Issues
Select Version
Uparipaṇṇāsa-aṭṭhakathā
Uparipaṇṇāsa-aṭṭhakathā

9. Araṇavibhaṅgasuttavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

9. Araṇavibhaṅgasuttavaṇṇanā

323. EvaṃV4.202 me sutan ti araṇavibhaṅgasuttaṃ .
Tattha nevussādeyya na apasādeyyāti gehasitavasena kañci puggalaṃ neva ukkhipeyya na avakkhipeyya .
Dhammameva deseyyāti sabhāvameva katheyya .
Sukhavinicchayan ti vinicchitasukhaṃ .
Raho vādan ti parammukhā avaṇṇaṃ , pisuṇavācanti attho .
Sammukhā na khīṇan ti sammukhāpi khīṇaṃ ākiṇṇaṃ saṃkiliṭṭhaṃ vācaṃ na bhaṇeyya .
Nābhiniveseyyāti na adhiṭṭhahitvā ādāya vohareyya .
Samaññan ti lokasamaññaṃ lokapaṇṇattiṃ .
Nātidhāveyyāti nātikkameyya .
324. KāmapaṭisandhisukhinotiP5.31 kāmapaṭisandhinā kāmūpasaṃhitena sukhena sukhitassa .
Sadukkhoti vipākadukkhena saṃkilesadukkhenapi sadukkho .
Saupaghātoti vipākūpaghātakilesūpaghāteheva saupaghāto .
Tathā sapariḷāho .
Micchāpaṭipadāti ayāthāvapaṭipadā akusalapaṭipadā .
326. Ittheke apasādetīti evaṃ gehasitavasena ekacce puggale apasādeti .
Ussādanepi eseva nayo .
Bhavasaṃyojanan ti bhavabandhanaṃ , taṇhāyetaṃ nāmaṃ .
Subhūtitthero kira imaṃ catukkaṃ nissāya etadagge ṭhapito .
Bhagavato hi dhammaṃ desentassa puggalānaṃ ussādanāapasādanā paññāyanti , tathā sāriputtattherādīnaṃ .
Subhūtittherassa pana dhammadesanāya ‘‘ ayaṃ puggalo appaṭipannako anārādhako ’’ ti vā ,‘‘ ayaṃ sīlavā guṇavā lajjipesalo ācārasampanno ’’ ti vā natthi , dhammadesanāya panassa ‘‘ ayaṃ micchāpaṭipadā , ayaṃM4.193 sammāpaṭipadā ’’ tveva paññāyati .
Tasmā bhagavā ‘‘ etadaggaṃ , bhikkhave , mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ araṇavihārīnaṃ yadidaṃ subhūtī ’’ ti āha .
329. KālaññūV4.203 assāti asampatte ca atikkante ca kāle akathetvā ‘‘ idāni vuccamānaṃ mahājano gaṇhissatī ’’ ti yuttapattakālaṃ ñatvāva parammukhā avaṇṇaṃ bhāseyya .
Khīṇavādepi eseva nayo .
330. Upahaññatīti ghātiyati .
Saropi upahaññatīti saddopi bhijjati .
Āturīyatīti āturo hoti gelaññappatto sābādho .
Avissaṭṭhan ti vissaṭṭhaṃ apalibuddhaṃ na hoti .
331. TadevātiP5.32 taṃyeva bhājanaṃ .
Abhinivissa voharatīti pattanti sañjānanajanapadaṃ gantvā ‘‘ pattaṃ āharatha dhovathā ’’ ti sutvā ‘‘ andhabālaputhujjano , nayidaṃ pattaṃ , pāti namesā , evaṃ vadāhī ’’ ti abhinivissa voharati .
Evaṃ sabbapadehi yojetabbaṃ .
Atisāroti atidhāvanaṃ .
332. Tathā tathā voharati aparāmasan ti amhākaṃ janapade bhājanaṃ pātīti vuccati , ime pana naṃ pattanti vadantīti tato paṭṭhāya janapadavohāraṃ muñcitvā pattaṃ pattanteva aparāmasanto voharati .
Sesapadesupi eseva nayo .
333. Idāni mariyādabhājanīyaṃ karonto tatra , bhikkhavetiādimāha .
Tattha saraṇoti sarajo sakileso .
Araṇoti arajo nikkileso .
Subhūti ca pana , bhikkhaveti ayaṃ thero dvīsu ṭhānesu etadaggaṃ āruḷho ‘‘ araṇavihārīnaṃ yadidaṃ subhūti , dakkhiṇeyyānaṃ yadidaṃ subhūtī ’’ ti ( a . ni .1.202).
Dhammasenāpati kira vatthuṃ sodheti , subhūtitthero dakkhiṇaṃ sodheti .
Tathā hi dhammasenāpati piṇḍāya caranto gehadvāre ṭhito yāva bhikkhaṃ āharanti , tāva pubbabhāge paricchinditvā nirodhaṃ samāpajjati , nirodhā vuṭṭhāya deyyadhammaṃ paṭiggaṇhāti .
Subhūtitthero ca tatheva mettājhānaṃ samāpajjati , mettājhānā vuṭṭhāya deyyadhammaṃ paṭiggaṇhāti .
Evaṃ pana kātuṃ sakkāti .
Āma sakkā , neva acchariyañcetaṃ , yaṃM4.194 mahābhiññappattā sāvakā evaṃ kareyyuṃ .
ImasmimpiP5.33 hi tambapaṇṇidīpeV4.204 porāṇakarājakāle piṅgalabuddharakkhitatthero nāma uttaragāmaṃ nissāya vihāsi .
Tattha satta kulasatāni honti , ekampi taṃ kuladvāraṃ natthi , yattha thero samāpattiṃ na samāpajji .
Sesaṃ sabbattha uttānamevāti .
Papañcasūdaniyā majjhimanikāyaṭṭhakathāya
Araṇavibhaṅgasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .