Issues
Select Version
kusalavatī-ကုသလဝတီ
မြန်မာဘာသာ
Therīgāthā-aṭṭhakathā
Therīgāthā-aṭṭhakathā

2. Vāseṭṭhītherīgāthāvaṇṇanā

Author: kusalavatī-ကုသလဝတီ @ IAPT

ပုတ္တသောကေနဟံ အဋ္ဋာတိ အာဒိကာ - - - ဤသို့အစရှိသောဂါထာတို့သည်။ ဝါသေဋ္ဌိယာ၊ ဝါသေဋ္ဌီမည်သော။ ထေရိယာ၊ ထေရီမ၏။ ဂါထာ၊ ဂါထာတို့တည်း။
အယမ္ပိ၊ ဤဝါသေဋ္ဌိထေရီမသည်လည်း။ ပရိမဗုဒ္ဓေသု၊ ‌ရှေးဘုရားရှင်တို့၌။ ကတာဓိကာရာ၊ ပြုအပ်သော လွန်ကဲသော ကောင်းမှုရှိသည်။ (ဟုတွာ)။ တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ၊ ထိုထိုဘဝ၌။ ဝိဝဋ္ဋျုပနိဿယံ၊ ဝဋ်ဆင်းရဲမှကင်းသောနိဗ္ဗာန်၏ အားကြီးသောအကြောင်းဖြစ်သော။ ကုသလံ၊ ကုသိုလ်ကို။ ဥပစိနန္တီ၊ ဆည်းပူးအားထုတ်လျက်။ အနုက္ကမေန၊ အစဉ်အားဖြင့်။ ဥပစိတဝိမောက္ခသမ္ဘာရာ၊ ဆည်းပူးအားထုတ်အပ်သော ဝိမောက္ခအဆောက်အဦးရှိသည်။ (ဟုတွာ)။ ဒေဝမနနုဿေသု၊ နတ်ပြည် လူ့ပြည်တို့၌။ သံသရန္တီ၊ ကျင်လည်လျက်။ ဣမသ္မိံဗုဒ္ဓုပ္ပါ‌ဒေ၊ ဤဂေါတမမြတ်စွာဘုရားပွင့်တော်မူရာအခါ၌။ ဝေသာလိယံ၊ ဝေသာလီပြည်၌။ ကုလဂေဟေ၊ အမျိုးကောင်းအိမ်၌။ နိဗ္ဗတ္တိတွာ၊ ဖြစ်၍။ ဝယပ္ပတ္တာ၊ အရွယ်ရောက်လတ်သော်။ မာတာပိတူဟိ၊ မိဘတို့သည်။ သမာနဇာတိကဿ၊ တူသောအမျိုးဇာတ်ရှိသော။ ကုလပုတ္တဿ၊ အမျိုးကောင်းသားအား။ ဒိန္နာ၊ ပေးအပ်သည်။ (ဟုတွာ)။ ပတိကုလံ၊ လင်ယောက်ျားအိမ်သို့။ ဂန္တွာ၊ လိုက်သွား၍။ တေန၊ ထိုအမျိုးကောင်းသားနှင့်။ သဒ္ဓိံ၊ တကွ။ သုခသံဝါသံ၊ ချမ်းသာစွာ ပေါင်းသင်းနေထိုင်ခြင်းဖြင့်။ ဝသန္တီ၊ နေလတ်သော်။ ဧကံ ပုတ္တံ၊ သားတစ်ယောက်ကို။ လဘိတွာ၊ ရ၍။ တသ္မိံ၊ ထိုသားသည်။ အာဓာဝိတွာ၊ ရှေးရှုပြေး၍။ ပရိဓာဝိတွာ၊ ထိုမှ ဤမှ ပြေး၍။ ဝိစရဏကာလေ၊ သွားလာရာ အချိန်အခါ၌။ ကာလံ၊ သေခြင်းကို။ ကတေ၊ ပြုလတ်သော်။ ပုတ္တသောကေန၊ သား၌ဖြစ်သော စိုးရိမ်ပူဆွေးခြင်းဖြင့်။ ပဋ္ဋိတာ၊ နှိပ်စက်အပ်သည်။ (ဟုတွာ)။ ဥမ္မတ္တိကာ၊ ရူးသွပ်သည်။ အဟောသိ၊ ဖြစ်ပြီ။
သာ၊ ရူးနေသော ထိုဝါသေဋ္ဌီအမျိုးသမီးကို။ ဉာတကေသု၊ ဆွေမျိုးတို့သည်လည်းကောင်း။ သာမိကော စ၊ ခင်ပွန်းယောက်ျားသည်လည်းကောင်း။ တိကိစ္ဆံ၊ ဆေးကုခြင်းကို။ ကရောန္တေသု၊ ပြုပါကုန်သော်လည်း။ တေသံ၊ ထိုဆွေမျိုး,ခင်ပွန်းယောက်ျားတို့သည်။ အဇာနန္တာနံယေဝ၊ မသိကုန်စဉ်သာလျှင်။ ပလာယိတွာ၊ ထွက်ပြေး၍။ ယတော တတော၊ ထိုမှဤမှ။ ပရိဗ္ဘမန္တီ၊ လှည့်လည်လျက်။ မိထိလာနဂရံ၊ မိထိလာပြည်သို့။ သမ္ပတ္တာ၊ ရောက်လာသည်။ (ဟုတွာ)။ တတ္ထ၊ ထိုမိထိလာပြည်၌။ အန္တရဝီထိယံ၊ လမ်းခရီးအကြား၌။ ဂစ္ဆန္တံ၊ ကြွတော်မူသော။ ဒန္တံ၊ ယဉ်ကျေးသော။ ဂုတ္တံ၊ ဣန္ဒြေတို့ကို စောင့်ရှောက်၍လုံခြုံသော။ **(နှာ-၁၂၉)**သံသတိန္ဒြိယံ၊ စောင့်စည်းသော ဣန္ဒြေရှိသော။ နာဂံ၊ ဆင်ပြောင်ကြီးနှင့် တူတော်မူသော။
ဘဂဝန္တံ၊ မြတ်စွာဘုရားကို။ အဒ္ဒသ၊ မြင်ပြီ။ ဒိသွာန၊ မြင်ပြီး၍။ ဒဿနေန၊ မြင်ခြင်းနှင့်။ သဟ၊ တကွ။ (တစ်နည်း) ဒိသွာန သဟ ဒဿနေန၊ မြင်လျှင်မြင်ခြင်း။ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝတော၊ ဘုရားရှင်၏ အာနုဘော်တော်ကြောင့်။ အပတတုမ္မာဒါ၊ ရူးသွပ်ခြင်းမှ ကင်းသည်။ (ဟုတွာ)။ ပကတိစိတ္တံ၊ ပင်ကိုယ်စိတ်ကို။ ပဋိလဘိ၊ ပြန်ရပြီ။
အထ၊ ထိုမှနောက်၌။ အဿာ၊ ထိုဝါသေဋ္ဌီအမျိုးသမီးအား။ သတ္ထာ၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ သံခိတ္တေန၊ အကျဉ်းအားဖြင့်။ ဓမ္မံ၊ တရားကို။ ဒေသေသိ၊ ဟောတော်မူပြီ။
သာ၊ ထိုဝါသေဋ္ဌီအမျိုးသမီးသည်။ တံ ဓမ္မံ၊ ထိုတရားကို။ သုတွာ၊ နာရ၍။ ပဋိလဒ္ဓသံဝေဂါ၊ ရအပ်သောသံဝေဂရှိသည်။ (ဟုတွာ)။ သတ္ထာရံ၊ မြတ်စွာဘုရားကို။ ပဗ္ဗဇ္ဇံ၊ ရဟန်းအဖြစ်ကို။ ယာစိတွာ၊ တောင်း၍။ သတ္ထု၊ မြတ်စွာဘုရား၏။ အာဏာယ၊ အာဏာတော်ဖြင့်။ ဘိက္ခုနီသု၊ ဘိက္ခုနီမတို့အထံ၌။ ပဗ္ဗဇိတွာ၊ ရဟန်းပြု၍။ ကတပုဗ္ဗကိစ္စာ၊ ပြုအပ်ပြီးသော ပုဗ္ဗကိစ္စရှိသည်။ (ဟုတွာ)။ ဝိပဿနံ၊ ကို။ ပဋ္ဌပေတွာ၊ ဖြစ်စေ၍။ ဃဋေန္တီ၊ အားထုတ်လတ်သော်။ ဝါယမန္တီ၊ လုံ့လပြုလတ်သော်။ ပရိပက္ကဉာဏတာယ၊ ရင့်ကျက်သော ဉာဏ်ရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ န စိရဿေဝ၊ မကြာမြင့်မီသာလျှင်။ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ၊ တို့နှင့်။ သဟ၊ တကွ။ အရဟတ္တံ၊ သို့။ ပတွာ၊ ရောက်၍။ အတ္တနော၊ ၏။ ပဋိပတ္တိံ၊ ကို။ ပစ္စဝေက္ခိတွာ၊ ၍။ ဥဒါနဝသေန၊ ဖြင့်။
"ပုတ္တသောကေနဟံ အဋ္ဋာ- ။ပ။ ယတော သောကာန သမ္ဘဝေါ"တိ - - - ဟူကုန်သော။ ဣမာ ဂါထာ၊ ဤဂါထာတို့ကို။ အဘာသိ၊ ရွတ်ဆိုတော်မူပြီ။ အဟံ၊ သည်။ ပုတ္တသောကေန၊ သား၌ဖြစ်သော သောကဖြင့်။ အဋ္ဋာ၊ နှိပ်စက်အပ်သည်။ (ဟုတွာ၊ ၍)။ ခိတ္တစိတ္တာ၊ ပျံလွင့်သောစိတ်ရှိသည်။ ဝိသညိနီ၊ ကင်းသောသညာရှိသည်။ နဂ္ဂါ၊ အဝတ်မပါသည်။ ပကိဏ္ဏကေသီ၊ ဖရိုဖရဲ ပြန့်ကြဲသော ဆံပင်ရှိသည်။ (ဟုတွာ၊ ၍)။ တေန တေန၊ ထိုထိုရွာနိဂုံးသို့။ ဝိစာရိံ၊ လှည့်လည်သွားလာခဲ့ပြီ။
ဝီထိသင်္ကာရကူဋေသု၊ လမ်းမ,အမှိုက်ပုံတို့၌လည်းကောင်း။ သုသာနေစ၊ သုသာန်၌လည်းကောင်း။ ရထိယာသု စ၊ ရထားလမ်းမတို့၌လည်းကောင်း။ တီဏိ ဝဿာနိ၊ သုံးနှစ်တို့ပတ်လုံး။ ခုပ္ပိပါသာသမပ္ပိတာ၊ ငတ််မွတ်ဆာလောင်ခြင်းဖြင့် နှိပ်စက်အပ်သည်။ (ဟုတွာ၊ ၍)။ အစရိံ၊ လှည့်လည်ခဲ့ပြီ။
အထ၊ ထိုမှနောက်၌။ အဒန္တာနံ၊ မယဉ်ကျေးသောသူတို့ကို။ ဒမေတာရံ၊ ယဉ်ကျေးအောင် ဆုံးမတော်မူတတ်သော။ သမ္ဗုဒ္ဓံ၊ အလုံးစုံသောတရားတို့ကိုသိတော်မူတတ်သော။ အကုတောဘယံ၊ မည်သည့်အကြောင်းကြောင့်မျှ ဘေးရန်မရှိသော။ သုဂတံ၊ မြတ်စွာဘုရားကို။ မိထိလံ နဂရံ ပတိ၊ မိထိလာပြည်သို့ ရှေးရှု။ (ဝါ)မိထိလာပြည်အနီး၌။ ဂစ္ဆန္တံ၊ ကြွတော်မူလာသည်ကိို။ အဒ္ဒသာသိံ၊ မြင်ခဲ့ပြီ။
တဒါ၊ ထိုအခါ၌။ အဟံ၊ သည်။ သစိတ္တံ၊ မိမိပင်ကိုယ်စိတ်ကို။ ပဋိလဒ္ဓါန၊ ရ၍။ ဝန္ဒိတွာန၊ ရှိခိုး၍။ ဥပါဝိသိံ၊ မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဉ်းကပ်ခဲ့ပြီ။ ဂေါတမော၊ ဂေါတမအနွယ်ဖြစ်တော်မူသော။ သော၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည်။ မေ၊ တပည်‌တော်အား။ အနုကမ္ပယ၊ သနားသဖြင့်။ ဓမ္မံ၊ ကို။ အဒေသေသိ၊ ဟောတော်မူပြီ။
တဿ၊ ထိုမြတ်စွာဘုရား၏။ ဓမ္မံ၊ ကို။ သုဏိတွာန၊ နာကြားရ၍။ အနဂါရိယံ၊ ရဟန်းဘောင်သို့။ ပဗ္ဗဇိံ၊ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီ။ သတ္ထုဝစနေ၊ မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်၌။ ယုဉ္ဇန္တီ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းကို အားထုတ်သည်။ (ဟုတွာ)။ သိဝိံ၊ ‌အေးငြိမ်းသော။ ပဒံ၊ နိဗ္ဗာန်ကို။ သစ္ဆာကာသိံ၊ မျက်မှောက်ပြုခဲ့ရပြီ။
မေ၊ တပည့်တော်သည်။ ယတော၊ အကြင်ကြောင့်။ သောကာနံ၊ သောကတို့၏။ သမ္ဘဝေါ၊ ဖြစ်ကြောင်းကိုလည်းကောင်း။ ဝတ္ထူ၊ သောကတို့တည်ရာ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးတို့ကိုလည်းကောင်း။ ပရိညာတာ ဟိ ပရိညာတာဧဝ၊ ပရိညာတို့ဖြင့် ပိုင်းခြား၍ သိအပ်ကုန်ပြီသာတည်း။ (တတော၊ ထို့ကြောင့်)။ သဗ္ဗေ၊ ခပ်သိမ်းကုန်သော။ သောကာ၊ သောကာတို့ကို။ သမုစ္ဆိန္နာ၊ အကြွင်းမဲ့ဖြတ်အပ်ကုန်ပြီ။ ပဟီနာ၊ ပယ်အပ်ကုန်ပြီ။ သောကာ၊ သောကတို့သည်။ ဧတဒန္တိကာ၊ ငါသိအပ်သော အရဟတ္တဖိုလ်လျှင် အဆုံးရှိကုန်၏။
တတ္ထ၊ ထိုဂါထာတို့၌။ အဋ္ဋာတိ - - - ကား။ အဋ္ဋိတာ၊ နှိပ်စက်အပ်သည်။ ဝါ၊ တစ်နည်းကား။
အယမေဝ၊ ဤအဋ္ဋိတာဟူသော ပါဌ်သည်ပင်။ ပါဌော၊ ပါဌ်တစ်မျိုးတည်း။ အဋ္ဋိတာ ပီဠိတာ၊ နှိပ်စက်အပ်သည်။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
ခိတ္တစိတ္တာတိ - - - ကား။ သောကုမ္မာဒေန၊ သောကကြောင့် ရူးခြင်းဖြင့်။ ခိတ္တဟဒယာ၊ ပျံ့လွင့်သော စိတ်ရှိသည်။
တတော ဧဝ၊ ထို့ကြောင့်ပင်။ ပကတိသညာယ၊ ပကတိသညာမှ။ ဝိဂမေန၊ ကင်းခြင်းဖြင့်။ ဝိသညိနီ၊ ကင်းသောသညာရှိသည်။
ဟိရောတ္တပ္ပါဘာဝတော၊ အရှက်ကြောက်၏မရှိခြင်းကြောင့်။ အပဂတဝတ္ထတာယ၊ ကင်းသောအဝတ်ရှိသည်၏အဖြစ်ဖြင့်။ နဂ္ဂါ၊ အဝတ်မရှိသည်။
ဝိဓုတကေသတာယ၊ လှုပ်ခါအပ်သော ဆံပင်ရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ **ပကိဏ္ဏိကေသီ၊ ပြန့်ကျဲသော ဆံပင်ရှိသည်။
တေန တေနာတိ - - - ကား။ ဂါမေန ဂါမံ၊ တစ်ရွာမှတစ်ရွာသို့။ နဂရေန နဂရံ၊ တစ်မြို့မှ တစ်မြို့သို့။ ဝီထိယာ ဝီထိံ၊ တစ်လမ်းမှ တစ်လမ်းသို့။ အဟံ၊ သည်။ ဝိစရိံ၊ လှည့်လည်သွားလာခဲ့ပြီ။
အထာတိ - - - ကား။ ပစ္ဆာ၊ နောက်၌။ ဥမ္မာဒသံဝတ္တနိယဿ၊ ရူးသွပ်ခြင်းကိုဖြစ်စေတတ်သော။ ကမ္မဿ၊ ကံ၏။ ပရိက္ခယေ၊ ကုန်ရာအခါ၌။
သုဂတန္တိ - - - ကား။ သောဘနဂမနတ္တာ၊ တင့်တယ်သော (အရိယာမဂ်တည်းဟူသော) ကြွသွားခြင်းရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း။ သုန္ဒရံ၊ ကောင်းသော။ ဌာနံ၊ နိဗ္ဗာန်အရပ်သို့။ ဂတတ္တာ စ၊ ကြွသွားတော်မူသည်အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း။ သမ္မာ၊ ကောင်းစွာ။ ဂဒတ္တာ စ၊ မိန့်မြွက်တော်မူတတ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း။ (တစ်နည်း) သမ္မာဂတတ္တာစ= ဒီပင်္ကရာမြတ်စွာဘုရားၑ ခြေတော်ရင်းမှစ၍ ကောင်းစွာကြွလာတော်မူသည်၏အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း။ သုဂတံ၊ သုဂတမည်တော်မူသော။ ဘဂတန္တံ၊ မြတ်စွာဘုရားကို။
မိထိလံ ပတီတိ - - - ကား။ မိထိလာဘိမုခံ၊ မိထိလာပြည်သို့ ရှေးရှု။ မိထိလာနဂရာဘိမုခံ၊ မိထိလာပြည်သို့ ရှေးရှု။ ဂစ္ဆန္တံ၊ ကြွတော်မူသည်ကို။ (အဒ္ဒသာသိံ၊ ၌စပ်)။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
သစိတ္တံ ပဋိလဒ္ဓါနာတိ - - - ကား။ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝေန၊ မြတ်စွာဘုရား၏အာနုဘော်ဖြင့်။ ဥမ္မာဒံ၊ ရူးသွပ်ခြင်းကို။ ပဟာယ၊ ပယ်၍။ အတ္တနော၊ မိမိ၏။ ပကတိစိတ္တံ၊ ပင်ကိုယ်စိတ်ကို။ ပဋိလဘိတွာ၊ ရ၍။
ယုဉ္ဖန္တီ သတ္ထုဝစနေတိ - - - ကား။ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ၊ အလုံးစုံသော တရားကိုသိတော်မူသော။ သတ္ထု၊ မြတ်စွာဘုရား၏။ သာသနေ၊ သာသနတော်၌။ ယောဂံ၊ အဖန်ဖန်အားထုတ်သည်။ (ဟုတွာ၊ ၍)။
သစ္ဆာကာသိ့ ပဒံ သိဝန္တိ - - - ကား။ သိဝံ၊ အေးငြိမ်သော။ ခေမံ၊ ဘေးမရှိသော။ စတူဟိ၊ လေးပါးကုန်သော။ ယောဂေဟိ၊ ယောဂတို့သည်။ အနုပဒ္ဒုတံ၊ မနှိပ်စက်အပ်သော။ နိဗ္ဗာနံ ပဒံ၊ နိဗ္ဗာန်သို့။ သစ္ဆိ အကာသိံ၊ မျက်မှောက်ပြုခဲ့ပြီ။
ဏတဒန္တိကာတိ - - - ကား။ ဧတေသံ၊ ထိုသောကတို့အား။ ဣဒါနိ၊ ယခုအခါ၌။ မယာ၊ သည်။ အဓိဂတံ၊ ရအပ်သိအပ်သော။ ဧတံ အရဟတ္တံ၊ ဤအရဟတ္တဖိုလ်ဟူသော။ အန္တော၊ အဆုံးသည်။ ပရိယောသာနံ၊ အဆုံးသည်။ အတ္ထိ၊ ရှိ၏။ ဣတိ တသ္မာ၊ ထိုသို့ အရဟတ္တဖိိုလ်ဟူသော အဆုံးရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ တေ၊ ထိုသောကတို့သည်။ ဧတဒန္တိကာ၊ ဧတဒန္တိကာမည်ကုန်၏။ သောကာ၊ သောကတို့တည်း။ ဣဒါနိ၊ ယခုအခါ၌။
တေသံ၊ ထိုသောကတို့၏။ သမ္ဘဝေါ၊ ဖြစ်ကြောင်းသည်။ န အတ္ထိ၊ မရှိတော့။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
ယတော သောကန သမ္ဘဝေါတိ - - - ကား။ ယတော၊ အကြင်ကြောင့်။ အန္တောနိဇ္ဈနလက္ခဏာနံ၊ အတွင်းဆွေး ဆွေးခြင်းလက္ခဏာရှိကုန်သော။ သောကာနံ၊ သောကတို့၏။ သမ္ဘဝေါ၊ ဖြစ်ကြောင်းကို။ (ပရိညာတော၊ ပိုင်းခြား၍ သိအပ်ပြီ)။ တေသံ သောကာနံ၊ ထိုသောကတို့၏။ ပဥ္စုပါဒါနက္ခန္ဓသင်္ခါတာ၊ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးဟု ဆိုအပ်သော။ ဝတ္ထူ၊ တည်ရာတို့ကို။ အဓိဋ္ဌာနာနိ၊ တည်ရာတို့ကို။ ဉာတတီရဏပဟာနပရိညာဟိ၊ ဉာတပရိညာ, တီရဏပရိညာ, ပဟာနပရိညာတို့ဖြင့်။ ပရိညာတာ(ပရိညာတာနိ)၊ ပိုင်းခြား၍သိအပ်ကုန်ပြီ။
တသ္မာ၊ ထို့ကြောင့်. သောကာ၊ သောကတို့သည်။ ဧတဒန္တိကာ၊ ဤငါသိအပ်သော အရဟတ္တဖိုလ်လျှင် အဆုံးရှိကုန်််််၏။ ဣတိ အယံ၊ ဤသည်ကား။ ယောဇနာ၊ ‌ယောဇနာခြင်းတည်း။
ဝါသေဋ္ဌီထေရီဂါထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။