Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
Bhikkhunīvibhaṅgavaṇṇanā
Bhikkhunīvibhaṅgavaṇṇanā

1. Paṭhamalasuṇasikkhāpadavaṇṇanā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

တိံသကာနန္တရံ၊ သုံးဆယ်အတိုင်းအရှည်ရှိသော သိက္ခာပုဒ်တို့၏ အခြားမဲ့၌။ ဆသဋ္ဌိသတသင်္ဂဟာ၊ တစ်ရာ့ခြောက််ဆယ် ခြောက်ပါးသော သိမ်းယူကြောင်းအရေအတွက်ရှိကုန်သော။ ယေ ဓမ္မာ၊ အကြင်သိက္ခာပုဒ်တို့ကို။ (သံဂီတိကာရေဟိ၊ သံဂါယနာတင်ထေရ်တို့သည်။) သံဂီတာ၊ သံဂါယနာတင်အပ်ကုန်ပြီ။ ဒါနိ၊ ယခုအခါ၌။ တေသမ္ပိ၊ ထိုတစ်ရာ့ခြောက်ဆယ့် ခြောက်ပါးသော သိက္ခာပုဒ်တို့၏လည်း။ အယံ ဝဏ္ဏနာ၊ ဤဖွင့်ကြောင်းဖွင့်ရာ အဋ္ဌကထာသည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။ ဝါ၊ ဖြစ်တော့လတံ့။

တတ္ထ၊ ထိုတစ်ရာ့ခြောက်ဆယ့် ခြောက်ပါးသော သိက္ခာပုဒ်တို့တွင်။ တာဝ၊ ရတ္တန္ဓကာရဝဂ် စသည်တို့မှ ရှေးဦးစွာ။ (သံဂီတဿ၊ သံဂါယနာ တင်အပ်သော။) လသုဏဝဂ္ဂဿ၊ လသုဏဝဂ်၏။ ပဌမသိက္ခာပဒေ၊ ပဌမသိက္ခာပုဒ်၌။ ဒွတ္တယောဂဏ္ဌိကေတိ၊ ကား။ ဒွေဝါ၊ နှစ်အုသော်လည်းဖြစ်ကုန်သော။ တယောဝါ၊ သုံးအုသော်လည်းဖြစ်ကုန်သော။

တိံသကာနန္တရံ။ ။ တိံသ (ပရိမာဏံ) ယေသန္တိ တိံသကာ၊ ပရိမာဏအနက်၌ ကပစ္စည်းသက်၊ တိံသကာနံ + အနန္တရံ တိံသကာနန္တရံ၊ တစ်နည်း- တိံသာယ + သမူဟောတိံသကံ- သုံးဆယ်သော သိက္ခာပုဒ်၏ အပေါင်း၊ တိံသကဿ + အနန္တရံ တိံသကာနန္တရံ သုံးဆယ်သော သိက္ခာပုဒ်အပေါင်း၏ အခြားမဲ့၌။

ဆသဋ္ဌိသတသင်္ဂဟော။ ။ ဆဟိ + အဓိကာ သဋ္ဌိ- ခြောက်ဆယ့်ခြောက်၊ ဆသဋ္ဌိအဓိကံ သတံယဿာတိ ဆသဋ္ဌိသတံ- ခြောက်ဆယ့်ခြောက်ပါး အလွန်ရှိသော တစ်ရာ၊ ဝါ- တစ်ရာ့ခြောက်ဆယ့်ခြောက်ပါး သင်္ဂဟသဒ္ဒါသည် သိမ်းယူကြောင်း အရေအတွက်ဟူသောအနက်ကို ဟော၏၊ "သင်္ဂယှတိ ဧတေနာတိ သင်္ဂဟော၊ ဆသဋ္ဌိသတံ + သင်္ဂဟော ယေသန္တိ ဆသဋ္ဌိသတသင်္ဂဟာ (ဓမ္မာ)" ဟု ပြု။ [ယောဇနာ၌ကား "ဆဥတ္ထရသဋ္ဌိအဓိကသတေဟိသိက္ခာပဒေဟိ သင်္ဂဟိတာ" ဟု ဖွင့်လေ၏၊ ထိုအလို သင်္ဂဟပုဒ်ကို ကံဟော ကြံပါ။]

ဒွတ္တယော။ ။ "ဒွေဝါ + တယောဝါတိ ဒွတ္တယော" ဟု ဝါသဒ္ဒါအနက်၌ သမာသ်စပ်ထားသော "သင်္ချောဘယဗဟုဗ္ဗီဟိ" တည်း၊ ထို့ကြောင့် ဒွတ္တယောကို ဒွေဝါ တယောဝါဟုဖွင့်သည်၊ ယောဇနာ၌ကား - ဝါသဒ္ဒေါ လုတ္တနိဒ္ဒိဋ္ဌောတိ အာဟ ဒွေဝါ တယောဝါတိ၊ ပါဠိတော်၌ ဝါသဒ္ဒါ ကျေနေသည်" ဟု ဖွင့်ပြလေ၏၊ အမှန်မှာ ဝါသဒ္ဒါ ကျေခြင်း မဟုတ်, သမာသ်ပုဒ်သာဖြစ်သည်၊ နေရာတိုင်းမှာ ဤနည်းချည်းဟု မှတ်ပါ။

ဖောဋနိကေ၊ အမြှောင့်များစွာပါသော ကြက်သွန်ဖြူတို့ကို။ (ဒေဟိ၌ စပ်။) ဧတံ၊ ဤဂဏ္ဌိကေဟူသော သဒ္ဒါသည်။ သမ္ပုဏ္ဏမိဉ္ဇာနံ၊ ပြည့်စုံသော အဆံ အမြှောင့်ရှိသော ကြက်သွန်ဖြူတို့ကို။ အဓိဝစနံ၊ ဟောသောသဒ္ဒါတည်း။
န မတ္တံ ဇာနိတွာတိ၊ ကား။ ပမာဏံ၊ အတိုင်းအရှည်ကို။ အဇာနိတွာ၊ မသိမူ၍။ [ပမာဏံ အဇာနိတွာကို ထောက်၍ ပါဠိတော်၌ "အမတ္တံ ဇာနိတွာ" ဟု ရှေးက ရှိဟန်တူ၏၊ "အနောကာသံ ကာရာပေတွာ" ကဲ့သို့ အမတ္တံကိုလည်း အလုတ္တသမာသ်ဟု မှတ်။] ခေတ္တပါလဿ၊ လယ်ခင်းစောင့်သည်။ ဝါရေန္တဿ၊ တားမြစ်စဉ်။ ဗဟုံ၊ များစွာသော။ လသုဏံ၊ အမြှောင့်များစွာ ပါရှိသော ကြက်သွန်ဖြူကို။ ဟရာပေသိ၊ ဆောင်စေပြီ။
အညတရံ ဟံသယောနိန္တိ၊ ကား။ သုဝဏ္ဏဟံသယောနိံ၊ ရွှေဟင်္သာမျိုး၌။ ("ဥပပဇ္ဇိ- ဖြစ်ရပြီ" ဟု ပါဠိတော်၌ စပ်။) [ဥပ ဥပသာရကြောင့် သတ္တမီအနက်၌ ဒုတိယာဝိဘတ်သက်၊ ဥပအနက်မရှိ။ (တစ်နည်း) သုဝဏ္ဏဟံသယောနိ၊ သို့။ ဥပပဇ္ဇိ၊ ကပ်ရောက်ရပြီ။ ဤအလို ဥပ ဥပသာရသည် ဥပဂမနအနက်ရှိ၏။]

သော တာသံဧကေကန္တိ၊ ကား။ ဟံသော၊ ထိုရွှေဟင်္သာသည်။ ဇာတိဿရော၊ ရှေးဘဝကိုအောက်မေ့နိုင်သည်။ အဟောသိ၊ ဖြစ်ပြီ။ အထ၊ ထိုအခါ၌။ ပုဗ္ဗသိနေဟေန၊ ရှေး၌ဖြစ်သော ချစ်ခြင်းကြောင့်။ အာဂန္တွာ၊ လာ၍။ တာသံ၊ ထိုသားသမီးတို့အား။ ဧကေကံ၊ တစ်ခုခုသော။ ပတ္တံ၊ အတောင်ကို။ ဒေတိ၊ ပေး၏။ တံ၊ ထိုအတောင်သည်။ တာပနတာလနစ္ဆေဒနက္ခမံ၊ မီး၌ ပူစေခြင်း, ထုရိုက်ခြင်း. ဖြတ်တောက်ခြင်းကိုခံနိုင်သော။ သုဝဏ္ဏမေဝ၊ ရွှေအစစ်သာလျှင်။ ဟောတိ၊ ၏။ [တာပနဟူသည် မီးအိုးခင်းပေါ်၌ လှော်ခြင်း ဦးခြင်းတည်း၊ တာလနကား ထုရိုက်ခြင်းတည်း၊ အချို့စာအုပ်များ၌ "ဖာလန" ဟု ရှိ၏, မကောင်း၊ ဆေဒနကား တန်ဆာလုပ်ဖို့ရန် ဖြတ်ခြင်းတည်း။]

ဂဏ္ဌိက, ဖောဋနိက။ ။ ဂဏ္ဌိကသဒ္ဒါသည် အဆစ်အဖုအနက်ကို ဟော၏၊ ဖုဋနသဒ္ဒါလည်း အခွဲအစိတ် ခွဲစိတ်အပ်ဟူသော အနက်ကို ဟော၏၊ ကြက်သွန်ဖြူ၌ အစိတ်အစိတ်ကွဲနေသော အမြှောင့်တို့ကို "ဂဏ္ဌိ, ဖုဋန" ယူ၍ "ဂဏ္ဌိနော ယဿာတိ ဂဏ္ဌိကော, ဖုဋနာနိယဿာတိ ဖောဋနိကော" ဟု ဖြစ်သင့်၏၊ စာအုပ်များ၌ "ဘဏ္ဍိက, ဖောဋလိက" ဟု ရှိ၏ ထိုပုဒ်မျိုး ရှိ မရှိ သတိပြုပါ။

ဇာတိဿရော။ ။ ဇာတိ- ရှေးအဖြစ်ကို + သရတိ- အောက်မေ့နိုင် မှတ်မိနိုင်၏၊ ဣတိ ဇာတိဿရော၊ ဤ "ဇာတိဿရ" ဟူသည် ဉာဏ်မဟုတ် သတိသာတည်း၊ ဧကနိပတ်, သုဝဏ္ဏဟံသဇာတ်၌ကား "ဇာတိဿရညာဏဉ္စဿ ဥပ္ပဇ္ဇိ" ဟု ရှိ၏၊ ထိုအလို "ဉာဏ်" ဟု ယူသင့်သော်လည်း အမှန်အားဖြင့် ဉာဏ်အစစ် မဟုတ်နိုင်၊ ဉာဏ်အတု သတိသာဖြစ်သင့်၏၊ ထိုသတိလည်း ကုသိုလ်အရာ၌ အမှတ်ရခြင်း မဟုတ်သောကြောင့် သတိအတုဖြစ်သော သညာ အမှတ်သာ ဖြစ်သင့်ပါသည်၊ အဘိဓမ္မာ၌ သတိစစ် ဉာဏ်စစ်မှန်လျှင် သောဘနစေတသိတ်သာ ဖြစ်သည်။

မာဂဓကန္တိ၊ ကား။ မဂဓာဟု၊ ဗဟုဝုစ်အမည်ရသော ဇနပုဒ်၌။ ဇာတံ၊ ဖြစ်သော ကြက်သွန်ဖြူကို။ ("လသုဏံနာမ ဝုစ္စတိ" ၌ စပ်။)
ဟိ၊ မှန်။ မဂဓရဋ္ဌေ၊ မဂဓတိုင်း၌။ ဇာတလသုဏမေဝ၊ ဖြစ်သော ကြက်သွန်ဖြူကိုသာ။ ဣဓ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌။ လသုဏန္တိ၊ ဟူ၍။ အဓိပ္ပေတံ၊ အလိုရှိအပ်၏။ တမ္ပိ၊ ထိုမဂဓတိုင်း၌ဖြစ်သော ကြက်သွန်ဖြူကိုသာ။ (အဓိပ္ပေတံ၊ ၏။) ဧကဒွိတိမိဉ္ဇကံ၊ တစ်မြှောင့်ရှိသော ကြက်သွန်ဝါ, နှစ်မြှောင့်ရှိသော ကြက်သွန်နီ, သုံးမြှောင့်ရှိသော ကြက်သွန်စိမ်းကို။ န (အဓိပ္ပေတံ)၊ အလို မရှိအပ်။
ပန၊ ဝါဒန္တရကား။ ကုရုန္ဒိယံ၊ ကုရုန္ဒီအဋ္ဌကထာ၌။ ဇာတဒေသံ၊ ဖြစ်ရာ မဂဓဒေသကို။ အဝတွာ၊ မဆိုမူ၍။ မာဂဓကံနာမ ဂဏ္ဌိတလသုဏန္တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ပြီ။ [ဤကုရုန္ဒီစကားအရ မဂဓတိုင်း၌ ဖြစ်သော ကြက်သွန်ဖြူကိုသာမက, မြန်မာနိုင်ငံ စသည်၌ ဖြစ်သော အမြှောင့်များစွာပါသော ကြက်သွန်ဖြူကိုလည်း "လသုဏ" ဟု ဆိုအပ်၏၊ ကြွင်းသော အဓိပ္ပာယ်ကို ပါတိမောက်ဘာသာဋီကာ၌ ပြထားပြီ။]
အဇ္ဈောဟာရေ အဇ္ဈောဟာရေတိ ဧတ္ထ၊ ဟူသော ဤပါဌ်၌။ ဒွတ္တယော၊ နှစ်အု, သုံးအုကုန်သော။ ဂဏ္ဌိကေ၊ အမြှောင့်များစွာ ပါရှိသော ကြက်သွန်ဖြူတို့ကို။ ဧကတောယေဝ၊ တစ်ပေါင်းတည်းသာလျှင်။ သင်္ခါဒိတွာ၊ ကောင်းစွာခဲစား၍။ (တစ်မြှော င့်နှင့် တစ်မြှောင့် ရောသွားအောင် ခဲစား၍။) သစေ အဇ္ဈောဟရဝိ၊ အကယ်၍ စားမျိုးအံ့။ (ဧဝံသတိ။) ဧကံ၊ သော။ ပါစိတ္တိယံ၊ သည်။ (ဟောတိ။)
ပန၊ ကား။ ဘိန္ဒိတွာ၊ အသီးအသီးခွဲခြမ်း၍။ ဧကေတံ၊ တစ်ခုတစ်ခုသော။ မိဉ္ဇံ၊ အမြှောင့်ကို။ ခါဒန္တိယာ၊ ခဲစားသော ရဟန်းမ၏။ ပဘောဂဂဏနာယ၊ ပယောဂအရေအတွက်အားဖြင့်။ ပါစိတ္တိယာနိ၊ တို့သည်။ (ဟောန္တိ။) ဣတိ၊ ဤသို့မှတ်အပ်၏။
ပလဏ္ဍုကာဒီနံ၊ ပလဏ္ဍက အစရှိသော ကြက်သွန်တို့၏။ (အနာပတ္တိ ဝါရ၌ လာသော ပလဏ္ဍုက အစရှိသော ကြက်သွန်တို့၏။) ဝဏ္ဏေနာဝါ၊ အဆင်းအားဖြင့်လည်းကောင်း။ မိဉ္ဇာယဝါ၊ အမြှောင့်အားဖြင့်လည်းကောင်း။ နာနတ္တံ၊ ထူးကုန်သည်၏ အဖြစ်ကို။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ သိထိုက်၏။ တာဝ၊ မိဉ္ဇာမှ ရှေးဦးစွာ။ (နိဒ္ဒိဋ္ဌေန၊ ညွှန်ပြအပ်သော။) ဝဏ္ဏေန၊ အဆင်းအားဖြင့်။ ပလဏ္ဍုကော၊ ပလဏ္ဍကကြက်သွန်သည်။ ပဏ္ဍုဝဏ္ဏော၊ ဝင်းဝါသော အဆင်းရှိသည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ဘဉ္ဇနကော၊ ဘဉ္ဇနကကြက်သွန်ဖြူသည်။ လောဟိတဝဏ္ဏော၊ နီသော အဆင်းရှိသည်။ (ဟောတိ။)
ဟရိတကော၊ ဟရိတကကြက်သည်။ ဟရိတပဏ္ဏဝဏ္ဏော၊ စိမ်းသော သစ်ရွက်အဆင်းရှိသည်။ (ဟောတိ။)
ပန၊ ကား။ မိဉ္ဇာယ၊ အမြှောင့်အဆအားဖြင့်။ ပလဏ္ဍုကဿ၊ ပလဏ္ဍုကကြက်သွန်၏။ ဧကာ၊ တစ်ခုသော။ မိဉ္ဇာ၊ အမြှောင့်သည်။ ဟောတိ၊ ဘဉ္ဇနကဿ၊ ၏။ ဒွေ၊ နှစ်ခုကုန်သော။ (မိဉ္ဇာယော၊ တို့သည်။ ဟောန္တိ။) ဟရိတကဿ၊ ၏။ တိဿော၊ ၃ ခုကုန်သော။ (မိဉ္ဇာယော ဟောန္တိ။)
စာပလသုဏော၊ စာပကြက်သွန်သည်။ အမိဉ္ဇကော၊ အမြှောင့် မရှိသည်။ (ဟောတိ။) ဟိ၊ မှန်။ တဿ၊ ထိုစာပလသုဏ၏။ အင်္ကုရမတ္တမေဝ၊ အညွန့်မျှသည်သာ။ ဟောတိ၊ ၏။
ပန၊ ဝါဒန္တရကား။ မဟာပစ္စရိယာဒီသု၊ မဟာပစ္စရီ အစရှိသောအဋ္ဌကထာတို့၌။ ပလဏ္ဍုကဿ၊ ဖျော့တော့ ဝင်းဝါသော ကြက်သွန်၏။ တီဏိ၊ ကုန်သော။ မိဉ္ဇာနိ၊ အမြှောင့်တို့သည်။ (ဟောန္တိ။) ဘဉ္ဇနကဿ၊ နီသော ကြက်သွန်၏။ ဒွေ၊ ကုန်သော။ (မိဉ္ဇာနိ ဟောန္တိ။) ဟရိတကဿ၊ စိမ်းသော ကြက်သွန်၏။ ဧကံ၊ သော။ (မဉ္ဇံ ဟောတိ။) ဣတိ၊ ဤသို့။ ဝုတ္တံ၊ ပြီ။
ပလဏ္ဍုကာဒယော၊ ပလဏ္ဍုက အစရှိကုန်သော။ ဧတေ၊ ဤကြက်သွန်တို့သည်။ သဘာဝေနေဝ၊ ပင်ကိုယ်သဘောအားဖြင့်ပင်။ (လက်သုပ် ဟင်းလျာ စသည်တို့၌ မထည့်ခတ်အပ်ဘဲပင်။) ဝဋ္ဋန္တိ၊ ကုန်၏။
သူပသမ္ပာကာဒီသု ပန၊ ဟင်းရည်ကိုကြက်သွန်ဖြူထည့်ကာ ကောင်းစွာ ချက်ခြင်း အစရှိသည်တို့၌ကား။ [သံ- ကောင်းစွာ + ပါက- ချက်ခြင်း၊ အာဒိဖြင့် ပါဠိတော်၌ လာသော မံသမ္ပာပကစသော အာဟာရတို့ကို ယူ။] မာဂဓကမ္ပိ၊ မဂဓတိုင်း၌ ဖြစ်သော ကြက်သွန်ဖြူသော်မှလည်း။ (ပိသဒ္ဒါသည် သမ္ဘာဝနာ။) ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။
ဟိ၊ မှန်။ တံ၊ ထိုမဂဓတိုင်း၌ ဖြစ်သော ကြက်သွန်ဖြူကို။ (ပက္ခိပိတုံ၌ စပ်။) ပစ္စမာနေသု၊ ချက်အပ်ဆဲဖြစ်ကုန်သော။ မုဂ္ဂသူပါဒီသုဝါ၊ ပဲနောက်ဟင်း အစရှိသည်တို့၌သော်လည်းကောင်း။ မစ္ဆမံသဝိကတိယာ ဝါ၊ အထူးတလည် ပြုအပ်သော ငါးဟင်း သားဟင်း၌သော်လည်းကောင်း။ တေလာဒီသုဝါ၊ ဆီအစရှိသည်တို့၌သော်လည်းကောင်း။ ဗဒရသာဠဝါဒီသုဝါ၊ ဆီးယိုအစရှိသည်တို့၌သော်လည်းကောင်း။ အမ္ဗိလသာကာဒီသုဝါ၊ ချဉ်သော အရသာရှိသော ဟင်းရွက်အစရှိသည်တို့၌သော်လည်းကောင်း။ ["ခတက်ချဉ်" စသည်ကို ဆိုလိုဟန်တူသည်။] ဥတ္တရိဘင်္ဂေသုဝါ၊ လက်သုပ်ဟင်းလျာတို့သော်လည်းကောင်း။ ယတ္ထကတ္ထစိ၊ အမှတ်မထား, တစ်ပါးပါးသော ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်၌။ အန္တမသော၊ အောက်ထစ်ဆုံးအားဖြင့်။ ယာဂုဘတ္တေပိ၊ ယာဂုဆွမ်း၌လည်း။ ပက္ခိပိတုံ၊ ထည့်ခြင်းငှာ။ ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်၏။ ဧတ္ထ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌။
သေသံ၊ ကြွင်းသော ပုဒ်အပေါင်းသည်။ ဥတ္တာနမေဝ၊ ပေါ်လွင်ထင်ရှားသည်သာ။ ပေ၊ တိဝေဒနန္တိ၊
လသုဏသိက္ခာပဒံ (သမတ္တံ၊ )