Issues
Select Version
Udāna-aṭṭhakathā
Udāna-aṭṭhakathā

8. Piṇḍapātikasuttavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

8. Piṇḍapātikasuttavaṇṇanā

28. Aṭṭhame pacchābhattan ti ekāsanikakhalupacchābhattikānaṃ pātova bhuttānaṃ antomajjhanhikopi pacchābhattameva , idha pana pakatibhattasseva pacchato pacchābhattanti veditabbaṃ .
Piṇḍapātapaṭikkantānan ti piṇḍapātato paṭikkantānaṃ , piṇḍapātaṃ pariyesitvā bhattakiccassa niṭṭhāpanavasena tato nivattānaṃ .
Karerimaṇḍalamāḷeti ettha karerīti varuṇarukkhassa nāmaṃ .
So kira gandhakuṭiyā maṇḍapassa sālāya ca antare hoti , tena gandhakuṭīpiP0.203 ‘‘ karerikuṭikā ’’ ti vuccati , maṇḍapopi sālāpi ‘‘ karerimaṇḍalamāḷo ’’ ti .
Tasmā karerirukkhassa avidūre kate nisīdanasālasaṅkhāte maṇḍalamāḷe .
Tiṇapaṇṇacchadanaṃ anovassakaṃ ‘‘ maṇḍalamāḷo ’’ ti vadanti , atimuttakādilatāmaṇḍapo ‘‘ maṇḍalamāḷo ’’ ti apare .
Kālena kālan ti kāle kāle antarantarā , tasmiṃ tasmiṃ samayeti attho .
Manāpiketi manavaḍḍhake , piyarūpe iṭṭheti attho .
Iṭṭhāniṭṭhabhāvo ca puggalavasena ca dvāravasena ca gahetabbo .
Ekaccassa hi iṭṭhābhimato ekaccassa aniṭṭho hoti , ekaccassa aniṭṭhābhimato ekaccassa iṭṭhoM0.183 .
Tathā ekassa dvārassa iṭṭho aññassa aniṭṭho .
Vipākavasena panettha vinicchayo veditabbo .
Kusalavipāko hi ekantena iṭṭho , akusalavipāko aniṭṭho evāti .
Cakkhunā rūpe passitun ti gāmaṃ piṇḍāya paviṭṭho upāsakehi gehaṃ pavesetvā pūjāsakkārakaraṇatthaṃ upanītesu āsanavitānādīsu nānāvirāgasamujjalavaṇṇasaṅkhāte rajanīye aññe ca saviññāṇakarūpe cakkhudvārikaviññāṇehi passituṃ .
Saddeti tatheva issarajanānaṃ gehaṃ paviṭṭho tesaṃ payutte gītavāditasadde sotuṃ .
Gandheti tathā tehi pūjāsakkāravasena upanīte pupphadhūmādigandhe ghāyituṃ .
Raseti tehi dinnāhāraparibhoge nānaggarase sāyituṃ .
Phoṭṭhabbeti mahagghapaccattharaṇesuV0.164 āsanesu nisinnakāle sukhasamphasse phoṭṭhabbe phusituṃ .
Evañca pañcadvārikaiṭṭhārammaṇappaṭilābhaṃ kittetvā idāni manodvārikaiṭṭhārammaṇappaṭilābhaṃ dassetuṃ ‘‘ sakkato ’’ tiādi vuttaṃ .
Taṃ heṭṭhā vuttatthameva .
Kiṃ pana apiṇḍapātikānaṃ ayaṃ nayo na labbhatīti ?
Labbhati .
Tesampi hi nimantanasalākabhattādiatthaṃ gāmaṃ gatakāle uḷāravibhavā upāsakā tathā sakkārasammānaṃ karontiyeva , taṃ pana aniyataṃ .
Piṇḍapātikānaṃ pana tadā niccameva tattha pūjāsakkāraṃ kariyamānaṃ disvā , sakkāragarutāya anissaraṇamagge ṭhatvā , ayonisomanasikāravasena te bhikkhū evamāhaṃsu .
Tenevāha –
‘‘ handāvuso , mayampi piṇḍapātikā homā ’’ tiādi .
Tattha handāti vossaggatthe nipāto .
Lacchāmāti labhissāma .
Tenupasaṅkamīti tattha surabhigandhakuṭiyaṃ nisinno tesaṃ taṃ kathāsallāpaṃ sutvāP0.204 ‘‘ ime bhikkhū mādisassa nāma buddhassa sāsane pabbajitvā mayā saddhiṃ ekavihāre vasantāpi evaṃ ayonisomanasikāravasena kathaṃ pavattenti , sallekhe na vattanti , handa te tato nivāretvā sallekhavihāre niyojessāmī ’’ ti maṇḍalamāḷaṃ upasaṅkami .
Sesaṃ heṭṭhā vuttanayameva .
Etamatthaṃ viditvāti ‘‘ appicchatāsantuṭṭhitāsallekhānaṃ vasena kilese dhunituṃ taṇhaṃ visosetuṃ paṭipannoti piṇḍapātikassa sato devā pihayanti , tassa paṭipattiyā ādarajātā piyāyanti , na ito aññathā ’’ ti imamatthaṃ viditvā tadatthadīpanaṃ imaṃ udānaṃ udānesi .
TatthaM0.184 no ce saddasilokanissitoti ‘‘ aho ayyo appiccho santuṭṭho paramasallekhavuttī ’’ tiādinā parehi kittitabbasaddasaṅkhātaṃ silokaṃ .
Taṇhāya nissito na hoti ceti attho .
Saddo vā sammukhā vaṇṇabhaṇanathutighoso , siloko parammukhabhūtā pasaṃsā patthaṭayasatā vā .
Sesaṃ anantarasutte vuttanayameva .
Aṭṭhamasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .