Issues
Select Version
Udāna-aṭṭhakathā
Udāna-aṭṭhakathā

3. Paṭhamasattasuttavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

3. Paṭhamasattasuttavaṇṇanā

63. Tatiye kāmesūti vatthukāmesu .
Ativelan ti velaṃ atikkamitvā .
Sattāti ayonisomanasikārabahulatāya vijjamānampi ādīnavaṃM0.331 anoloketvā assādameva saritvā sajjanavasena sattā , āsattā laggāti attho .
Rattāti vatthaṃ viya raṅgajātena cittassa vipariṇāmakaraṇena chandarāgena rattā sārattā .
Giddhāti abhikaṅkhanasabhāvena abhijjhanena giddhā gedhaṃ āpannā .
Gadhitāti rāgamucchitā viya dummocanīyabhāvena tattha paṭibaddhā .
Mucchitāti kilesavasenaP0.365 visaññībhūtā viya anaññakiccā mucchaṃ mohaṃ āpannā .
Ajjhopannāti anaññasādhāraṇe viya katvā gilitvā pariniṭṭhapetvā ṭhitā .
Sammattakajātāti kāmesu pātabyataṃ āpajjantā appasukhavedanāya sammattakā suṭṭhu mattakā jātā .
‘‘ Sammodakajātā ’’ tipi pāṭho , jātasammodanā uppannapahaṃsāti attho .
Sabbehipi padehi tesaṃ taṇhādhipannataṃyeva vadati .
Ettha ca paṭhamaṃ ‘‘ kāmesū ’’ ti vatvā punapi ‘‘ kāmesū ’’ ti vacanaṃ tesaṃ sattānaṃ tadadhimuttidīpanatthaṃ .
Tena sabbiriyāpathesu kāmaguṇasamaṅgino hutvā tadā vihariṃsūti dasseti .
TasmiñhiV0.297 samaye ṭhapetvā ariyasāvake sabbe sāvatthivāsino ussavaṃ ghosetvā yathāvibhavaṃ āpānabhūmiṃ sajjetvā bhuñjantā pivantā āvi ceva raho ca kāme paribhuñjantā indriyāni paricārentā kāmesu pātabyataṃ āpajjiṃsu .
Bhikkhū sāvatthiyaṃ piṇḍāya carantā tattha tattha gehe ārāmuyyānādīsu ca manusse ussavaṃ ghosetvā kāmaninne tathā paṭipajjante disvā ‘‘ vihāraṃ gantvā saṇhasukhumaṃ dhammaṃ labhissāmā ’’ ti bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
Tena vuttaṃ –
‘‘ atha kho sambahulā bhikkhū … pe … kāmesu viharantī ’’ ti .
Etamatthaṃ viditvāti etaṃ tesaṃ manussānaṃ āpānabhūmiramaṇīyesu mahāpariḷāhesu anekānatthānubandhesu ghorāsayhakaṭukaphalesu kāmesu anādīnavadassitaṃ sabbākārato viditvā kāmānañceva kilesānañca ādīnavavibhāvanaṃ imaṃ udānaṃ udānesi .
Tattha kāmesu sattāti vatthukāmesu kilesakāmena rattā mattāP0.366 sattā visattā laggā laggitā saṃyuttā .
Kāmasaṅgasattāti tāyeva kāmasattiyā vatthukāmesu rāgasaṅgena ceva diṭṭhimānadosaavijjāsaṅgehi ca sattā āsattā .
Saṃyojane vajjamapassamānāti kammavaṭṭaṃM0.332 vipākavaṭṭena , bhavādike vā bhavantarādīhi , satte vā dukkhehi saṃyojanato bandhanato saṃyojananāmake kāmarāgādikilesajāte saṃyojanīyesu dhammesu assādānupassitāya vaṭṭadukkhamūlabhāvādikaṃ vajjaṃ dosaṃ ādīnavaṃ apassantā .
Na hi jātu saṃyojanasaṅgasattā , oghaṃ tareyyuṃ vipulaṃ mahantan ti evaṃ ādīnavadassanābhāvena saṃyojanasabhāvesu saṅgesu , saṃyojanasaṅkhātehi vā saṅgehi tesaṃ visayesu tebhūmakadhammesu sattā vipulavisayatāya anādikālatāya ca vipulaṃ vitthiṇṇaṃ mahantañca kāmādioghaṃ , saṃsāroghameva vā na kadāci tareyyuṃ , ekaṃseneva tassa oghassa pāraṃ na gaccheyyunti attho .
Tatiyasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .