Issues
Select Version
arhaငaindāsabha
မြန်မာဘာသာ
Mahāvaggavaṇṇanā
Mahāvaggavaṇṇanā

ဟတ္ထစ္ဆိန္နာဒိဝတ္ထုကထာဝဏ္ဏနာ

Author: arhaငaindāsabha @ IAPT

ဟတ္ထစ္ဆိန္နာဒိဝတ္ထုကထာဝဏ္ဏနာ

(၁၂၇) ၁၁၉။ ဟတ္ထစ္ဆိန္နာဒိဝတ္ထူသု၊ ဟတ္ထစ္ဆိန္နအစရှိသော ဝတ္ထုတို့၌။ "ကဏ္ဏမူလေ"တိ၊ ဟူသောစကားကို။ သကလဿ၊ အလုံးစုံသော။ ကဏ္ဏဿ၊ နား၏။ ဆေဒံ၊ ပြတ်ခြင်းကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
ကဏ္ဏသက္ခလိ-ကာယာတိ၊ ဟူသည်ကား။ ကဏ္ဏစူဠိကာယ၊ နားရွက်၏။
ယဿ ပန ကဏ္ဏာဝိဒ္ဓေတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဟေဋ္ဌာ၊ အောက်၌။ ကုဏ္ဍလာဒိဋ္ဌပနစ္ဆိဒ္ဒံ၊ နားတောင်းစသည်ကို ပန်ရာဖြစ်သော အပေါက်ကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
ဟိ၊ စွ။ တံ၊ ထို အပေါက်သည်။ သင်္ဃဋနက္ခမံ၊ စပ်ခြင်းငှာခံ၏။
အဇပဒကေတိ၊ ဟူသည်ကား။ အဇပဒနာသိကဋ္ဌိကောဋိယံ၊ ဆိတ်ခြေသဏ္ဌာန်ရှိသောနှာခေါင်းရိုး၏ အစွန်း၌။
ဟိ၊ စွ။ တတော၊ ထိုဆိတ်ခြေ သဏ္ဌာန်ရှိသော နှာခေါင်းရိုးအစွန်းမှ။ ဥဒ္ဓံ၊ အထက်၌။ န ဝိစ္ဆိန္ဒတိ၊ မပြတ်။
"သက္ကာ ဟောတိ သန္ဓေတု"န္တိ၊ ဟူသောစကားကို။ အဝိရူပသန္ဓာနံ အဝိရူပသဏ္ဌာနံ- (ဆဋ္ဌ) ၊ အဆင်းမပျက်မူ၍ စပ်မိခြင်းကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။ ဝိရူပံ ပန၊ အဆင်းပျက်သော စပ်မိခြင်းသည်ကား။ ပရိသဒူသကတံ၊ ပရိသဒူသကအဖြစ်သို့။ အာပါဒေတိ၊ ရောက်စေ၏။
ခုဇ္ဇသရီရောတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဝင်္ကသရီရော၊ ကောက်သော ကိုယ်ရှိသည်တည်း။
ယဿ ဘဂဝတော၊ အား။ ဗြဟ္မုနော၊ ဗြဟ္မာမင်း၏။ ဂတ္တံ ဝိယ၊ ကိုယ်ကဲ့သို့။ ဥဇုကံ၊ ဖြောင့်မတ်သော။ ဂတ္တံ၊ ကိုယ်တော်သည်။ အတ္ထိ၊ ၏။ ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ သော ဘဂဝါ၊ သည်။ ဗြဟ္မုဇ္ဇုဂတ္တော၊ မည်၏။ ဘဂဝါ၊ ကိုရ၏။
ပရိဝဋုမောတိ၊ ဟူသည်ကား။ သမန္တတော၊ ထက်ဝန်းကျင်မှ။ ပရိ-ဝဋ္ဋော၊ လုံးသော။ ကာယော ဝဋ္ဋကာယော- (ဆဋ္ဌ) ၊ ကိုယ်တည်း။ ဧတေန၊ ဤပရိဝဋုမောဟူသော ပါဌ်ဖြင့်။ ဧဝ ရူပါဧဝ၊ ဤသို့မြေဘုတ်နှင့်တူသော သဘောရှိသည်သာလျှင် ဖြစ်ကုန်သော။ ဝါမနကာ၊ ကွသောသူတို့သည်။ န ဝဋ္ဋန္တိ၊ မအပ်ကုန်။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဿေတိ၊ ၏။
"ကူဋကူဋသီသော"တိ၊ ဟူ၍။ အနေကေသု၊ များစွာကုန်သော။ ဌာနေ-သု၊ အရာတို့၌။ ပိဏ္ဍိကမံသတံ၊ ရအပ်သော အသားစိုင်ရှိအပ်သည်၏အဖြစ်ကို။ ဒဿေတုံ၊ ပြခြင်းငှာ။ အာမေဍိတံ၊ အာမေဍိတ်ကို။ ကတံ၊ ပြုအပ်၏။
တေန၊ ထိုကြောင့်။ "တာလဖလပိဏ္ဍိသဒိသေနာ"တိ၊ ဟူ၍။ အာဟ၊ ၏။ တာလဖလာနံ၊ ထန်းသီးတို့၏။ မဉ္ဇရီ၊ သီးတံသည်။ ပိဏ္ဍိ နာမ၊ မည်၏။
အနုပုဗ္ဗတနုကေန သီသေနာတိ၊ ဟူသည်ကား။ စေတိယထူပိကာ ဝိယ၊ စေတီထီးကဲ့သို့။ ကမေန ကိသေန၊ အစဉ်သဖြင့် ကျုံသော။ သီသေန၊ ဦးခေါင်းဖြင့်။ ထူလဝေဠုပဗ္ဗံ ဝိယ၊ ကြီးသော ဝါးဆစ်ဖုကဲ့သို့။ အာဒိ-တော ပဋ္ဌာယ၊ အရင်းမှ စ၍။ ယာဝ ပရိယောသာနံ၊ ဆုံးသည်တိုင်အောင်။ သမထူလေန၊ အညီအညွတ် ကြီးသော။ ဥစ္စေန၊ မြင့်သော။ သီသေန၊ ဦးခေါင်းနှင့်။ သမန္နာဂတော၊ ပြည့်စုံသော သူသည်။ နာဠိသီသော နာမ၊ မည်၏။
ကပိသီသောတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဂဇ္ဇမတ္ထကံ ဝိယ၊ ဆင်ဦးကင်းကဲ့သို့။ ဒွိဓာ ဘိန္နသီသော၊ နှစ်ဖြာကွဲသော ဦးခေါင်းရှိသည်တည်း။
"ပါဏကေဟီ"တိအာဒိ၊ ပါဏကေဟိအစရှိသောစကားသည်။ "ကဏ္ဏိကကေသော ဝါ"တိ ဣမဿ၊ ကဏ္ဏိကေသော ဝါဟူသောပုဒ်၏။ ဝိဝရဏံ၊ အဖွင့်တည်း။
မက္ကဋဿေဝ၊ မျောက်ကဲ့သို့။ နဠာဋေပိ၊ နဖူး၌လည်း။ ကေသာနံ၊ ဆံတို့၏။ ဥဋ္ဌိတဘာဝံ၊ ပေါက်သောအဖြစ်ကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ "သီသလောမေဟီ"တိအာဒိ၊ အစရှိသောစကားကို။ အာဟ၊ ၏။
မက္ကဋဘမုကောတိ၊ ဟူသည်ကား။ နဠာဋ‌လောမေတိ၊ နဖူးမွေးတို့နှင့်။ အဝိဘတ္တလောမဘမုကော၊ မျက်မှောက်မွေးကို မဝေဖန် အပ်သည်တည်း။
အက္ခိစက္ကလေဟီတိ၊ ဟူသည်ကား။ ကဏှမဏ္ဍလေဟိ၊ မျက်နက်ဝန်းတို့ဖြင့်။
ကေကရောတိ၊ ဟူသည်ကား။ တိရိယံ ပဿနကော၊ ဖီလာကြည့်သော သူတည်း။
ဥဒကတာရကာတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဩလောကေန္တာနံ၊ ကြည့်သောသူတို့၏။ ဥဒကေ၊ ရေ၌။ ပဋိဗိမ္ဗိကစ္ဆာယာ၊ အရိပ်အရောင်တည်း။ ဥဒကပုဗ္ဗုဠှန္တိ၊ ရေပွက်ဟူ၍။ ကေစိ၊ အချို့သော ဆရာတို့သည်။ ဝဒန္တိ၊ ကုန်၏။
အက္ခိတာ-ရကာတိ၊ ဟူသည်ကား။ အဘိမုခေ၊ ရှေး‌ရှုဖြစ်သော အရပ်၌။ ဌိတာနံ၊ တည်သောသူတို့၏။ ဆာယာ၊ အရိပ်တည်း။ အက္ခိကဏ္ဋကာတိပိ အက္ခိဂဏ္ဍကာတိပိ- (ဆဋ္ဌ) ၊ မျက်ဆူးဟူ၍လည်း။ ဝဒန္တိ၊ ကုန်၏။
အတိပိင်္ဂလက္ခီတိ၊ ဟူသည်ကား။ မဇ္ဇာရက္ခိ၊ ကြောင်သော မျက်စိရှိသည်တည်း။
မဓုပိင်္ဂလန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ မဓုဝဏ္ဏံ၊ ပျားကောင်ကဲ့သို့ အဆင်းရှိသည်ဖြစ်၍။ ပိင်္ဂလံ၊ ကြောင်သည်တည်း။
"နိပ္ပခု-မက္ခိ" တိ ဧတ္ထ၊ ဟူသောပုဒ်၌။ ပခုမသဒ္ဒေါ၊ ပခုမသဒ္ဒါသည်။ အက္ခိဒလ-လောမေသု၊ မျက်တောင်မွှေးတို့၌။ နိရူဠှော၊ ထင်၏။ တဒဘာဝါ၊ ထိုမျက်တောင်မွှေး၏ မရှိခြင်းကြောင့်။ နိပခုမက္ခိ၊ မည်၏။
အက္ခိပါကေနာတိ၊ ဟူသည်ကား။ အက္ခိဒလပရိယန္တေသု၊ မျက်တောင်အဆုံးတို့၌။ ပူတိဘာဝါ-ပဇ္ဇနရောဂေန၊ ပုပ်သည်၏ အဖြစ်သို့ ရောက်စေတတ်သော မျက်ခမ်းစပ်ရောဂါဖြင့်။
(၁၂၈) စိပိဋနာသိကောတိ၊ ဟူသည်ကား။ အနုန္နတနာသိကော၊ မတက်ကြွသော နှာခေါင်းရှိသည်တည်း။ ဝါ၊ ပိန်သော နှာခေါင်း ရှိသည်တည်း။
ပဋင်္ဂမဏ္ဍူကော နာမ၊ မည်သည်ကား။ မဟာမုခမဏ္ဍူကော၊ ခံတွင်းအဝကျယ်သော ဖားတည်း။
ဘိန္နမုခေါတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဥပက္ကမုခပရိယော-သာနော၊ ကွဲသော ခံတွင်းအဆုံးရှိသည်တည်း။ ဝါ၊ တနည်းကား။ သဗ္ဗဒါ၊ အခါခပ်သိမ်း။ ဝိဝဋမုခေါ၊ ပွင့်သောခံတွင်းရှိသည်တည်း။
ဝင်္ကမုခေါတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဧကပဿေ၊ တခုသော နံပါး၌။ အပက္ကမ္မ၊ ဖဲ၍။ ဌိတဟေဋ္ဌိမ-ဟနုကဋ္ဌိကော၊ တည်‌သော အောက်မေးရိုးရှိသည်တည်း။
ဩဋ္ဌစ္ဆိန္နကောတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဥဘောသု ဩဋ္ဌေသု၊ နှုတ်ခမ်းနှစ်ဘက်တို့တွင်။ ယတ္ထ ကတ္ထစိ၊ အမှတ်မရှိသော နှုတ်ခမ်း၌။ ဇာတိယာ ဝါ၊ ပဋိသန္ဓေအားဖြင့် လည်းကောင်း။ ပစ္ဆာ ဝါ၊ နောက်၌ လည်းကောင်း။ သတ္ထာဒိနာ၊ ဓားအစ ရှိသည်ဖြင့်။ အပနီတမံသေန၊ ပယ်အပ်သော အသားရှိသော။ ဩဋ္ဌေန၊ နှုတ်ခမ်းဖြင့်။ သမန္နာဂတော၊ ပြည့်စုံသည်တည်း။
ဧဠမုခေါတိ၊ ဟူသည်ကား။ နိစ္စပဂ္ဃရိတ-လာလာမုခေါ၊ အမြဲတံထွေးယိုသော ခံတွင်းရှိသည်တည်း။
ဘိန္နဂလောတိ၊ ဟူသည်ကား။ အဝနတဂလော အဝနတဂတော- (ဆဋ္ဌ) ၊ ညွတ်သော လည်ရှိသည်တည်း။
ဘိန္နဉ္ဇရောတိ၊ ဟူသည်ကား။ အတိနိန္နဥရမဇ္ဈော၊ အလွန်ချိုင့်သောရင်လယ်ရှိသည်တည်း။
ဘိန္နပိဋ္ဌိပိ၊ ဘိန္နပိဋ္ဌိသည်လည်း။ ဧဝံ၊ ဤအတူတည်း။
"သဗ္ဗဉ္စေတ" န္တိ၊ ဟူသောစကားကို။ "ကစ္ဆုဂတ္တော" တိအာဒိံ၊ ကစ္ဆု-ဂတ္တောအစရှိသည်ကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
ဧတ္ထ စ၊ ဤကစ္ဆုဂတ္တောစသည်၌လည်း။ ဝိနိစ္ဆယော၊ အဆုံးအဖြတ်ကို။ ကုဋ္ဌာဒီသု၊ ကုဋ္ဌ-စသည်တို့၌။ ဝုတ္တော ဧဝ၊ ဆိုအပ်ပြီးသလျှင်ကတည်း။ ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ "ဝိနိစ္ဆယော"တိအာဒိ၊ ကို။ အာဟ၊ ၏။
ဝါတဏ္ဍိကောတိ၊ ဟူသည်ကား။ အဏ္ဍဝါတရောဂေန၊ လိင်ဥရောင်သောအနာသည်။ ဥဒ္ဓတဗီဇဏ္ဍကောသေန၊ ထုတ်အပ်သော ဝှေးစေ့ရှိသောဝှေးအိမ်နှင့်။ သမန္နာဂတော၊ ပြည့်စုံသည်တည်း။ ယဿ၊ အကြင်သူအား။ နိဝါသနေန၊ သင်းပိုင်နှင့်။ ပဋိစ္ဆန္နမ္ပိ၊ ဖုံးလွှမ်းသော်လည်း။ ဥန္နတံ၊ မြင့်မြင့်။ ဝါ၊ ဖောင်းရရောင်း။ ပညာယတိ ပကာသတိ- (ဆဋ္ဌ) ၊ ထင်၏။ သော စ သောဝ- (ဆဋ္ဌ) ၊ ထိုသူကိုလည်း။ န ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော၊ ရှင်မပြုအပ်။
ဝိကဋောတိ၊ ဟူသည်ကား။ တိရိယံဂမနပါဒေါ၊ ဖီလာသွားသော ခြေရှိသည်တည်း။ စင်္ကမတော၊ စင်္ကြံသွားသော။ ယဿ၊ အကြင်သူ၏။ ဇာဏုကာ၊ မြင်းခေါင်းတို့သည်။ ဗဟိ၊ အပသို့။ နိဂ္ဂစ္ဆန္တိ၊ ထွက်ကုန်၏။
သင်္ဃာဋောတိ ပဏှောတိ- (ဆဋ္ဌ) ၊ ဟူသည်ကား။ ပစ္ဆတော၊ နောက်သို့။ ပရိဝတ္တနကပါဒေါ၊ ပြန်သော ခြေရှိသည်တည်း။ စင်္ကမတော၊ စင်္ကြံသွားသော။ ယဿ၊ အကြင်သူ၏။ ဇာဏုကာ၊ မြင်းခေါင်းတို့သည်။ အန္တော၊ အတွင်းသို့။ ပဝိသန္တိ၊ ဝင်ကုန်၏။
မဟာဇင်္ဃောတိ၊ ဟူသည်ကား။ ထူလဇင်္ဃော၊ ကြီးသောမြင်းခေါင်းရှိသူတည်း။
မဟာပါဒေါတိ၊ ဟူသည်ကား။ မဟန္တေန၊ ကြီးသော။ ပါဒတလေန၊ ခြေဖဝါးအပြင်နှင့်။ ယုတ္တော၊ ယှဉ်သည်တည်း။
ပါဒဝေမဇ္ဈေတိ၊ ဟူသည်ကား။ ပိဋ္ဌိပါဒ-ဝေမဇ္ဈေ၊ ခြေဖမိုးအလယ်၌။ ဧတေန၊ ထိုပါဒဝေမဇ္ဈေ-ဟူသောပါဌ်ဖြင့်။ အဂ္ဂပါဒေါ စ၊ ခြေဖျားသည်လည်းကောင်း။ ပဏှိ စ၊ ဖနောင့်သည်လည်းကောင်း။ သဒိသော၊ တူ၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ဒဿေတိ၊ ၏။
"မဇ္ဈေ သင်္ကုဋိတပါဒတ္တာ"တိ၊ ဟူသောစကားသည်။ ကုဒဏ္ဍပါဒကာယ၊ လေးကိုင်းကဲ့သို့ အခြေရှိသောအဖြစ်၏။ ကာရဏဝစနံ ကာရဏဝိဘာဝနံ- (ဆဋ္ဌ) ၊ အကြောင်းဖြစ်သောစကားတည်း။
"အဂ္ဂေ သင်္ကုဋိတပါဒတ္တာ"တိ၊ ဟူသောစကားသည်။ ကုဒဏ္ဍ-ပါဒတာယ၊ လေးကိုင်းကဲ့သို့ ခြေရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ (ကုဏ္ဍပါဒ-တာယ-ဟူ၍လည်း ပါဌ်ရှိ၏။) သကုဏပါဒဿေဝ၊ ငှက်ခြေကဲ့သို့။ ဂမန-ဝိဘာဝနံ၊ သွားသည်ကို ထင်စွာပြကြောင်းတည်း။
ပိဋ္ဌိပါဒဂ္ဂေန စင်္က-မန္တောတိ၊ ဟူသည်ကား။ "ပါဒဿ ဗာဟိရန္တေနာတိ စ၊ ဟူ၍လည်းကောင်း။ အဗ္ဘန္တရေနာ"တိ စ၊ ဟူ၍လည်းကောင်း။ ဣဒံ ဝစနံ၊ ကို။ ပါဒတလဿ၊ ခြေဖဝါး‌အပြင်၏။ ဥဘောဟိ ပရိယန္တေဟိ၊ နှစ်ဘက်သောအစွန်းတို့ဖြင့်။ စင်္ကမနံ၊ စင်္ကြံသွားခြင်းကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
မမ္မနန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ ဌာနကရဏဝိသုဒ္ဓိယာ၊ ဌာန်ကရိုဏ်း စင်ကြယ်ခြင်း၏။ အဘာဝေန၊ မရှိခြင်းကြောင့်။ အယုတ္တက္ခရဝစနံ၊ မသင့်သောအက္ခရာစကားရှိသော သူတည်း။ (အဖုဋ္ဌက္ခရဝစနံ-လည်း ရှိ၏။ မထင်သောအက္ခရာစကားရှိသော သူတည်းပေး။)
ဟိ၊ သင့်စွ။ ဝစနာနုကရဏေန၊ စကားအတုအယောင် ပြုခြင်းကြောင့်။ သော ပုဂ္ဂလော၊ ကို။ မမ္မနော၊ တငတ်ငတ် စကားရှိသော သူဟူ၍။ ဝုတ္တော၊ ၏။
ယော စ၊ အကြင်သူသည်လည်း။ ကရဏသမ္ပန္နောပိ၊ ကရိုဏ်းနှင့်ပြည့်စုံသော်လည်း။ ဧကမေဝက္ခရံ၊ တလုံးသော အက္ခရာကိုပင်လျှင်။ ဟိက္ကာယ၊ မလင်းသော အသံဖြင့် (ဟိက္က-အဗျတ္တသဒ္ဒေ၊ ဓာတ်နက်။) ဗဟုသော၊ အကြိမ်များစွာ ဟိက္ကာရဗဟုသော- (ဆဋ္ဌ)။ ဝဒတိ၊ ရွတ်၏။ သောပိ၊ ထိုသူကိုလည်း။ ဣဓေဝ၊ ဤမမ္မန၌သာလျှင်။ သင်္ဂယှတိ၊ ယူအပ်၏။
ယော ဝါ ပန၊ အကြင်သူသည်ကား။ ဟိက္ကံ၊ ပုဒ်ဗျည်းမထင်သောအသံကို။ နိဂ္ဂဟေတွာပိ၊ နှိပ်၍လည်း။ အနာမေဍိတက္ခရမေဝ၊ မလပ်သော မလစ်သောအက္ခရာရှိသည်သာလျှင်ဖြစ်သော။ သိလိဋ္ဌဝစနံ၊ ပြေပြစ်သောစကားကို။ ဝတ္တုံ၊ ဆိုခြင်းငှာ။ သမတ္ထော၊ စွမ်းနိုင်၏။ သော၊ ထိုသူကို။ ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော၊ ရှင်ပြုအပ်၏။
အာပတ္တိတော န မုစ္စတီတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဉတွာ၊ သိလျက်။ ကရောန္တောဝ၊ ရှင်ပြုသောရဟန်းသည်သာလျှင်။ န မုစ္စတီ၊ မလွတ်။
ဇီဝိတန္တရာယာဒိအာပ-ဒါသု၊ ဇီဝိတန္တရာယ်အစရှိသော ဘေးရန်တို့ကြောင့်။ အရုစိယာ၊ အလိုမရှိပဲ။ ကာယသာမဂ္ဂိံ၊ ကယာသာမဂ္ဂီကို။ ဒေန္တဿ၊ ပေးသောရဟန်းအား။ အနာ-ပတ္တိ၊ အာပတ်မသင့်။
အပ္ပတ္တောဩသာရဏန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ ဩသာရဏာ-ယ၊ သွင်းခြင်းငှာ။ အနရဟော၊ မထိုက်။ ဣတိ အတ္ထော၊ ဤကားအနက်။
ဟတ္ထစ္ဆိန္နာဒိဝတ္ထုကထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။