4. Sāriputtasuttavaṇṇanā
24. Catutthe
V0.152 parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvāti ārammaṇābhimukhaṃ satiṃ ṭhapayitvā mukhasamīpe katvā .Tathā hi vibhaṅge vuttaṃ –
‘‘ Ayaṃ sati upaṭṭhitā hoti supaṭṭhitā nāsikagge vā mukhanimitte vā , tena vuccati parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā ’’ ti ( vibha .537).
Atha vā ‘‘ parīti pariggahaṭṭho , mukhan ti niyyānaṭṭho , satīti upaṭṭhānaṭṭho , tena vuccati ‘ parimukhaṃ satin ’’’ ti .
Evaṃ paṭisambhidāyaṃ ( paṭi . ma .1.164) vuttanayenapettha attho veditabbo .
Tatrāyaṃ saṅkhepattho – pariggahitaniyyānasatiṃ katvāti .
Niyyānanti ca satiyā ogāhitabbaṃ ārammaṇaṃ daṭṭhabbaṃ .
Ettha ca purimo pacchimo ca attho sabbasaṅgāhakavasena , itaro samāpattiyā pubbabhāgasamannāhāravasena daṭṭhabbo .
Satīti vā satisīsena jhānaṃ vuttaṃ
M0.170 ‘‘ ye kāyagatāsatiṃ paribhuñjantī ’’ tiādīsu ( a . ni .1.600) viya .Katamaṃ pana taṃ jhānanti ?
Rūpāvacaracatutthajjhānaṃ pādakaṃ katvā samāpannaṃ arahattaphalajjhānaṃ .
Kathaṃ panetaṃ jānitabbanti ?
Āneñjasamādhiyogena therassa savisesaṃ niccalabhāvaṃ kenaci akampanīyatañca
P0.189 pabbatopamāya pakāsento bhagavā imaṃ udānaṃ abhāsīti gāthāya eva ayamattho viññāyati .Na cāyaṃ nisajjā therassa saccappaṭivedhāya , atha kho diṭṭhadhammasukhavihārāya .
Pubbeyeva hi sūkarakhataleṇe ( ma . ni .2.201) attano bhāgineyyassa dīghanakhaparibbājakassa bhagavati dhammaṃ desente ayaṃ mahāthero saccappaṭivedhakiccaṃ matthakaṃ pāpesīti .
Etamatthan ti etaṃ therassa āneñjasamādhiyogena tādibhāvappattiyā ca kenaci akampanīyatāsaṅkhātaṃ atthaṃ sabbākārato viditvā tadatthavibhāvanaṃ imaṃ udānaṃ udānesi .
Tattha yathāpi pabbato seloti yathā silāmayo ekagghanasilāpabbato , na paṃsupabbato na missakapabbatoti attho .
Acalo suppatiṭṭhitoti suppatiṭṭhitamūlo pakativātehi acalo akampanīyo hoti .
Evaṃ mohakkhayā bhikkhu , pabbatova na vedhatīti mohassa anavasesappahānā mohamūlakattā ca sabbākusalānaṃ pahīnasabbākusalo bhikkhu , yathā so pabbato pakativātehi , evaṃ lokadhammehi na vedhati na kampati .
Mohakkhayoti vā yasmā nibbānaṃ arahattañca vuccati , tasmā mohakkhayassa hetu nibbānassa arahattassa vā adhigatattā catūsu ariyasaccesu
V0.153 suppatiṭṭhito asamāpannakālepi yathāvuttapabbato viya na kenaci vedhati , pageva samāpannakāleti adhippāyo .Catutthasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .