6. Gabbhinīsuttavaṇṇanā
16. Chaṭṭhe aññatarassa paribbājakassāti ekassa kuṭumbikassa paribbājakassa .
Daharāti taruṇī .
Māṇavikāti brāhmaṇadhītāya vohāro .
Pajāpatīti bhariyā .
Gabbhinīti āpannasattā .
Upavijaññāti ajja suveti paccupaṭṭhitavijāyanakālā hotīti sambandho .
So kira brāhmaṇajātiko sabhariyo vādapatthassame ṭhito , tena naṃ sapajāpatikaṃ paribbājakavohārena
V0.93 samudācaranti .Bhariyā panassa brāhmaṇajātikattā brāhmaṇāti ālapati .
Telan ti tilatelaṃ .
Telasīsena cettha yaṃ yaṃ vijātāya pasavadukkhappaṭikāratthaṃ icchitabbaṃ , taṃ sabbaṃ sappiloṇādiṃ āharāti āṇāpeti .
Yaṃ me vijātāya bhavissatīti
M0.104 yaṃ telādi mayhaṃ vijātāya bahinikkhantagabbhāya upakārāya bhavissati .‘‘ Paribbājikāyā ’’ tipi pāṭho .
Kutoti kasmā ṭhānā , yato ñātikulā vā mittakulā vā telādiṃ āhareyyaṃ , taṃ ṭhānaṃ me natthīti adhippāyo .
Telaṃ
P0.118 āharāmīti vattamānasamīpatāya vattamānaṃ katvā vuttaṃ , telaṃ āharissāmīti attho .Samaṇassa vā brāhmaṇassa vā sappissa vā telassa vāti ca samuccayattho vā-saddo ‘‘ aggito vā udakato vā mithubhedā vā ’’ tiādīsu ( mahāva .286; dī . ni .2.152; udā .76) viya .
Sappissa vā telassa vāti paccatte sāmivacanaṃ , sappi ca telañca yāvadatthaṃ pātuṃ pivituṃ dīyatīti attho .
Apare pana ‘‘ sappissa vā telassa vāti avayavasambandhe sāmivacanaṃ .
Sappitelasamudāyassa hi avayavo idha yāvadatthasaddena vuccatī ’’ ti vadanti .
No nīharitun ti bhājanena vā hatthena vā bahi netuṃ no dīyati , ucchadditvānāti vamitvā , yaṃnūna dadeyyanti sambandho .
Evaṃ kirassa ahosi ‘‘ ahaṃ rañño koṭṭhāgāraṃ gantvā telaṃ kaṇṭhamattaṃ pivitvā tāvadeva gharaṃ āgantvā ekasmiṃ bhājane yathāpītaṃ vamitvā uddhanaṃ āropetvā pacissāmi , yaṃ pittasemhādimissitaṃ , taṃ agginā jhāyissati , telaṃ pana gahetvā imissā paribbājikāya kamme upanessāmī ’’ ti .
Uddhaṃ kātun ti vamanavasena uddhaṃ nīharituṃ .
Na pana adhoti viriñcanavasena heṭṭhā nīharituṃ na pana sakkoti .
So hi ‘‘ adhikaṃ pītaṃ sayameva mukhato niggamissatī ’’ ti pivitvā āsayassa arittatāya aniggate vamanavirecanayogaṃ ajānanto alabhanto vā kevalaṃ dukkhāhi vedanāhi phuṭṭho āvaṭṭati ca parivaṭṭati ca .
Dukkhāhīti dukkhamāhi .
Tibbāhīti bahalāhi tikhiṇāhi vā .
Kharāhīti kakkhaḷāhi .
Kaṭukāhīti ativiya aniṭṭhabhāvena dāruṇāhi .
Āvaṭṭatīti ekasmiṃyeva ṭhāne anipajjitvā attano sarīraṃ ito cito ākaḍḍhanto āvaṭṭati .
Parivaṭṭatīti ekasmiṃ padese nipannopi aṅgapaccaṅgāni parito khipanto vaṭṭati , abhimukhaṃ vā vaṭṭanto āvaṭṭati , samantato vaṭṭanto parivaṭṭati .
Etamatthaṃ viditvāti ‘‘ sakiñcanassa appaṭisaṅkhāparibhogahetukā ayaṃ dukkhuppatti , akiñcanassa
P0.119 pana sabbaso ayaṃ natthī ’’ ti etamatthaṃ sabbākārato jānitvā tadatthappakāsanaṃ imaṃ udānaṃ udānesi .Tattha
V0.94M0.105 sukhino vatāti sukhino vata sappurisā .Ke pana teti ?
Ye akiñcanā , ye rāgādikiñcanassa pariggahakiñcanassa ca abhāvena akiñcanā , kesaṃ panidaṃ kiñcanaṃ natthīti āha –
‘‘ vedaguno hi janā akiñcanā ’’ ti , ye ariyamaggañāṇasaṅkhātaṃ vedaṃ gatā adhigatā , tena vā vedena nibbānaṃ gatāti vedaguno , te ariyajanā khīṇāsavapuggalā anavasesarāgādikiñcanānaṃ aggamaggena samucchinnattā akiñcanā nāma .
Asati hi rāgādikiñcane kuto pariggahakiñcanassa sambhavo .
Evaṃ gāthāya purimabhāgena arahante pasaṃsitvā aparabhāgena andhaputhujjane garahanto ‘‘ sakiñcanaṃ passā ’’ tiādimāha .
Taṃ purimasutte vuttatthameva .
Evaṃ imāyapi gāthāya vaṭṭavivaṭṭaṃ kathitaṃ .
Chaṭṭhasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .