7. Kaṅkhārevatasuttavaṇṇanā
47. Sattame kaṅkhārevatoti tassa therassa nāmaṃ .
So hi sāsane pabbajitvā laddhūpasampado sīlavā kalyāṇadhammo viharati ,‘‘ akappiyā muggā , na kappanti muggā paribhuñjituṃ , akappiyo guḷo ’’ ti ( mahāva .272) ca ādinā vinayakukkuccasaṅkhātakaṅkhābahulo pana hoti .
Tena kaṅkhārevatoti paññāyittha .
So aparabhāge satthu santike kammaṭṭhānaṃ gahetvā ghaṭento vāyamanto chaḷabhiññā sacchikatvā jhānasukhena
P0.315 phalasukhena vītināmeti , yebhuyyena pana attanā adhigataṃ ariyamaggaṃ garuṃ katvā paccavekkhati .Tena vuttaṃ –
‘‘ attano kaṅkhāvitaraṇavisuddhiṃ paccavekkhamāno ’’ ti .
Maggapaññā hi ‘‘ ahosiṃ
V0.257 nu kho ahaṃ atītamaddhānan ’’ tiādinayapavattāya ( ma . ni .1.18; saṃ . ni .2.20) soḷasavatthukāya ,‘‘ buddhe kaṅkhati … pe … paṭiccasamuppannesu dhammesu kaṅkhatī ’’ ti ( dha . sa .1008) evaṃ vuttāya aṭṭhavatthukāya , pageva itarāsanti anavasesato sabbakaṅkhānaṃ vitaraṇato samatikkamanato , aññehi ca attanā pahātabbakilesehi accantavisujjhanato ‘‘ kaṅkhāvitaraṇavisuddhī ’’ ti idhādhippetā .Tañhi ayamāyasmā dīgharattaṃ kaṅkhāpakatattā ‘‘ imaṃ maggadhammaṃ adhigamma imā me kaṅkhā anavasesā pahīnā ’’ ti garuṃ katvā paccavekkhamāno nisīdi , na sappaccayanāmarūpadassanaṃ aniccantikattā tassa kaṅkhāvitaraṇassa .
Etamatthaṃ viditvāti etaṃ ariyamaggassa anavasesakaṅkhāvitaraṇasaṅkhātaṃ atthaṃ viditvā tadatthadīpakaṃ imaṃ udānaṃ udānesi .
Tattha yā kāci kaṅkhā idha vā huraṃ vāti idha imasmiṃ paccuppanne attabhāve ‘‘ ahaṃ nu khosmi no nu khosmī ’’ tiādinā huraṃ vā , atītānāgatesu attabhāvesu ‘‘ ahosiṃ nu kho ahaṃ atītamaddhānan ’’ tiādinā uppajjanakā kaṅkhā .
Sakavediyā vā paravediyā vāti tā evaṃ vuttanayeneva
M0.287 sakaattabhāve ārammaṇavasena paṭilabhitabbāya pavattiyā sakavediyā vā parassa attabhāve paṭilabhitabbāya ‘‘ buddho nu kho , no nu kho ’’ tiādinā vā parasmiṃ padhāne uttame paṭilabhitabbāya pavattiyā paravediyā vā yā kāci kaṅkhā vicikicchā .Ye jhāyino tā pajahanti sabbā , ātāpino brahmacariyaṃ carantāti ye ārammaṇūpanijjhānena lakkhaṇūpanijjhānena jhāyino vipassanaṃ ussukkāpetvā catubbidhasammappadhānapāripūriyā ātāpino maggabrahmacariyaṃ carantā adhigacchantā saddhānusārīādippabhedā paṭhamamaggaṭṭhā puggalā , tā sabbā kaṅkhā pajahanti samucchindanti maggakkhaṇe .
Tato paraṃ pana tā pahīnā nāma honti , tasmā ito aññaṃ tāsaṃ accantappahānaṃ nāma natthīti adhippāyo .
Iti
P0.316 bhagavā jhānamukhena āyasmato kaṅkhārevatassa jhānasīsena ariyamaggādhigamaṃ thomento thomanāvasena udānaṃ udānesi .Teneva ca naṃ ‘‘ etadaggaṃ , bhikkhave , mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ jhāyīnaṃ yadidaṃ kaṅkhārevato ’’ ti ( a . ni .1.204) jhāyībhāvena etadagge ṭhapesīti .
Sattamasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .