Issues
Select Version
Mahāvaggavaṇṇanā
Mahāvaggavaṇṇanā

ပဉ္စဝဂ္ဂိယကထာဝဏ္ဏနာ

Author: arhaငaindāsabha @ IAPT

ပဉ္စဝဂ္ဂိယကထာဝဏ္ဏနာ

၁၀။ အာဠာရောတိ၊ ဟူသည်ကား။ နာမံ၊ အမည်တည်း။
ကာလာမော-တိ၊ ဟူသည်ကား။ ဂေါတ္တံ၊ အနွယ်တည်း။
"ဘဂဝ‌တောပိ ခေါ ဉာဏံ ဥဒပါဒီ"တိ ဧတ္ထ၊ ဟူသောပုဒ်၌။ ကိံ၊ အသို့နည်း။ ဣဒါနေဝ၊ ယခုမှပင်လျှင်။ ဉာဏံ၊ သိခြင်းသည်။ ဥဒပါဒိ၊ ဖြစ်သလော။ ဗောဓိမူလေ၊ ဗောဓိပင်ရင်း၌။ တေကာလိကာ စ၊ ကာလသုံးပါး ရှိသည်လည်း ဖြစ်ကုန်သော။ ကာလဝိမုတ္တာ စ၊ ကာလမှ လွတ်သည်လည်း ဖြစ်ကုန်သော။ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ၊ ခပ်သိမ်းသော တရားတို့ကို။ သဗ္ဗာကာရတော၊ ခပ်သိမ်းသော အခြင်းအရာအားဖြင့်။ ဒိဋ္ဌာ နနု၊ မြင်တော်မူသည် မဟုတ်လော။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ စောဒနာ၊ တည်း။
သစ္စံ ဒိဋ္ဌာ၊ မြင်သည်မှန်၏။ တထာပိ၊ ယင်းသို့မြင်သော်လည်း။ နာမာဒိဝသေန၊ အမည်အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့်။ အဝိကပ္ပိတာ၊ မကြံအပ်ကုန်သေး။ ကသ္မာ၊ နည်း။ သဗ္ဗညုတညာဏဿ၊ ၏။ ဧကစိတ္တက္ခဏိ-ကတ္တာ၊ တခုသော စိတ္တက္ခဏရှိသောကြောင့်တည်း။
ဟိ၊ စွ။ ဧကေန စိတ္တေန၊ တခုသောစိတ်ဖြင့်။ သဗ္ဗ ဓမ္မာနံ၊ တရားခပ်သိမ်းတို့၏။ ဇာတိအာဒိကံ နာမဇာတိအာဒိကံ- (ဆဋ္ဌ) ၊ ဇာတိအစရှိသော။ ပစ္စေကံ၊ အသီးအသီးသော။ အနန္တံ၊ အဆုံးမရှိသော။ ဝိဘာဂံ၊ ဝေဖန်ခြင်းကို။ ဝိကပ္ပေတုံ၊ အထူးကြံခြင်းငှာ။ န သက္ကာ၊ မတတ်ကောင်း။ ကသ္မာ၊ နည်း။ ဝိကပ္ပါနံ၊ အထူး ကြံအပ်ကုန်သော။ ဝိရုဒ္ဓါနံ၊ ဆန့်ကျင်ကုန်သောတရားတို့၏။ သဟာနုပ္ပတ္တိတော၊ တကွ မဖြစ်ခြင်းကြောင့်တည်း။ အနေန ပန၊ ဤသဗ္ဗညုတဉာဏ်ဖြင့်ကား။ သဗ္ဗဝိကပ္ပါရဟဓမ္မဒဿနမေဝ၊ အလုံးစုံသောအထူးကြံအပ်သည်မှ ကင်းသောတရားကို မြင်ခြင်းကို သာလျှင်။ ကာတုံ၊ ငှာ။ သက္ကာ၊ တတ်ကောင်း၏။
ယထာ ဒိဋ္ဌေသု ပန၊ အကြင်အကြင်မြင်အပ်သောတရားတို့၌ကား။ ယထိစ္ဆိတာကာရံ၊ အလိုရှိအပ်သော အခြင်းအရာကို။ အာရဗ္ဘ၊ အာရုံပြု၍။ ဝိကပ္ပေါ၊ အထူးကြံခြင်းသည်။ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ၏။ ကိမိဝ၊ နည်းဟူမူကား။ စက္ခုဝိညာဏေန၊ ဖြင့်။ ဒိဋ္ဌေ၊ မြင်အပ်သော။ စိတ္တပဋေ၊ ဆန်းကြယ်သော ပုဆိုး၌။ ဝိကပ္ပော ယထာ၊ အထူးကြံခြင်း ကဲ့သို့တည်း။
ဣဓာပိ၊ ဤအရာ၌လည်း။ အာဠာရံ၊ အာဠာရကို။ နိဿာယ၊ မှီ၍။ အာဝဇ္ဇနာ-နန္တရမေဝ၊ ဆင်ခြင်သည်၏ အခြားမဲ့၌သာလျှင်။ သဗ္ဗာကာရဉာဏံ၊ ခပ်သိမ်းသော အခြင်းအရာကို သိခြင်းသည်။ ဥဒပါဒိ၊ ဖြစ်၏။
ကေဝလံ၊ သက်သက်။ တံ၊ ထို အာဠာရကိုသာလျှင်။ နိဿာယ၊ ၍။ န ဥဒပါဒိ၊ ဖြစ်သည်မဟုတ်။ အထ ခေါ၊ စင်စစ်သော်ကား။ ပဉ္စဝဂ္ဂိယာ ဧဝ၊ တို့သည်သာလျှင်။ ပဌမံ၊ စွာ။ ဓမ္မံ၊ ကို။ ဇာနိဿန္တိ၊ သိကုန်လတ္တံ့။ တပ္ပမုခါ၊ ထိုပဉ္စဝဂ္ဂီအမှူးရှိကုန်သော။ ဒေဝတာ စ၊ ဗြဟ္မာတို့သည်လည်း။ ဇာနိဿန္တိ၊ သိကုန်လတ္တံ့။ အာဠာရော၊ သည်။ ကာလံ ကတွာ၊ သေ၍။ အာကိဉ္စညာ-ယတနေ၊ ဘုံ၌။ ဥဒကော စ၊ ဥဒကရသေ့သည်လည်း။ နေဝသညာ-နာသညာယတနေ၊ ဘုံ၌။ နိဗ္ဗတ္တော၊ ဖြစ်၏။ ဣတိ ဧဝမာဒိကမ္ပိ၊ ဤသို့အစရှိသည်လည်းဖြစ်သော။ သဗ္ဗမ္ပိ၊ အလုံးစုံကိုလည်း။ နိဿာယ၊ ၍။ ဉာဏံ၊ သိခြင်းသည်။ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဧဝ၊ ဖြစ်သလျှင်ကတည်း။
တံ ပန၊ ထို ဘဂဝတာ ဉာဏံ ဥဒပါဒိ-ဟူသောစကားကိုကား။ ခဏသမ္ပတ္တိယာ၊ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒခဏပြည့်စုံခြင်း၏။ ဒုလ္လဘဘာဝံ၊ ရခဲသောအဖြစ်ကို။ ဒဿေတုကာ မေန ဒဿေတုံ ကမေန- (ဆဋ္ဌ) ၊ ပြလိုသော ဥပါလိမထေရ်သည်။ ဩလောကေတွာ၊ ကြည့်‌၍။ ဒေဝတာယ၊ သည်။ ဝုတ္တေ၊ လျှောက်ခါမှ။ ဉာဏံ ဝိယ၊ သိခြင်းကဲ့သို့။ (၈၉) ကတွာ၊ ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
ဟိ၊ သင့်စွ။ သဒ္ဒဂတိယာ၊ သဒ္ဒါအသွားဖြင့်။ ဂန္တတ္တာ ဗန္ဓတ္တာ- (ဆဋ္ဌ) ၊ သွားသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ဧကေန ဉာဏေန၊ တခုသော ဉာဏ်ဖြင့်။ ဉာတံ၊ သိခြင်းကို။ ဝုစ္စမာနမ္ပိ၊ ဆိုအပ်သော်လည်း။ ကမေန၊ အစဉ်သဖြင့်။ ဉာတံ ဝိယ၊ သိခြင်းကဲ့သို့။ ပဋိဘာဘိ၊ ထင်၏။ ဒေဝတာပိ စ၊ သည်လည်း။ ဘဂဝတာ၊ သည်။ ဉာတမေဝ၊ သိပြီးသာလျှင် ဖြစ်သော။ အတ္ထံ၊ ကို။ အာရောစေတိ၊ ကြားလျှောက်၏။
တေနေဝ၊ ကြောင့်သာလျှင်။ "ဘဂဝတောပိ ခေါ ဉာဏံ ဥဒပါဒီ"တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ၏။
ဧဝံ၊ ဤအတူ။ အညာတ္ထာပိ၊ တပါးလည်းဖြစ်ကုန်သော။ ဤဒိသေသု၊ ဤသို့သဘောရှိကုန်သော။ "လောကံ ဝေါလောကေန္တော အသုကံ အဒ္ဒသ၊ တတ္ထ မယိ ဂတေ ကိံ ဘဝိဿတီ"တိ ဧဝမာဒိနာ၊ ဤသို့အစရှိသည်ဖြင့်။ သတ္ထု၊ ဘုရားရှင်၏။ ဟိတေသိတာ သန္ဒဿနဝသပ္ပဝတ္တေသု၊ အစီးအပွားကို ရှာခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်ဖြစ်ကုန်သော။
သဗ္ဗတ္ထ၊ ခပ်သိမ်းသောအရာတို့၌။ ဝစနဂတိယံ၊ စကားသွား စကားလာတို့၌။ ကာမဝုတ္တိတေ ကမဝုတ္တိတေ- (ဆဋ္ဌ) ၊ အလိုအလျောက် ဖြစ်သင့်သည်။ ပညာယမာနေပိ၊ ထင်သော်လည်း။ ဧကေနေဝ ဉာဏေန၊ တခုသော ဉာဏ်ဖြင့်သာလျှင်။ သကလာဝဗောဓော၊ အလုံးစုံကိုသိခြင်းကို။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
"ဗဟုပကာ-ရာ ခေါ မေ ပဉ္စဝဂ္ဂိယာ"တိ၊ ဟူသောစကားကို။ ဥပကာရဿာပိ၊ ‌ကျေးဇူး၏လည်း။ ဝိဇ္ဇမာနတံ၊ ရှိသောအဖြစ်ကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။ ဓမ္မဒေသနာယ၊ တရားဟောခြင်း၏။ ကာရဏတ္တေန၊ အကြောင်း၏ အဖြစ်ဖြင့်။ န ဝုတ္တံ၊ မဆိုအပ်။ ကသ္မာ၊ နည်း။ အနုပကာရာနမ္ပိ၊ ကျေးဇူးမပြုသော သူတို့အားလည်း။ ဒေသနတော၊ ဟောခြင်းကြောင့်တည်း။
၁၁။ အန္တရာ စ ဂယံ အန္တရာ စ ဗောဓိန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ ဂယာယ စ၊ ဂယာ၏လည်းကောင်း။ ဗောဓိဿ စ၊ ၏လည်းကောင်း။ အန္တရေ၊ အကြားဖြစ်သော။ တိဂါဝုတေ၊ သုံးဂါဝုတ်ရှိသော။ ဌာနေ၊ အရပ်၌။
သဗ္ဗာဘိဘူတိ၊ ဟူသည်ကား။ သဗ္ဗံ၊ အလုံးစုံသော။ တေဘူမကဓမ္မံ၊ ဘုံသုံးပါး၌ဖြစ်သောတရားကို။ အဘိဘဝိတွာ၊ နှိပ်နင်း၍။ ဌိတော၊ တည်တော်မူ၏။
အနုပလိတ္တောတိ၊ ဟူသည်ကား။ ကိလေသလေပေန၊ ကိလေသာလိမ်းကျံခြင်းဖြင့်။ အလိတ္တော၊ မလိမ်းကျံ။
တတော ဧဝ၊ ထိုကြောင့်သာလျှင်။ သဗ္ဗဉ္ဇဟော၊ ခပ်သိမ်းမူသော တေဘူမကကို စွန့်တော်မူ၏။
တဏှက္ခယေ ဝိမုတ္တောတိ၊ ဟူသည်ကား။ တဏှက္ခယေ၊ တဏှာကုန်ရာဖြစ်သော။ နိဗ္ဗာနေ၊ ၌။ အာရမ္မဏကရဏဝသေန၊ အာရုံပြုသည်၏ အစွမ်းအားဖြင့်။ ဝိမုတ္တော၊ လွတ်၏။
ဧဝံ၊ သို့။ သဗ္ဗဓမ္မေ၊ ခပ်သိမ်းသောတရားတို့ကို။ သယံ အတ္တနာဝ၊ မိမိအလိုလိုသာလျှင်။ ဇာနိတွာ၊ သိ၍။
က မုဒ္ဒိသေယျန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ ကံ၊ အဘယ်မည်သော။ အညံ၊ တပါးသောသူကို။ "အယံ၊ ဤသူသည်။ မေ၊ ၏။ အာစရိယော"တိ၊ ဆရာဟူ၍။ ဥဒ္ဒိသေယျံ၊ ညွှန်းရအံ့နည်း။
ကာသိနံ ပုရန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ ဗာရာဏသိံ၊ သို့။
အာဟဉ္ဆန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ အာဟနိဿာမိ၊ တီးပေအံ့။
အမတာဓိဂမာယ၊ အမြိုက်နိဗ္ဗာန်ကိုရခြင်းငှာ။ ဥဂ္ဃေါသနတော၊ ကြွေးကြော်တတ်သောကြောင့်။ "အမတဒုန္ဒု-ဘိ"န္တိ၊ အမြိုက်စည်ကြီးဟူ၍။ သတ္ထု၊ မြတ်စွာဘုရား၏။ ဓမ္မဒေသနာ၊ တရားဒေသနာကို။ ဝုတ္တာ၊ ၏။ "အမတဘေရိံ၊ အမြိုက်စည်ကြီးကို။ ပဟ-ရိဿာမိ၊ တီးပေအံ့"။ ဣတိ၊ သို့။ ဂစ္ဆာမိ၊ ၏။ ဣတိ အတ္ထော၊ အနက်။
အရဟသိ အနန္တဇိနောတိ၊ ဟူသည်ကား။ အနန္တဇိနောပိ၊ အနန္တဇိနအမည်တော် ရှိသည်လည်း။ ဘဝိတုံ၊ ဖြစ်ခြင်းငှာ။ ယုတ္တော၊ သင့်သည်။ အသိ၊ ဖြစ်၏။ ဣတိ အတ္ထော၊ အနက်။
အနန္တဉာဏတာယ၊ အဆုံးအမရှိသော ဉာဏ်ရှိသည် အဖြစ်ကြောင့်။ အနန္တော၊ အနန္တမည်၏။ ဇိနော စ၊ မာရ်ငါးပါးကိုလည်း အောင်တတ်၏။ ဝါ၊ ကား။ အနန္တေန ဉာဏေန၊ အဆုံးမရှိသော ဉာဏ်ဖြင့်။ ဇိတဝါ၊ အောင်တတ်၏။ ဝါ၊ ကား။ အနန္တံ၊ အဆုံးမရှိသော။ ဒေါသံ၊ အပြစ်ကို။ ဝါ၊ အမျက်ကို။ ဇိတဝါ၊ အောင်တတ်၏။ ဝါ၊ ကား။ ဥပ္ပါဒဝယန္တရဟိတတာယ၊ ဖြစ်ခြင်း, ပျက်ခြင်း တည်းဟူသောအပိုင်းအခြားမှ ကင်းသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ အနန္တံ၊ အဆုံးမရှိသော။ နိဗ္ဗာနံ၊ ကို။ အဇိနိ၊ အောင်ပြီ။ ကိလေသာရယော၊ ကိလေသာရန်သူတို့ကို။ မဒ္ဒိတွာ၊ နှိမ်နင်း၍။ ဂဏှိ၊ ယူလေပြီ။ ဣတိပိ၊ ထိုကြောင့်လည်း။ အနန္တဇိနော၊ မည်၏။
ဟုပေယျာပီတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဧဝမ္ပိ၊ ဤသို့လည်း။ ဘဝေယျံ၊ ဖြစ်ရာ၏။ ဧဝံ ဝိဓေ၊ သို့စင်သဘောရှိသော။ ရူပကာယရတနေ၊ ကိုယ်တော်ရတနာ၌။ ဤဒိသေန၊ ဤသို့သဘောရှိသော။ ဉာဏေန၊ ဉာဏ်သည်။ ဘဝိတဗ္ဗံ၊ ဖြစ်ရာ၏။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အဓိပ္ပါယော၊ အဓိပ္ပါယ်တည်း။
ဧဝံ၊ သို့။ နာမကထနံ၊ အမည်တော်ကို ဟောကြား ခြင်းသည်။ ဥပ-နိဿယသမ္ပန္နဿ၊ အကြောင်း အထောက်ပံ့နှင့် ပြည့်စုံထသော။ အပရ-ဘာဂေ အပရကာလေ- (ဆဋ္ဌ) ၊ နောက်အဖို့ ဖြစ်သော ဝင်္ကဟာရ ရွာတွင် ဆာဝါမ၏ခင်ပွန်းဖြစ်သော ကာလ၌။ ဒုက္ခပ္ပတ္တဿ၊ ဆာဝါမ ဆဲ၍ ဆင်းရဲခြင်းသို့ရောက်ထသော။ အဿ၊ ထို ဥပကာတက္ကတွန်းအား။ ဘဂဝန္တံ၊ ဘုရားရှင်အထံသို့။ ဥပဂမ္မ၊ ကပ်၍။ ပဗ္ဗဇိတွာ၊ ရဟန်းပြု၍။ မဂ္ဂဖလပဋိဝေဓာယ၊ မဂ်ဖိုလ်ကို သိခြင်းငှာ။ ပစ္စယော၊ အထောက်အပံ့သည်။ ဇာတော၊ ဖြစ်၏။
တထာ ဟိ၊ ထိုကြောင့်သာလျှင်။ ဧသ ဘဂဝါ၊ ဤဘုရားရှင်သည်။ တေန၊ ထို ဥပကနှင့်။ သမာဂမတ္ထံ၊ ကြုံခြင်းငှာ။ ပဒသာဝ၊ ခြေဖြင့်သာလျှင်။ တံ-မဂ္ဂံ၊ ထိုခရီးကို။ ပဋိပဇ္ဇိ၊ ကြွတော်မူ၏။
(၉၀) ၁၂။ ဗာဟုလ္လိကောတိ၊ ဟူသည်ကား။ ပစ္စယဗာဟုလ္လိကော၊ ပစ္စည်းအလိုများ၏။
ပဓာနဝိဗ္ဘန္တောတိ၊ ဟူသည်ကား။ ပဓာနတော ဒုက္ကရ-စရဏတော၊ ဒုက္ကရစရိယာအကျင့်မှ။ ပရိဟီနော၊ ယုတ်အပ်၏။
ဧတ္ထ၊ ဤရဟန်းအဖြစ်၌။ အဂါရိယံ အဂါရဿ ဟိတံ၊ အိမ်၏ အစီးအပွားဖြစ်သော။ ကသိဂေါရက္ခာဒိကမ္မံ၊ လယ်ထွန်ခြင်း, နွားကျောင်းခြင်း စသောအမှုသည်။ နတ္ထိ၊ မရှိ။ ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ ပဗ္ဗဇ္ဇာ၊ ရဟန်းအဖြစ်သည်။ အန-ဂါရိယာ၊ မည်၏။ တံ အနဂါရိယံ၊ ထို ရဟန်းအဖြစ်၌။
ပဗ္ဗဇန္တီတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဥပဂစ္ဆန္တိ၊ ကပ်ကုန်၏။
တဒနုတ္တရန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ အနုတ္တရံ၊ အတုမရှိသော။ တံ၊ ထိုအရဟတ္တဖိုလ်ကို။
ဗြဟ္မစရိယပရိယောသာနန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ မဂ္ဂဗြဟ္မစရိယဿ၊ မဂ်တည်းဟူသော မြတ်သော သီတင်းသုံးခြင်း၏။ ပရိယောသာနံ၊ အဆုံးဖြစ်သော။ အရဟတ္တဖလံ၊ ကို။ ဣတိ အတ္ထော၊ အနက်။
ဟိ၊ စွ။ တဿ၊ ထိုအရဟတ္တဖိုလ်၏။ အတ္ထာယ၊ အကျိုးငှာ။ ကုလပုတ္တာ၊ အမျိုးသားတို့သည်။ ပဗ္ဗဇန္တိ၊ ရဟန်းပြုကုန်၏။
ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဣမသ္မိံ ပစ္စက္ခေ အတ္တဘာဝေ၊ ဤမျက်မှောက်သော ကိုယ်၏ အဖြစ်၌။
သယန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ အပရပ္ပစ္စယာ၊ သူတပါးကို မယုံကြည်ရသည်ဖြစ်၍။
အဘိညာ သစ္ဆိကတွာတိ၊ ဟူသည်ကား။ အတ္တနောဝ၊ ၏သာလျှင်။ ဉာဏေန၊ ဖြင့်။ ပစ္စက္ခံ ကတွာ၊ မျက်မှောက်ပြု၍။
ဥပသမ္ပဇ္ဇာတိ၊ ဟူသည်ကား။ ပါပုဏိတွာ၊ ရောက်၍။
ဣရိယာယာတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဒုက္ကရဣရိယာယ၊ ပြုခဲသည်ကို ဖြစ်စေသဖြင့်။
"ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မာ"တိအာဒီသု၊ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မစသည်တို့၌။ မနုဿ-ဓမ္မတာ၊ လူတို့၏ တရားဖြစ်သော။ လောကိယဉာဏတော၊ လောကီဉာဏ်တက်။ ဥပရိ၊ မြင့်မြတ်သော။ အရိယံ ကာတုံ၊ အရိယာ ပြုခြင်းငှာ။ အလံ သမတ္ထော၊ စွမ်းနိုင်သည်တည်း။ အလမရိယော၊ အရိယာ ပြုခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်သည်။
"ဉာဏဒဿနဝိသေသော"တိ၊ ဟူ၍။ သဗ္ဗညုတညာဏဿ၊ ၏။ ပုဗ္ဗဘာဂံ၊ ရှေ့အဖို့ကို။ အဓိပ္ပေတံ၊ အလိုရှိအပ်၏။
"နော"တိ ပဒံ၊ နောဟူသော ပုဒ်သည်။ နုတိ ပဒေန၊ နုဟူသော ပုဒ်နှင့်။ သမာနတ္ထံ၊ တူသောအနက်ရှိ၏။ (ထည့်၍ပေးသည်။)
ဘာသိတမေတန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ ဧဝရူပံ၊ ဤသို့သဘောရှိသော။ ဧတံ ဝါကျံ ဧတံ ဝါကျဘေဒံ- (ဆဋ္ဌ) ၊ ဤစကားကို။ ဣတိ အတ္ထော၊ အနက်။
တေ စ၊ ထိုပဉ္စဝဂ္ဂီ တို့သည်လည်း။ "ဧသ၊ ဤ ရဟန်းကြီးသည်။ ပဓာနကာလေ၊ ဒုက္ကရစရိယာ ကျင့်သောကာလ၌။ 'အဟံ အရဟာ'တိ၊ ငါရဟန္တာတည်း ဟူ၍။ ယဒိ ဝဒေယျ၊ အကယ်၍ ဆိုသည် ဖြစ်ငြားအံ့။ မယဉ္စ၊ ငါတို့သည်လည်း။ သဒ္ဒဟာမ၊ ယုံကြည်ကုန်၏။ အနေန၊ ဤရဟန်းကြီးသည်။ တဒါ၊ ထိုအခါ၌။ န စ ဝုတ္တံ၊ ဆိုလည်း မဆိုပေ။
ဣဒါနိ ပန၊ ၌ကား။ ဝိဇ္ဇမာနမေဝ ဂုဏံ၊ ထင်ရှားရှိသော ဂုဏ်ကိုသာလျှင်။ ဝဒတိ၊ ဆို၏"။ ဣတိ၊ သို့။ ဧကပဒေန၊ တခွန်းထည်းတည်းဖြင့်။ သတိံ၊ သတိကို။ လဘိတွာ၊ ရ၍။ "ဗုဒ္ဓေါ၊ ဘုရားသည်။ ဇာတော"တိ၊ ဖြစ်ပြီဟူ၍။ ဥပ္ပန္နဂါရဝါ၊ ဖြစ်သော ရိုသေခြင်းရှိကုန်သည် ဖြစ်၍။ အာဝုသော-ဝါဒံ၊ ငါ့ရှင်-ဟု ခေါ်ဝေါ်ခြင်းကို။ ပဟာယ၊ စွန့်၍။ "နော ဟေတံ ဘန္တေ"တိ၊ ဟူ၍။ အာဟံသု၊ ဆိုကုန်၏။
အညာ စိတ္တန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ အညာယ အရဟတ္တပ္ပတ္တိယာ၊ အရဟတ္တဖိုလ်သို့‌ ရောက်ခြင်းငှာ။ စိတ္တံ၊ ကို။
၁၃။ အန္တာတိ၊ ဟူသည်ကား။ ကောဋ္ဌာသာ၊ အစုတို့တည်း။ ဒွေ ဘာဂေါ၊ နှစ်ဖို့တို့တည်း။
ကာမေသု ကာမသုခလ္လိကာနုယောဂေါတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဝတ္ထုကာမေသု၊ ဝတ္ထုကာမဂုဏ်တို့၌။ ကိလေသကာမသုခဿ၊ ကိလေသာကာမဂုဏ်ချမ်းသာကို။ အနုဘဝေါ၊ ခံစားခြင်းတည်း။
ဝါ၊ ကား။ ကိလေသကာမာ ဧဝ၊ တို့ကိုသာလျှင်။ အာမိသမုခေန အာမိသသုခေန- (ဆဋ္ဌ) ၊ အာမိသကိုအရင်းမူသဖြင့်။ အလ္လီယနတော၊ ကပ်ငြိတတ်သောကြောင့်။ ကာမသုခလ္လိ-ကာတိ၊ တို့ဟူ၍။ ဝုတ္တာ၊ ကုန်၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ၏။
ဂမ္မောတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဂါမဝါသီနံ၊ ‌ရွာ‌၌နေသော သူတို့၏။ သန္တကော၊ ဥစ္စာဖြစ်သော။
အတ္တကိလမထာနုယောဂေါတိ၊ ဟူသည်ကား။ အတ္တနော၊ ၏။ ကိလမထဿ၊ ပင်ပန်းခြင်းကို။ ကဏ္ဋကသေယျာဒိဒုက္ခဿ၊ ဆူးခက်ပေါ်၌အိပ်ခြင်းစသော ဆင်းရဲကို။ အနုယောဂေါ၊ ခံစားခြင်းတည်း။
ဝါ၊ လုံ့လပြုခြင်းတည်း။ ဥဘော အန္တေတိ၊ ဟူသည်ကား။ ယထာဝုတ္တေ၊ အကြင် အကြင် ဆိုအပ်ပြီးသော အယုတ်တရားတို့ကို။ လောဘော ဝါ၊ သည်လည်းကောင်း။ သဿတော ဝါ၊ သဿတဝါဒသည် လည်းကောင်း။ ဧကော အန္တော၊ တခုသော အယုတ်တရားမည်၏။ ဒေါသော ဝါ၊ သည်လည်းကောင်း။ ဥစ္ဆေဒေါ ဝါ၊ ဥစ္ဆေဒဝါဒသည် လည်းကောင်း။ ဧကော၊ တခုသော အယုတ်တရားမည်၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
"စက္ခုကရဏီ"တိအာဒီသု၊ အစရှိသော ပါဠိတို့၌။ အတ္တနော၊ နှင့်။ သမ္ပယုတ္တံ၊ ယှဉ်သော။ ဉာဏစက္ခုံ၊ ဉာဏ်မျက်စိကို။ ကရောတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ စက္ခုကရဏီ၊ မည်၏။
ဒုတိယံ၊ နှစ်ခုမြောက်သော ဉာဏ-ကရဏီပုဒ်တည်း။ တဿေဝ၊ ထိုစက္ခုကရဏီ၏ သာလျှင်။ ဝေဝစနံ၊ ဝေဝုစ်တည်း။
ဥပသမောတိ၊ ဟူသည်ကား။ ကိလေသုပသမော၊ ကိလေသာငြိမ်းခြင်းတည်း။
အဘိညာ စ၊ ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် သိခြင်းသည်လည်းကောင်း။ သမ္မော-ဓော စ၊ ကောင်းစွာသိခြင်းသည် လည်းကောင်း။ စတုသစ္စပဋိဝေဓောဝ၊ သစ္စာလေးပါးကို သိခြင်းသာလျှင်တည်း။
နိဗ္ဗာနံ၊ နိဗ္ဗာန်ဟူသည်ကား။ အသင်္ခတဓာတု၊ အသင်္ခတဓာတ်တည်း။
ဧတေသမ္ပိ၊ ဤကိလေသာ ငြိမ်းခြင်းအစရှိသည်တို့၏လည်း။ အတ္ထာယ၊ ငှာ။ သံဝတ္တတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ပဋိပဒံ၊ ကို။ ထောမေတိ၊ ချီးမွမ်း၏။
သမ္မာဒိဋ္ဌီတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဉာဏံ၊ တည်း။
သမ္မာသင်္ကပ္ပေါတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဝိတက္ကော၊ တည်း။
သေသံ၊ ကြွင်းသောမဂ္ဂင်သည်။ ဓမ္မတော၊ တရားကိုယ်အားဖြင့်။ သုဝိညေယျမေဝ၊ သိလွယ်သလျှင်ကတည်း။
(၉၁) ၁၄။ ဧဝံ၊ သို့။ စတ္တာရောပိ မဂ္ဂေ၊ လေးပါးသော မဂ်တို့ကိုလည်း။ ဧကတော၊ တပေါင်းတည်း။ ဒဿေတွာ၊ ပြပြီး၍။ ဣဒါနိ၊ ၌။ တေဟိ မဂ္ဂေဟိ၊ ထိုမဂ်တို့ဖြင့်။ ပဋိဝိဇ္ဈိတဗ္ဗာနိ၊ ထိုးထွင်းသိအပ်ကုန်သော။ စတ္တာရိ၊ ကုန်သော။ အရိယသစ္စာနိ၊ တို့ကို။ ဒဿေတုံ၊ ငှာ။ "ဣဒံ ခေါ ပန ဘိက္ခဝေ"တိအာဒိံ၊ ကို။ အာဟ၊ ၏။
"ဇာတိပိ ဒုက္ခာ" တိအာဒီသု၊ အစရှိသောပါဠိတို့၌။ တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ၊ ထိုထိုဘဝ၌။ နိဗ္ဗတ္တမာနာနံ၊ ဖြစ်ကုန်သော။ သတ္တာနံ၊ တို့အား။ သဗ္ဗပဌမံ၊ အားလုံးတို့၏ ရှေးဦးစွာ။ ရူပါရူပဓမ္မပ္ပဝတ္တိ၊ ရုပ်နာမ်၏ ဖြစ်ခြင်းသည်။ ဣဓ၊ ဤအရာ၌။ ဇာတိ နာမ၊ မည်၏။ သာ စ၊ ထိုဇာတိသည်လည်း။ တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေသု၊ ထိုထိုဘဝတို့၌။ ဥပလဗ္ဘမာနာနံ၊ ရအပ်ကုန်သော။ ဒုက္ခ ဒုက္ခဒီနံ ဒုက္ခာဒီနံ- (ဆဋ္ဌ) ၊ ဒုက္ခ ဒုက္ခအစရှိသည်တို့၏။ ဝတ္ထုဘာဝတော၊ အကြောင်းဖြစ်သောကြောင့်။ ဒုက္ခာ၊ မည်၏။ ဧဝံ၊ ဤအတူ။ ဇရာဒီသု၊ ဇရာအစရှိသည်တို့၌။ ဒုက္ခဝတ္ထုကတာယ၊ ဒုက္ခ၏ အကြောင်းဖြစ်သောကြောင့်။ ဒုက္ခတာ၊ ဒုက္ခအဖြစ်ကို။ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ ၏။
ပဉ္စု ပါဒါနက္ခန္ဓာ ပန၊ ငါးပါးသော ဥပါဒါနက္ခန္ဓာတို့သည်ကား။ ဒုက္ခဒုက္ခ-ဝိပရိဏာမဒုက္ခ သင်္ခါရဒုက္ခဝသေန၊ အစွမ်းအားဖြင့်။ ဒုက္ခာ ဧဝ၊ ဒုက္ခတို့သာတည်း။
ပေါနောဘဝိကာတိ၊ ဟူသည်ကား။ ပုနဗ္ဘဝကရဏံ၊ တဖန်ဘဝသစ်ကိုပြုခြင်းသည်။ ဥတ္တရပဒလောပေန၊ ကရဏဟူသော နောက်ပုဒ်ကျေသဖြင့်။ ပုနဗ္ဘဝေါ၊ မည်၏။ ဧတိဿာ၊ ထိုတဏှာအား။ ပုနဗ္ဘဝေါ၊ တဖန်ဘဝသစ်ကိုပြုခြင်းဟူသော။ သီလံ၊ အလေ့သည်။ အတ္ထိ၊ ၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ ပေါနော-ဘဝိကာ၊ မည်၏။
"နန္ဒိရာဂသဟဂတာ"တိ ဧတ္ထ၊ ဟူသောပုဒ်၌။ ရူပါဒီသု၊ ရူပါရုံစသည်တို့၌။ နန္ဒတိ ပိယာယတိ၊ ချစ်မြတ်နိုးတတ်၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ နန္ဒီ၊ မည်၏။ သာ ဧဝ၊ ထိုနှစ်သက်တတ်သော တရားသည်သာလျှင်။ ရာဂေါ၊ မည်သည်တည်း။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ နန္ဒိရာဂေါ၊ မည်၏။ ဣတိ အယံ၊ ဤနန္ဒိရာဂေါဟူသောပုဒ်သည်။ ဘာဝပ္ပဓာနော၊ တဒ္ဓိတ်သော ပြဋ္ဌာန်းသော။ နိဒ္ဒေသော၊ နိဒ္ဒေသတည်း။ နန္ဒိရာဂတ္တံ၊ နှစ်သက်တတ်သော ရာဂ၏အဖြစ်။ ဣတိ အတ္ထော၊ အနက်။
တေန၊ ထိုနှစ်သက်တတ်သော ရာဂအဖြစ်နှင့်။ သဟဂတာ၊ တကွဖြစ်သည်တို့တည်း။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ နန္ဒိရာဂသဟဂတာ၊ မည်၏။
တတြ တတြာတိ၊ ဟူသည်ကား။ တသ္မိံ တသ္မိံ ဘဝေ၊ ထိုထိုဘဝ၌။
ရူပါဒီသု၊ ရူပါရုံအစရှိကုန်သော။ ဆသု အာရမ္မဏေသု၊ အာရုံခြောက်ပါးတို့၌။ ကာမဿာဒနဝသေန၊ ကာမဂုဏ်ကို သာယာခြင်း၏ အစွမ်းအားဖြင့်။ ပဝတ္တာ၊ ဖြစ်သောတဏှာသည်။ ကာမတဏှာ နာမ၊ မည်၏။
သဿတဒိဋ္ဌိယာ၊ နှင့်။ သဟ၊ တကွ။ ပဝတ္တာ၊ ဖြစ်သောတဏှာသည်။ ဘဝ-တဏှာ၊ မည်၏။
ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိယာ၊ နှင့်။ သဟ၊ တကွ။ ပဝတ္တာ၊ ဖြစ်သောတဏှာသည်။ ဝိဘဝတဏှာ၊ မည်၏။
"အသေသဝိရာဂနိရောဓော"တိအာဒိနာ၊ အစရှိသည်ဖြင့်။ နိဗ္ဗာနမေဝ၊ ကိုသာလျှင်။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။
တတ္ထ၊ ၌။ ဝိရဇ္ဇနံ ဝိဂမနံ၊ ကင်းခြင်း။ ဝိရာဂေါ၊ ကင်းခြင်း။
နိရုဇ္ဈနံ၊ ချုပ်ခြင်း။ နိရော‌ဓော၊ ချုပ်ခြင်း။
ဥဘယေနာပိ၊ နှစ်ပါးသောပုဒ်ဖြင့်လည်း။ သုဋ္ဌု ဝိဂမောဝ၊ ကောင်းစွာကင်းခြင်းကိုသာလျှင်။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။
ယေန၊ အကြင်နိဗ္ဗာန်ကြောင့်။ အသေသာယပိ၊ အကြွင်းမရှိသည်လည်းဖြစ်သော။ တဏှာယ၊ ၏။ ဝိရဂေါ စ၊ ကင်းခြင်းသည် လည်းကောင်း။ နိရော‌ဓော စ၊ ချုပ်ခြင်းသည်လည်းကောင်း။ ဟောတိ၊ ၏။ သော၊ ထိုနိဗ္ဗာန်သည်။ အသေသ-ဝိရာဂနိရောဓော၊ မည်၏။ နိဗ္ဗာနမေဝ၊ ကိုသာလျှင်။ လဗ္ဘတိ၊ ၏။
ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ တံ၊ ထိုနိဗ္ဗာန်သို့။ အာဂမ္မ၊ ရောက်၍။ တဏှဉ္စ၊ တဏှာကိုလည်းကောင်း။ ဝဋ္ဋဉ္စ၊ ဝဋ်ကိုလည်းကောင်း။ စဇန္တိ၊ စွန့်ကုန်၏။ ပဋိနိဿဇ္ဇန္တိ၊ တဖန်စွန့်ကုန်၏။ ဝိမုစ္စန္တိ၊ လွတ်ကုန်၏။ န အလ္လီယန္တိ၊ မငြိကုန်။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ "စာဂေါ ပဋိနိဿဂ္ဂေါ ဝိမုတ္တိ အနာလယော"တိ၊ ဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။
၁၅။ "စက္ခု" န္တိအာဒီနိ၊ အစရှိသည်တို့သည်။ ဉာဏဝေဝစနာနေဝ၊ ဉာဏ်၏ ဝေဝုစ်တို့သာလျှင်တည်း။
၁၆။ ယာဝကီဝဉ္စာတိ၊ ဟူသည်ကား။ ယတ္တကံ ကာလံ၊ အကြင်မျှလောက်သော ကာလပတ်လုံး။
တိပရိပဋ္ဋန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ သစ္စဉာဏကိစ္စဉာဏကတဉာဏ သင်္ခါတာနံ၊ သစ္စဉာဏ် ကိစ္စဉာဏ် ကတဉာဏ်ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော။ တိဏ္ဏံ ပရိဝဋ္ဋာနံ၊ သုံးပါးသော အပြန်တို့၏။ ဝသေန၊ ဖြင့်။ တိပရိ-ဝဋ္ဋံ၊ သုံးပါးသော အပြန်ရှိသော။ ဉာဏဒဿနံ၊ ဉာဏ်အမြင်သည်။
စ၊ ဆက်၍ဆိုအံံ့။ ဧတ္ထ၊ ဤသစ္စဉာဏ် စသည်တို့တွင်။ "ဣဒံ၊ ဤသည်ကား။ ဒုက္ခံ အရိယသစ္စံ၊ ဒုက္ခအရိယသစ္စာ မည်၏။ ဣဒံ၊ ဤသည်ကား။ ဒုက္ခသမု-ဒယံ၊ ဒုက္ခသမုဒယ အရိယသစ္စာ မည်၏"။ ဣတိ ဧဝံ၊ ဤသို့။ စတူသု သစ္စေသု၊ သစ္စာလေးပါးတို့၌။ ယထာဘူတဉာဏံ၊ ဟုတ်မှန်တိုင်း သိသောဉာဏ်သည်။ သစ္စဉာဏံ နာမ၊ မည်၏။
တေသု ဧဝ၊ ထိုသစ္စာတို့၌ သာလျှင်။ "ပရိညေယျံ၊ ပိုင်းခြား၍ သိအပ်၏ဟူ၍။ ပဟာတဗ္ဗံ၊ ပယ်အပ်၏ ဟူ၍။ သစ္ဆိကာတဗ္ဗံ၊ မျက်မှောက်ပြုအပ်၏ ဟူ၍။ ဘာဝေတဗ္ဗ"န္တိ၊ ပွားစေအပ်၏ ဟူ၍။ ဧဝံ၊ သို့။ ကတ္တဗ္ဗကိစ္စဇာနနဉာဏံ၊ ပြုအပ်သော ကိစ္စကို သိသောဉာဏ်သည်။ ကိစ္စဉာဏံ နာမ၊ မည်၏။
"ပရိညာတံ၊ ပိုင်းခြား၍ သိအပ်ပြီ။ ပဟီနံ၊ ပယ်အပ်ပြီ။ သစ္ဆိကတံ၊ မျက်မှောက်ပြုအပ်ပြီ။ ဘာဝိတ"န္တိ၊ ပွားစေအပ်ပြီ ဟူ၍။ တဿ ကိစ္စဿ၊ ထိုကိစ္စ၏။ ကတဘာဝဇာနနဉာဏံ၊ ပြုအပ်ပြီးသောအဖြစ်ကို သိသောဉာဏ်သည်။ ကတဉာဏံ နာမ၊ မည်၏။
ဒွါ-ဒသာကာရန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ တေသမေဝ၊ ထိုသစ္စာလေးပါး တို့တွင်သာလျှင်။ ဧကေကသ္မိံ သစ္စေ၊ တပါး တပါးသော သစ္စာ၌။ တိဏ္ဏံ တိဏ္ဏံ အာ-ကာရာနံ၊ သုံးပါး သုံးပါးသော အခြင်းအရာတို့၏။ ဝသေန၊ ဖြင့်။ ဒွါဒ-သာကာရံ၊ တစ်ဆယ့်နှစ်ပါးသော အခြင်းအရာရှိသော။
အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါတိ ပစ္စညာသိန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ အဟံ၊ သည်။ အဘိ-သမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ သစ္စာလေးပါးကို သိပြီ။ အရဟတ္တံ၊ အရဟတ္တဖိုလ်သို့။ ပတ္တော၊ ရောက်ပြီ။ ဣတိ ဧဝံ၊ သို့။ န ပဋိဇာနိံ၊ ဝန်မခံ။
ယတော စ ခေါတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဗောဓိမူလေ၊ ဗောဓိပင်ရင်း၌။ ယတော နိသိန္နကာလတော၊ အကြင်နေသောအခါမှ။ (၉၂) ပဋ္ဌာယ၊ စ၍။
အထာဟန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ တတော ပရံ၊ ထိုမှ နောက်၌။ အဟံ၊ သည်။
"ဉာဏဉ္စ ပန မေ"တိ၊ ဟူသောစကားကို။ ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏံ၊ ကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ဝဒတိ၊ ၏။
"အကုပ္ပာ မေ"တိအာဒိ၊ အစရှိသည်ကား။ တဿ၊ ထိုပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်၏။ ပဝတ္တိအာ-ကာရဒဿနံ၊ ဖြစ်သော အခြင်းအရာကို ပြကြောင်းတည်း။
တတ္ထ၊ ထိုပါဠိ၌။ အကုပ္ပါ မေ ဝိမုတ္တီတိ၊ ဟူသည်ကား။ အရဟတ္တဖလံ၊ အရဟတ္တဖိုလ်တည်း။ တဿ၊ ထိုရဟတ္တဖိုလ်၏။ မဂ္ဂသင်္ခါတကာရဏတော စ၊ မဂ်ဟုဆိုအပ်သော အကြောင်းအားဖြင့် လည်းကောင်း။ အာရမ္မဏတော စ၊ အာရုံအားဖြင့် လည်းကောင်း။ အကုပ္ပတာ၊ မပျက်သော အဖြစ်ကို။ ဝေဒိ-တဗ္ဗာ၊ ၏။
ဣမသ္မိံ ပန ဝေယျာကရဏသ္မိန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ နိဂ္ဂါထသုတ္တေ၊ ဂါထာကင်းသော သုတ်ကို။
ဘညမာနေတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဘဏိယမာနေ၊ ဟောအပ်သည်ရှိသော်။
"ဓမ္မစက္ခု"န္တိ၊ ဟူသောပါဌ်ဖြင့်။ ဣဓ၊ ဤအရာ၌။ စတုသစ္စဓမ္မေသု၊ သစ္စာလေးပါးတရားတို့၌။ စက္ခုကိစ္စကရဏတော၊ မျက်စိကိစ္စကို ပြုခြင်းကြောင့်။ သောတာပတ္တိမဂ္ဂေါ၊ ကို။ အဓိပ္ပေတော၊ ၏။
"ယံ ကိဉ္စီ"တိအာဒိ၊ အစရှိသောစကားကို။ နိဗ္ဗာနာရမ္မဏတ္တေ၊ နိဗ္ဗာန်လျှင်အာရုံရှိသော အဖြစ်သည်။ သတိပိ၊ သော်လည်း။ ကိစ္စဝသေန၊ ကိစ္စ၏ အစွမ်းဖြင့်။ အသမ္မောဟတော၊ မတွေမဝေသောအားဖြင့်။ ပဝတ္တိဒဿနတ္ထံ၊ ဖြစ်ခြင်းကိုပြခြင်းငှာ။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
၁၇။ ဓမ္မစက္ကန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ ပဋိဝေဓဉာဏဓမ္မဉ္စေဝ၊ ထိုးထွင်း၍သိသော ဉာဏ်တရားသည် လည်းကောင်း။ ဒေသနာဉာဏဓမ္မဉ္စ၊ ဟောကြောင်းဖြစ်သောဉာဏ်တရားသည် လည်းကောင်း။ ပဝတ္တနဋ္ဌေန၊ လည်တတ်သော အနက်သဘောကြောင့်။ စက္ကံ၊ စက်မည်သည်တည်း။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ ဓမ္မစက္ကံ၊ မည်၏။
ဩဘာသောတိ၊ ဟူသည်ကား။ သဗ္ဗညုတညာဏာနုဘာ-ဝေန၊ သဗ္ဗညုတဉာဏ်၏ အာနုဘော်ကြောင့်။ ပဝတ္တော၊ သော။ စိတ္တပစ္စယ-ဥတုသမုဋ္ဌာနော၊ စိတ်လျှင် အကြောင်းရှိသော ဥတုကြောင့် ဖြစ်သော။ ဒသသဟဿိလောကဓာတုံ၊ တသောင်းသော လောကဓာတ်ကို။ ဖရိတွာ၊ နှံ့၍။ ဌိတော၊ တည်သော။ ဩဘာသော၊ အ‌ရောင်တည်း။
၁၈။ ဧတေန၊ ဤသူသည်။ အရိယသစ္စဓမ္မော၊ အရိယသစ္စာတရားကို။ ဒိဋ္ဌော၊ မြင်အပ်၏။ ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ ဒိဋ္ဌဓမ္မော၊ မည်၏။
သေသေသုပိ၊ ကြွင်းသော ပတ္တဓမ္မော-အစရှိသည်တို့၌လည်း။ ဧသ နယော၊ ဤနည်းလျှင်နည်းရှိ၏။
အတ္တနော၊ ၏။ ပစ္စက္ခတော၊ မျက်မှောက်အားဖြင့်။ အဓိဂ-တတ္တာ၊ ရအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ပရံ၊ သူတပါးကို။ န ပစ္စေတိ၊ မယုံကြည်။ ပရဿ၊ အား။ သဒ္ဓါယ၊ ယုံကြည်သဖြင့်။ ဧတ္ထ၊ ဤတရား၌။ န ပဝတ္တတိ၊ မဖြစ်။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ အပရပ္ပစ္စယော၊ မည်၏။
"ဧဟိဘိက္ခူ"တိ၊ ဟူ၍။ ဧတ္တကေ၊ ဤမျှလောက်ကို။ ဝုတ္တ မတ္တေ၊ ဆိုကာမျှ၌။ ပဗ္ဗဇ္ဇာ စ၊ ရှင်၏အဖြစ်သည်လည်းကောင်း။ ဥပသမ္ပဒါ စ၊ ပဉ္စင်း၏အဖြစ်သည်လည်းကောင်း။ သိဇ္ဈတိ၊ ပြီး၏။ တေနေဝ၊ ထိုကြောင့်သာလျှင်။ တတ္ထ၊ ထို ဧဟိ ဘိက္ခူတိ-ဟူသောပုဒ်၌။ ဣတိသဒ္ဒေန၊ ဣတိသဒ္ဒါဖြင့်။ ပရိစ္ဆေဒေါ၊ ပိုင်းခြားခြင်းကို။ ဒဿိတော၊ ပြအပ်၏။ ဣတိ ဝဒန္တိ၊ ကုန်၏။
ကေစိ ပန၊ တို့သည်ကား။ "သမ္မာ ဒုက္ခဿ အန္တကိရိယာယာတိ၊ ဟူသော။ ဝစနပရိယောသာနေ ဧဝ၊ စကား၏ အဆုံး၌သာလျှင်။ ဥပသမ္ပဒါ၊ ပဉ္စင်း၏အဖြစ်သည်။ သိဇ္ဈတိ၊ ပြီး၏။ အဋ္ဌကထာယံ ပန၊ ၌ကား။ 'ဧဟိဘိက္ခူတိ ဘဂဝတော ဝစနေနာ'တိ ဣဒံ၊ ဟူသောစကားကို။ ဧဟိဘိက္ခုသဒ္ဒေါပလက္ခိတ၊ ဧဟိဘိက္ခု သဒ္ဒါဖြင့်မှတ်အပ်သော။ ဝစနံ၊ စကားတည်း။ ဧဟိဘိက္ခုဝစနံ၊ ဧဟိဘိက္ခုသဒ္ဒါဖြင့်မှတ်အပ်သော စကား။ ဣတိ၊ သို့။ အာဒိပဒဝသေန၊ အစပုဒ်၏အစွမ်းအားဖြင့်။ ဝုတ္တံ၊ ၏။ ကေသု ဝိယ၊ အဘယ်တို့၌ကဲ့သို့နည်းဟူမူကား။ မုသာဝါဒဝဂ္ဂေါတိအာဒီသု ဝိယ၊ အစရှိသည်တို့၌ကဲ့သို့တည်း"။ ဣတိ၊ သို့။ ဝဒန္တိ၊ ကုန်၏။ တဒေတံ၊ ထိုစကားသည်။ ပဌမပါရာဇိကဋ္ဌကထာယံ၊ ၌။ "ဘဂဝါ ဟိ။ ပ။ ဧဟိ ဘိက္ခု စရ ဗြဟ္မစရိယံ သမ္မာ ဒုက္ခဿ အန္တကိရိယာယာ"တိ၊ ဟူသော။ ဣမိနာ ဝစနေန၊ ဤစကားနှင့်။ သမေတိ၊ ညီ၏။
ဟိ၊ သင့်စွ။ ယတ္တကံ၊ အကြင်မျှလောက်သော စကားကို။ ဘဂဝတာ၊ သည်။ နိယမေန၊ မြဲသောအားဖြင့်။ ဝုစ္စတိ၊ ဟောအပ်၏။ သဗ္ဗမ္ပိ၊ အလုံးစုံလည်းဖြစ်သော။ တတ္တကံ၊ ထိုမျှလောက်သော စကားသည်။ အင်္ဂမေဝ၊ အင်္ဂါသာလျှင်တည်း။
ဟိ၊ သင့်စွ။ သေက္ခပုထုဇ္ဇနာနံ၊ သေက္ခပုထုဇဉ်တို့အား။ ဧတံ၊ ဤ ဧဟိဘိက္ခုခေါ်သော စကားကို။ ပရိပုဏ္ဏံ၊ အပြည့်အစုံ။ ဝုစ္စတိ၊ ဟောအပ်၏။ အ-သေက္ခာနံ ပန၊ အသေက္ခတို့အားကား။ "စရ ဗြဟ္မစရိယ"န္တိ ပရိယောသာနံ၊ စရ ဗြဟ္မစရိယံဟူသော သဒ္ဒါလျှင် အဆုံးရှိသော စကားကို။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ၏။ သိက္ခတ္တယသမိဒ္ဓိတော၊ သိက္ခာသုံးပါး ပြည့်စုံခြင်းကြောင့်တည်း။
လောကိယသမ္ပဒါဟိ၊ လောကီပြည့်စုံခြင်းတို့ထက်။ ဥပရိ-ဘူတာ သေဋ္ဌဘူတာ၊ မြင့်သည် မြတ်သည်ဖြစ်၍ ဖြစ်သော။ သမ္ပဒါ၊ ပြည့်စုံခြင်းတည်း။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ ဥပသမ္ပဒါ၊ မည်၏။
၁၉။ နီဟာရဘတ္တောတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဘိက္ခူဟိ၊ တို့သည်။ ဂါမတော၊ ရွာမှ။ နီဟရိတွာ၊ ထုတ်၍။ ဒိန္နဘတ္တော၊ လှူအပ်သော ဆွမ်းတည်း။
ကလ္လံ နူတိ၊ ဟူသည်ကား။ ယုတ္တံ နု၊ သင့်အံ့လော။
"ဧတံ မမာ"တိအာဒိ၊ အစရှိသော စကားသည်။ ယထာက္ကမံ၊ အစဉ်အတိုင်း။ တဏှာမာနဒိဋ္ဌိ-ဂါဟာနံ၊ တဏှာဖြင့်ယူခြင်း, မာနဖြင့်ယူခြင်း, ဒိဋ္ဌိဖြင့်ယူခြင်းတို့ကို။ ဒဿနံ၊ ပြကြောင်းတည်း။
(၉၃) ၂၂။ "တသ္မာ တိဟာ"တိ ဧတ္ထ၊ ဟူသောပုဒ်၌။ တိဟာတိ၊ ဟူသည်ကား။ နိပါတမတ္တံ၊ နိပါတ်မျှသာတည်း။ တသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ ဣတိ အတ္ထော၊ အနက်။
နိဗ္ဗိန္ဒတီတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီဝိပဿနာ-ဝသေန၊ မဂ်သို့ ရောက်ကြောင်းဖြစ်သော ဝိပဿနာ၏ အစွမ်းအားဖြင့်။ ဥက္ကဏ္ဌတိ၊ ဆန့်ကျင်၏။
ဝိရဇ္ဇတီတိ၊ ဟူသည်ကား။ စတုန္နံ မဂ္ဂါနံ၊ တို့၏။ ဝသေန၊ ဖြင့်။ န ရဇ္ဇတိ၊ မတပ်။
ဝိမုစ္စတီတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဖလဝသေန၊ ဖိုလ်၏အစွမ်းအားဖြင့်။ ဝိမုစ္စတိ၊ လွတ်၏။
"ဝိမုတ္တသ္မိ"န္တိအာဒိ၊ အစရှိသောစကားသည်။ ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏဒဿနံ၊ ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်ကိုပြကြောင်းတည်း။
ဗြဟ္မစရိယန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ မဂ္ဂဗြဟ္မစရိယံ၊ မဂ်တည်းဟူသော သီတင်းသုံးခြင်းကို။
စတူသု သစ္စေသု၊ သစ္စာလေးပါးတို့၌။ စတူဟိ မဂ္ဂေဟိ၊ တို့ဖြင့်။ ပစ္စေကံ၊ အသီးအသီး။ ကတ္တဗ္ဗံ၊ ပြုအပ်သော။ ပရိညာဒိဝသေန၊ ပရိညာအစရှိသည်တို့၏အစွမ်းဖြင့်။ သောဠသဝိဓံ၊ တစ်ဆယ့်ခြောက်ပါးအပြားရှိသော။ ကိစ္စံ၊ သည်။ ကရဏီယံ၊ ကရဏီယမည်၏။
နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဣတ္ထဘာဝါယ သောဠသကိစ္စဘာဝါယ၊ ဤ တစ်ဆယ့်ခြောက်ပါးသော ကိစ္စအလို့ငှာ။ ဝါ၊ ကား။ ကိလေသက္ခယာယ၊ ကိလေသာကုန်ခြင်းငှာ။ ပန၊ တဖန်။ အပရံ၊ တပါးသော။ မဂ္ဂဘာဝနာကိစ္စံ၊ မဂ်ကို ပွားခြင်းကိစ္စသည်။ မေ၊ အား။ နတ္ထိ၊ မရှိ။ ဣတိ၊ သို့။ ပဇာနာတိ၊ သိ၏။
အထ ဝါ၊ ကား။ ဣတ္ထဘာဝတော ဝတ္တမာနက္ခန္ဓသန္တာနတော၊ ဤ ဖြစ်ဆဲသော ခန္ဓာအစဉ်မှ။ အပရံ ခန္ဓသန္တာနံ၊ တပါးသော ခန္ဓာအစဉ်သည်။ မယှံ၊ အား။ န ဘဝိဿတိ၊ မဖြစ်လတ္တံ့။ ဣတိ အတ္ထော၊ အနက်။