7. Anuruddhasuttavaṇṇanā
230. Evaṃ
V4.147 me sutan ti anuruddhasuttaṃ .Tattha evamāhaṃsūti tassa upāsakassa aphāsukakālo ahosi , tadā upasaṅkamitvā evamāhaṃsu .
Apaṇṇakan ti avirādhitaṃ .
Ekatthāti appamāṇāti vā mahaggatāti vā jhānameva cittekaggatāyeva evaṃ vuccatīti imaṃ sandhāya evamāha .
231. Yāvatā
M4.143 ekaṃ rukkhamūlaṃ mahaggatanti pharitvā adhimuccitvā viharatīti ekarukkhamūlapamāṇaṭṭhānaṃ kasiṇanimittena ottharitvā tasmiṃ kasiṇanimitte mahaggatajjhānaṃ pharitvā adhimuccitvā viharati .Mahaggatanti panassa ābhogo natthi , kevalaṃ mahaggatajjhānapavattivasena panetaṃ vuttaṃ .
Esa nayo sabbattha .
Iminā kho etaṃ gahapati pariyāyenāti iminā kāraṇena .
Ettha hi appamāṇāti vuttānaṃ brahmavihārānaṃ nimittaṃ na vaḍḍhati , ugghāṭanaṃ na jāyati , tāni jhānāni abhiññānaṃ vā nirodhassa vā pādakāni na honti , vipassanāpādakāni pana vaṭṭapādakāni bhavokkamanāni ca honti .
‘‘ Mahaggatā ’’ ti vuttānaṃ pana kasiṇajjhānānaṃ nimittaṃ vaḍḍhati , ugghāṭanaṃ jāyati , samatikkamā honti , abhiññāpādakāni
P4.201 nirodhapādakāni vaṭṭapādakāni bhavokkamanāni ca honti .Evamime dhammā nānatthā , appamāṇā mahaggatāti evaṃ nānābyañjanā ca .
232. Idāni mahaggatasamāpattito nīharitvā bhavūpapattikāraṇaṃ dassento catasso kho imātiādimāha .
Parittābhāti pharitvā jānantassa ayamābhogo atthi , parittābhesu pana devesu nibbattikāraṇaṃ jhānaṃ bhāvento evaṃ vutto .
Esa nayo sabbattha .
Parittābhā siyā saṃkiliṭṭhābhā honti siyā parisuddhābhā , appamāṇābhā siyā saṃkiliṭṭhābhā honti siyā parisuddhābhā .
Kathaṃ ?
Suppamatte vā sarāvamatte vā kasiṇaparikammaṃ katvā samāpattiṃ nibbattetvā pañcahākārehi āciṇṇavasibhāvo paccanīkadhammānaṃ suṭṭhu aparisodhitattā dubbalameva samāpattiṃ vaḷañjitvā appaguṇajjhāne ṭhito kālaṃ katvā parittābhesu nibbattati , vaṇṇo panassa paritto ceva hoti saṃkiliṭṭho ca .
Pañcahi panākārehi āciṇṇavasibhāvo paccanīkadhammānaṃ suṭṭhu parisodhitattā suvisuddhaṃ samāpattiṃ vaḷañjitvā paguṇajjhāne ṭhito kālaṃ katvā parittābhesu nibbattati , vaṇṇo
V4.148 panassa paritto ceva hoti parisuddho ca .Evaṃ parittābhā siyā saṃkiliṭṭhābhā honti siyā parisuddhābhā .
Kasiṇe pana vipulaparikammaṃ katvā samāpattiṃ nibbattetvā pañcahākārehi āciṇṇavasibhāvoti sabbaṃ purimasadisameva veditabbaṃ .
Evaṃ appamāṇābhā siyā saṃkiliṭṭhābhā honti siyā parisuddhābhāti .
Vaṇṇanānattan ti
M4.144 sarīravaṇṇassa nānattaṃ .No ca ābhānānattan ti āloke nānattaṃ na paññāyati .
Accinānattan ti
P4.202 dīgharassaaṇuthūlavasena acciyā nānattaṃ .Yattha yatthāti uyyānavimānakapparukkhanadītīrapokkharaṇītīresu yattha yattha .
Abhinivisantīti vasanti .
Abhiramantīti ramanti na ukkaṇṭhanti .
Kājenāti yāgubhattatelaphāṇitamacchamaṃsakājesu yena kenaci kājena .
‘‘ Kācenāti ’’ pi pāṭho , ayameva attho .
Piṭakenāti pacchiyā .
Tattha tatthevāti sappimadhuphāṇitādīnaṃ sulabhaṭṭhānato loṇapūtimacchādīnaṃ ussannaṭṭhānaṃ nītā ‘‘ pubbe amhākaṃ vasanaṭṭhānaṃ phāsukaṃ , tattha sukhaṃ vasimhā , idha loṇaṃ vā no bādhati pūtimacchagandho vā sīsarogaṃ uppādetī ’’ ti evaṃ cittaṃ anuppādetvā tattha tattheva ramanti .
234. Ābhāti ābhāsampannā .
Tadaṅgenāti tassā bhavūpapattiyā aṅgena , bhavūpapattikāraṇenāti attho .
Idāni taṃ kāraṇaṃ pucchanto ko nu kho , bhantetiādimāha .
Kāyaduṭṭhullan ti kāyālasiyabhāvo .
Jhāyatoti jalato .
235. Dīgharattaṃ kho meti thero kira pāramiyo pūrento isipabbajjaṃ pabbajitvā samāpattiṃ nibbattetvā nirantaraṃ tīṇi attabhāvasatāni brahmaloke paṭilabhi , taṃ sandhāyetaṃ āha .
Vuttampi cetaṃ –
‘‘ Avokiṇṇaṃ
V4.149 tīṇi sataṃ , yaṃ pabbajiṃ isipabbajjaṃ ;Asaṅkhataṃ gavesanto , pubbe sañcaritaṃ maman ’’ ti .
Sesaṃ sabbattha uttānamevāti .
Papañcasūdaniyā majjhimanikāyaṭṭhakathāya
Anuruddhasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .