Issues
Select Version
Uparipaṇṇāsa-aṭṭhakathā
Uparipaṇṇāsa-aṭṭhakathā

3. Kintisuttavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

3. Kintisuttavaṇṇanā

34. EvaṃV4.18 me sutan ti kintisuttaṃ .
Tattha pisinārāyan ti evaṃnāmake maṇḍalapadese .
Baliharaṇeti tasmiṃ vanasaṇḍe bhūtānaṃ baliṃ āharanti , tasmā so baliharaṇanti vutto .
Cīvarahetūti cīvarakāraṇā , cīvaraṃ paccāsīsamānoti attho .
Itibhavābhavahetūti evaṃ imaṃ desanāmayaṃ puññakiriyavatthuṃ nissāya tasmiṃ tasmiṃ bhave sukhaṃ vedissāmīti dhammaṃ desetīti kiṃ tumhākaṃ evaṃ hotīti attho .
35. Cattāro satipaṭṭhānātiādayo sattatiṃsa bodhipakkhiyadhammā lokiyalokuttarāva kathitā .
TatthātiP4.29 tesu sattatiṃsāya dhammesu .
Siyaṃsūti bhaveyyuṃ .
Abhidhammeti visiṭṭhe dhamme , imesu sattatiṃsabodhipakkhiyadhammesūti attho .
Tatra ceti idampi bodhipakkhiyadhammesveva bhummaṃ .
Atthato ceva nānaṃ byañjanato cāti ettha ‘‘ kāyova satipaṭṭhānaṃ vedanāva satipaṭṭhānan ’’ ti vutte atthato nānaṃ hotiM4.19 ,‘‘ satipaṭṭhānā ’’ ti vutte pana byañjanato nānaṃ nāma hoti .
Tadamināpīti taṃ tumhe imināpi kāraṇena jānāthāti atthañca byañjanañca samānetvā athassa ca aññathā gahitabhāvo byañjanassa ca micchā ropitabhāvo dassetabbo .
Yo dhammo yo vinayoti ettha atthañca byañjanañca viññāpanakāraṇameva dhammo ca vinayo ca .
37. Atthato hi kho sametīti satiyeva satipaṭṭhānanti gahitā .
Byañjanato nānan ti kevalaṃ byañjanameva satipaṭṭhānoti vā satipaṭṭhānāti vā micchā ropetha .
Appamattakaṃ khoti suttantaṃ patvā byañjanaṃ appamattakaṃ nāma hoti .
Parittamattaṃ dhanitaṃ katvā ropitepi hi nibbutiṃ pattuṃ sakkā hoti .
Tatridaṃ vatthu – vijayārāmavihāravāsī kireko khīṇāsavatthero dvinnaṃ bhikkhūnaṃ suttaṃ āharitvā kammaṭṭhānaṃ kathento –
‘‘ samuddho samuddhoti , bhikkhave , assutavā puthujjano bhāsatī ’’ ti dhanitaṃ katvā āha .
Eko bhikkhu ‘‘ samuddho nāma , bhante ’’ tiP4.30 āha .
Āvuso , samuddhotiV4.19 vuttepi samuddoti vuttepi mayaṃ loṇasāgarameva jānāma , tumhe pana no atthagavesakā , byañjanagavesakā , gacchatha mahāvihāre paguṇabyañjanānaṃ bhikkhūnaṃ santike byañjanaṃ sodhāpethāti kammaṭṭhānaṃ akathetvāva uṭṭhāpesi .
So aparabhāge mahāvihāre bheriṃ paharāpetvā bhikkhusaṅghassa catūsu maggesu pañhaṃ kathetvāva parinibbuto .
Evaṃ suttantaṃ patvā byañjanaṃ appamattakaṃ nāma hoti .
Vinayaṃ pana patvā no appamattakaṃ .
Sāmaṇerapabbajjāpi hi ubhatosuddhito vaṭṭati , upasampadādikammānipi sithilādīnaṃ dhanitādikaraṇamatteneva kuppanti .
Idha pana suttantabyañjanaṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ .
38. Atha catutthavāre vivādo kasmā ?
Saññāya vivādo .
‘‘ Ahaṃ satimeva satipaṭṭhānaṃ vadāmi , ayaṃ ‘ kāyo satipaṭṭhānan ’ ti vadatī ’’ ti hi nesaṃ saññā hoti .
Byañjanepi eseva nayo .
39. NaM4.20 codanāya taritabban ti na codanatthāya vegāyitabbaṃ .
Ekacco hi puggalo ‘‘ nalāṭe te sāsapamattā piḷakā ’’ ti vutto ‘‘ mayhaṃ nalāṭe sāsapamattaṃ piḷakaṃ passasi , attano nalāṭe tālapakkamattaṃ mahāgaṇḍaṃ na passasī ’’ ti vadati .
Tasmā puggalo upaparikkhitabbo .
Adaḷhadiṭṭhīti anādānadiṭṭhī suṃsumāraṃ hadaye pakkhipanto viya daḷhaṃ na gaṇhāti .
Upaghātoti caṇḍabhāvena vaṇaghaṭṭitassa viya dukkhuppatti .
SuppaṭinissaggītiP4.31 ‘‘ kiṃ nāma ahaṃ āpanno , kadā āpanno ’’ ti vā ‘‘ tvaṃ āpanno , tava upajjhāyo āpanno ’’ ti vā ekaṃ dve vāre vatvāpi ‘‘ asukaṃ nāma asukadivase nāma , bhante , āpannattha , saṇikaṃ anussarathā ’’ ti saritvā tāvadeva vissajjeti .
Vihesāti bahuṃ atthañca kāraṇañca āharantassa kāyacittakilamatho .
Sakkomīti evarūpo hi puggalo okāsaṃ kāretvā ‘‘ āpattiṃ āpannattha , bhante ’’ ti vutto ‘‘ kadā kismiṃ vatthusmin ’’ ti vatvā ‘‘ asukadivase asukasmiṃ vatthusmin ’’ ti vutte ‘‘ na sarāmi , āvuso ’’ ti vadati , tato ‘‘ saṇikaṃ , bhante , sarathā ’’ tiV4.20 bahuṃ vatvā sārito saritvā vissajjeti .
Tenāha ‘‘ sakkomī ’’ ti .
Iminā nayena sabbattha attho veditabbo .
Upekkhā nātimaññitabbāti upekkhā na atikkamitabbā , kattabbā janetabbāti attho .
Yo hi evarūpaṃ puggalaṃ ṭhitakaṃyeva passāvaṃ karontaṃ disvāpi ‘‘ nanu , āvuso , nisīditabban ’’ ti vadati , so upekkhaṃ atimaññati nāma .
40. Vacīsaṃhāroti vacanasañcāro .
Imehi kathitaṃ amūsaṃ antaraṃ paveseyya , tumhe imehi idañcidañca vuttāti amūhi kathitaṃ imesaṃ antaraṃ paveseyyāti attho .
Diṭṭhipaḷāsotiādīhi cittassa anārādhaniyabhāvo kathito .
Taṃ jānamāno samāno garaheyyāti taṃ satthā jānamāno samāno nindeyya amheti .
EtaṃP4.32 panāvuso , dhamman ti etaṃ kalahabhaṇḍanadhammaṃ .
TañcetiM4.21 taṃ saññattikārakaṃ bhikkhuṃ .
Evaṃ byākareyyāti mayā ete suddhante patiṭṭhāpitāti avatvā yena kāraṇena saññatti katā , tadeva dassento evaṃ byākareyya .
Tāhaṃ dhammaṃ sutvāti ettha dhammoti sāraṇīyadhammo adhippeto .
Na ceva attānan tiādīsu ‘‘ brahmalokappamāṇo hesa aggi uṭṭhāsi , ko etamaññatra mayā nibbāpetuṃ samattho ’’ ti hi vadanto attānaṃ ukkaṃseti nāma .
‘‘ Ettakā janā vicaranti , okāso laddhuṃ na sakkā , ekopi ettakamattaṃ nibbāpetuṃ samattho nāma natthī ’’ ti vadamāno paraṃ vambheti nāma .
Tadubhayampesa na karoti .
Dhammo panettha sammāsambuddhassa byākaraṇaṃ , tesaṃ bhikkhūnaṃ saññattikaraṇaṃ anudhammo , tadeva byākaroti nāma .
Na ca koci sahadhammikoti añño cassa koci sahetuko parehi vutto vādo vā anuvādo vā garahitabbabhāvaṃ āgacchanto nāma natthi .
Sesaṃ sabbattha uttānamevāti .
Papañcasūdaniyā majjhimanikāyaṭṭhakathāya
Kintisuttavaṇṇanā niṭṭhitā .