8. Uddesavibhaṅgasuttavaṇṇanā
313. Evaṃ
V4.200 me sutan ti uddesavibhaṅgasuttaṃ .Tattha uddesavibhaṅgan ti uddesañca vibhaṅgañca , mātikañca vibhajanañcāti attho .
Upaparikkheyyāti tuleyya tīreyya pariggaṇheyya paricchindeyya .
Bahiddhāti bahiddhāārammaṇesu .
Avikkhittaṃ avisaṭan ti nikantivasena ārammaṇe tiṭṭhamānaṃ vikkhittaṃ visaṭaṃ nāma hoti , taṃ paṭisedhento evamāha .
Ajjhattaṃ asaṇṭhitan ti gocarajjhatte nikantivasena asaṇṭhitaṃ .
Anupādāya na paritasseyyāti anupādiyitvā aggahetvā taṃ viññāṇaṃ na paritasseyya .
Yathā viññāṇaṃ bahiddhā avikkhittaṃ avisaṭaṃ , ajjhattaṃ asaṇṭhitaṃ anupādāya na paritasseyya , evaṃ bhikkhu upaparikkheyyāti vuttaṃ hoti .
Jātijarāmaraṇadukkhasamudayasambhavoti jātijarāmaraṇassa ceva avasesassa ca dukkhassa nibbatti na hotīti attho .
316. Rūpanimittānusārīti
M4.191 rūpanimittaṃ anussarati anudhāvatīti rūpanimittānusārī . 318. Evaṃ kho , āvuso , ajjhattaṃ asaṇṭhitan ti nikantivasena
P5.29 asaṇṭhitaṃ .Nikantivasena hi atiṭṭhamānaṃ hānabhāgiyaṃ na hoti , visesabhāgiyameva hoti .
320. Anupādā paritassanāti satthārā khandhiyavagge ‘‘ upādāparitassanañca vo , bhikkhave , desessāmi anupādāaparitassanañcā ’’ ti ( saṃ . ni .3.7) evaṃ gahetvā paritassanā , aggahetvāva aparitassanā ca kathitā , taṃ mahāthero upādāparitassanameva anupādāparitassananti katvā dassento evamāha .
Kathaṃ panesā anupādāparitassanā hotīti .
Upādātabbassa abhāvato .
Yadi hi koci saṅkhāro nicco vā dhuvo vā attā vā attaniyo vāti gahetabbayuttako abhavissa , ayaṃ paritassanā upādāparitassanāva assa .
Yasmā pana evaṃ upādātabbo saṅkhāro nāma natthi , tasmā rūpaṃ attātiādinā nayena rūpādayo
V4.201 upādinnāpi anupādinnāva honti .Evamesā diṭṭhivasena upādāparitassanāpi samānā atthato anupādāparitassanāyeva nāma hotīti veditabbā .
Aññathā hotīti parivattati pakatijahanena nassati , rūpavipariṇāmānuparivattīti ‘‘ mama rūpaṃ vipariṇatan ’’ ti vā ,‘‘ yaṃ ahu , taṃ vata me natthī ’’ ti vā ādinā ( ma . ni .1.242) nayena kammaviññāṇaṃ rūpassa bhedānuparivatti hoti .
Vipariṇāmānuparivattajāti vipariṇāmassa anuparivattanato vipariṇāmārammaṇacittato jātā .
Paritassanā dhammasamuppādāti taṇhāparitassanā ca akusaladhammasamuppādā ca .
Cittaṃ pariyādāya tiṭṭhantīti kusalacittaṃ pariyādiyitvā gahetvā khepetvā tiṭṭhanti .
Uttāsavāti bhayatāsenapi sauttāso taṇhātāsenapi sauttāso .
Vighātavāti
P5.30 savighāto sadukkho .Apekkhavāti sālayo sasineho .
Evaṃ kho , āvuso , anupādā paritassanā hotīti evaṃ maṇikaraṇḍakasaññāya tucchakaraṇḍakaṃ gahetvā tasmiṃ naṭṭhe pacchā vighātaṃ āpajjantassa viya pacchā aggahetvā paritassanā hoti .
321. Na
M4.192 ca rūpavipariṇāmānuparivattīti khīṇāsavassa kammaviññāṇameva natthi , tasmā rūpabhedānuparivatti na hoti .Sesaṃ sabbattha uttānamevāti .
Papañcasūdaniyā majjhimanikāyaṭṭhakathāya
Uddesavibhaṅgasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .