေခြင်းကို။ က‌ရောန္တာ၊ ပြုသောသူတို့သည်။ မင်္ဂလံ၊ မင်္ဂလာကို။ ကရောန္တိ ကိရ၊ ပြုသည်မည်ကုန်သတတ်။
သာရတ္တဒီပနိယံ ပန၊ သာရတ္တဒီပနီ၌ကား။ "ကေသဝိဿဇ္ဇနန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ ကုလမရိယာဒဝသေန၊ အမျိုးအပိုင်းအခြား၏ အစွမ်းအားဖြင့်။ ကေသောရောပနံ၊ ဆံချခြင်းတည်း"။ ဣတိ၊ သို့။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
ပဋ္ဋဗန္ဓောတိ၊ ဟူသည်ကား။ "အသုကရာဇာ"တိ၊ ဤမည်သောမင်းတဲ့ဟူ၍။ နဠာဋေ၊ နဖူးပြင်၌။ သုဝဏ္ဏပဋဗန္ဓနံ၊ ရွှေပြားဖွဲ့ခြင်းတည်း။
အဘိနဝပါသာဒပ္ပဝေသေ၊ ပြာသာဒ်သစ်ထက်သို့ သွင်းခြင်း၌။ မင်္ဂလံ၊ သည်။ ဃရမင်္ဂလံ၊ မည်၏။
ဆတ္တုဿာပနေ၊ ထီးစိုက်ခြင်း၌။ မင်္ဂလံ၊ သည်။ ဆတ္တမင်္ဂလံ၊ မည်၏။
(၁၁၄) ဇနပဒကလျာဏီတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဇနပဒမှိ၊ ဇနပုဒ်၌။ ကလျာဏီ၊ လှပတင့်တယ်သည်တည်း။ ပရေဟိ၊ သူတပါးတို့နှင့်။ အသာဓာ‌ရဏေဟိ၊ မဆက်ဆံကုန်သော။ ပဉ္စကလျာဏာဒီဟိ၊ ကောင်းခြင်းငါးပါး အစရှိသည်တို့နှင့်။ သဟိတတ္တာ၊ တကွဖြစ်သောကြောင့်။ သာ၊ ထိုမင်းသမီးကို။ ဧဝံ၊ သို့။ ဝုတ္တာ၊ ဆိုအပ်ကုန်၏။
တုဝဋန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ သီဃံ၊ လျင်စွာ။
အနိစ္ဆမာနန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ မနသာ၊ စိတ်ဖြင့်။ အရောစေန္တံ၊ မနှစ်သက်သော မင်းနန်ကို။ ဝါစာယ ပန၊ နှုတ်ဖြင့်ကား။ ဘဂဝတာ၊ သည်။ "နန္ဒ၊ ညီတော်နန်။ ပဗ္ဗဇိဿသိ၊ ရှင်ပြုအံ့လော့"။ ဣတိ၊ သို့။ ဝုတ္တေ၊ ဆိုတော်မူသည်ရှိသော်။ ဂါရဝေန၊ ရိုသေသဖြင့်။ ပဋိက္ခိပိတုံ၊ ပယ်ခြင်းငှာ။ အဝိသဟန္တော၊ မဝံ့သည်ဖြစ်၍။ "အာ‌မာ"တိ၊ ‌ဪ-ရှင်ပြုပါအံ့ဟူ၍။ အဝေါစ၊ ဆို၏။
ဘဂဝါ စ၊ သည်လည်း။ ဧတေန လေသေန၊ ထိုအမြွက်ဖြင့်။ ပဗ္ဗာဇေသိ၊ ရှင်ပြု၏။
ဗြဟ္မရူပဝဏ္ဏန္တိ၊ ကား။ ဗြဟ္မရူပသမာနရူပံ၊ ဗြဟ္မာအဆင်းနှင့်တူသောအဆင်းရှိသော။
တျဿာတိ၊ ဟူသည်ကား။ အဿ၊ ထို သင့်ခမည်းတော်၏။ တေ နိဓိယော၊ ထိုရွှေအိုးတို့ကို။
နိဝတ္တေတုံ န ဝီသဟီတိ၊ ဟူသည်ကား။ "နံ၊ ထိုရာဟုလာကို။ မာနိဝတ္တယိတ္ထ၊ မပြန်စေနှင့်"။ ဣတိ၊ သို့။ ဘဂဝတာ၊ သည်။ ဝုတ္တတ္တာ၊ ဆိုအပ်သောကြောင့်။ နာသက္ခိ၊ မတတ်နိုင်။
သတ္တဝိဓံ အရိယဓနန္တိ၊ ဟူသည်ကား။
"သဒ္ဓါဓနံ သီလဓနံ၊ ဟိရိဩတ္တပ္ပိယံ ဓနံ။ သုတဓနဉ္စ စာဂေါ စ၊ ပညာ ဝေ သတ္တမံ ဓန"န္တိ၊ ဟူ၍။-
ဧဝံ၊ သို့။ ဝုတ္တံ၊ သော။ သတ္တဝိဓံ၊ ခုနစ်ပါး‌အပြားရှိသော။ အရိယဓနံ၊ အရိယာ ဥစ္စာကို။
အဓိမတ္တံ ရာဟုလေတိ၊ ဟူသည်ကား။ ရာဟုလေ၊ ရာဟုလာသည်။ ပဗ္ဗဇိတေ၊ ရှင်ပြုသည်ရှိသော်။ နန္ဒပဗ္ဗဇ္ဇာ‌ယ၊ မင်းနန်ရှင်ပြုခြင်း၌။ ဥပ္ပန္နဒုက္ခတောပိ၊ ဖြစ်သောဆင်းရဲထက်လည်း။ အဓိကတရံ၊ လွန်ကဲသော။ ဒုက္ခံ၊ သည်။ အဟော-သိ၊ ၏။ ဣတိ အတ္ထော၊ အနက်။
ဣတော ပုစ္ဆာတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဣတော ဝုတ္တသောကုပ္ပတ္တိတော၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသော အပြားရှိသော သောကဖြစ်သောအခါမှ။ အပရဒိဝသေသု၊ တပါး‌သောနေ့တို့၌။ အနာဂါမီနံ၊ အနာဂါမ်တို့အား။ ဉာတိသိနေဟပဋိဃစိတ္တုပ္ပါဒါဘာ‌ဝါ၊ ဆွေမျိုးတို့၌ ချစ်ခြင်း မုန်းခြင်းစိတ်၏ မရှိခြင်း‌ကြောင့်။
ပါဠိယံ၊ ၌။ "ပုတ္တပေမ"န္တိ အာဒိ၊ အစရှိသောစကားကို။ ရညာ၊ သုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီးသည်။ ပုတ္တသိနေဟဿ၊ သား၌ချစ်ခြင်း၏။ တိဗ္ဗဘာဝံ၊ ထက်သောအဖြစ်ကို။ ဒဿေတုံ၊ ငှာ။ ဝုတ္တံ၊ ၏။ (ဤတွင်ပုတ္တသိနေဟော ဟု ပါဌ်ရှိကြ၏။ ပုတ္တသိနေဟော ဟိ-ရှိမှ သင့်မည်။)
ဟိ၊ စွ။ ပုတ္တသိနေဟော၊ သား၌ ချစ်ခြင်းကို။ အတ္တနာ၊ နှင့်။ သဟဇာ-တ ပီတိဝေဂသမုဋ္ဌိတာနံ၊ တကွ ဖြစ်သော ပီတိအဟုန်သည် ဖြစ်စေအပ်ကုန်သော။ ရူပဓမ္မာနံ၊ ရုပ်တရားတို့၏။ သကလသရီရံ၊ ကိုယ်အလုံးကို။ ခေါ-ဘေတွာ၊ ချောက်ချားစေ၍။ ပဝတ္တနဝသေန၊ ဖြစ်ခြင်း၏ အစွမ်းအားဖြင့်။ "ဆဝိံ၊ အရေပါးကို။ ပ။ အဋ္ဌိမိဉ္ဇံ၊ ရိုးတွင်းခြင်ဆီကို။ အာဟစ္စ၊ ထိ၍။ တိဋ္ဌ-တီ"တိ၊ တည်၏ဟူ၍။ ဝုတ္တော၊ ဟောအပ်၏။
"အတ္တနော ပိတရာ"တိ၊ ဟူသော စကားကို။ ဘဂဝန္တံ၊ ကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ဝဒတိ၊ ၏။
"ပုတ္တေ"တိ၊ ဟူသောစကားကို။ ရာဟုလံ၊ ကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ဝဒတိ၊ ၏။ (ယခုအဋ္ဌကထာပါဌ်အများ၌ အတ္တနော၊ ပိယဝုတ္တေ-ဟူ၍သာရှိ၏။)
သဒ္ဒဟန္တေနာတိ၊ ဟူသည်ကား။ တဿ၊ ထိုရှင်လောင်း၏။ ဝစနေန၊ စကားဖြင့်။ အဝေမတိ-ကေန၊ ယုံမှားခြင်းကင်းသဖြင့်။ ဣတိ အတ္ထော၊ အနက်။
ဝိမတိယာ၊ ယုံမှားခြင်းသည်။ သတိ၊ ရှိသော်။ အာပတ္တိ ဧဝ၊ အာပတ်သာလျှင်တည်း။
ရာဟုလဝတ္ထုကထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။