တုဝဋ္ဋဝဂ္ဂဿ၊ ၏။
ပဌမသိက္ခာပဒေ၊ ၌။
တုဝဋ္ဋေယျုန္တိ၊ ကား။
နိပဇ္ဇေယျုံ၊ အိပ်ကုန်အံ့။
[စုရာဒိ တုဝဋ္ဋဓာတ်သည် နိပဇ္ဇနအနက်ဟော၊]
သေသံ ဥတ္တာနမေဝ ၊ပေ၊ တိဝေဒနန္တိ၊
ပဌမသိက္ခာပဒံ (သမတ္တံ၊ )
ဒုတိယေ၊ ၌။
ဧတာသံ၊ ထိုရဟန်းမတို့၏။
ဧကံ၊ တစ်ခုသော။
အတ္ထရဏဉ္စေဝ၊ အခင်းသည်လည်းကောင်း။
ပါဝုဏဉ္စ၊ အခြုံသည်လည်းကောင်း။
(အတ္ထိ၊ ရှိ၏။)
ဣတိ၊ ထို့ကြောင့်။
(ထိုသို့တစ်ခုသော အခင်း, အခြုံရှိကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
တာ၊ ထိုရဟန်းမတို့သည်။)
ဧတတ္ထရဏပါဝုရဏာ၊ တို့မည်၏။
ဧတံ၊ ဤဧကတ္ထရဏပါဝုရဏဟူသော အမည်သည်။
သံဟာရိမာနံ၊ ပြောင်းရွှေ့ခြင်းဖြင့်ဖြစ်စေအပ်ကုန်သော။
ဝါ၊ ပြောင်းရွှေ့အပ်ပြောင်းရွှေ့နိုင်ကုန်သော။
ပါဝါရတ္ထရဏကဋသာရတာဒီနံ၊ အခြုံ, အခင်း, သင်းဖြူ အစရှိသည်တို့၏။
ဧကံ၊ တစ်ဖက်သော။
အန္တံ၊ အစွန်းကို။
အတ္ထရိတွာ၊ ခင်းပြီး၍။
ဧကံ၊ သော။
(အန္တံ၊ ကို။)
ပါရုပိတွာ၊ ခြုံ၍။
တုဝဋ္ဋေန္တီနံ၊ အိပ်ကုန်သော ရဟန်းမတို့၏။
အဓိဝစနံ၊ အမည်တည်း။
ဝဝတ္ထာနံ ဒဿေတွာတိ၊ ကား။
မဇ္ဈေ၊ အခင်း၏ အလယ်၌။
ကာသာဝံဝါ၊ သင်္ကန်းကိုသော်လည်းကောင်း။
ကတ္တရယဋ္ဌိံဝါ၊ တောင်ဝှေးကိုသော်လည်းကောင်း။
အန္တမသော၊ အောက်ထစ်ဆုံးအားဖြင့်။
ကာယဗန္ဓနမ္ပိ၊ ခါးပန်းကြိုးကိုသော်လည်းကောင်း။
ထပေတွာ၊ ထားပြီး၍။
နိပဇ္ဇန္တီနံ၊ အိပ်ကုန်သော ရဟန်းမတို့၏။
အနာပတ္တိ, (ဟောတိ၊ )
ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။
သေသံ ဥတ္တာနမေဝ ၊ပေ၊ တိဝေဒနန္တိ၊
ဒုတိယသိက္ခာပဒံ (သမတ္တံ၊ )
တတိယေ၊ ၌။
ဥဠာရသမ္ဘာဝိတာတိ၊ ကား။
ဥဠာရကုလာ၊ မြင့်မြတ်သောအမျိုးမှ။
(နိက္ခမိတွာ၊ ထွက်၍။)
ပဗ္ဗဇိတတ္တာ၊ ရှင် ရဟန်းပြုခဲ့သူ၏ အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း။
ဂုဏေဟိ၊ သီလအစရှိသော ဂုဏ်တို့ဖြင့်။
ဥဠာရတ္တာစ၊ မြင့်မြတ်သူ၏ အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း။
ဥဠာရာတိ၊ မြင့်မြတ်သူဟူ၍။
သမ္ဘာဝိတာ၊ ချီးမွမ်းအပ်၏။
(အချီးမွမ်းခံရ၏။)
ဧကံ ၊ပေ၊ အဓိဝစနံ။ ။ "အတ္ထရဏဉ္စေဝ ပါဝုရဏဉ္စ" ၌ စတို့ဖြင့် ဒွန်သမာသ်ကိုပြ၏၊ "အတ္ထရဏဉ္စ ပါဝုရဏဉ္စ အတ္ထပါဝုရဏံ" ဟု ရှေးဦးစွာ သမာဟာရဒွန် ပြုပါ၊ ဧတာသံဖြင့် ဗဟုဗ္ဗီဟိသမာသ်ကို ပြ၏၊ "ဧကံ + အတ္ထရဏပါဝုရဏံ ဧတာသန္တိ ဧကတ္ထရဏပါဝုရဏာ" ဟု ပြု၊ "သံဟရဏံ + သံဟာရော- ထိုထိုဤဤသို့ ဆောင်ယူခြင်းဖြင့် ဖြစ်စေနိုင်သော (ဆောင်ယူ၍ရနိုင်သော သံဖြင့် အသေတပ်၍ ရိုက်ထားအပ်သည် မဟုတ်သော) ပါဝါရ စသည်တည်း၊ ကြွင်းသော မှတ်ဖွယ်ကို ကင်္ခါဘာသာဋီကာ၌ ကြည့်ပါ။
ဝဝတ္ထာန မှတ်ချက်။ ။ "ဝဝတ္ထာနံ ဒဿေတွာ" ဟူသော စကားသည် အခင်းပေါ်၌ အပိုင်းအခြား ထားခြင်းကိုသာ ရည်ရွယ်သော စကားတည်း၊ ခတင်ငယ်တစ်ခုပေါ်၌ကား ထိုကဲ့သို့ အပိုင်းအခြား ထားသော်လည်း အာပတ်မှ မလွယ်၊ ဘာကြောင့်နည်း- ရှေ့တုဝဋ္ဋသိက္ခာပုဒ်၏ အနာပတ္တိဝါရ၌ "ဝဝတ္ထာနံ ဒဿေတွာ" ဟု မပါသောကြောင့်တည်း။
ဥဠာရသမ္ဘာဝိတာ။ ။ ဥဠာရကုလာ ပဗ္ဗဇိတတ္တာဖြင့် အမျိုးဌာန၏ ဥဠာရအမည်ကို ဘဒ္ဒါကာပိလာနီအပေါ်၌ တင်စား၍ ဌနူပစာရအားဖြင့် ဘဒ္ဒါကာပိလာနီကို ဥဠာရဟုခေါ်ကြောင်းကို ပြ၏၊ ဂုဏေဟိစ ဥဠာရတ္တာဖြင့် သီလစသော ဌာနီဂုဏ်တို့၏ ဥဠာရအမည်ကို ဘဒ္ဒါကာပိလာနီအပေါ်၌ တင်စား၍ ဘဒ္ဒါကာပိလာနီကို ဌာနျူပစာရအားဖြင့် ဥဠာရဟု ခေါ်ကြောင်းကို ပြသည်။
ဣဿာပကတာတိ၊ ကား။
ဣဿာယ၊ ဣဿာသည်။
အပကတာ၊ ပင်ကိုယ်သဘောမှ ကင်းအောင် ပြုအပ်သည်။
အဘိဘူတာ၊ လွှမ်းမိုးအပ်သည်။
(ဟုတွာ။)
(စင်္ကမတိပိ" စသည်၌ စပ်။)
ဣတိ (အယံ)၊ ဤဆိုအပ်ပြီးကား။
အတ္ထော၊ အဓိပ္ပာယ်အနက်တည်း။
[ဤဣဿာပကတာပုဒ်၏ သဒ္ဒတ္ထကို ပါရာဇိကဏ်ဘာသာဋီကာ ဒုတိယအုပ် (၄၂၅) နံပါတ်၌ ပြထားပြီ၊ ယောဇနာ၌ကား အပပုဗ္ဗ, ကရဓာတ်သည် အဘိဘဝနအနက်ဟောဟု ကြံ၍ ဖွင့်လေ၏။]
ဧတာသံ၊ ဤရဟန်းမတို့၏။
ဗဟုလာ၊ များသော။
ဘညတ္တိ၊ သိစေခြင်းသည်။
(အတ္ထိ၊ ၏။)
ဣတိ၊ ထို့ကြောင့်။
(ထိုသို့များသော သိစေခြင်းရှိကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
တာ၊ ထိုရဟန်းမတို့သည်။)
သညတ္တိဗဟုလာ၊ တို့မည်၏။
ဒိဝသံ၊ တစ်နေ့ပတ်လုံး။
မဟာဇနံ၊ များစွာသော လူအပေါင်းကို။
သညာပယမာနာ၊ သိစေကုန်လျက်။
(ဝိဟရန္တိ၌ စပ်။)
ဣတိ အတ္ထော၊
ဧတာသံ၊ တို့၏။
ဗဟုလာ၊ သော။
ဝိညတ္တိ၊ အထူးထူးအပြားပြား သိစေခြင်းသည်။
(အတ္ထိ။)
ဣတိ၊ ကြောင့်။
(ထိုသို့များသော အထူးထူးအပြားပြား သိစေခြင်းရှိကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
တာ၊ တို့သည်။)
ဝိညတ္တိဗဟုလာ၊ တို့မည်၏။
ဟေတုဒါဟရဏာဒီဟိ၊ အကြောင်းပြခြင်း, ဥဒါဟရုဏ်ဆောင်ခြင်း အစရှိကုန်သော။
ဝိဝိဓေဟိ၊ အထူးထူးအပြားပြားကုန်သော။
နယေဟိ၊ နည်းတို့ဖြင့်။
ဉာပနာ၊ သိစေခြင်းကို။
ဝိညတ္တီတိ၊ ဟူ၍။
ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ ၏။
ယာစနာ၊ တောင်းခြင်းကို။
ဝိညတ္တီတိ၊ ဟူ၍။
န ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ မသိထိုက်။
[အခြားနေရာ၌ တောင်းခြင်းကို ဝိညတ္တိဟု ဆိုရသော်လည်း ဤ၌ တောင်းခြင်း မဟုတ်၊ တရားစကားကို ပြောဆို (သိစေ) ရာဝယ်အကြောင်းပြခြင်း, ဥဒါဟရုဏ် (ဥပမာ) ကို ထုတ်ဆောင်ခြင်း စသည်ဖြင့် အထူးထူးအပြားပြား သိစေခြင်းကို "ဝိညတ္တိ" ဟု ဆိုသည်၊ "ဝိဝိဓေဟိ + ဉာပနံ ဝိညတ္တိ" ဟု ပြု။]
စင်္ကမနေ၊ စင်္ကြံသွားခြင်း၌။
နိဝတ္တဂဏနာယ၊ ပြန်နစ်ခြင်း၏ အရေအတွက်အားဖြင့်။
အာပတ္တိယော၊ တို့ကို။
ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ ကုန်၏။
တိဋ္ဌတိဝါတိ အာဒီသု၊ တိဋ္ဌတိဝါ အစရှိသော ပါဠိရပ်တို့၌။
ပယောဂဂဏနာယ၊ အားဖြင့်။
(အာပတ္တိယော ဝေဒိတဗ္ဗာ။)
ဥဒ္ဒိသတိဝါတိ အာဒီသု၊ ဥဒ္ဒိသတိဝါ အစရှိသော ပါဠိရပ်တို့၌။
ပဒါဒိဂဏနာယ၊ ပဒ အစရှိသည်တို့၏ အရေအတွက်အားဖြင့်။
[အာဒိဖြင့် ပဒသောဓမ္မသိက္ခာပုဒ်၌ လာသော အနုပဒ, အနွက္ခရ, အနုဗျဉ္ဇနတို့ကို ယူ။]
(အာပတ္တိယော၊ တို့ကို။
ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ ကုန်၏။)
သေသံ ဥတ္တာနမေဝ ၊ပေ၊ ဒုက္ခဝေဒနန္တိ၊
တတိယ သိက္ခာပဒံ (သမတ္တံ၊ )
စတုတ္ထေ၊ ၌။
သတိအန္တရာယေတိ၊ ကား။
ဒသဝိဓေ၊ ၁ဝ ပါးအပြားရှိသော။
အန္တရာယ၊ ရာဇ, စောရ စသော အန္တရာယ်သည်။
သတိ၊ ရှိလတ်သော်။
("နေဝ ဥပဋ္ဌေန္တိယာ န ဥပဋ္ဌာပနာယ ဥဿုက္ကံ ကရောန္တိယာ" ဟု ထည့်၍ အနာပတ္တိ၌ စပ်။)
ပရိယေသိတွာ န လဘတီတိ၊ ကား။
အညံ၊ အခြားသော။
ဥပဋ္ဌာယိကံ၊ လုပ်ကျွေးမည့်သူကို။
န လဘတိ၊ မရ။
"တသ္မာ နေဝ ဥပဋ္ဌေန္တိယာ န ဥပဋ္ဌာပနာယဥဿုက္ကံ ကရောန္တိယာ" ဟု ထည့်၍ အနာပတ္တိ၌ စပ်။)
ဂိလာနာယာတိ၊ ကား။
သယံ၊ ကိုယ်တိုင်။
ဂိလာနာယ၊ မကျန်းမာသည်ဖြစ်၍။
("နေဝ ဥပဋ္ဌေန္တိယာ" စသည်ထည့်စပ်။)
အာပဒါသူတိ၊ ကား။
တထာရူပေ၊ ထိုသို့သဘောရှိသော။
(ကိုယ်တိုင် မပြုစုနိုင်လောက်သော ပြုစုဖို့ရန် မရှာနိုင်လောက်သော သဘောရှိသော။)
ဥပဒ္ဒဝေ၊ ဘေးရန်သည်။
သတိ၊ သော်။
(နေဝ ဥပဋ္ဌေန္တိယာ န ဥပဋ္ဌာပနာယ ဥဿုက္ကံ ကရောန္တိယာ။)
အနာပတ္တိ၊ သည်။
(ဟောတိ။)
သေသံ ဥတ္တာနမေဝ ၊ပေ၊ ဒုက္ခဝေဒနန္တိ၊
စတုတ္ထသိက္ခာပဒံ (သမတ္တံ၊ )
ပဉ္စမေ၊ ၌။
အညံ အာဏာပေတီတိ ဧတ္ထ၊ ဟူသော ဤပါဌ်၌။
နိကဍ္ဎ၊ ဆွဲထုတ်လော။
ဣတိ၊ သို့။
အာဏတ္တာ၊ စေခိုင်းအပ်သော ရဟန်းမသည်။
ဧကပယောဂေန၊ ဖြင့်။
ဗဟူနိပိ၊ များစွာလည်းဖြစ်ကုန်သော။
ဒွါရာနိ၊ တံခါးတို့ကို။
သစေ အတိက္ကာမေတိ၊ အကယ်၍ လွန်စေအံ့။
(ဧဝံသတိ၊ သော်။)
ဧကာ၊ သော။
အာပတ္တိ, (ဟောတိ၊ )
အထ၊ သို့မဟုတ်။
ဣမဉ္စိမဉ္စ၀ ဒွါရံ၊ ဤမည် ဤမည်သော တံခါးကိုလည်း။
အတိက္ကာမေဟိ၊ လွန်စေလော။
ဣတိ ဧဝံ၊ သို့။
အာဏတ္တာ၊ စေခိုင်းအပ်သော ရဟန်းမသည်။
(သစေ အတိက္ကာမေတိ၊ အံ့။
ဧဝံသတိ၊ သော်။)
ဒွါရဂဏနာယ၊ တံခါးအရေအတွက်အားဖြင့်။
အာပတ္တိယော, (ဟောန္တိ၊ )
သေသံ ဥတ္တာနမေဝ ၊ပေ၊ ဒုက္ခဝေဒနန္တိ၊
ပဉ္စမသိက္ခာပဒံ (သမတ္တံ၊ )
ဆဋ္ဌေ၊ ၌။
သဗ္ဗံ၊ သည်။
ဥတ္တာနမေဝ၊ သည်သာ။
ပေ၊ ဒုက္ခဝေဒနန္တိ၊
ဆဋ္ဌသိက္ခာပဒံ (သမတ္တံ၊ )
သတ္တမအဋ္ဌမဝနသိက္ခာပဒေသု၊ တို့၌။
သဗ္ဗံ၊ သည်။
ဥတ္တာနမေဝ၊
သဗ္ဗာနိ၊ အလုံးစုံသော သိက္ခာပုဒ်တို့သည်။
ဧဠကလောမသမုဋ္ဌာနာနိ၊ တို့တည်း။
ပေ၊ တိဝေဒနနာနီတိ၊
သတ္တမအဋ္ဌမနဝသိက္ခာပဒါနိ (သမတ္တာနိ၊ )
ဒသမေ၊ ၌။
အာဟုန္ဒရိကာတိ၊ ကား။
သမ္ဗာဓါ၊ ကျဉ်းမြောင်းကုန်၏။
[အာဟုန္ဒရိကပုဒ်သည် ကျဉ်းမြောင်းခြင်းဟူသော အနက်ကို ဟောသော ပေါရာဏပါဠိစကားတည်း။]
ဓုရံ နိက္ခိတ္တမတ္တေတိ၊ ကား။
ဓုရံ၊ သွားဖို့ရန် တာဝန်ကို။
နိက္ခိပိတွာ၊ ချပြီး၍။
(မသွားတော့အံ့ဟု ဆုံးဖြတ်ပြီး၍။)
ပစ္ဆာ၊ နောက်မှ။
သစေပိ ပက္ကမတိ၊ အကယ်၍မူလည်း ဖဲသွားအံ့။
(ဧဝံသတိပိ၊ သော်လည်း။)
အာပတ္တိယေဝ၊ ပင်တည်း။
ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။
ပဝါရေတွာ၊ ပဝါရဏာပြုပြီး၍။
ပဉ္စယောဇနာနိ၊ ငါးယူဇနာတို့တိုင်တိုင်။
ဂစ္ဆန္တိယာပိ၊ သွားသော ရဟန်းမ၏လည်း။
အနာပတ္တိ, (ဟောတိ၊ )
ဆသု၊ ခြောက်ယူဇနာတို့၌။
(၆ ယူဇနာ သွားသော ရဟန်းမတို့၌။)
ဝတ္တဗ္ဗမေဝ၊ အနာပတ်ဟု ဆိုဖွယ်သည်ပင်။
နတ္ထိ၊ မရှိ။
ပန၊ ဆက်။
တီဏိ၊ သုံးယူနာတို့တိုင်တိုင်။
ဂန္တွာ၊ သွားပြီး၍။
တေနေဝ မဂ္ဂေန၊ ထိုသွားကြောင်း လမ်းဖြင့်ပင်။
သစေ ပစ္စာဂစ္ဆတိ၊ အကယ်၍ပြန်လာအံ့။
(ဧဝံသတိ၊ သော်။)
န ဝဋ္ဋတိ၊ မအပ်။
အညေန၊ သွားကြောင်းလမ်းမှ အခြားသော။
မဂ္ဂေန၊ လမ်းဖြင့်။
အာဂန္တုံ၊ ပြန်လာခြင်းငှာ။
ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။
အန္တရာယေတိ၊ ကား။
ဒသဝိဓေ၊ သော။
အန္တရာယေ၊ သည်။
(သတိ၊ သော်။
"အပက္ကမန္တိယာ အနာပတ္တိ" ၌ စပ်။)
ပရံ၊ အရပ်တစ်ပါးသို့။
ဂစ္ဆိဿာမိ၊ သွားအံ့။
ဣတိ၊ ဤသို့ကြံ၍။
နိက္ခန္တာ၊ ထွက်ပြီးသည်။
(ဟုတွာ၊ ၍။
ဝါ၊ ဖြစ်ပြီးမှ။)
နဒီပူရာ၊ မြစ်ရေ၏ ပြည့်ခြင်းကြောင့်။
ပုန၊ တစ်ဖန်။
အာဂတာ၊ ပြန်လာသည်။
(သစေ ဟောတိ၊ အံ့။
ဧဝံသတိဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။)
စောရာ၊ တို့သည်။
မဂ္ဂေ၊ လမ်း၌။
(သစေ) ဟောန္တိ၊ ကုန်အံ့။
(ဧဝံ) ဟောန္တေသုဝါ၊ ကုန်သော်လည်းကောင်း။)
မေဃော၊ မိုးသည်။
(သစေ) ဥဋ္ဌာတိ၊ အကယ်၍ တက်လာအံ့။
(ဧဝံသတိဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။)
နိဝတ္တိတုံ၊ ပြန်နစ်ခြင်းငှာ။
ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်၏။
သေသံ ဥတ္တာနမေဝ ၊ပေ၊ ဒုက္ခဝေဒနန္တိ၊
ဒသမသိက္ခာပဒံ (သမတ္တံ၊ )
စတုတ္ထော၊ သော။
တုဝဋ္ဋဝဂ္ဂေါ၊ တည်း။
တုဝဋ္ဋဝဂ်အဖွင့်ပြီး၏။